چهارشنبه ۲۴ مرداد ۱۳۹۷ / Wednesday, 15 August, 2018

مسجد نصیر الملک


مسجد نصیر الملک
از مساجد شیراز است كه در محله گودعربان و خیابان لطفعلیخان زند واقع شده است. این مسجد كه از بناهای دوران قاجار است در سال ۱۲۹۳ تا ۱۳۰۵ توسط حسنعلی نصیرالمك ساخته شد. و اندكی تأثیر پذیرفته از معماری عثمانی است.
در ورودی آن رو به شمال مسجد قرار گرفته و در طاق نمایی بزرگ واقع شده است. از راه طاق نما و اطراف آن، از سنگ گندمك است و در سقف طاق نیز مقرنس كاری به وسیله كاشی های هفت رنگ انجام شده است. در ورودی آن دو لنگه بزرگ چوبی است و بر سردر آن نیز كتیبه ای به خط نستعلیق بر روی سنگ مرمر نگاشته شده است.
در این سنگ نوشته شعری از شوریده شیرازی و وصف سازنده مسجد و تاریخ آن آمده است.
در صحن بزرگ این مسجد دو شبستان دیده می شود. شبستان غربی آن كه پوششی آجری دارد، از نظر هنری بیشتر مورد توجه است و دارای هفت در چوبی بزرگ مزین به شیشه های رنگی و دوازده ستون سنگی یكپارچه در دو ردیف ۶ تایی به نیت ۱۲ امام است. این ستون ها همانند ستون های مسجد وكیل و مسجد مشیر به شكل سنگ گندمك یكپارچه است، سقف شبستان نیز با نقش هایی چون گل و بته، خطوط اسلیمی و چند آیه از آیات قرآن كریم به خط ثلث عالی مزین شده است. این شبستان، شبستان تابستانی است. عرق چین های بین تویزه ها دارای خیز كمی هستند. كف این شبستان از كاشی های فیروزه ای مفروش است و دارای دری با شیشه های رنگی است كه به صحن گشوده می شود. شبستان شرقی كه شبستان زمستانه است، نیز دارای سقفی كاشی كاری شده است و دارای هفت ستون است كه ستون های آن ساده (بدون شیار) است و در وسط قرار گرفته اند، سقف آن نیز با كاشی كاری معقلی تزیین شده است. در جلو این شبستان ایوانی به عرض ۶ متر قرار دارد كه به وسیله ۸ طاق نما از حیاط جدا می شود و دارای ۷ جرز آجری است. بر روی این جرزها و در پیشانی طاق نماها آیات قرآنی و نقش های گل و بوته كاشی كاری شده است. داخل این شبستان دری است كه به چاه آب باز می شود. هم چنین در این قسمت یك حوضچه و یك دالان نیز قرار دارد. این شبستان هم اینك به موزه اوقاف تبدیل شده است. در دالان شمالی كتیبه ای به خط نستعلیق نصب شده كه این ابیات بر روی آن نوشته شده است:
كه هستی را نمی بینم بقایی
غرض نقشی است كز ما باز ماند
كند در حق استادان دعایی
مگر صاحبدلی روزی به رحمت
و در پایان نام محمد حسن معمار و محمدرضا كاشی پز كه از معماران و سازندگان بنا بوده اند و نیز تاریخ شروع آن در ۱۲۹۳ ه.ق. و اتمام آن در ۱۳۰۵ ه.ق. ذكر شده است. مسجد نصیرالملك دارای دو ایوان در قسمت شمالی و جنوبی است كه با هم قرینه نیستند. در جبهه شمالی مسجد ۴ غرفه در دو طرف ایوان دیده می شود این ایوان شمالی (شاه نشین) فرم كانه پوش است با مقرنس كاری زیبا، سقف آن نیز دارای طرحی نو و ابتكاری است. در قسمت جنوبی، ایوانی با دو گلدسته وجود دارد. در حیاط حوض سنگی مستطیل شكل و بزرگی وجود دارد كه فواره های سنگی نیز در وسط آن است.
در ضلع شمالی مسجد، طاق بلندی مشهور به طاق مروارید قرار دارد كه تمام بدنه و سطح بیرونی و درونی آن كاشی كاری هفت رنگ شده است. دو طاق نمای كوچك دیگر در دو سوی طاق مروارید قرار گرفته است. بر دیوارهای طاق مروارید آیات قرآنی و احادیث نوشته شده و در سمت چپ آن نیز تاریخ ۱۲۹۹ قید شده است. سقف این طاق نیز مقرنس كاری شده و در لابه لای آجرهای بدنه این طاق، قطعات چوبی جهت جلوگیری از لرزش زلزله به كار گذاشته شده است.
در ضلع جنوبی نیز طاق نمایی وجود دارد كه تمام بدنه و سطح بیرونی و درونی آن كاشی كاری شده، آیات قرآنی و احادیث بر روی آن نوشته شده و در قسمت آن نیز مقرنس كاری صورت گرفته است. بر روی این طاق كه عمق آن كمتر از طاق نمای شمالی است، دو گلدسته قرار دارد كه در ورودی آنها در دو طاق نمای كوچك تر در دو سوی طاق اصلی قرار دارد.
این مسجد در بهمن ماه ۱۳۳۴ ذیل شماره ۳۶۹ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.


منبع : سایت شیراز

مطالب مرتبط

بازار تهران، مقاومتی صدساله

بازار تهران، مقاومتی صدساله
بازار تهران یادگار دوران ناصرالدین‌شاه قاجار است. تهران ۲۱۸ل قبل توسط آغامحمدخان سرسلسله قاجار به پایتختی کشور برگزیده شد اما تا دوران ناصرالدین‌شاه تحول عمده‌ای جز تبدیل چند باغ بزرگ به قصر سلطنتی در آن رخ نداد.
امروز جز چند کاخ سلطنتی و مسجد و امامزاده، عمارت شمس‌العماره و یکی از دروازه‌‌ها که نگه داشته شده، تنها بازار تهران است که از قرن ۱۹ یادگارانی در خود دارد.
بازار تهران یادگار دوران ناصرالدین‌شاه قاجار است که در میانه سلطنت ۵۰ساله خود یک شهرساز فرانسوی را مامور کرد که نقشه‌ای از «دارالخلافه ناصری» تهیه کند.
جهانگردان و دیپلمات‌‌های خارجی مقیم تهران، از اواخر قرن نوزدهم، بازار مسقف این شهر را به عنوان دیدنی‌ترین نقطه پایتخت ایران توصیف کرده‌اند، بازاری که تجارت تمامی‌تولیدات داخلی و کالاهای وارداتی کشور بدان ختم می‌شد و صنایع کوچک در آن شکل می‌گرفتند.
به ظاهر، گرمای تابستان‌‌های تهران است که ساخت بازاری مسقف را ایجاب می‌کند و سرمایه‌داران و اشراف هم با وقف تیمچه‌‌ها و بازارچه‌‌ها بر آن می‌افزایند، ناصرالدین‌شاه هم عمارتی بزرگ به سبک «اپراخانه‌‌های فرنگ» برای تغزیه و برگزاری مراسم رسمی ‌در نزدیکی آن می‌سازد [تکیه دولت] و بزرگ‌ترین مسجد را چسبیده به آن برپا می‌دارند [مسجد امام خمینی امروز] تا در نزدیکی کاخ‌‌های سلطنتی، شهری شکل گیرد.
جهانگردان و دیپلمات‌‌های خارجی مقیم تهران، از اواخر قرن نوزدهم، بازار مسقف این شهر را به عنوان دیدنی‌ترین نقطه پایتخت ایران توصیف کرده‌اند، بازاری که تجارت تمامی‌ تولیدات داخلی و کالاهای وارداتی کشور بدان ختم می‌شد و صنایع کوچک در آن شکل می‌گرفتند.
در تمام دوران مشروطیت تا انقراض سلسله قاجار بازار تهران، بزرگ‌ترین بازار کشور و محل اصلی حرکت‌‌های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی پایتخت بود و تنها بعد از آغاز دوران نوسازی شهرها [سلطنت رضاشاه] به آرامی‌طبقه مرفه و متوسط شهری از بازار مسقف تهران دل کندند و به محلات نوساز رخت برکشیدند.
در همان دوران تصمیماتی از طرف شهربانی کشور به اجرا گذاشته شد که به بهانه حفظ امنیت سرمایه‌‌های تجار و کسبه بازار، ورود و خروج به بازار را از ورودی‌‌های هشت‌گانه آن کنترل کند و از جمله بعد از ساعت شش بعدازظهر نوعی قرق در آنجا برقرار دارد.
تدبیری که بی‌نتیجه ماند چراکه ورود به هزارتوی بازار تهران تنها از ورودی‌‌های هشت‌گانه آن نبود بلکه صدها کوچه و پس کوچه، امکان دسترسی افراد را به محله‌‌های دیگر فراهم می‌کرد.
پیچیده بودن راه‌‌ها و کوچه‌‌های تودرتو بازار، چند بار این منطقه را به پنهانگاه مخالفان حکومت تبدیل کرد، به جز ماه‌‌های اول انقلاب مشروطه، که با وجود مواظبت نظمیه، هر صبح بر دیوار بازار ده‌‌ها شبنامه نصب بود، مرکز کمیته مجازات که صد سال پیش با چند‌ترور سیاسی توانست رعبی در دل‌‌های سیاسیون بیندازد، در بازار تهران بود.
● مقاومت در برابر نوسازی
در سال ۱۳۵۴درآمد حاصل از نفت چهره تهران و شهرهای کشور را تغییر داده بود، با توجه به احاطه کامل حکومت به بازار و شاخه‌‌های آن، غلامرضا نیک‌پی، شهردار وقت تهران ماموریت یافت تا کاری را که در سال‌‌های گذشته آغاز شده بود، به انجام برساند.
طرح جامع شهرداری در آن زمان دادن نظم به بازار و انتقال کارگاه‌‌های مزاحم و آلوده‌كننده از آن بود که با ممنوعیت صدور مجوز ساخت و تعمیر در محوطه بازار آغاز شد. تازه در این زمان بود که آشکار شد مالکیت مغازه‌‌ها و خانه‌‌ها درون مجموعه بازار تهران چه امر پیچیده‌ای است.
بیش از نیمی ‌از بازار وقف است و مانند اکثر موقوفات، متولیان نیز آن را رها کرده‌اند و در نتیجه حجره‌‌هایی که سرقفلی آن به میلیون‌‌ها [اینک میلیاردها] می‌رسد، روی کاغذ و با توافق متصرف و مالک جدید رد و بدل می‌شود، در حالی که اجاره رسمی‌ آنها هنوز به بهای اندک گاهی ماهانه بیست تومان است.
۱۰ سال بعد از انقلاب، غلامحسین کرباسچی طرح‌‌های وسیع بازسازی تهران را آغاز کرد که از جمله بخش‌‌های پراهمیت آن تغییر شکل و کاربری بازار و میدان‌‌های بار تهران بود، این هر دو عمل وی با مقاومت شدید بازاری‌‌ها و میدانی‌‌های سابق که اینک جناح‌‌های سیاسی پرنفوذ را می‌ساختند، روبه‌رو شد. برای جهانگردانی که به تهران سر می‌زنند، بازار این شهر هنوز هم از نقاط دیدنی است.
● مشکل خدمت شهری
اما جدا از مسائل سیاسی، آنچه در ۵۰ سال گذشته مجموعه بازار تهران را در صدر توجه سازمان‌‌های خدماتی قرار داده، بافت فرسوده و پیچیده بازار تهران است که در مسیر انواع تحول‌‌هایی که تهران را گسترده کرده، همچنان دست نخورده مانده است. رساندن خدمات شهری از آب و فاضلاب، برق، گاز و تلفن به درون این مجموعه دارای پیچیدگی‌‌هایی بوده است.
به گفته کارشناسان خدمات شهری، در صورت وقوع زلزله در تهران، با وجود تاق‌‌های ضربی مقاوم، از آنجا که بیشتر خانه‌‌ها و مغازه‌‌های بازار تهران با مصالح سنگین و بدون مقاوم‌سازی ساخته شده و همچنین با توجه به بافت متراکم آن می‌توان پیش‌بینی کرد که فاجعه‌ای بزرگ به بار آید.
مشکل‌ترین کار در هنگام وقوع حوادثی مانند آتش‌سوزی و زلزله، نبود راه‌‌های دسترسی به درون بافت کهنه بازار است. این در حالی است که هنوز در انبارها و تیمچه‌‌های بازار میلیون‌‌ها تن کالای قابل اشتعال انبار شده است بدون آنکه وسایل و امکانات مدرن ضدآتش در آنها کار گذاشته شده باشد.
مطابق آمار آتش‌نشانی مرکز تهران، هر هفته پنج آتش‌سوزی در منطقه بازار رخ می‌دهد که بعضی مانند آتش‌سوزی بزرگ سال قبل میلیاردها خسارت به بار می‌آورد. این امر نشان‌دهنده آن است که ساخت پایانه‌‌ها و انبارهای مدرن در نقاط مختلف و انتقال بسیاری از کارگاه‌‌ها از بازار به مناطق دیگر باز هم از ‌تراکم کالا در بازار نکاسته است.
● و امروز
بازاری که روزگاری مجمع هنرمندان و استادان نامی ‌صنایع ظریف بود و در طول زمان صنعتگران و هنرمندان از آن رخت برکشیدند و چنان که از روزنامه‌‌های دوران مشروطیت بر می‌آید کسانی نگران فراوانی کالاهای وارداتی خارجی در آن شدند، کالاهای پلاستیکی، کفش‌‌ها و لباس‌‌های کارخانه دوز، ظروف سبک وزن و کالاهای وارداتی از زیر و بالای آن می‌جوشد، حتی روابط انسانی و قوانین حاکم بر دادوستد در آنجا دگرگون شده است، اما در برابر تغییر شکل ظاهری همچنان مقاومت می‌کند.
گرچه امروز هم جهانگردانی که به تهران سر می‌زنند، از جمله دیدنی‌‌هاشان بازار تهران است اما در آن جز فرش، طلا و گاهی عتیقه‌‌های بیشتر ساختگی چیز زیادی برای خریدن وجود ندارد. بازماندگان صاحبان و واقفان تیمچه‌‌های درون بازار دیگر آن را از یاد برده‌اند.
چند سقاخانه بی‌آب یادگار روزگارانی است که متملکین، تشنه‌لبان را در ازای دعایی سیراب می‌کردند و مهم‌تر از همه کتابخانه و موزه حاج حسین آقاملک که همچنان پر از بدایع کتاب‌‌های خطی و اشیای عتیقه است، گرچه چندان بازدیدکننده‌ای ندارد.

وبگردی
تریلی در اهواز چپ کرد، مردم بارش را غارت کردند!
تریلی در اهواز چپ کرد، مردم بارش را غارت کردند! - یک تریلی در اهواز واژگون شد و مردم به جای کمک به راننده مصدوم بار تریلی را بردند
بازگشت گوگوش به ایران و نحوه برخورد با او در فرودگاه
بازگشت گوگوش به ایران و نحوه برخورد با او در فرودگاه - در ویدئوی زیر روایت فائقه آتشین (گوگوش) را از بازگشت به ایران بعد از انقلاب و نحوه برخورد پاسدار فرودگاه و دادستانی با او می شنوید. او این خاطرات را سال ۲۰۰۰ در تورنتوی کانادا روایت کرد.
ماجرای عکس متفاوت وزیر جوان و هشتگ‌های توییتری
ماجرای عکس متفاوت وزیر جوان و هشتگ‌های توییتری - نكته جالب در اين ميان، گستردگي و تنوع واكنش‌ها به پوشش «وزير جوان» بود. تا آن‌جا كه در ميان كاربران بودند گروهي كه اين پوشش را در حد «شق‌القمر» بالا برده و اين تفاوت ظاهري را نشانه‌اي از تفاوتي عميق در نوع نگاه آذري‌جهرمي تحليل كردند و در مقابل، طيفي نيز «وزير جوان» را به‌خاطر تلاش براي آنچه ازسوي اين كاربران نوعي «پوپوليسم» و «عوام‌فريبي» خوانده شد
اظهارات تند احمدی نژاد علیه روحانی و دولت!
اظهارات تند احمدی نژاد علیه روحانی و دولت! - محمود احمدی نژاد با انتشار پیام ویدیویی تندی علیه رئیس جمهور، وی را هم دست رئیس دو قوه دیگر نامید و خواستار کناره گیری حسن روحانی از مقام ریاست جمهوری شد.
فیلم | قرار نبود روحانیت در همه چیز اظهارنظر کند!
فیلم | قرار نبود روحانیت در همه چیز اظهارنظر کند! - فیلم - مدتی قبل حجت الاسلام زائری مهمان خبرآنلاین بود و در کافه خبر به بررسی مسایل فرهنگی و اجتماعی ایران و نقش روحانیت در جامعه پرداخت.
فیلم | چرا مردم مسئولین را مسخره می‌کنند؟
فیلم | چرا مردم مسئولین را مسخره می‌کنند؟ - فیلم - چرا مردم مسئولین را مسخره می‌کنند؟ پاسخ این سوال را در ویدئوی زیر ببینید.
فیلم سانسور شده خوانندگی سحر قریشی در یک برنامه
فیلم سانسور شده خوانندگی سحر قریشی در یک برنامه - سکانس سانسور شده مسابقه «13 شمالی» که در آن سحر قریشی ترانه های مشهور چند تن از خوانندگان را می خواند، ببینید. اولین قسمت این مسابقه در شبکه نمایش خانگی توزیع شده است.
عاشق شدن لیلای سریال پدر،داستانی کاملا واقعی!
عاشق شدن لیلای سریال پدر،داستانی کاملا واقعی! - روایت نازنین پیرکاری،مجری و تهیه کننده تلویزیون از عاشق شدن خود که داستان سریال پدر شد...
یک ژن خوب تازه: جان متاعی است که هر بی سروپایی دارد
یک ژن خوب تازه: جان متاعی است که هر بی سروپایی دارد - مهمترین بخش های سخنان او اینجاست که عنوان می کند: چه کسی در جریان انقلاب بوده؟ اگر یک عده ای جان دادند، یک عده ای هم این وسط پول دادند. او که گویا دستی در شعر هم دارد، سخن عجیب تری از آنچه پیش از این گفته بر زبان جاری می سازد و با به کار بردن این بیت که «جان چه باشد که نثار قدم دوست کنم *** این (جان) متاعی است که هر بی سروپایی دارد» ...
۳ یا ۶ ماه دیگر گفتگو‌های ایران و آمریکا شروع می‌شود
۳ یا ۶ ماه دیگر گفتگو‌های ایران و آمریکا شروع می‌شود - به گفته امیر احمدی، مقامات ایران موضعی گرفته‌اند که توجیه انجام مذاکرات بر سر توافق هسته‌ای را سخت می‌کند. آن‌ها در حال حاضر درباره مسائلی، از جمله یمن، و احتمالا بزودی درباره سوریه، گفتگو می‌کنند. بنابراین، به جای توافق هسته‌ای، آن‌ها به احتمال زیاد درباره سایر مسائل، بخصوص مسائل منطقه‌ای، گفتگو خواهند کرد.
ترامپ حتی به شلیک یک گلوله نیاز ندارد
ترامپ حتی به شلیک یک گلوله نیاز ندارد - برای آمریکا کم هزینه‌ترین استراتژی ادامه وضع موجود است. ترامپ در یک سال گذشته کاری کرد که ۳۰ میلیارد دلار دارایی ایران از کشور خارج شود. این پول به کشور‌هایی مثل ترکیه، گرجستان، ارمنستان، مالزی و ... که از ثبات و امنیت برخوردارند رفت و در این کشور‌ها سرمایه گذاری شد. همین موضوع کمر اقتصاد ایران را می‌شکند. در این یک سال دلار به نزدیک ۱۰ هزار تومان رسیده است. ترامپ حتی به شلیک یک گلوله نیاز ندارد. اگر…
سحر تبر چهره واقعی‌اش را آشکار کرد!
سحر تبر چهره واقعی‌اش را آشکار کرد! - سحر تبر سال گذشته برای اولین بار در رسانه‌های جهان دیده شد. گمانه زنی می‌شد که او برای شباهت پیدا کردن به آنجلینا جولی ۵۰ عمل جراحی داشته است. اما او در نهلایت شبیه شخصیت "عروس مرده" تیم برتون به نظر می‌رسید.
ترجیح می‌دهید کدام‌ زن همکار شوهر شما باشد!
ترجیح می‌دهید کدام‌ زن همکار شوهر شما باشد! - یک بنر تبلیغاتی که ظاهراً با هدف ترویج فرهنگ حجاب طراحی شده، سبب‌ساز واکنش‌های کاربران شبکه اجتماعی توییتر شده است. در این بنر، از رهگذران خواسته شده بین دو گزینه موجود، زنی چادری و زنی مانتویی، انتخاب کنند ترجیح می‌دهند کدام‌یک همکار همسرشان باشد!
فیلم قتل عجیب زن جوان توسط شوهرش در اسلامشهر!
فیلم قتل عجیب زن جوان توسط شوهرش در اسلامشهر! - در اتفاقی عجیب و غیر قابل باور فردی امروز به دلیل درخواست طلاق همسرش در خیابان اسلامشهر وی را با ضربات چاقو از پای درآورد، از سرنوشت این خانم اطلاع دقیقی در دست نیست.