دوشنبه ۲۹ بهمن ۱۳۹۷ / Monday, 18 February, 2019

مسجد نصیر الملک


مسجد نصیر الملک
از مساجد شیراز است كه در محله گودعربان و خیابان لطفعلیخان زند واقع شده است. این مسجد كه از بناهای دوران قاجار است در سال ۱۲۹۳ تا ۱۳۰۵ توسط حسنعلی نصیرالمك ساخته شد. و اندكی تأثیر پذیرفته از معماری عثمانی است.
در ورودی آن رو به شمال مسجد قرار گرفته و در طاق نمایی بزرگ واقع شده است. از راه طاق نما و اطراف آن، از سنگ گندمك است و در سقف طاق نیز مقرنس كاری به وسیله كاشی های هفت رنگ انجام شده است. در ورودی آن دو لنگه بزرگ چوبی است و بر سردر آن نیز كتیبه ای به خط نستعلیق بر روی سنگ مرمر نگاشته شده است.
در این سنگ نوشته شعری از شوریده شیرازی و وصف سازنده مسجد و تاریخ آن آمده است.
در صحن بزرگ این مسجد دو شبستان دیده می شود. شبستان غربی آن كه پوششی آجری دارد، از نظر هنری بیشتر مورد توجه است و دارای هفت در چوبی بزرگ مزین به شیشه های رنگی و دوازده ستون سنگی یكپارچه در دو ردیف ۶ تایی به نیت ۱۲ امام است. این ستون ها همانند ستون های مسجد وكیل و مسجد مشیر به شكل سنگ گندمك یكپارچه است، سقف شبستان نیز با نقش هایی چون گل و بته، خطوط اسلیمی و چند آیه از آیات قرآن كریم به خط ثلث عالی مزین شده است. این شبستان، شبستان تابستانی است. عرق چین های بین تویزه ها دارای خیز كمی هستند. كف این شبستان از كاشی های فیروزه ای مفروش است و دارای دری با شیشه های رنگی است كه به صحن گشوده می شود. شبستان شرقی كه شبستان زمستانه است، نیز دارای سقفی كاشی كاری شده است و دارای هفت ستون است كه ستون های آن ساده (بدون شیار) است و در وسط قرار گرفته اند، سقف آن نیز با كاشی كاری معقلی تزیین شده است. در جلو این شبستان ایوانی به عرض ۶ متر قرار دارد كه به وسیله ۸ طاق نما از حیاط جدا می شود و دارای ۷ جرز آجری است. بر روی این جرزها و در پیشانی طاق نماها آیات قرآنی و نقش های گل و بوته كاشی كاری شده است. داخل این شبستان دری است كه به چاه آب باز می شود. هم چنین در این قسمت یك حوضچه و یك دالان نیز قرار دارد. این شبستان هم اینك به موزه اوقاف تبدیل شده است. در دالان شمالی كتیبه ای به خط نستعلیق نصب شده كه این ابیات بر روی آن نوشته شده است:
كه هستی را نمی بینم بقایی
غرض نقشی است كز ما باز ماند
كند در حق استادان دعایی
مگر صاحبدلی روزی به رحمت
و در پایان نام محمد حسن معمار و محمدرضا كاشی پز كه از معماران و سازندگان بنا بوده اند و نیز تاریخ شروع آن در ۱۲۹۳ ه.ق. و اتمام آن در ۱۳۰۵ ه.ق. ذكر شده است. مسجد نصیرالملك دارای دو ایوان در قسمت شمالی و جنوبی است كه با هم قرینه نیستند. در جبهه شمالی مسجد ۴ غرفه در دو طرف ایوان دیده می شود این ایوان شمالی (شاه نشین) فرم كانه پوش است با مقرنس كاری زیبا، سقف آن نیز دارای طرحی نو و ابتكاری است. در قسمت جنوبی، ایوانی با دو گلدسته وجود دارد. در حیاط حوض سنگی مستطیل شكل و بزرگی وجود دارد كه فواره های سنگی نیز در وسط آن است.
در ضلع شمالی مسجد، طاق بلندی مشهور به طاق مروارید قرار دارد كه تمام بدنه و سطح بیرونی و درونی آن كاشی كاری هفت رنگ شده است. دو طاق نمای كوچك دیگر در دو سوی طاق مروارید قرار گرفته است. بر دیوارهای طاق مروارید آیات قرآنی و احادیث نوشته شده و در سمت چپ آن نیز تاریخ ۱۲۹۹ قید شده است. سقف این طاق نیز مقرنس كاری شده و در لابه لای آجرهای بدنه این طاق، قطعات چوبی جهت جلوگیری از لرزش زلزله به كار گذاشته شده است.
در ضلع جنوبی نیز طاق نمایی وجود دارد كه تمام بدنه و سطح بیرونی و درونی آن كاشی كاری شده، آیات قرآنی و احادیث بر روی آن نوشته شده و در قسمت آن نیز مقرنس كاری صورت گرفته است. بر روی این طاق كه عمق آن كمتر از طاق نمای شمالی است، دو گلدسته قرار دارد كه در ورودی آنها در دو طاق نمای كوچك تر در دو سوی طاق اصلی قرار دارد.
این مسجد در بهمن ماه ۱۳۳۴ ذیل شماره ۳۶۹ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.


منبع : سایت شیراز

مطالب مرتبط

بـرجی کـه بـا هیـچ ‌ بـادی نمی‌‌لـرزد

بـرجی کـه بـا هیـچ ‌ بـادی نمی‌‌لـرزد
برج ایفل یکی از نمادهای کشور فرانسه، در خیابان شام دومارس پاریس واقع شده و ارتفاعی معادل ۳۲۴ متر دارد. این برج که به خاطر سازنده‌اش (مهندس گوستاو ایفل) به این نام شهرت یافته، به عنوان بخشی از منظره شهری در حاشیه رود سن از سال ۱۹۹۱ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است.
● افتتاح برج
برج ایفل در ۳۱ مارس سال ۱۸۸۹ به مناسبت جشن صدمین سالگرد انقلاب فرانسه افتتاح شد. این بنا صرفا به همین دلیل ساخته شده بود. پرنس «والز» و پادشاه ادوارد انگلیسی برای اولین بار این بنای تاریخی را افتتاح کردند. از میان هفتصد طرح پیشنهادی ارائه شده از سوی طراحان متفاوت، طرح «گوستاو ایفل» با توجه به دارا بودن اکثریت آراء، مورد قبول واقع شد، اگرچه این طرح در ابتدا با موافقت همگان همراه نبود و گی‌دو ماپاسان (نویسنده)، امیل زولا (نویسنده) و چارز گارنیز (معمار اپرای گارنیز) مخالفان اصلی آن بودند.
ماجرای ساخت برج در سال ۱۸۸۴ و هنگامی آغاز شد که امیل نوگوییه و موریس کوچلن، دو مهندس اصلی کارخانه گوستاو ایفل تصمیم می‌‌گیرند یک برج سیصدمتری بسازند. آنها معماری به نام استفان سووستر را خبر می‌‌کنند تا درباره پروژه با او مشورت کنند.
● شروع ساخت پروژه
پروژه ایفل واکنش‌های متفاوتی برانگیخت. در چهاردهم فوریه ۱۸۸۷، سیصد تن از هنرمندان نامه اعتراض‌آمیزی برای آلفاند، مدیر اجرایی پروژه ایفل می‌‌نویسند که در میان آنها چهره‌هایی چون گای دوموپاسان، شارل گرینه و فرانسوا کوپه نیز دیده می‌‌شود. این هنرمندان در عریضه خود به نام فرانسه، تاریخ و هنرش، ساختن برج بی‌مصرف و هیولاگونه ایفل را محکوم می‌‌کنند اما کسانی چون روسو و شاگال، ایفل را می‌‌ستایند و در سال ۱۹۶۰ نیز رولان بارت در تحقیقات جامع و کامل خود در باب نشانه‌شناسی، این برج را مورد مطالعه قرار می‌‌دهد.
با وجود تمام واکنش‌های مثبت و منفی، ساخت برج ایفل آغاز می‌‌شود و دو سال و دو ماه و پنج روز به طول می‌‌انجامد و در نمایشگاه جهانی سال ۱۸۸۹ حضور می‌‌یابد.
خالق این بنا، گوستاو ایفل است که بیشترین شهرتش را مدیون ساخت سازه‌های بلند آهنی و مقاوم در برابر باد چون «مجسمه آزادی»، «پل دره گذر گارابیت» و «نیوگاتی پو» (لهستان ۱۸۷۹) است.
● اجزای برج ایفل
در ساخت برج ایفل بیش از هجده هزار قطعه آهنی و دو میلیون و پانصد هزار میخ پرچ به کار رفته و پنجاه مهندس و ۱۳۲ کارگر روی آن کار کرده‌اند. این مهندسان تدابیر بسیاری اندیشیده‌اند تا نحوه خم کردن این میله‌‌های عمودی را بیابند و آن را به ارتفاع ۳۲۴ متری‌اش برسانند به طوری که در برابر هیچ بادی نلرزد.
ایفل از زمان ساختش تا امروز، هجده بار رنگ شده یعنی تقریبا هر هفت سال یک بار رنگ خورده است. نقاشی این بنا به زعم سازنده‌اش تمهیدی است برای حفظ ساختار آهنی‌اش، پس رنگ آن تاکنون بارها تغییر کرده است. در ابتدا به رنگ قهوه‌ای – قرمز بود، سپس زرد مایل به سرخ و رنگ‌های دیگر بود و حالا به رنگ برنز است. در رنگ‌آمیزی برج، طیف‌های متفاوتی آزموده شده تا همه‌چیز به چشم بیننده‌ای که از دور بنا را می‌‌بیند، یکپارچه بیاید. نقاشان زمانی نزدیک به یک سال را در پای این برج گذرانده‌اند و شصت رنگ را آزموده‌اند تا به رنگ دلخواه‌شان رسیده‌اند. آخرین باری که ایفل رنگ شد، سال ۲۰۰۱ بود که کار نقاشی، نوامبر همان سال آغاز و ژوئن ۲۰۰۳ تمام شد.
برج ایفل دارای سه طبقه یا به عبارتی سه صحن متفاوت است. در طبقه اول برج ایفل نمایشگاهی از عکس‌های گوناگون از دوران گذشته وجود دارد که ما را به سال‌های ۱۹۰۰ می‌‌برد؛ پیراهن‌های بلند زنان، چترهایی که در دست می‌‌گرفتند و کلاه‌های گوناگونی که نجیب‌زادگان آن زمان بر سر می‌‌نهادند تصاویری از سال‌های گذشته را در ذهن مجسم می‌‌کنند. رستوران‌های متعددی در طبقه اول واقع شده که مهمترین آنها رستوران روس‌ها‌ست که دارای جوی کاملا روسی است و تصویری زنده از مسکو را در ذهن شکل می‌‌دهد. سالن تئاتر آلتیتود که صحنه نمایش تئاترهای شاخص و قابل تحسین فراوانی بوده، نیز در همین طبقه واقع شده است. توریست‌ها علاقه زیادی به تماشای پاریس از بالاترین نقطه برج نشان می‌‌دهند و تنها دلیل، آن است که منظره بسیار شگرف و زیبایی را در مقابل چشمان‌شان به نمایش می‌‌گذارد.
● لابراتوار علمی – تحقیقی
گوستاو ایفل در سال ۱۸۸۹ برج ایفل را تبدیل به یک لابراتوار علمی – تحقیقی کرد و وسایل بسیاری در آنجا نصب کرد که از جمله آنها می‌‌توان به فشارسنج و برق‌گیر اشاره کرد. ایفل در پیشرفت این موزه علمی نقش بسزایی ایفا کرده است: هواشناسی (دستگاه‌های مختلفی در برج بودند که تغییرات جوی را ثبت می‌‌کردند)، رادیو، تلگراف و آیرودینامیک.
در سال ۱۹۰۶ نیز در برج، یک ایستگاه رادیویی راه‌اندازی شد که قطعا در پیشرفت علم امواج رادیویی گام جدیدی محسوب می‌‌شد و گوستاو ایفل نیز آنقدر عمر کرد تا بالاخره در سال ۱۹۲۱ اولین پخش برنامه‌ رادیویی که از برج او مخابره می‌‌شد را بشنود.
علاوه بر اینها در طبقه سوم برج نیز موسساتی برای مطالعه نجوم و روانشناسی تاسیس شده بود و برج ایفل که تنها بیست سال از ساخت آن می‌‌گذشت، تبدیل به مکانی علمی – فرهنگی – تفریحی شد.
● اتفاقات جالب
از اتفاقات جالبی که در برج ایفل افتاده، می‌‌توان به بازدید آدولف هیتلر از آن اشاره کرد. در جریان اشغال فرانسه در سال ۱۹۴۰، هیتلر تصمیم گرفت تا نوک برج برود و از آنجا به کل پاریس نگاه کند اما فرانسوی‌های آزادیخواه، کابل‌های آسانسور را قطع کردند و هیتلر مجبور شد تمام ۱۷۹۲ پله برج را پیاده بالا برود. در زمان سقوط نازی‌ها نیز هیتلر از یکی از ژنرال‌هایش خواست برج ایفل را تخریب کند اما ژنرال فون شولتیتز که پاریس و بناهایش را بسیار دوست داشت، از جان خود گذشت تا ایفل را زنده نگه دارد.
● نکات برجسته برج
برج ایفل از معدود بناهای فرانسوی است که بدون هیچ کمکی از دولت اداره می‌‌شود و درآمد خوبی هم دارد که در سال ۲۰۰۳ بیش از ۵۱ میلیون یورو بود. نمایشگاهی که در برج ایفل برگزار می‌‌شود نیز بسیار اشتغال‌زاست، ۲۵۰ نفر حقوق‌بگیر ثابت (میزبانان، تکنسین‌ها و مسئولان بخش اداری) و ۲۵۰ نفر دیگر به صورت متفرقه کسب درآمد می‌‌کنند مانند (رستوران‌دارها و فروشندگان بوتیک‌ها)، پلیس، کارکنان پست و... در کل‌، ایفل یک منبع مالی ارزشمند برای فرانسه به شمار می‌‌شود.
برج ایفل از جذابیت بسیار بالایی برخوردار است. علاوه بر جذابیتی که خود برج داراست، پارک‌های اطراف آن نیز شگفت‌انگیزند؛ پارک‌های بزرگی که در هر فصل زیباتر از فصل پیش هستند. تعداد حیرت‌انگیز توریست‌ها یا پاریسی‌ها که در پای این برج جمع می‌‌شوند، موید این نکته است. برج ایفل در شهر پاریس یکی از چشم‌نوازترین دیدنی‌های فرانسه و به عبارتی دنیاست.
اگر سالیانه شش میلیون نفر هم از برج ایفل دیدن کنند، بازهم تعداد کسانی که چشم به آن دوخته‌اند اما هرگز موفق به بالا رفتن از پله‌های آن نیستند، زیادتر است و چه بسیار افرادی که آن را به خوبی می‌‌شناسند اما همچنان آرزوی دیدنش را در سر می‌‌پرورانند.
● نگاهی کوتاه به زندگی گوستاو ایفل
در سال ۱۸۳۲ در دیجون متولد و در سال ۱۸۵۵ از دانشکده هنرهای صنعتی فارغ‌التحصیل شد. ایفل قابلیت و توانایی ویژه خود را در ساختن بناهای بسیار زیادی نشان داد از جمله می‌‌توان به دو نمونه برجسته «پورت ویادوکت» در رودخانه «دورو» سال ۱۸۷۶ و نیز «گارابیت ویادوکت» سال ۱۸۸۴ اشاره کرد.
او با ساخت برج ایفل به اوج شهرت خود رسید و سرانجام در ۲۷ دسامبر ۱۹۲۳ دیده از جهان فروبست.

وبگردی
کپی‌برداری «عین‌به‌عین»
کپی‌برداری «عین‌به‌عین» - انتظار می‌رفت که علیخانی هم در قسمت اول برنامه «عصرجدید» به کپی بودن «عین‌به‌عین» برنامه‌اش و شباهت آن با برنامه مشهور «گات تلنت‌ آمریکایی» اشاره کند و در مقایسه‌ای از ویژگی‌های احتمالاً متفاوت نسخه ایرانی این برنامه بگوید؛ علیخانی اما ترجیح داد در این زمینه حرفی نزند!
اشتباه جالب در مراسم استقبال از رئیس جمهور در هرمزگان
اشتباه جالب در مراسم استقبال از رئیس جمهور در هرمزگان - مراسم استقبال از رئیس جمهور در سفر به استان هرمزگان.
ماجرای خجالت‌آور پراید برای کشور
ماجرای خجالت‌آور پراید برای کشور - رشیدپور: آقای روحانی واقعا قیمت پراید قابل کنترل نیست؟
توزیع عجیب کیک 40 سالگی انقلاب توسط یک روحانی!
توزیع عجیب کیک 40 سالگی انقلاب توسط یک روحانی! - در ویدیویی که در فضای مجازی داغ شده شاهد پخش کیک 40 سالگی جمهوری اسلامی
ادامه‌ی سکوت ضرغامی درباره‌ی انتقال آرشیو صداوسیما به شبکه من و تو
ادامه‌ی سکوت ضرغامی درباره‌ی انتقال آرشیو صداوسیما به شبکه من و تو - چند سالی است از جمله روزهای اخیر که با نزدیک شدن به مقاطعی از جمله دهه‌ی فجر، شبکه‌های تلویزیونی فارسی خارج کشور مانند بی‌بی‌سی و من‌وتو مستندهایی از زمان انقلاب پخش می‌کنند که جزو آرشیو صداوسیما بوده است ولی تا امروز مشخص نشده است که چطور و توسط چه کسانی به دست آنها رسیده است؟
اختتامیه سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر
اختتامیه سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر - مراسم اختتامیه سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر شامگاه دوشنبه در برج میلاد برگزار شد.
جنجال شبیه‌سازی بیعت امام و همافران ارتش توسط علم‌الهدی در مشهد
جنجال شبیه‌سازی بیعت امام و همافران ارتش توسط علم‌الهدی در مشهد - دیدار و سلام نظامی فرماندهان نیروی هوایی ارتش به سیداحمد علم‌الهدی، امام جمعه مشهد انتقادهایی را در پی داشته است.
ازدواج الهام حمیدی + تصاویر
ازدواج الهام حمیدی + تصاویر - الهام حمیدی بازیگر پرکار این روز‌های سینما و تلویزیون با انتشار عکسی در صفحه اینستاگرامش خبر ازدواجش را به صورت رسمی اعلام کرد اما هویت همسرش را فاش نکرد.
عکس/ کشف حجاب در تهران!
عکس/ کشف حجاب در تهران! - حجت الاسلام حمید رسایی عکسی در کنار یک زن بی حجاب از حضور در برنامه‌ای با عنوان «اعلام همبستگی با ملت ونزوئلا» در تهران منتشر کرده است.