دوشنبه ۱۰ فروردین ۱۳۹۴ / Monday, 30 March, 2015
گذری بر صنایع دستی استان هرمزگان

گذری بر صنایع دستی استان هرمزگانصنایع دستی استان هرمزگان از جمله صنایعی است که بیش تر جنبه مصرف محلی داشته و شامل: سفال گری، گلابتون دوزی، شک دوزی، شیریكی پیچ، خوس دوزی، بادوله دوزی، چادرشب بافی، قالی بافی، سبدبافی، حصیربافی، سوزن دوزی، صنایع صدفی، عبادوزی، درب و پنچره چوبی، كرچاب، خورجین، ملیله دوزی دور لباس، كوزه سازی و صنایع دستی دریایی هم چون لنج سازی است. صنایع دستی موجود در استان هرمزگان عمدتاً فصلی بوده و ۹۰ درصد تولیدکنندگان را زنان تشکیل می دهند.
▪ گلابتون دوزی
زردوزی که در نقاط مختلف ایران به «کم دوزی»، «گلدوزی»، «برودری دوزی» و «کمان دوزی» شهرت دارد، در اکثر نقاط ایران رواج دارد و در استان هرمزگان بویژه شهرهای بندر لنگه، بندر عباس و میناب رونق بسیار دارد. از گلابتون دوزی برای تولیداتی نظیر دمپایی، شلوار های زنانه، سر آستین، پیش سینه، دور یقه، لبه پرده، دیوارکوب، پشتی، کوسن، سجاده، جلد قرآن و تابلو استفاده می کنند و در صنعت دوخت طرح های زیبا و منقش بر روی پارچه با نوارهای طلایی، گلابتون دوزی نام دارد و در تزیین لباس های محلی زنان به كار می رود. طرح اصلی آن از لباس های محلی زنان هند و بنگال اقتباس شده است. لباس های گلابتون دوزی بیش تر جنبه ی مصرف محلی دارند اما در حال حاضر به خاطر زیبایی نقوش و راحتی این لباس مورد توجه زنان دیگر نیز قرار گرفته اند. ابزار كار گلابتون دوزی عبارت اند از: قلاب، مداد، كپیه، چهار پایه یا هاون چوبی.
▪ قالیبافی
مناطق تولید قالیبافی در استان هرمزگان عبارتند از: بندرعباس, روستای درتوجان و بخش حاجی آباد. اغلب تولیدکنندگان را عشایر اسکان یافته ایلهای افشاریه ورائینی تشکیل داده که به تولید و تهیه انواع قالی و قالیچه, رویه پشتی و چنته مشغول هستند. تولیدکنندگان معمولاً پشم مورد نیاز خود را از سیرجان خریداری کرده و خود به ریسیدن و رنگرزی آن اقدام می کنند. نوع گره رایج "گره فارسی" است و نقشه هایی که در بخش حاجی آباد و روستای "درتوجان" بافته می شود نقشه های افشاریه است که به نامهای بوته شاهی، ماه و ستاره ای, سه کله, خشتی, گنبدی, شکارگاه, بچه بغل, سماوری و ... معروف هستند.
▪ حصیربافی
. حصیرهای بافته شده برای فرش زیرپا، پوشش سقف خانه ولوازم خانگی مورد استفاده قرار می گیرد.
از حصیر بافی باید به عنوان رایج ترین و معمول ترین صنعت دستی استان هرمزگان نام برد، چرا که ماده اولیه مورد نیاز حصیر بافی برگ درخت خرما بوده اما در بعضی از آبادی های كرانه ای از نی هم حصیر می بافند و به حد وفور در اختیار صنعتگران است و تولید انواع فرآورده های حصیری که کاملاً جنبه مصرفی دارد در استان شایع است. روستاهای میناب، یشاگرد، بندر لنگه و اطراف آن از مناطق مهم بافت حصیر است که اکثر کار آن توسط زنان و دختران منطقه صورت می گیرد. مواد اولیه مورد مصرف عبارت است از برگ درخت خرما(پیش مُغ) و ضایعات درخت خرما و گیاهی به نام "مور". حصیر بافان میناب در روستاهای بهمنی، چلو، نصیرابی، محمودی و قاسم آباد ساکن هستند.
▪ خوس دوزی
این هنر به کمک نوارهای نقره ای باریک و برروی پارچه توری ریز بافت تجلی یافته و گاه ستاره هایی فلزی برروی پارچه می نشانند، و ازآن برای تزئین مقنعه، دستار(چادر زنانه) استفاده می شود. پارچه مصرفی معمولاً به رنگ های سیاه، سفید، سبز و زرشکی است که هر دو روی پارچه شکل یکسان دارند.
▪ شک دوزی
نواری است كه با نخ های طلایی و نقره ای فلزی بافته می شود و بیش تر برای آستین، لبه و دور یقه پیراهن زنانه مورد استفاده قرار می گیرد. ابزار كار شامل: هاون چوبی، قرقره، نوار فلزی طلایی و نقره ای است.
▪ كم دوزی
نوعی هنر دستی مخصوص استان هرمزگان است که در شلوار زنانه، پشتی، پارچه های گل دار و روكش لباس استفاده می كنند و به جای نخ معمولی از نخ ابریشم و از زری كه بهترین آن نقره است، بهره می برند.
▪ كلاه دوزی
این هنر بیش تر بین ساكنان عرب زبان هرمزگان رواج دارد. بدین ترتیب كه به وسیله قالبی ویژه پارچه را با نشاسته آغشته ساخته تا شكل بگیرد. سپس به وسیله نخ سفید ابریشمی به فاصله معین و با طرح گل های گوناگون، پارچه را به وسیله خار مانند كه از نقره نوک تیز است یا خار درخت خرما سوراخ می كردند و پیرامون آن را با ظرافت می دوختند و برای هر طرح و نقشه ای كه روی پارچه می دوختند، نامی انتخاب می كردند مانند:كلا ملباری، بوشهری، جلد ساعتی و مرغ شاه. بهترین گونه آن ها، كلاه مرغ شاه بود همه گونه های كلاه را «كلاه نجومی» می گفتند.
▪ سوزن دوزی
سوزن دوزی که در ناحیه بشاگرد رایج است. نوع دیگر از رودوزی است که فقط در بخش "بشاگرد" و توسط زنان و دختران روستایی به شیوه زنان بلوچ انجام می گیرد و دلیل آن نزدیکی منطقه به استان سیستان و بلوچستان است.
▪ چادرشب بافی
چادرشب بافی یا "کاربافی" از دیگر صنایع دستی استان هرمزگان است که در روستاهای کلیبی و سرریگان از توابع میناب و روستاهای سیروئیه, احمدیه و فارقان رواج دارد و صنعتگران این رشته در تمام طول سال به فعالیت اشتغال دارند.
▪ توربافی
از آ جا كه تور ابزار اصلی صیدماهی است. مردم محل به ویژه كسانی که از راه ماهی گیری زیست می كنند؛ به بافتن تور می پردازند. توربافی هنری ارثی و نیاكانی است كه به گونه دستی و ابتدایی رواج یافته است. در حال حاضر تور مورد نیاز صیادان توسط شیلات جنوب تامین می شود اما هنوز در برخی از آبادی ها و بندرهای هرمزگان توربافی رواج دارد.
الف) گرگورسازی: گرگور، تله سیمی به شكل نیم دایره است كه به عنوان وسیله اصلی صید ماهیان كف زنی از آن ها استفاده می شود. گرگور سازی در حال حاضر به جهت كمبود و گرانی سیم ویژه آن كه وارداتی است رونق گذشته را ندارد ولی در صورت تهیه سیم آن در آبادی های صیادی، جزیره ها و بندرهای هرمزگان كم و بیش رواج دارد.
▪ بادله دوزی
بادله دوزی یا "تلی بافی" عبارت است از بهم پیوستن چند نوع زری با یکدیگر به صورتی که زری بزرگ دروسط و زری های کوچک در اطراف قرار می گیرند. بادله به شکل نوارهایی با پهنای ۱۵ سانتیمتر تولید می شود که معمولاً برای لبه شلوارهای زنانه مورد استفاده قرار می گیرد.در این صنعت دستی، چند نوع زری دوزی را به هم می دوزند و از این راه پارچه ای به دست می آید كه بادوله نام می گیرد.
▪ خرسک بافی
خرسک عبارت است از بافت نوعی فرش با پرزهای بلند و درشت بافت که بافت آن با رنگ های بسیار محدود انجام می شود. در بافت سنتی آن از رنگ طبیعی پشم استفاده می شده است. پرز, تار و پود کلفت آن از پشم است و از پود رو استفاده نمی شود. در قدیم از آن به عنوان روانداز استفاده می کرده اند. امروزه از این نوع بافت برای تولید پادری و کناره در اندازه های مختلف استفاده می کنند. نقوش خرسک معمولاً هندسی بوده و بافت آن در روستای "درتوجان" رواج دارد.
▪ شیریکی پیچ
از دیگر تولیدات استان هرمزگان شیریکی پیچ را می توان نام برد که مرکز تولید آن روستاهای بخش حاجی آباد بوده و دلیل رونق آن همسایگی منطقه با استان کرمان است.
▪ چنته بافی
چنته بافی در منطقه وشاگرد به وسیله دارهای زمینی و توسط زنان انجام می شود. نقش ها اغلب به صورت هندسی و ذهنی بافت است. اطراف چنته را به وسیله صدف های دریایی و منگوله های رنگی تزئین می کنند. از چنته بیشتر برای تزئین کپرها استفاده می شود.
▪ سفال گری
سفال گری بیش تر در شهرستان های بندرعباس و میناب رواج دارد. بیش تر سفال گران این استان؛ خاک مورد نیاز خود را از درون روستاهای پیرامون تامین می كنند.
● صنایع دستی دریایی
در این گروه از صنایع دستی باید به طیف وسیعی از تولیدات قابل ترویج اشاره نمود كه با استفاده از موقعیت جغرافیایی استان ساخته و پرداخته شده و به‎طور قطع از مزیت‎های آن به شمار می‎رود. از آن جمله طراحی و ساخت زینت‎آلات از صدف و سایر بقایای آبزیان است كه در گونه‎های مختلف دست بند، گردن بند، انگشتر، گوشواره، آویزهای مختلف، پرده، تابلو، جعبه‎های متنوع برای نگه داشتن جواهرات، جای دستمال كاغذی و... قابل عرضه است. ساخت تندیس‎های زیبا در شكل‎های بدیع با استفاده از مرجان‎ها و سنگ‎های موجود در سواحل جزیره كه هر یک محصول بی‎نظیر و منحصر به فرد خواهد بود و نیز تاكسیدرمی انواع آبزیان برای استفاده در تزیینات داخلی ساختمان و… از دیگر برنامه‎های تحت حمایت طرح ترویج و توسعه صنایع دستی سازمان منطقه آزاد قشم است.
▪ لنج سازی
لنج ها از دیرباز به دست هنرمندان سخت كوش محلی هرمزگان ساخته شده است. درحال حاضر بیش تر قایق ها، لنج های ماهی گیری، موتور لنج های باری و مسافربری مورد استفاده مردم به دست استادكاران و كارگران قشمی و … ساخته می شوند. پیشه صنعت لنج سازی از نسلی به نسل دیگر منتقل شده است. مركز اولیه ساخت لنج، در جزیره قشم از جمله بافت گوران و دولاب بوده و این آبادی ها از مراكز بزرگ تولید و ساخت لنج های سنتی است. در حال حاضر بیش تر لنج ها در شهر قشم، كولقان، درگهان، رمچاه، سوزا، لافت، دولاب، گوران ساخته می شوند.
قایق ها و لنج های ساخته هرمزگان در آب های دریای پاری، بین جزیره ها و بندرهای ایران و شیخ نشین ها و حتی در سفرهای دراز به هند و آفریقا مورد استفاده قرار می گیرد بیش تر لنج های ساخته شده در جزیره قشم چه از نظر حجم، تنازو چه گونه شناور توسط استادان پس پشتی طراحی می شود. مواد نخستین و اصلی برای ساخت لنج های محلی عبارت اند از:چوب ساج، منتیگ، فینی، جنگلی و تنه درختان محلی مانند كرت، كهور، كنار و تنه درختان غیرمحلی، مانند توت و چنار.
غیر از تخته و مواد چوبی وسایل فلزی نیز مانند میخ، پیچ و مهره، در ساخت لنج به كار می روند كه در گذشته توسط اهنگران محلی شناخته می شد و بخشی از نیازها را تامین می كرده اند در حال حاضر میخ های مورد نیاز از اصفهان تهیه می شود. مواد تزیین و تقویت كننده ای كه در ساختن لنج برای استحكام و دوام و زیبایی به كار می برند می توان از پنبه آغشته به روغن كنجد و نارگیل نام برد كه در اصطلاح محلی (كلفات) گویند.
استادكاران پس از ساختن لنج ها، فتیله های پنبه ای را با روغن كنجد می آلایند و در درزهای لنج می گذارند و روی آن قیراندود می كنند تا سوراخ های لنج بسته شود و آب به درون آن رخنه نكند.
ابزار كار هنر لنج سازی سنتی عبارت اند از
۱) متر دستی كه با كمان و دست می چرخد و برای سوراخ كردن به كار می رود.
۲) تیر بر كه برای بریدن میخ و فلزهای نازک از ان استفاده می كنند.
۳) شباسه وسیله ای است كه كار میخ كشی را می كند.
ریسمان كار آغشته با رنگ خاك سرخ كه به عنوان متتر برای نشان كرن و اندازه گرفتن از ان استفاده می كنند.
ابزار دیگری نیز مانند: اره دستی، تینه و چكش نیز از ابزار كار اصلی است كه بیش تر این ابزار توسط آهنگران محلی ساخته می شود.

منبع : روزنامه تفاهم

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
طلبان , لورن سینگر , روماتیسم مفصلی , خرج , حزب اللهی ها , خبرنگار آمریکایی , ازحضور , شهرت , بهارگذرانی , سیاه رنگ , برچسب اصالت , روز مجلس , رودریگز , مخابرات سپاه , آلن کامینگ , نبی , ربات زیر آبی , گردان‌های عزالدین قسام , امنیت جانی , ارشد ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
درمان جراحی , درمان , حفاظت در مقابل استفاده مجدد , تکرار عین الفظ و عبارات متشابه , روان‌نویسی , یا من لواء عشقک لا زال عالیا , ابهر رود، تاكستان , سک‌سکنا (ممسنی) , اهداف نظری , ای خوشتر از جان، آخر کجایی؟ , رخ تو چگونه ببینم که تو در نظر نیایی , شيردهى مادران شاغل , سردرِ عالی‌قاپو، قزوین (صفویان) , دگر رخت ازین خانه بر در نهادم , پادشاهی یزدگرد هجده سال بود , یشت‌ها , زین بیش نباید خفت، ای یار که دزد آمد , یافته‌های بالینی , اوضاع آموزشی , بیماری‌ حركت‌ ـ motion sickness , مجلس سنا , عزآباد (یزآباد)، روستای عزآباد، یزد , گندمیان , فرآورده‌های اصلی پنبه , منوچهر مطیعی تهرانی , تریپل سولفا (واژینال) - TRIPLE SULFA (Vaginal) , تولیدن شیر از دیر آمدن خرگوش , امام‌زاده خلی‌اللّه (خلیل‌اللّه)، روستای چم‌سر،هرسین , ادبیات , تخریب مراتع و جنگل‌ها ,

وبگردی
این 10 نفر به روایت علی پروین - این 10 نفر به روایت علی پروین: خودم ،مامان نصرت ، کروش ، محمدمون، امیر قلعه ، محمد مایلی و دیگران! علی پروین و گفته‌هایش درباره این 10 نفر. گفته‌هایی که بر گرفته از گفت و گوی ماست با سلطان پا به سن گذاشته فوتبال ایران.
آزاده زارعی با یک گریم عجیب در نقش پسر / تصاویر - فرزاد حسنی و آزاده زارعی در فیلم توقیفی. فيلم «آمین خواهیم گفت» به کارگردانی و نویسندگی سامان سالور ساختهٔ سال 1389 است. این فیلم برای اولین بار در سی امین جشنواره فیلم فجراکران شد.
پناهندگی در اوج مذاکرات هسته‌ای - در اوج مذاکرات هسته‌ای و در شرایطی که اصلی‌ترین مساله این روزهای رسانه‌های ایران آگاهی از سرنوشت مذاکرات هسته‌ای است، ماجرای رقم خورده توسط امیرحسین متقی، خبرنگار یک رسانه کم‌تاثیر، یک نکته را برای هر فرد پیگیر مسائلی از این دست روشن کرده؛ خوب یا بد، در زبان فارسی کلمه مناسبی برای توصیف کار انجام شده وجود ندارد.
تیم سعید معروف قهرمان اروپا شد (عکس) - تیم زنیت که سعید معروف را همراه خود دارد توانست با پیروزی در فینال قهرمان جام باشگاه های اروپا شود.
تصاویر آخرین وداع خانواده با میلاد در فرانسه - میلادم، پاره تنم، عزیزم نجیب‌ترین انسان زندگیم، پسر وفادارم، تو را دوست دارم، همیشه در دینمان هر آنچه پیش می‌آید میگوئیم راضی هستیم به رضای خدا ولی میلادم پسرم پاره‌تنم این بار فریاد میزنم: من اصلا راضی به رضایت خدا نیستم، منتظرم تو پیشم برگردی، میلاد عزیزم همیشه در قلب منی.
80 هزار افغان در استادیوم آزادی - دیدار تیم های ملی فوتبال امید ایران و افغانستان بعدازظهر امروز یکشنبه با پیروزی شش بر صفر تیم ملی امید ایران در ورزشگاه آزادی تهران به پایان رسید.
فیلم نجات باورنکردنی یک خلبان - این خلبان شیردل پس از آنکه یک بال هواپیمایش را در نمایش هوایی از دست داد با خونسردی و به سلامت بر زمین نشست.
کلاه قرمزی 94 - رقص و آواز هندی ! - رقص و آواز هندی در حد ...
فرخنده زنده زنده سوزانده شد / تصاویر - گروهی از مردم افغانستان در کابل پایتخت این کشور یک زن را به شدت مورد ضرب و شتم قرار داده و کُشتند. مقامات امنیتی در کابل با تأیید این خبر اعلام کردند که مردان خشمگین در مرکز شهر، یک زن را که گفته شده قرآن را به آتش کشیده کشتند.
پاسخ فرزاد حسنی به افشاگری آزاده نامداری - بر فرض محال اگر این ادعاهای کذب صحت هم داشت، آیا این روش درستی برای بیان آنهاست؟ ریختن آبروی دیگران و حتی خانواده خود به چه قیمتی؟ به قیمت پخش تصویرمان از تلویزیون؟! انسان ها را از روشی که برای رسیدن به هدفشان انتخاب می کنند بشناسید...
عکس ضرب و شتم آزاده نامداری و افشاگری بی‌سابقه - آزاده نامداری با به اشتراک گذاشتن عکسی تلخ و دردناک از آثار شدید ضرب و شتم روی صورت و چشم خود، از اتفاقاتی غیرقابل باور مربوط به زندگی گذشته اش . آقای حسنی چهل تا فایل صوتی دست من داری که مدت هاست حتی خودم گوشش ندادم.
شایعه رابطه احسان علیخانی و آزاده نامداری! / تصاویر اینستاگرام - توضیحات آزاده نامداری درباره یک شایعه - امروز آقای علیخانی چون صفحه‌ای دراینستاگرام ندارن ازمن خواستن توضیحی به هوادارانشون ودوستای خوب خودم بدم.
دختر گلفروش تجریش پدیده جدید شبکه‌های اجتماعی - دختر گلفروش میدان تجریش. این همه چیزی بود که از پدیده این روزهای شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها می‌دانستیم و البته چند عکس که از او منتشر شده بود. دختری که با ظاهری خاص توجهات را به خود جلب کرده بود.
شبکه‌های اجتماعی با ما چه کرده‌اند / فیلم - شبکه‌های اجتماعی چگونه ما را منزوی کرده‌اند. آیا شما هم ساعت‌های زیادی را صرف شبکه‌های اجتماعی و دنیای مجازی میکنید حتما این ویدیو را نگاه کنید.
پربازدیدها
کلاهبرداری 2 میلیاردتومانی از کی‌روش - سرمربی تیم ملی ایران در مصاحبه ای با یک روزنامه پرتغالی سرانجام ماجرای کلاهبرداری یک موسسه مالی از وی را افشا کرد.
فرود هواپیما با یک بال + فیلم - در یک نمایش آکروبات هوایی خلبان یک هواپیما در هنگام نمایش یکی از بال های هواپیمایش را از دست داد. خلبان با مهارت و خونسردی برای اینکه غاجعه ای به ...
مرگ کارگر جوان در دستگاه خمیرگیر نانوایی - کارگر نانوایی 22 ساله در شهرستان سراب امروز به علت گیرکردن در ماشین خمیرگیری جان خود را از دست داد.
تلاش گروه‌های ضدانقلاب برای سوء استفاده از بازی دوستانه ایران و سوئد - گروه‌های ضدانقلاب در نظر دارند تا اقداماتی را در جریان بازی دوستان تیم‌های ملی فوتبال ایران و سوئد صورت دهند.
پرسپولیس گابریل را برای النصر می خواهد - باشگاه پرسپولیس در تلاش است فرناندو گابریل بازیکن برزیلی خود را برای بازی با النصر آماده کند چون برای این دیدار حساس نیاز به این بازیکن دارند.
آیا مذاکرات امروز و فردا به توافق هسته​ای با 1+5 ختم می​شود؟ - گروه سیاسی: پنجمین روز مذاکرات هسته ای، در لوزان سوئیس، در حالی به پایان رسید که بازار شایعه و تکذیب داغ، داغ ...
تسلیحاتی که عربستان در جنگ یمن استفاده می‌کند - استفاده ریاض از زرادخانه گرانقیمتتسلیحاتی که عربستان در جنگ یمن استفاده می‌کندمقامات سعودی در روزهای چهارشنبه و پنجشنبه اعلام کردند که در حمله علیه حوثی ها از بیش از صد جنگنده استفاده کرده‌اند. براساس گزارش واشینگتن پست، بسیاری از این جنگنده‌های اف- 15 احتمالاً از رده SA هستند.
مجابی: نوروز بدترین زمان برای زمین‌خواری است/ماجرای بودجه۶۰میلیاردی/طرحی برای شناخت مقصر فاجعه گتوند - محیط زیست - معاون حقوقی سازمان حفاظت از محیط زیست می گوید دو بند مستقل در حوزه محیط زیست در برنامه ششم اضافه می شود.
فضای مذاکرات به گونه‌ای است که حتما به توافق می‌رسیم - گروه سیاسی: معاون اول رییس جمهور اظهار کرد: امیدواریم نتیجه مذاکرات نتیجه مثبتی باشد وما بتوانیم با دنیا به توافقی ...
آخرین تمرین تیم ملی با کی‌روش چگونه بود؟ - تمرین دوشنبه تیم ملی فوتبال ایران در ورزشگاه فرندز آرنا برگزار شد.




Copyright © 2008 - 2015 vista.ir. All Rights Reserved