شنبه ۲۶ آبان ۱۳۹۷ / Saturday, 17 November, 2018

جنبه هدایتگری قرآن


جنبه هدایتگری قرآن
كتاب قرآن چون منزل از سوی خداوند محیط به همه عالمیان واز سوی خداوندی حكیم وداناست فلذا به همین خاطر هم دریای حكمت ودانش ومخزن گنجینه های بی بدیل وبی همتاست كه برطرف كننده وجوابگوی همه كمبودهای كارساز آدمی در عرصه تكامل خواهد بود و این همه اشاره ای بود به شواهد قرآنی. در اثبات جامعیت و تفصیلگرایی محتوای آن كه موضوعات قابل تامل دیگری نیز در جزئ جزئ آن به صورت آشكار وپنهان ذخیره سازی شده است كه با تدبر تفقه در آن قابل وصول و دریافت خواهد بود.
برای دریافت ویژگیها وخصیصه های ناب قرآن كریم رجوع به خود قرآن و در كنار آ ن گفتارهای اهل بیت ع بهترین روش خواهد بود. درباب شناخت ومعرفی قرآن از زبان خودقرآن آیه جامعی هست كه در چهار بعد ودر چهار مرحله به معرفی محتوای خود می پردازد:«یاایها الذین آمنوا قد جائكم موعظه من ربكم و شفائ لما فی الصدور وهدی ورحمه للمومنین» خداوند متعال دراین آیه چهار خصیصه ویژه از كتاب خود را با ترتیب ودرجه بندی حكیمانه ای برای بندگان خود اعلام می كند تا با تفكر در این ویژگی ها ودر نتیجه شناخت حقیقت قرآن ، آگاهانه به آن تمسك جسته به مقصودی كه برای آنان معین ساخته است رهنمون گردد.
كتاب قرآن و محتوای آن در اولین نگاه كتاب تذكر وموعظه ویادآوری است برای تمامی عالمیان و در این خصیصه آنقدر پررنگ جلوه می كند كه حتی یكی از نامهای قرآن را خود پروردگار ذكر می خواند :«انا نحن نزلنا الذكر وانا له لحافظون» بدین معنا كه در اولین آشنایی ، دل های غرق شدگان در دریای غفلت گمراهی وسرگردانی را با تذكر ویادآوری اخبار گذشتگان ویا در قالب مثل ، به اندیشه وچالش كشانده وبا پند واندرز در صدد بیدار ساختن آن بر می آید تا اولین گام برای وصول به خیر و سعادت برداشته شود. موعظه را در لغت تذكر دادن نیكی ها كه توام با رافت قلب باشد گفته اند ولی در كل هر گونه اندرزی كه قلب مخاطب را متوجه حقیقت سازد می توان موعظه خواند.قرآن نیز كتاب تذكر و یادآوری عاقبت هرنیك وبد است برای هر كس كه بخواهد به طریق راستی وپایداری وسربلندی همیشگی دست یابد ؛»ان هو الا ذكر للعالمین لمن شائ منكم ان یستقیم».این نكته نیز برای همه ما بدیهی است كه برای تاثیر پذیرفتن از این تذكرات ومواعظ الهی گنجانده شده در كتاب قرآن وپندگیری قلبها ازآن ،صرف شنیدن یا مطالعه آن سودی نمی بخشد بلكه شرطی لازم می نماید وآن اینكه دل ها وقلب ها در خود آمادگی این الطاف و جلوه های رحمت الهی را بوجود آورند وخاشعانه وتوام با خوف وخشیت الهی از این گفتارها درس بگیرند ؛«الا تذكره لمن یخشی».
ممیزه دوم كه خداوند متعال برای این ارمغان ارزشمند نبوت بیان می نماید شفابخش بودن آن برای دردهای ظاهری و باطنی متمس^كین به آن است. دستورالعمل های بی نظیر علمی و عمومی جای داده شده در آن ، به شرط عمل كردن به آنها، برابر خواهد با تسكین تمامی بیماری های درونی كه یقینا ریشه آنها در آلودگیهای روحانی ومعنوی رسیده به دل هاست بیماری هایی همچون بخل وكینه وحسد ونفاق وتكبرو ظلم گرایی وبالاتر ازهمه اینها بیماری شرك وكفر.قرآن نیز در دومین مرحله از برخوردش با عموم مخاطبان ، به خصوص افراد مومن ، پس از آنكه در گام اول با ابزار موعظه و تذكر قلبهایشان را بیدار وآماده ساخت ، شروع می كند به تطهیر وپاكسازی باطن آنان از هر ویژگی زشت وخبیث وبه فرموده صاحب المیزان ره «بطور دائم وتا زمانی كه قلوب خود را متصل به آن كرده وانس با قرآن دارند، آفت هایی را از عقل و اندیشه ودل آنها، یكی پس از دیگری زایل می سازد تاآنجا كه بطور كلی رذایل باطنی و درونی انسانها راازبین ببرد وصفای دل را جایگزین آن نماید».
امیرالمومنین علی ع رادر این باره سخنی است كه می فرمایند: پس بهبودی دردهای باطنی وظاهری وروحی وجسمی خود را از قرآن بخواهید ودر سختی وگرفتاری ازآن كمك بطلبیدزیرا در قرآن برای بزرگترین دردها كه كفر ونفاق وتباه شدن وگمراهی است شفا و بهبودی وجود دارد. پس با پیروی از آن شفا از خدا بخواهید وبا دوستی (وعمل به آن )به خدا روآورید.
قدرت سازندگی قرآن كریم آنقدر بالاست كه دلها واندیشه های غافل وجاهل از همه چیز را به جایگاه «عالم ربانی شدن» میرساند و اندیشه ها را برای همیشه وبه نحو پایدار بهبودی می بخشد.این نص صریح قرآن است است كه می فرماید: «لكن كونوا ربانیین بما كنتم تعلمون الكتاب» یعنی با تعلیم آموزه های قرآن عالم ربانی شوید چه این كتاب را به فرموده امام علی ع خداوند متعال فرونشاننده عطش علما ومایه خرمی قلب های اندیشمندان وبه عنوان راهی گسترده برای صالحان قرار داده است.
واما ویژگی سوم كه در این آیه برای معرفی خود قرآن به آن تصریح شده جنبه هدایتی قرآن است ولی برخلاف صریح این آیه ، نه فقط برای مومنین بلكه برای هر فردی در هر درجه از تكامل كه باشد-حتی مردم عوام - باتوجه به ظرفیت وقابلیت وجودی اش راهنما وهادی به سوی راه رشد وكمال وطریق پایداری وسلامت خواهد بود. این از شگفتی ها و عجایب قرآن است كه در عین اینكه كتابی است تخصصی است عمومی هم هست وهر كسی راكه در هركدام از این دو مرحله راه یافته باشد هدایتگر ومرشد بوده وهمه را توانایی وفرصت بهره گیری ازآن هست. قرآن «هدی للناس وبینات من الهدی والفرقان» است ودر ضمن «هدی و بشری للمسلمین» و«هدی للمحسنین» و نیز«هدی وبشری للمومنین» است.
بعبارتی دیگر برای بهره گیری از آموزه های هدایتگر وجنبه راهنمایی آن كافیست كه در معرض تابش نور هدایت آن قرار بگیرد واولین گام را كه اسلام آوردن ومسلمان شدن است برداشته و در پی رضا و خشنودی پروردگار خود باشد چرا كه این قرآن «یهدی به الله من اتبع رضوانه سبل السلام» برای درك این خاصیت بی نظیر قرآن مثالی ذكر می شود تا كمكی باشد در باوراندن آن بر تمامی اذهان. مثل قرآن مثل دفترچه راهنماست ؛ سازندگان همه دستگاههای الكتریكی وغیر آن برای راهنمایی تمامی كاربران خود در استفاده مفید از جزئ جزئ امكانات دست ساختهای خود كتابچه راهنمایی را ضمیمه آن می سازند تا طریقه به كارگیری آن بخشهای خلق شده را به نحو مطلوب خود به آنان بیاموزند ازطرفی نیز كاربران چون میداند این كتابچه راهنما از جانب كسی است كه خود به جزئ جزئ آن و تمامی قابلیت های آن دستگاه آشنا ست ، لذا با اطمینان خاطر از رهنمودهای آن بهره مند می شوند. مثل قرآن نیز از یك منظر اینچنین است.
باتوجه به اینكه خالق انسان خدایی است كه به بخش بخش قابلیت های وجودی بندگان خودش آگاه و بیناست «ان الله بعباده لخبیربصیر» پس بهترین راه استفاده از این توانایی ها وقابلیت ها را می داند لذا از باب لطف ورحمت خویش كتابچه راهنمایی را بواسطه رسول اكرم ص كه این دو به عنوان دو ثقل اكبر واصغر ودوبال مورد نیاز برای پرواز به سوی تكامل وسعادت دركنار هم قرار می گیرند، به آنان هدیه كرده تا با مطالعه و تدبر واندیشه در فرمایشات آن بهترین ومناسب ترین را ه استفاده از اجزائ باطنی و ظاهری وجود خود را بشناسند ودر طی این طریق به اشتباه و گمراهی نیافتند. بعبارتی دیگر رهنمودهای اخلاقی كه با استدلالات قابل فهم و درك ولمس در آیات این كتاب مقدس ، از صبرو اخلاص وخشوع وتواضع گرفته تا ایمان واندیشه وتعقل ومحبت وهمنوع دوستی واحسان ونیكی پرهیزگاری و یكی ساختن ظاهر وباطن گفتار وعمل (یا ایها الذین ئامنوا لم تقولون ما لا تفعلون) آمده در اصل در صدد بیان راه ورسم استفاده درست از توانایی های فرد است تا راحت تر به طریق حق و حقیقت واصل گردد. قرآن پس از جلا دادن قلب ها در مرحله سوم آنها را بسوی معارف حقه واخلاق كریمه وكمال بخش به مقام انسانی رهنمون می شود ؛ آنهم دلالتی مبتنی بر لطف و مهربانی ، بدین معنا كه در دلالت وراهنمایی خود رعایت مراتب و درجات كمالی افراد را می كند وپا به پای آدمی او را منزل به منزل به حقیقت نزدیك می سازد. امیر سخن علی ع را در این مقام بیانی است جالب توجه كه می فرمایند: وبدانید این قرآن پند دهنده ای است كه (در ارشاد به راه راست) خیانت نمی كند وراهنمایی است كه گمراه نمی كند وسخن گویی است كه در گفتارش دروغ نمی گوید وكسی با این قرآن ننشست وقرائت ننمود ودر آن تدبر و اندیشه نكرد مگر اینكه چون از كنار آن برخاست وقرائت واندیشه را به پایان برد،هدایت ورستگاری او افزایش یافت یا اینكه از گمراهی و كوری باطنی اوكم گردید(اشاره است به مراتب هدایت پذیری افراد از قرآن به نسبت درجات آنها). گفتنی است راهی كه قرآن مانوسان با آنرا به آن رهنمون می شود طریق رشد وكمال است ؛«یهدی الی الرشد»بدین معنی كه باعمل كردن به آموزه های قرآن می توان به بالاترین مراحل رشد همه جانبه انسانی و كمال مقصود هدایت یافت.
پیامبر اعظم نیز در مواعظ خود به جناب ابوذرره فرمودند:علیك بتلاوه القرآن وذكر الله كثیرا فانه ذكر لك فی السمائ ونور لك فی الارض ؛ یا اباذر برتو واجب است تلاوت قرآن وبسیار در یاد خدا بودن چه اینكه تورا در ملكوت بلند آوازه می سازد ونور هدایت است برای تو در زندگی دنیا. آخرین ویژگی مذكوردر این آیه جنبه «رحمت بودن» قرآن است. از برترین ودر عین حال ساده ترین راههای رسیدن به مرحله دریافت بالاترین نعمات یعنی رحمت الهی ،قرآن است كه البته شرط لازم برای دریافت این نور رحمت طی سه مرحله قبل وتخل^ق به آن سه ویژگی است چرا كه آنان كه با این كتاب جامع مقدس مانوس می شوند پس از طی این سه مرحله پیشین ظرف پذیرش الطاف الهی رادر خود به وجود آورده ودر نتیجه آشنایی با معارف آنان این تجلی نور رحمت الهی بهره می برند به گونه ای كه خداوند متعال بركات وحكمت های مكنون وپنهان در آنرا بر آن دلهای پاك می نمایاند تا به آشكاری و وضوح خورشید و در تحت لوای رحمت وعنایت الهی به زمره بندگان مقرب راه یابد. چه اینكه برای تقرب به پروردگار جلب وسیله لازم است ویقینا برترین مصداق واسطه و وسیله تقرب به رحمت الهی - حتی برتر از خود اهل بیت ع - قرآن خواهد بود. نتیجه كلام اینكه جامعیت قرآن وشمول آن برتمامی نیازمندی های سیر كمالی انسانی مطلبی است كه در ضمن اعتراف برخی دانشمندان مسلمان وغیر مسلمان ، خود قرآن نیز به صراحت مبی^ن آن بوده وهر وجدان بیداری را پذیرفتن آن دشوار نخواهد بوددر ضمن اینكه بهره مندی از معارف آن را شروطی ومقدماتی لازم است نه چندان دشوار كه در ضمن این نوشته بدان اشاره شد و بدون آن مقدنات درك حقایق قرآن مشكل خواهد بود.
نتیجه دوم اینكه با اینهمه تعریفات واضح وآشكار ، ضرورت انس با قرآن - كه در حقیقت نشستن پای سخنان محبوب ومعشوق لم یزلی است و طبیعتا لذتی فراتر از آن وجود نخواهد داشت - وتعلیم وبه كارگیری عملی معارف آن برای همه آشكار شده و لزوم محور قراردادن آموزه های قرآن در زندگی روزمره احساس می شودحتی برای برترین افرا د همچنان كه خود پروردگار متعال ضرورت قرائت ودر واقع همنشینی با قرآن رابرای مومنان به منظور تثبیت ایمانشان به صراحت اعلام می دارد :« قل نزله روح القدس من ربك بالحق لیثبت الذین آمنوا وهدی وبشری للمسلمین»
الهی این روزگار طوفانی تر از طوفان نوح است و قرآن كشتی نجات ،خوشا به حال اصحاب السفینه.


منبع : مرکز اطلاع‌ رسانی خانواده شمیم

مطالب مرتبط

عوامل وحدت آفرین از نگاه قرآن کریم‏

عوامل وحدت آفرین از نگاه قرآن کریم‏
اتّحاد به معنای یكی شدن، در اصل از ریشه «وحد» به مفهوم یكتایی و یگانگی است.(۱) قرآن به مسأله اتّحاد از دیدگاه اجتماعی آن نگریسته و بر اهمّیّت اتّحاد میان جهانیان، ادیان، مسلمانان و نهاد خانواده تأكید كرده است و پیوند میان دل‏های مؤمنان را نوعی تصرّف الهی می‏شمارد و برای ایجاد و حفظ چنین یگانگی، ارسال پیامبران به همراه شرایع را ضرور می‏داند و برای برقراری یگانگی و نیز حفظ آن، راه‏كارهای گوناگونی را پیش بینی كرده كه بخشی از آن، جنبه پیش‏گیری از تفرقه، و بخشی دیگر به درمان آن ناظر است.
● توجه به نقاط مشترك:
مخاطبان دعوت به یگانگی، نقاط مشتركی دارند كه قرآن بر این نقاط، انگشت گذاشته و آنان را به یگانه شدن بر محور آن‏ها فراخوانده است. تأكید بر این كه انسان‏ها همه از خاك آفریده شده(حج/ ۵) یا از یك پدر و مادر زاده شده‏اند(حجرات/ ۱۳) و این كه كرامت انسانی به همه انسانها متعلق بوده [و رنگ و نژاد در آن تأثیر ندارد](اسراء/ ۷۰) توجه دادن به این نقاط مشترك در یگانگی جهانی است. دعوت از پیروان ادیان آسمانی و اهل كتاب به نقاط مشترك عقیدتی (آل‏عمران/۶۴) نیز بدین سبب انجام گرفته است.
● چنگ زدن به ریسمان الهی:
قرآن كریم در صریح‏ترین آیه خود، در دعوت به اتّحاد، تمام مؤمنان را به چنگ زدن به ریسمان الهی و پرهیز از تفرقه خوانده است: «وَاعْتَصِمُواْ بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا»(۲) و نیز در آیات ۱۴۶ و ۱۷۵ نساء و ۱۰۱ آل‏عمران از تمسّك جستن به خداوند، سخن به میان آورده است. در این كه مقصود از ریسمان الهی چیست، مفسرّان اختلاف دارند. قرآن، كتاب و سنّت، دین الهی، اطاعت خداوند، توحید خالص، ولایت اهل‏بیت(ع) و جماعت، وجوهی است كه در تفسیر آن گفته شده است. برخی نیز مفهوم حبل اللَّه را شامل همه این معانی دانسته‏اند.(۳) با این حال، به نظر می‏رسد كه نزدیك‏ترین تفسیر برای این واژه، دیدگاه نخست یعنی قرآن است؛ چنان‏كه در روایتی از رسول اكرم(ص) قرآن؛ ریسمان الهی كشیده شده میان آسمان و زمین معرّفی شده است: كتاب اللّه هو حبل اللّه الممدود من السّماء إلی الأرض.(۴) معرفی قرآن به صورت ثقل اكبر در روایت معروف ثقلین(۵) نیز مؤید این مدّعا است؛ چنان‏كه قرآن، خود از مؤمنان خواسته است تا در منازعات و اختلافات خود، به خداوند رجوع كنند: «فَإِن تَنازَعْتُمْ فِی شَیْ‏ءٍ فَرُدُّوهُ إِلَی اللَّه»(۶) و این رجوع الی اللّه در روایت حضرت امیر(ع) به رجوع به قرآن تشبیه شده است؛ بنابراین، قرآن افزون بر آن‏كه می‏تواند در نقش محور یگانگی، ایجاد كننده آن باشد می‏تواند در رویكرد اختلافات، یگانگی پیشین را نیز اعاده كند. چنین نقشی برای قرآن بدان سبب است كه افزون بر دعوت همگان به یگانگی و بر حذر داشتنشان از تفرقه، نظام عقیدتی، اخلاقی و عملی منسجم و هماهنگی را ترسیم می‏كند كه هر كس بدان رجوع كند، ناخود آگاه خود را با میلیون‏ها پیرو قرآن یگانه می‏یابد.
● مراجعه به سنّت پیامبر(ص):
افزون بر آن‏كه قرآن، وجود پیامبر(ص) را محوری برای همبستگی و یگانگی مسلمانان می‏شناسد(آل عمران/ ۱۵۹)، مراجعه به سنت حضرت را نیز راه‏كارهایی برای ایجاد و حفظ یگانگی معرفی كرده است: «فَإِن تَنازَعْتُمْ فِی شَیْ‏ءٍ فَرُدُّوهُ إِلَی اللَّهِ وَالرَّسُول».(۷) بازگرداندن به رسول در روایت حضرت امیر(ع) به مراجعه به سنّت پیامبر تفسیر شده است. پیامبر(ص) با توجه به عهده‏دار بودن سِمَت شرح و تبیین قرآن در كنار مقام رسالت(نحل/ ۴۴)، افزون بر آن‏كه خود می‏تواند برطرف كننده منازعات و مشاجرات باشد و بدین سبب پذیرش داوری وی مورد تأكید قرآن است(نساء/ ۶۵)، سنّت حضرت به صورت شارح قرآن می‏تواند ابهامات و اشتباهات در فهم قرآن را كه خود ممكن است زمینه‏ساز پراكندگی باشد، برطرف كند؛ چنان كه حضرت امیر(ع) برای نشان دادن اشتباه خوارج در كج فهمی از آیه «إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّه»(۸) از ابن‏عباس می‏خواهد كه با سنّت با آنان به محاجّه بپردازد.(۹)
● مراجعه به اهل‏بیت(ع):
قرآن از امامان اهل‏بیت(ع) با عنوان «أُولی الأمر» یاد كرده و اطاعت آنان را در جهت اطاعت خدا و رسول و سخن آنان را حجّت دانسته است: «أَطِیعُواْ اللَّهَ وَأَطِیعُواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِی الْأَمْرِ مِنكُم»(۱۰) بدین سبب از مسلمانان خواسته است تا در موارد اختلاف میان خود یا فهم دین، به آنان مراجعه كنند: «وَلَوْ رَدُّوهُ إِلَی الرَّسُولِ وَإِلَی‏ أُوْلِی الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِینَ یَسْتَنبِطُونَهُ مِنْهُم»(۱۱) و یكی از عوامل معرفی اهل‏بیت در جایگاه ثقل اصغر در روایت ثقلین از سوی پیامبر(ص) نقش مؤثر آنان در ایجاد و حفظ یگانگی بوده است؛ چنان‏كه هشام‏بن حكم در حضور امام صادق(ع) در مناظره‏ای با مرد شامی، ضرورت وجود امام را براساس ناكافی بودن قرآن و سنّت در رفع اختلافات ثابت كرد.(۱۲) در برخی از روایات، مقصود از ریسمان مردمی در آیه «... إِلَّا بِحَبْلٍ مِّنَ اللَّهِ وَحَبْلٍ مِّنَ النَّاس»(۱۳) علی(ع) یا امامان(ع) معرفی شده است.(۱۴)
● امر به معروف و نهی از منكر:
قرآن، پس از فراخوانی مسلمانان به چنگ زدن به ریسمان الهی و پرهیز از تفرقه، از آنان می‏خواهد كه به انجام امر به معروف و نهی از منكر قیام كنند: «وَلْتَكُن مِّنكُمْ أُمَّهٌٔ یَدْعُونَ إِلَی الْخَیْرِ وَیَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَیَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَر»(۱۵) و بی درنگ، به آنان هشدار می‏دهد كه به‏سان پیروان ادیان پیشین كه در دینشان دچار چند دستگی شده‏اند، پراكنده نشوند:(۱۶) «وَلَا تَكُونُواْ كَالَّذِینَ تَفَرَّقُوا»(۱۷)
این امر نشان می‏دهد كه امر به معروف و نهی از منكر، نقش ویژه‏ای در برقراری اتّحاد و نیز جلوگیری از تفرقه ایفا می‏كند. برخی مفسران، این نقش را چنین تبیین كرده‏اند كه اعتصام به حبل اللّه، امّت را به مثابه جان قرار می‏دهد و دعوت به خیر، این اصل را تغذیه می‏كند و امر به معروف حافظ و پشتیبان آن است.(۱۸) از نگاه برخی دیگر، امر به معروف و نهی از منكر، پوششی اجتماعی برای محافظت جمعیت است و حفظ وحدت اجتماعی بدون نظارت عمومی ممكن نیست.(۱۹) فخر رازی بر این باور است كه اجرای امر به معروف و نهی از منكر به قدرت نیاز دارد و قدرت، به الفت و یگانگی منوط است.(۲۰) افزون بر آن، پذیرش چنین نقش مؤثری برای این دو فرضیه الهی، بدان سبب است كه پراكندگی در دین و چند فرقه شدن، یا ناشی از اشتباه در فهم متون دینی است یا از هواپرستی افراد و گروه‏ها سرچشمه می‏گیرد و امر به معروف و نهی از منكر به صورت نظارت اجتماعی می‏تواند مانع رهیافت و رواج چنین انحرافاتی باشد؛ همان‏گونه كه قرآن، عامل تفرقه را نادانی نمی‏داند، زیرا معتقد است: پس از آمدن ادلّه و براهین پراكنده شده‏اند؛(۲۱) بدین جهت گفته شده است كه اگر میان یهود، انجام این فریضه رواج داشت، پراكندگی میانشان رخ نمی‏نمود.(۲۲)
● مراعات حقوق برادری:
قرآن، مؤمنان را به مثابه جان‏های یك‏دیگر دانسته، از آنان می‏خواهد كه به خویشتن عیب نگیرند: «وَ لَا تَلْمِزُواْ أَنفُسَكُم»(۲۳) و بر حرمت سوء ظن، حرمت تجسّس، (حجرات/ ۱۲) و تهمت‏های ناروا، (نور/ ۲۳) پای فشرده و غیبت كردن مؤمن را به مثابه خوردن گوشت مرده برادر خود دانسته است: (حجرات/ ۱۲)، و به سبب هم‏سویی چنین پیوندی با اراده الهی، راه مؤمنان را محور حق بر شمرده و عدم پیروی از راه آنان را هم سنگ مخالفت با پیامبر(ص) دانسته است(نساء/ ۱۱۵)، قرآن از مؤمنان خواسته است تا به‏سان بهشتیان، كینه‏ها از دل‏هایشان زدوده شود (حجر/ ۴۷)، و درون جانشان به هم مهر ورزند و از خداوند، بخشیدن برادران دینی را پیش از خود و نیز زدودن كینه درباره برادران دینی را بخواهند: «رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا وَ لِإِخْوانِنَا الَّذِینَ سَبَقُونَا بِالْإِیمانِ وَ لَا تَجْعَلْ فِی قُلُوبِنَا غِلاًّ لِّلَّذِینَ ءَامَنُوا»(۲۴) در روایات اسلامی بر اهمّیّت پیوند برادری و كوشش برای استحكام آن با انجام اموری چون به دیدار هم رفتن، هدیه دادن و... نیز حقوق برادران ایمانی تأكیدهای فراوانی شده است.(۲۵) در روایتی از امام كاظم(ع) برای برادر ایمانی، هفت حق معرّفی شده كه با عدم مراعات هر یك از آن‏ها، از ولایت الهی خارج می‏شود.(۲۶)● اصلاح ذات البین:
به رغم وجود عناصر اتّحاد هم چون وحدت عقیده، رهیافت اختلاف و منازعه میان برادران ایمانی تا حدّی طبیعی و جزو رهاوردهای زندگی اجتماعی است. این اختلاف می‏تواند در اعتراض به چگونگی تقسیم بیت‏المال باشد(انفال/ ۱) یا بر سر اموری كه تا سر حدّ صف‏آرایی و جنگ در برابر یك دیگر منتهی شود: (حجرات/ ۹)؛ اما قرآن برای مقابله با چنین اختلافاتی و به منظور ماندگاری یگانگی پیشین مؤمنان، از آنان خواسته است تا برای اصلاح میان برادران دینی و رفع منازعه مداخله (حجرات/ ۹) و در صورت ایجاد كدورت، خود به اصلاح فیمابین اقدام كنند: (انفال/ ۱)؛ چنان كه برای رفع اختلاف در نهاد خانواده، پا در میانی داوری از دو طرف را برای اصلاح میان زن و شوهر پیشنهاد می‏كند: (نساء/ ۳۵). در روایات بسیاری بر اهمیّت و جایگاه اصلاح ذات‏البین تأكید شده و حضرت امیر(ع) در وصیّت‏نامه خود با استناد به روایت رسول اكرم(ص) آن را برابر با یك سال نماز و روزه دانسته است.(۲۷)
● برنامه‏های عبادی:
در اسلام، تشریع عبادات به گونه‏ای انجام گرفته كه فرد و اجتماع را خواسته یا ناخواسته به همگرایی و یگانگی عملی فرا می‏خواند.
الف) دعا:
قرآن، افزون بر دعوت از مؤمنان به مناجات با خداوند(غافر/ ۶۰)، خود، در بردارنده عالی‏ترین مضامین دعا است و بررسی مضامین این دعاها نشان می‏دهد كه غالب آن‏ها به صورت جمع ارائه شده است؛ نظیر آیات ۱۹۱ تا ۱۹۴ آل عمران سفارش به دعا برای چهل مؤمن پیش از دعا برای خود،(۲۸) از آن حكایت دارد كه اسلام به روح یگانه نگریستن امّت، تأكید فراوان دارد.
ب) نماز:
نماز، نماد عبادت در اسلام است و هر مسلمان وظیفه دارد در شبانه روز، ده‏بار سوره فاتحه را كه جامع و هم‏سنگ همه قرآن است،(۲۹) در نمازهای خود قرائت كند. با آن كه كلمات این سوره از زبان یك شخص ادا می‏شود، در خطاب‏های آن، از ضمایر و هیأت جمع استفاده شده است؛ نظیر «إِیَّاكَ نَعْبُدُ وَ إِیَّاكَ نَسْتَعِینُ * اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِیم»؛ چنان‏كه از مسلمانان خواسته شده است هنگام نماز، همگی رو به كعبه بایستید (بقره/ ۱۴۴). این امر نشان می‏دهد كه قرآن در پی ایجاد روح هم‏گرایی و جمع‏نگری در دل هر مسلمان است؛ هر چند كه تنها به نماز ایستاده باشد.
ج) نماز جماعت:
تأكید بر حضور در مساجد و برقراری نماز جماعت: «وَ ارْكَعُواْ مَعَ الرَّاكِعِین»(۳۰) و نیز نوید دادن ثواب‏های فراوان بر اقامه آن در روایات، از جمله برنامه‏های عبادی اسلام برای ایجاد هم‏گرایی است.
د) نماز جمعه:
قرآن بر پایی نماز جمعه و رها ساختن تمام كارها از جمله بیع برای ادای آن، تأكید كرده است(جمعه/ ۹). بدون تردید، حضور در نماز جمعه در هفته یك بار در كنار حضور روزانه در نماز جماعت، راه‏كاری برای ایجاد پیوند و یگانگی بیش‏تر مؤمنان به شمار می‏رود و تأكید بر حضور مؤمنان در اجتماعات، به همین امر ناظر است.(۳۱)
و) مناسك حج:
قرآن یكی از حكمت‏های وجوب حج را مشاهده منافع از سوی مسلمانان دانسته است: «لِّیَشْهَدُواْ مَنَافِعَ لَهُم»(۳۲). پیداست كه از مهم‏ترین منافع مورد نظر در این آیه، استحكام هر چه بیشتر پیوند برادری و یگانگی میان مؤمنان و نشان دادن قدرت آنان در صورت حفظ این یگانگی است.(۳۳) چنان‏كه حرمت جدال و منازعه در حج(بقره/ ۱۹۷) و بر تن كردن لباس‏های یك رنگ و ساده احرام و انجام مناسك حج همزمان و در كنار یك‏دیگر، همین هدف را دنبال می‏كند.

وبگردی
(+18) اولین تصاویر از لحظه تکه تکه کردن جسد جمال خاشقجی
(+18) اولین تصاویر از لحظه تکه تکه کردن جسد جمال خاشقجی - با اینکه عوامل اطلاعاتی عربستان، پیش از آغاز عملیات بازداشت و قتل خاشقجی، دوربین‌های امنیتی را از کار انداختند، اما روز گذشته تصاویر زیر در شبکه‌های اجتماعی و همچنین برخی سایت‌های عربی مخالف رژیم سعودی منتشر شده است. هنوز مشخص نیست که این تصاویر، واقعاً مربوط به این جنایت است، یا اینکه آن را شبیه‌سازی و صحنه‌سازی کرده‌اند. و همینطور هیچ مرجع رسمی این تصاویر را تایید نکرده است.
ظریف چه گفت؟ / پولشویی در کشور چگونه انجام میشود؟
ظریف چه گفت؟ / پولشویی در کشور چگونه انجام میشود؟ - داستان دلواپسانی که منافع جناحی را بر مصالح مردم و نظام ترجیح می دهند را ببینید.
فیلم/تغییر محسوس و عجیب ورزشگاه آزادی نسبت به بازی فینال آسیا!
فیلم/تغییر محسوس و عجیب ورزشگاه آزادی نسبت به بازی فینال آسیا! - پس از دیدار پرسپولیس و کاشیما، در اولین بازی برگزار شده در ورزشگاه آزادی تغییرات محسوس و عجیبی نسبت به دیدار فینال آسیا دیده می‌شود.
آتش فشان خاموش / خودروهای گران و بی‌کیفیتی که تحویل نخواهند شد
آتش فشان خاموش / خودروهای گران و بی‌کیفیتی که تحویل نخواهند شد - چرا خودرو سازان با وجود مشکلات عرضه بازهم پیش فروش می کنند؟
روایتی دردآور از تن‌فروشی زنان در خیابان‌های تهران
روایتی دردآور از تن‌فروشی زنان در خیابان‌های تهران - سه نفر کنار هم حوالی میدان مادر ایستاده‌اند. زنی قد بلند که موهایش زمینه نسکافه‌ای دارد به هر ماشینی که بلندتر بوق می‌زند نزدیک می‌شود و قیمت را آرام و به سرعت بیان می‌کند. او می‌گوید: «... صد هزار تومان، تو ماشین ۷۰ هزار تومان، گروپ ۳۰۰ هزار تومان و جا هم داریم»، جملات کوتاه و بی‌تفاوت بیان می‌شود. جلوتر دختر کم سن و سالی که شاید ۱۶ سال هم نداشته باشد، ایستاده و از سرما نوک بینی‌اش قرمز شده است، با…
اشراف متواضع!
اشراف متواضع! - افرادی هستند که در دروس زندگی میکنند اما ماشین زیر پایشان پراید است. افرادی که چند ده میلیون از جوجه‌مایه‌دارهای پدرریشو میگیرند که خوب تربیتشان کنند برای مدیر شدن در جمهوری اسلامی و بعد چند هفته در سال هم آنها را می‌برند اردوی جهادی تا از نزدیک ببینند فردا که به لطف جیب پدر در کنکور ترکاندند و مدرک معتبر گرفتند و مدیر شدند قرار است به چه بدبختهای مستضعفی که بخاطر پول نداشتن در آموزش و پرورش رایگان…
چالش جدید با نام «نوه آیت‌ا... یزدی»!
چالش جدید با نام «نوه آیت‌ا... یزدی»! - روز پنجشنبه تصویری در فضای مجازی منتشر شد که قابل تامل بود. زهرا تخشید نوه آیت‌ا... یزدی است که با انتشار تصویری که از دانشگاهش در نیویورک منتشر کرده بود، نوشت: «عکسی که دیروز عصر از دانشگاهم گرفتم با چراغ‌های همیشه روشنش».
روایت تجاوز عجیب به بازیگر لبنانی سریال «حوالی پاییز»
روایت تجاوز عجیب به بازیگر لبنانی سریال «حوالی پاییز» - ماجرای تجاوز به آن ماری سلامه، بازیگر زن عرب سریال تلویزیونی صدا و سیمای ایران.
عکس | همسر جدید نماینده سابق اردبیل در آمریکا
عکس | همسر جدید نماینده سابق اردبیل در آمریکا - «نورالدین پیرموذن» نماینده سابق اردبیل در مجلس شورای اسلامی که سالهاست در آمریکا زندگی می‌کند چند عکس از خود و همسر جدیدش را در اینستاگرام منتشر کرده است.