سه شنبه ۳ اسفند ۱۳۹۵ / Tuesday, 21 February, 2017

آیه و سوره


آیه و سورهالف ) آیه .
واحد كوچك قرآن كریم , آیه است . در بیشتر موارد هر آیه یك جمله است . ولی گاه آیاتی هست كه متشكل از چند جمله و یك پاراگراف است ( نظیر مثلا آیهٔ الكرسی یا آیه نور ). و گاه حتی به اندازه چند پاراگراف است . مـانـنـد آیـه دیـن ( كـه آیه تداین و مداینه هم گفته اند ) كه بلندترین آیه قرآن است و در كتابت عثمان طه ( مصحف المدینهٔ ) درست یك صفحه پانزده سطری است . گاه هست كه آیه نه فقط از یك جمله كمتر است , بلكه فقط یك كلمه است مانند مدهامتان ( الرحمن , ۶۴ ) , یا از آن هم كمتر مانند اغلب حروف مقطعه یا فواتح سور نظیر طه , یس یا الم . شناخت حد آیه توقیفی و از سوی شارع است . زیرا حتی در فواتح سور فی المثل المص را یك آیه شمرده اند , ولی نظیر آن یعنی المر را یك آیه نشمرده اند. یا حمعسق [ حم . عسق ] را دو آیه شمرده اند. ولی باز كهیعص یك آیه شمرده شده است . كلمه آیه و جمع آن آیات , به معنای همین جملات یا جمله واره های قرآن , در خود قرآن هم آمده است . ( آیه : بقره , ۱۰۶ ; نحل , ۱۰۱ , آیات ; بقره , ۲۵۲ ; آل عمران , ۷ ; یوسف , ۱ ; نور , ۱ ).
پـر آیـه تـرین سوره قرآن كریم سوره بقره است ( ۲۸۶ آیه ) ,و كم آیه ترین سوره قرآن , سوره كوثر است ( ۳ آیه ). در تعداد كل آیات اقوال متعددی هست . طـبـق معتبرترین قول كه ابوعبدالرحمن عبداللّه بن حبیب سلمی از امیرالمؤمنین علی (ع ) نقل كرده و امام شاطبی آن را در ناظمهٔ الزهر آورده است , تعداد كل آیات قرآن , ۶۲۳۶ آیه است ( تاریخ قرآن , رامیار , ۵۷۰ ). تـرتـیب و توالی آیه ها , اعم از اینكه طی یك فقره وحی یا طی یك سلسله وحی متوالی نازل شده باشد , توقیفی است . یعنی خود این امر نیز جزو وحی است و به امر الهی و رهنمایی جبرئیل انجام گرفته است . در مـواردی هـم كـه حضرت رسول (ص ) آیه یا آیاتی را جابجا می كردند و می فرمودند : این آیه یا آیات را در فلان سوره بین كدام آیات قرار دهید , باز به رهنمود وحی بوده است .
بعضی از آیات قرآن , برجستگی و شهرت خاصی یافته اند و با نام كلمه یا معنایی از خود آیه مشهور شده اند كه بعضی از آنها عبارتند از :
ـ آیه اخوت ( حجرات , ۱۰ ) ,
ـ آیه اذن یا آیه تصدیق ( توبه ,۶۱ ) ;
ـ آیه اكمال ( مائده , ۳ ) ; آیه امانت ( احزاب , ۷۲ ) ;
ـ آیه انذار ( شعراء ۲۱۴ ) ; آیه تبلیغ ( مائده , ۶۷ ) ;
ـ آیه تداین ( یا دین یا مداینه , بقره , ۲۸۲ ) ;
آیه تسمیه كه همان بسم اللّه الرحمن الرحیم است در آغـاز كـلـیه سوره ها , جز سوره توبه ; آیه تطهیر ( احزاب , ۳۳ ) ; آیه حجاب ( نور , ۳۰ - ۳۱ ) ; آیه حـفظ ( حجر , ۹ ) ; آیه خمس ( انفال , ۴۱ ) ; آیه سیف [ آیه قتال ] ( توبه , ۵ ) ; آیهٔ الكرسی ( بقره , ۲۵۵ ) ; آیه مباهله ( آل عمران , ۶۱ ) ; آیه مشیت ( كهف , ۲۳ - ۲۴ ) ; آیه نور ( نور , ۳۵ ) ; آیه و ان یـكـاد ( قـلم , ۵۱ ) ; آیه ولایت ( مائده , ۳ ) ( برای تفصیل و شرح آنها ـ دایرهٔ المعارف تشیع , ذیل كلمه آیه ... ) .
آیات قرآنی به مكی و مدنی و ناسخ و منسوخ و محكم و متشابه تقسیم می گردد .
ب ) سوره .
واحد بزرگ قرآن كریم , سوره است . سوره در لغت یعنی بریده شده و در اصطلاح گروهی مستقل از آیات قرآن كه مطلع و مقطعی دارد , و گفته اند كه به این معنی از سورالمدینهٔ ( دیوار دور شهر ) گرفته شده است . كلمه سوره به همین معنی در خود قرآن هم به كار رفته است ( از جمله در بقره , ۲۳ ; توبه , ۶۴ , ۸۶ ; نور , ۱ ) همچنین جمع آن سور ( بر وزن گهر ) نیز در قرآن به كار رفته است ( هود , ۱۳ ). قرآن مجید , كلا ۱۱۴ سوره دارد كه كمابیش به ترتیب بلندی طول مرتب شده اند.
▪ بلندترین سوره قرآن سوره بقره است ( ۲۸۶ آیه , برابر با ۴۸ صفحه در كتابت عثمان طه - مصحف المدینهٔ ) و كوتاهترین سوره , سوره كوثر است ( دارای ۳ آیه ).
▪ بـعضی سوره های قرآن , نام گروهی دارند : الطوال السبع [ السبع الطوال ] : ( هفت گانه بلند ) كـه عـبارتند از : بقره , آل عمران , نساء , مائده , انعام , اعراف و در مورد هفتم , اختلاف نظر است كـه آیا شامل انفال و توبه است ( كه بین آنها بسم اللّه الرحمن الرحیم فاصله نینداخته است ) یا یونس .
▪ الـمـئون [ الـمئین ] : ( صدگانه ها ) به سوره هایی اطلاق می گردد كه تعداد آیات آنها از ۱۰۰ آیه بیشتر است . ( مانند یونس , هود , یوسف , نحل , كهف ).
▪ المثانی : سوره هایی است كه كمتر از صد آیه دارد ( مانند قصص , نمل , عنكبوت , یس و ص ).
▪ المفصل : سوره های اواخر قرآن كه نخستین آنها به اختلاف اقوال سوره ق یا حجرات است . نامهای گروهی دیگر نیز برای بعضی از سوره ها به مناسبتهای خاصی نهاده اند. از جمله سوره الم : هفت سوره این كه با الم آغاز می شود.
ـ سور مسبحات : ( كه با كلمه سبحان , یا سبح , یا یسبح آغاز می گردد , كه عبارتند از اسراء , حدید , حشر , صف , جمعه , تغابن , و اعلی .
ـ سـور حـوامیم : هفت سوره كه با حم آغاز می گردد ( مؤمن , فصلت , شوری , زخرف , دخان , جاثیه , و احقاف ).
ـ سور طواسین : سوره هایی كه با طس یا طسم آغاز می شود ( شعراء , نمل , قصص ).
ـ سـور عزایم : چهار سوره ای چهار سوره ای كه در آنها سجده واجبه هست ( سجده , فصلت , نجم , علق ).
▪ الزهراوان : ( بقره و آل عمران ).
▪ المعوذتین : دو سوره آخر قرآن ( فلق و ناس ).
▪ چهار قل : چهار سوره پایان قرآن كه با كلمه قل آغاز می شود.
نام سوره ها ( فاتحهٔ الكتاب , بقره , آل عمران , نساء , تا آخر ) توقیفی یعنی به تعیین رسول اللّه (ص ) بوده است ( نیز ـ تاریخ قرآن , رامیار , ۵۸۱ ).
▪ بعضی سوره ها , دو یا چند نام دارد از جمله : فاتحهٔ الكتاب ( حمد , ام القرآن , سبع المثانی ) ; توبه ( برائت ) اسراء ( بنی اسرائیل ) نمل ( سلیمان ) ص ( داود ) مؤمن ( غافر ) , اخلاص ( توحید , قل هو اللّه ) ; مسد ( لهب ). درباره اینكه ترتیب و توالی سوره های قرآن كه آغاز آنها , فاتحهٔ الكتاب و پایان آنها , سوره ناس است , تـوقـیـفـی اسـت یـا اجتهادی ( اجتهاد صحابه ) و به رای و نظر گردآورندگان بازمی گردد , اختلاف اقوال است .
بعضی گفته اند توقیفی و به امر و ارشاد پیامبر (ص ) و رهنمود وحی است . بعضی گفته اند اجتهادی است و به عهده سامان دهندگان مصحف عثمانی است , چون حضرت رسـول (ص ) بـه دلایـلـی كـه بـعـدا گـفته خواهد شد , قرآن را كتابت و جمع كرده ولی مدون بین الدفتین نكرده بودند. و بعضی گفته اند آمیزه ای از توقیف و اجتهاد است و این رای پذیرفتنی تر است .
نام و نشان سوره های ۱۱۴ گانه قرآن مجید در اغلب تاریخهای قرآن ( از جمله تاریخ قرآن , تالیف رامـیـار , ۵۸۳ بـه بـعـد ) و نیز با آمار و ارقام مربوط به كلمات و حروف هر یك در فرهنگ آماری كـلـمات قرآن كریم , تالیف محمد روحانی , و نیز در پایان هر قرآن طبع جدیدی آمده است , و به رعایت اختصار , از آوردن آن در اینجا خودداری می شود.


منبع : مرکز جهانی اطلاع رسانی آل بیت

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
سندیکای کاغذ , خستگی زودرس , مهاجرت پرندگان , زهرا احمدی‌پور , نقاشی های مشهور , ایمن ظواهری , رصد عمومی , فیلم مرگ ماهی , نوروزیان , شهیده محبوبه دانش , موشک رعد , کلبه عمو تم , معاون فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت , مسن ترین , شعب شبانه روزی , رائول مارشال , آموزش فنی و حرفه‌ای , عراق93 , سخت و زیان آور , عکاسی از کودک , شهردار شیراز , جنایت کار , مواصلاتی کشور , فیلم ویلایی‌ها , شادگانی ها , ایوانک , اقدامات جهاد کشاورزی , اینترنت همراه ایرانسل , مگان مک دونالند , وزارت مهاجرت , روح الله میکائیلی , الهی‌ قمشه‌ای , زیرزمینی، , قهرمانی کشتی آزاد , یزید زمانه , ملیله دوزی , رزمنده خطرناک , دهه آخرصفر , موفقیت هسته ای , فجر و امید , افزایش سرعت اینترنت , گوشت خوک , کمک توانبخشی , محله محور , Sony Xperia Z2 , رویدادهای اقتصادی , John Podesta , مذهب جعفری , سوالات حقوقی , نگارش متن توافق جامع ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
زبان دری(۲) , علائم غیراختصاصی , وضعیت بهره‌برداری , اگر به بندگی ارشاد می‌کنیم ترا , فارنژیت , ریتودرین - RITODRINE HCL , پرورش تخیل در کودکان , ۱۸۵۲ م. دستگاه دوبلکس Duplex , دامنه‌نوردی , داربازی (لارستان) , دل نهادن عرب بر التماس دلبر خویش و سوگند خوردن کی در... , خیال ترک من هر شب صفات ذات من گردد , مکيدن، لذت و بيولوژى , در پا مریز حلقه‌ی زلف بلند خویش , بازم زبان شکر به جنبش درآمدست , حکایت , منوچهر مطیعی تهرانی , آغاز داستان , گلیم بافی , دل سکه‌ی عشق می نگرداند ,

برخی منابع مهم خبری
emtiazdaily.ir روزنامه امتیاز , otaghkhabar24.ir اتاق خبر 24 , ketab.ir کتاب , iribtv.ir صداوسیما , salamatnews.com سلامت نیوز , salamaneh.com سلامانه , javanonline.ir جوان آنلاین , kanoonnews.ir کانون پرورش فکری , roydadnews.ir رویداد , carnp.com کار ان پی , tejarat.donya-e-eqtesad.com تجارت فردا , hamshahrionline.ir همشهری آنلاین , piroozionline.ir روزنامه پیروزی , irinn.ir شبکه خبر , musiceiranian.ir موسیقی ایرانیان , porseshnews.ir پرسش , bornanews.ir برنا نیوز , 24onlinenews.ir 24 , shahrsakhtafzar.com شهر ‌سخت افزار , naghdnews.com نقدنیوز , cinemakhabar.ir سینما خبر , salamati.ir سلامت , seratnews.ir صراط نیوز , indexiran.ir ایندکس ایران , shafaqna.com شفقنا , shabakeh-mag.com مجله شبکه , dchq.ir ستاد مبارزه با مواد مخدر , taamolnews.ir تعامل , 90tv.ir نود , esteghlaljavan.ir روزنامه استقلال جوان ,

وبگردی
بازدید هنرمندان از پروژه میدان ولیعصر
بازدید هنرمندان از پروژه میدان ولیعصر - جمعی از اهالی هنر ظهر امروز دوشنبه از پروژه <<صفه شهری>> پلازای میدان ولیعصر بازدید کردند.
اعتراف تكان دهنده رييس مجمع تشخيص مصلحت!
اعتراف تكان دهنده رييس مجمع تشخيص مصلحت! - اگر مردم نیازمند باشند، نان شب نداشته باشند، نتوانند بچه‌هایشان را به مدرسه بفرستند و خانه‌ای برای زندگی نداشته باشند، معنایش همان حدیث امام علی (ع) است که فرمود: نزدیک است که فقر به کفر بیانجامد. همان طور که الان هم می‌شنویم که عده‌ای به دلیل نیازهای شدید اقتصادی‌شان دست از مذهب برداشته‌اند.
لاله، شهلا و سومین زن...
لاله، شهلا و سومین زن... - جنس و طبقه و خاستگاه و روح این زنان کاملا متفاوت است و به بهانه آن می توان پرسید آیا مردها عاشق جسم یک زن می شوند اما زن ها عاشق روح و درون یک مرد؟
فیلم درگیری در نشست خبری مسعود کیمیایی
فیلم درگیری در نشست خبری مسعود کیمیایی - نشست خبری جنجالی فیلم قاتل اهلی / درگیری لفظی کیمیایی و لشگری قوچانی / عصبانیت علی علایی و درگیری لفظی با لشگری قوچانی / کیمیایی: چه اشکالی دارد در مورد حزب اللهی ها فیلم بسازم؟ / کیمیایی: آقای قوچانی شما در حدی نیستی که در مورد تدوین فیلم اظهار نظر کنی
گفتگوی جنجالی علی معلم و صادق زیباکلام
گفتگوی جنجالی علی معلم و صادق زیباکلام - صادق زیباکلام هم همفکر مسعود فراستی شد.
داچیای رومانی با نام رنو دو برابر قیمت جهانی
داچیای رومانی با نام رنو دو برابر قیمت جهانی - در کشور ما علاقه‌مندان به دنیای خودرو بسیار زیاد هستند و همین امر سبب شده تا اخبار مربوط به تازه واردان این صنعت به دقت مورد پیگیری قرار بگیرد.
 تصويری دیده نشده از آيت الله هاشمی
تصويری دیده نشده از آيت الله هاشمی - انتخاب - این تصویر مربوط به سفر آیت الله هاشمی به شمال است
عکسی دیده نشده از آخرین جشن تولد آیت‌الله هاشمی
عکسی دیده نشده از آخرین جشن تولد آیت‌الله هاشمی - به گزارش جماران، عکسی مربوط به جشن تولد 82 سالگی آیت الله هاشمی رفسنجانی(ره) در کنار همسرش عفت مرعشی در شبکه های اجتماعی منتشر شده است.
    پربازدیدها