یکشنبه ۲۸ بهمن ۱۳۹۷ / Sunday, 17 February, 2019

سرای مشیر


سرای مشیر
سرای مشیر یا سرای گلشن از آثار دوره قاجاریه در شیراز است كه در انتهای جنوبی بازار وكیل در گوشه شرقی آن قرار گرفته است.
این سرا كه دارای طرح و نقشه ای دایره ای (هشت گوش) است، توسط میرزا ابوالحسن خان مشیرالملك احداث شده است.
سر در ورودی سرای مشیر، دارای دو طبقه كاشی كاری شده است كه چند لچكی نیز در آن قرار دارد. در بالای آن نیز، به جهت نورگیری حجره های طبقه دوم سرا، پنجره ای مشبك از آجر قرار گرفته است.
رخ بام نیز از قطعات سنگ یكپارچه تهیه شده است. در دو طرف نمای سردر ورودی، دو اسپره كاشی كاری شده وجود دارد و بالاتر از آن، مقرنس هایی از كاشی قرار گرفته است.
در زیر آن كتیبه ای كاشی كاری شده با زمینه لاجوردی و خط نستعلیق عبارت سرای گلشن بنای مرحمت پناه حاجی میرزا ابوالحسن خان مشیرالملك شیرازی را نشان می دهد. در پایین كتیبه، دو سنگ مرمری قرار گرفته كه بر روی آنها در سه سطر عبارتی در بیان اهداف تأسیس سرا، حجاری شده است و در پایان نیز تاریخ ۱۲۸۲ ه.ق قید شده است. در دو طرف این دو سنگ، دو حاشیه كاشی كاری مزین به شاخ و گل و برگ، قرار گرفته است.
دو پله از دو تخته سنگ یك پارچه، در ورودی این سرا به سوی دالان ورودی قرار دارد. در عرق چین سقف دالان ورودی ترنج هایی بر وری قطعات كاشی كاری وجود دارد. سرای مشیر دارای دو طبقه است كه كف پوش طبقه اول از قلوه سنگ و طبقه دوم سنگ و آجر است. در هر طبقه حجره هایی وجود دارد و در جلو حجره ها، ایوانی قرار گرفته است. حجره های طبقه دوم یكتو هستند و مرزهای لچكی های آن كاشی كاری شده است.
مدخل ورودی سرا، كاسه پوش بزرگی است كه به یك شاه تویزه تكیه كرده است.
حجره های طبقه یا اشكوب اول، تودرتو می باشد و به وسیله راهرویی به حیاط متصل می شوند. این حجره ها دارای درهای چوبی منبت و مشبكی هستند كه از چوب ساج ساخته شده اند.
سه رشته پلكان در سه ضلع مختلف طبقه اول را به طبقه دوم متصل می كند. طبقه یا اشكوب دوم در لبه ایوان دارای فخرمدین است.
این بنا خود به شكل هشت ضلعی است كه اتاق ها در هشت ضلع آن قرار گرفته است. در وسط حیاط نیز حوض بزرگ هشت ضلعی ای قرار دارد كه لبه و پاشویه آن از سنگ های مختلف یكپارچه ساخته شده است و در آن سه فواره وجود دارد. در چهار طرف این حوض، باغچه هایی قرار گرفته است و در آن درخت نارنج پرورش یافته است.
كف پوش سرای مشیر، قطعات كوچك سنگ است. در ضلع شمالی این سرا، در فضای بسته هشت ضلعی، ساختمان هایی قرار گرفته كه دارای سقف مرتفعی است كه كاشی كاری و مقرنس كاری شده است. در وسط گنبد آن نیز، بادگیری وجود دارد كه در دهانه آن اشعاری مشتمل بر نام چهارده امام، با خط نستعلیق بر روی كاشی نگاشته شده است. این ساختمان مدتی در اختیار سازمان جلب سیاحان فارس قرار گرفت. آنها نیز در این محل قهوه خانه ای به سبك قهوه خانه های قدیمی احداث نمودند كه هم اینك از آن اثری نیست.
در ضلع جنوبی حیاط نیز تالار و اتاق هایی در بخش های بالا و پایین قرار دارد.
در ضلع شرقی و غربی حیاط، مغازه ها و راهروهایی وجود دارد كه در مغازه ها همگی ارسی های چوبی است كه با شیشه های رنگی تزیین شده است.
معماری این بنا، برگرفته از معماری كاروانسراهای صفوی است.
در زمان پهلوی به دستور فرح دیبا، كاشی های ریخته و درك های فرسوده و شكسته این بنا مرمت شد. این بنا با رنگ زرد و طرح های گلدانی معرف سبك اختلاط است كه در زمان قاجاریه رایج شده بود. سازمان میراث فرهنگی، این بنا را در سال ۱۳۴۷ ه.ش . با شماره ۴۲۴ به ثبت تاریخی رسانید.


منبع : سایت شیراز

مطالب مرتبط

کارمانا، سرزمینی کهن در ایران باستان

کارمانا، سرزمینی کهن در ایران باستان
«کرمان» یا «کارمانا» (Karmana)، در زبان فارسی باستان، نام منطقه ای باستانی در حدفاصل نواحی مرکزی ایران و سرزمین «گدروزیا» (Gedrosia) است. بخش شمالی این سرزمین، منطقه ای است بی نهایت فقیر، چنان که امروز نیز آن را «دشت لوت» یا بیابان تهی می نامند، اما نیمه جنوبی آن چنان که مورخان یونانی آورده اند، منطقه ای حاصلخیز و پر برکت بود و از جمله رودخانه «هیکتانیس» (Hyctanis) که در این منطقه دارای ذرات طلا بود، ضمن این که معادنی از نقره نیز در این محل یافت می شد. مورخان یونانی، همچنین از مهم ترین شهر این منطقه یاد کرده اند که «هرمز» نام داشته و احتمالا برگرفته از نام «اهورامزدا»، خدای بزرگ در آیین ایرانی است. امروزه نیز این شهر اگر چه به نام «هرمز» شهره است، اما نام حقیقی آن «میناب» است.
در زمان «هخامنشیان» «کارمانیا» نیز بخشی از امپراتوری گسترده هخامنشی بود. سرزمینی که «کورش کبیر» بنیان گذار شاهنشاهی هخامنشی از سال ۵۳۰ – ۵۵۹ پیش از میلاد، آن را تحت فرمانروایی خود داشت. با این همه ایرانیان باستان که نام تمام کشورهای مطیع و خراجگزار خود را فهرست کرده اند، «کرمانیا» در این فهرست نامی نیاورده و از آن غافل مانده اند.
همچنین در کتیبه «بیستون»، یادگار «داریوش کبیر»، و نیز در کتیبه «داوا» (Daeva)، که آن نیز یادگار از فرزندش «خشایارشا» است، هیچ نامی از «کارمانیا» نیامده است، و البته جای بسی شگفتی است که این کتیبه ها هر دو، فهرستی بلند از نام کشورها و سرزمین های فرمانبردار شاهان ایرانی را در خود جای داده اند. می توان چنین برداشت کرد که این ناحیه در آن زمان به طور رسمی بخشی از ساتراپ نشین «گدروزیا»، و یا بخشی از سرزمین پارس به شمار می آمده است.
اما در میان کتیبه های موجود، نخستین بار در کتیبه ای از شوش است که از «کارمانیا» به عنوان محلی برای صادرات درخت یا چوب «ساج» یاد شده است. همچنین بنا بر الواح به دست آمده از «تخت جمشید» نیز، امروزه با نام کارکی (Karki)، به عنوان یکی از نخستین والیان این سرزمین، به خوبی آشنا هستیم، (در هیچ یک از الواح تخت جمشید، از این شخص به عنوان یک ساتراپ یاد نشده است.) ضمن این که بنا بر مندرجات موجود در بایگانی های تخت جمشید، اکنون به خوبی روشن است که جاده معروف به «جاده شاهی» از همین سرزمین، یعنی «کارمانیا» عبور می کرده است.
البته در زمان نامشخصی، احتمالا در اواخر قرن پنجم یا اوایل قرن چهارم پیش از میلاد، «کارمانیا» باید به موقعیت ساتراپی دست یافته باشد، چرا که می دانیم «اسکندر کبیر» پادشاه مقدونی، پس از غلبه بر این سرزمین، «استاسپه» (Astaspes) ساتراپ قبلی «کارمانیا» را در مقام خود ابقا نمود و بعدها، در ادامه مسیر جنگی اش، هنگامی که این منطقه را پشت سر می گذاشت، در یک جا به جایی سریع، سایبرتیوس (Sibyrtius) و تلپموس (Tlepolemus)‌، دو تن از نامزدهای این مقام را که بیشتر به آنها تمایل داشت، به جای «استاسپه» برگزید (زمستان ۳۲۵ – ۳۲۴ پ.م).
اسکندر طی اقامتش در «کرمانیا» شهری را برای سربازانش پی ریخت و آن را «اسکندریه» نامید. (شهری که بعدها با نام «گولاشکرد (Golashkerd) معروف گردید، اما هیچ یک از بررسی های انجام شده در این زمینه قطعی نیست.) به هر روی اسکندر و سپاهیانش، در مسیر جنگی خود از جانب شرق به «کارمانیا» وارد شده و از طریق بیابان «گدروزیا» به سفر خود ادامه دادند، سفری که به قیمت جان بسیاری از همراهانش تمام شد، تا هنگامی که به جنوب کرمان رسیدند، و دیگر بار به غذای کافی دست یافتند، (به ویژه که بنا به گفته یکی از سرداران اسکندر، در آن هنگام، انواع محصولات کشاورزی، به جز زیتون، به وفور باز داده بودند.)
پس از مرگ اسکندر، «کرمانیا» در ردیف نخستین بخش های امپراتوری سلوکی جای گرفت، اما در نیمه دوم قرن، تحت سلطه پارتیان در آمد تا در ربع اول قرن سوم پ.م که امپراتوری پارتیان نیز فرو افتاد. با آغاز امپراتوری ساسانی، که از سال ۲۲۴ به بعد بنیاد نهاده شد، پایتخت از «کارمانیا» به «وه اردشیر» (Veh-Ardeshir) منتقل شد. شهری نوبنیاد، حد فاصل شوره زارهای دشت لوت و کوه های غربی که اکنون با نام «کرمان» شهره است.
از آن جا که شاهان ساسانی بر‌ آیین زرتشتی بودند و اهورامزدا را می ستودند،‌ یکی از سرزمین های مقدس آنها، منطقه ای به نام بم (Bam) بود که بنا به آداب زرتشتی، مردگان خود را به طور آیینی در محوطه های مرتفع آن قرار می دادند. مکان مقدسی به نام «برج خاموشی» که هنوز هم ویرانه های آن در «بم» قابل مشاهده است. نخستین اسقف نشین مسیحی در این منطقه را نیز از میان قرن هفتم در فاصله زمانی کوتاهی قبل یا بعد از غلبه مسلمانان، می توان تاریخ گذاری کرد.

وبگردی
زیر و روی "اصلاح ساختاری"
زیر و روی "اصلاح ساختاری" - احتمال بعدی این است که شاید هدف این است که نظام ریاست جمهوری کنار برود و مجددا جایگاه نخست وزیری احیا شود. در این حالت نخست وزیر هم به طبع توسط مجلس انتخاب می‌شود و شک نکنید حتی اگر الان با توجه به ترکیب مجلس دهم قرار بود نخست وزیر انتخاب شود، فردی مانند سعید جلیلی انتخاب می‌شد.
بازهم کپی بدون اجازه از یک برنامه آمریکایی / آیا مورد تمسخر دنیا قرار نمیگیریم !
بازهم کپی بدون اجازه از یک برنامه آمریکایی / آیا مورد تمسخر دنیا قرار نمیگیریم ! - همزمان با رونمایی از پوستر و تیزر جدیدترین برنامه احسان علیخانی، روز و ساعت پخش اولین قسمت از «عصرجدید» اعلام شد.
ادامه‌ی سکوت ضرغامی درباره‌ی انتقال آرشیو صداوسیما به شبکه من و تو
ادامه‌ی سکوت ضرغامی درباره‌ی انتقال آرشیو صداوسیما به شبکه من و تو - چند سالی است از جمله روزهای اخیر که با نزدیک شدن به مقاطعی از جمله دهه‌ی فجر، شبکه‌های تلویزیونی فارسی خارج کشور مانند بی‌بی‌سی و من‌وتو مستندهایی از زمان انقلاب پخش می‌کنند که جزو آرشیو صداوسیما بوده است ولی تا امروز مشخص نشده است که چطور و توسط چه کسانی به دست آنها رسیده است؟
اختتامیه سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر
اختتامیه سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر - مراسم اختتامیه سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر شامگاه دوشنبه در برج میلاد برگزار شد.
جنجال شبیه‌سازی بیعت امام و همافران ارتش توسط علم‌الهدی در مشهد
جنجال شبیه‌سازی بیعت امام و همافران ارتش توسط علم‌الهدی در مشهد - دیدار و سلام نظامی فرماندهان نیروی هوایی ارتش به سیداحمد علم‌الهدی، امام جمعه مشهد انتقادهایی را در پی داشته است.
ویدئو / روش خرید قانونی کوه در لواسان !
ویدئو / روش خرید قانونی کوه در لواسان ! - ارتفاعات تهران از جمله لواسانات یکی از این مناطق است که به گفته امام جمعه این شهر به شکل جدی و گسترده‌ای با این مشکل دست به گریبان است و ظاهراً کمیسیون ماده ۱۰۰ قانون شهرداری محلی برای دور زدن قانون از سوی برخی افراد شده است.
ازدواج الهام حمیدی + تصاویر
ازدواج الهام حمیدی + تصاویر - الهام حمیدی بازیگر پرکار این روز‌های سینما و تلویزیون با انتشار عکسی در صفحه اینستاگرامش خبر ازدواجش را به صورت رسمی اعلام کرد اما هویت همسرش را فاش نکرد.
توهین بعیدی‌نژاد به شعور ملت ایران
توهین بعیدی‌نژاد به شعور ملت ایران - حمید بعیدی‌نژاد سفیر ایران در انگلیس توییتی را منتشر ساخت که با واکنش‌های بسیاری روبه‌رو شد. وی مدعی شده که در فهرست کشورهایی که در حفظ ارزش پول ملی در برابر دلار با بیشترین مشکلات مواجه شدند ایران با وجود فشارها و تحریم اقتصادی، عملکرد بهتری از کشورهایی چون ترکیه، برزیل، روسیه، آفریقای جنوبی و سوئد داشته است.
عکس/ کشف حجاب در تهران!
عکس/ کشف حجاب در تهران! - حجت الاسلام حمید رسایی عکسی در کنار یک زن بی حجاب از حضور در برنامه‌ای با عنوان «اعلام همبستگی با ملت ونزوئلا» در تهران منتشر کرده است.
ببینید یک مجری چقدر میتواند مزخرف بگوید !
ببینید یک مجری چقدر میتواند مزخرف بگوید ! - ژاپنی صحبت کردن جواد خیابانی