دوشنبه ۵ تیر ۱۳۹۶ / Monday, 26 June, 2017

جایگاه آیت الله خامنه ای در جریان فکری مشهد قبل از انقلاب


جایگاه آیت الله خامنه ای در جریان فکری مشهد قبل از انقلاب
سخن از مشهد مقدس و فضای فكری‌، اندیشگی ‌دینی و جهادی آن دیار در روزگاران بین سالهای ۵۷ ـ ۱۳۳۸ بدون یاد و نام حضرت آیت الله‌خامنه‌ای ـ كه در آن روزگار در میان فاضلان‌، عالمان و استادان به «آسیدعلی‌آقا» یا «آقای‌خامنه‌ای‌» شهره بود ـ استوار و تمام نخواهد بود. حضرت امام ـ رضوان الله تعالی علیه ـ در یكی از بیانیه‌های ماه های فرجامین سال ۵۷ از مشهد به «شهر بیدار شده‌» تعبیركردند و این تعبیر سخت استوار و دقیق بود. جامعه علمی و حوزوی مشهد قبل از انقلاب‌ اگر نگویم یكسر، تا حدود زیادی در «جمود فكری‌» و «خمود عملی‌» به سر می‌برد. چهره‌های شاخص و انقلابی و مجاهد و بی‌باك مشهد خلاصه می‌شدند در مرحوم آیت‌الله محامی‌، حجت الاسلام و المسلمین واعظ طبسی‌، واعظ شهیر و خطیب كم‌نظیر سیدعبدالكریم هاشمی نژاد و آیت الله خامنه‌ای‌. اكنون فرصت آن نیست كه عدم كارآیی سه‌ بزرگوار (محامی و طبسی و تا حدودی شهید هاشمی‌نژاد به جز سالهای اخیر) در ساحت فكری آن دیار بازگویم‌. آقای خامنه‌ای در صحنه تفكر جهادی برای نسل جوان از میان ‌حوزویان واقعا تنها بود و بسیار كارساز و كارآمد و نقش آفرین و از این روی موجب‌ خشم ساواك. در همین جا دو خاطره از میان خاطره‌های بسیار نقل كنم‌:
۱) یكی از دوستان من كه پدرش در (بالا خیابان - خیابان نادری و اكنون شیرازی‌) مغازه‌پارچه فروشی داشت‌، می‌گفت: پدرم می‌گوید «رجائی‌» (فردی بود ساواكی و بسیار پررو، وقیح و بی‌شرم‌) هر هفته یك بار به یك یك مغازه هشدار می‌دهد كه در نماز جماعت این‌ سید حاضر نشوید كه «وهابی‌» است (در آن روزها، آقای خامنه‌ای در مسجد كرامت كه ‌در همان خیابان بود، نماز شروع كرده بودند و به شدت مورد توجه واقع شده بود و نمازجماعت‌های دیگر را خلوت كرده بود و حضور نسل جوان و انقلابی در نماز واقعا اعجاب آور و شگفتی آفرین و برای ساواك وحشت‌زا بود).
۲) در مدرسه آقای میلانی كه من درس می‌خواندم‌، حجت الاسلام و المسلمین حاج شیخ عباسعلی اختری را كه درسی بسیار موفق و عالی داشت و لمعه را با عمق درس می‌داد، فقط جهت یاد كرد مرحوم آیت الله طالقانی در تفسیر و موضع‌گیری و طرفداری از آقای‌خامنه‌ای‌، به بهانه‌های واهی از مدرسه اخراج كردند. مدرسه آقای میلانی در سالهای ‌آخر عمر آن بزرگوار، مركزی شده بود علیه تفكر جهادی و انقلابی در مشهد.
ناگفته نگذارم كه جایگاه وی آن گاه جلوه اصلی خود را خواهد یافت كه جریان‌های ‌فكری آن روز مشهد به خوبی تحیل شود، تعبیر «مجاهد» و «قاعد» برای صف بندی درحوزه تعبیر رایجی بود و شگفتا كه «قاعدان‌» با افتخار از آن یاد می‌كردند و آن را افتخارمی‌دانستند. باز هم یك خاطره بیاورم: در مدرسه آقای میلانی‌، عالمی تفسیر می‌گفت و مجمع البیان را می‌خواند. آیه «فضّل‌َ الله المُجاهدین علی القاعدین اجراً عظیماً» را خواند و دید بالاخره اوضاع پس است و كلام خدا را نمی‌شود نادیده گرفت‌. گفت‌: «مراد مجاهدان ‌صدر اسلام‌، بدر و احد و... است و نه این آدم ها كه عرعر می‌كنند». (از این كه این تعبیر بی‌ادبانه را آوردم شرمنده‌ام و پوزش می‌طلبم ولی برای نشان دادن جوّ ضدّ تحرّك ومعارض با قیام و جهان آن روز گویا لازم بود.)
آقای خامنه‌ای روزهایی پنج شنبه و جمعه در مَدرس مدرسه میرزا جعفر، و سپس در مسجدی در پایین خیابان نزدیك مدرسه ابدال‌خان و آنگاه در همان خیابان و در مسجد قبله تفسیر می‌گفت‌. تفسیری بسیار پرشورِ حركت آفرین و جهت دهنده و به تعبیر زیبای‌خود ایشان سپید گشا و زندگی‌ساز.
در همان مسجد واقع در پایین خیابان مدتی عقاید شروع كردند و متن آن باب حادی‌ عشربود، ولی این متن بهانه بود برای بحث‌های بسیار مهم‌. بحث وی از توحید كه در روز اول‌ از مرحوم بازرگان و كتاب نیك نیازی وی یاد كردند و به تجلیل مؤلف و مؤلَف پرداختند، برای من خاطره فراموش‌ناشدنی است و اكنون یادم نیست چه اندازه ادامه پیدا كرد.
مسجد كرامت یكی دیگر از مراكز حضور روشنگر و تحوّل آفرین آقای خامنه‌ای است و«از ژرفای نماز» و «گفتار در باب صبر» محصول اندكی از بحث های بسیار جهت دهنده وتحریف زدای بین دو نماز مغرب و عشاء.
روزهای جمعه در همین مسجد قرائت قرآن ‌برگزار می‌شد و وی از آغاز تا پایان می‌نشست و به قرائت قاریان و به تعبیر خود وی ‌«نغمه‌های بلبلان بوستان قرآن‌» گوش فرا می‌داد و در لا به لای آن به مناسبت آیه‌ای را به ‌بحث می‌كشید و چه شیرین دلپذیر.
مسجد امام حسن (ع‌) یكی دیگر از پایگاه‌های وی بود. «طرح كلی اندیشه اسلامی درقرآن‌» فشرده بحث‌های یك ماه رمضان ظهرهاست كه ابتدا به صورت پلی‌كپی میان‌شركت كنندگان توزیع می‌شد و آن گاه وی به شرح و بسط آنچه به اختصار آورده بود می‌پرداخت‌. ای كاش آن بحثها كه گویا نوارهایش موجود است پیاده شود و ویرایش گردد و نشر یابد.
بحث‌های نهج البلاغه همین مسجد و سخنرانی‌های پرشور مناسبت‌ها در این مسجد بسیار بیدارگر بود. من هنوز آهنگ شكننده و تكان دهنده «لتبلبلن‌ّ بلبلهٔ و لتغربلن ‌ّغربلهٔ‌» آن در گوشم است‌. اینها به جز جلسه‌های متوالی و نشست‌های به ظاهر معمولی‌ منزل آن بزرگوار است كه مرتب بود و به ویژه در تابستان محل آمد و شد متفكران‌، مبارزان‌، جهادیان و عالمان‌، و من با بسیاری از چهره‌های بزرگ اسلامی و انقلابی آنجا آشنا شدم‌.
بر همه اینها باید بیفزایم جلسات خصوصی دوره‌ای در خانه‌ها كه بحث‌های قابل توجهی‌از آن‌ها را دوست عزیزم حضرت آقای عبداللهیان ضبط كرده‌اند و اكنون باید داشته ‌باشند، و از جمله بحثی بسیار عالی و شیرین و درس‌آموز در باره فن خطابه كه برای ما بسیار جهت آفرین بود.
آقای خامنه‌ای آن روز بشدت «محسود» جبهه ارتجاع و به تعبیر من «پاسداران شب‌» بود. تهمت «وهابی‌گری‌» را آخوندهای با مغزهای چركین و اندیشه‌های چروكین ساخته ‌و پرداخته بودند، شیخ «ع‌» كه از سواد بهره‌ای نداشت و در غوغاسالاری، موجودی شگفت بود، این را می‌گفت و دلیلش این كه وی در نماز تحت الحنك نمی‌اندازد و در كتابش جلو نام امام حسن، «علیه السلام‌» نگذاشته است و ...
اما در مقابل، بشدت مورد توجه و عشق و علاقه بلكه «مرادی‌» نسل جوان بویژه‌ حوزویان بود. من خود بارهای بار در جهت دفاع از شأن و شخصیت و فضل و فضیلت‌ وی با مخالفانش دعوا كرده‌ام‌. هیچ از یاد نمی‌برم‌، تجلیل‌، تكریم و بزرگداری بی‌نظیر، استاد و مفسّر بی نظیر قرآن استاد محمد تقی شریعتی از وی كه غالبا مصدّر بود به‌«آسیدعلی‌آقا» و گاه آقای خامنه‌ای‌.
این خاطره تلخ و شیرین را هم بیاورم‌. حضرت ایشان‌فرمودند: روزی با یكی از علمای مشهد در صحن حرم حضرت رضا (ع‌) روی به گنبد ایستاده بودم‌. من در حالی كه اشك در چشمانم حلقه زده بود گفتم‌: قلب من مالامال و لبریز از عشق این آقاست‌. آقا عالم گفت‌: خوش به حالت‌، من این گونه نیستم‌. همان آقا بعدها به من تهمت «وهابی‌گری‌» زد.
خلاصه كنم، آن روزگاران اندیشه انقلابی‌، تفكر جهادی‌، حركت روشنفكرانه مذهبی و فكری‌، یكسر در حضور پرقدرت وی بود و اگر كسی جز این بگوید انكار حق كرده است‌. البته حضور شاگردان وی نیز در مجالس‌، محافل چشم گیر بود كه غالبا به هدایت وی صورت می‌گرفت‌. این بنده كه بخش قابل توجهی از طلبگی و دوران جوانیم را در آن‌حوزه و در كنار مضجع شریف حضرت رضا ـ علیه آلاف التحیهٔ و الثناء ـ گذرانده‌ام، آن ‌روزگار مشهد از جریان‌ها، فكرها، عالمان و... خاطره‌های بسیاری دارم كه در خاطراتم‌آورده‌ام‌. در این گزارش كوتاه من به محتوای اندیشه آن بزرگوار نپرداختم‌، از چگونگی ‌تفسیرها، شرح نهج البلاغه‌، بحث‌های عقیدتی‌، همراهی با طلبه‌های مبارز، و.. سخن ‌نگفتم‌. دوستانم از جمله آقای عبداللهیان نیز می‌تواند خاطرات بسیار مهمی در اختیاربگذارد. چنان كه گفتم بسیاری از بحث‌های دوره‌ای را ایشان ضبط كرده‌اند.

پژوهشگر: محمد علی مهدوی راد
منبع: سایت کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران

منبع : مرکز اسناد انقلاب اسلامی

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
معتادان کشور , رسوم نوروزی , اجراشد , اسکاتلندیارد , تصویر متحرک , رمزیار , قلب راکتور , حفاری‌ مشکوک , ماهی های چرب , سوریان , حرم کاظمین , اقساط درشت , موتورهای دیزلی , حسن انتظار , مسابقات شطرنج , کانون مربیان فوتبال ایران , غلامرضا عزتی , نوروزخوانی در سنگلج , قویترین , بیش از پنج هزار , عضله قلب , آیت الله واعظ زاده , تعدیل نیروی کار , توانمئسازی , جنايت , پسماند خشک , تولید شده , دفترچه درمانی , ذغال داغ , قانون بهره وری , کلزا، , بورس آمریکا در روسیه , سایر استانها , برنامه های توسعه , کوله برها , دردسرهای عظیم 2 , سهیل مهدی , فیش‌های حقوقی , تشکل ها ی مردم نهاد , هاشمی95 , مسیر نزول , محمد برادران , باند اصفهانی , علیرضا جعفری , اقوام و مذاهب , روت کیت , ورنر هرتزوگ , حج امسال , مسابقات تنیس اوپن استرالیا , پدر شهیدان اکبری ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
منوچهر مطیعی تهرانی , مشکلات مخصوص , بی‌تصرف حسن را در هیچ دل تاثیر نیست , گروه درمانی , مراقبت از نوجوان در لمس‌ها , رابطه با تایلند , سه دختران , اختلال‌ خلقی‌ فصلی‌ ـ seasonal affective disorder , جدول خیامی , استفاده بالاتر از ظرفیت اسمی ساختمان , مردم‌شناسی شهرستان زنجان , تمرین و تکرار , نقصان اجرای جان و دل صوفی از طعام الله , محدودهٔ صمیمی , پارلمان , دره‌ها و تنگه‌ها , روز عیش و طرب و عید صیامست امروز , سپهدار ترکان دو دیده پرآب , خواندمير , آرامگاه دهقان سامانی، شهر كرد ,

برخی منابع مهم خبری
kurdtoday.ir کردتودی , otaghkhabar24.ir اتاق خبر 24 , salameno.ir سلام نو , inn.ir شبکه ایران , car.ir کار(خودرو) , tasnimnews.com خبرگزاری تسنیم , irankhabar.ir ایران خبر , shafaqna.com شفقنا , bmi.ir بانک ملی , khademnews.com خادم , cinemapress.ir سینما پرس , kaenat.ir روزنامه کائنات , shabestan.ir شبستان , press.jamejamonline.ir روزنامه جام جم , shahr.ir شهر , irannaz.com ایران ناز , zibakalam.com زیباکلام , irangrand.ir ایران گراند , abna24.com ابنا , ghanoondaily.ir روزنامه قانون , ut.ac.ir دانشگاه تهران , tadbirvaomid.ir تدبیر و امید , kojaro.com کجارو , akkasee.com عکاسی , vaghayedaily.ir روزنامه وقایع اتفاقیه , asrarnews.ir روزنامه اسرار , tajrobehmag.com تجربه , fararu.com فرارو , medianews.ir مدیا , migna.ir میگنا ,

ساخت سرد خانه  ◊  09111142935
وبگردی
70 میلیون در اروپا 100 میلیون در ایران / با قرارداد برجامی ! / این همه خوشحالی برای چیست ؟
70 میلیون در اروپا 100 میلیون در ایران / با قرارداد برجامی ! / این همه خوشحالی برای چیست ؟ - قیمت پایه خودرو پژو 2008 که محصول سال 2014 پژوی فرانسه به شمار می رود، در انگلستان، با احتساب مالیات و عوارض که معمولا هم در این کشور زیاد است، ۱۳ هزار و ۳۴۵ پوند می‌شود که اگر با پوند آزاد هم حساب کنیم، نزدیک به ۷۰ میلیون تومان خواهد شد.
اولین پست اینستاگرامی حسن روحانی پس از اهانت
اولین پست اینستاگرامی حسن روحانی پس از اهانت - فیلم / اولین پست اینستاگرامی حسن روحانی پس از اهانت به وی در راهپیمایی روز قدس
فیلم | توهین به رئیس‌جمهور در حاشیه راهپیمایی روز قدس
فیلم | توهین به رئیس‌جمهور در حاشیه راهپیمایی روز قدس - فیلم - در ویدئوی زیر تصاویری از توهین برخی از افراد حاضر در راهپیمایی روز قدس به رییس جمهور را مشاهده می کنید.
بیعت در نظام اسلامى یک شرط براى حقانیت زمامدارى، زمامدار است
بیعت در نظام اسلامى یک شرط براى حقانیت زمامدارى، زمامدار است - اگر یک زمامدارى بود مردم با او بیعت نکردند، یعنى آن را قبول نکردند آن زمامدار خانه‌نشین خواهد شد و مشروعیت ولایت و حکومت به بیعت مردم وابسته است یا بگوییم فعلیت زمامدارى و حکومت به بیعت مردم وابسته است.
بهناز جعفری !
بهناز جعفری ! - ویدیو از آپارات
روایت متفاوت از یک عنصر داعشی بازگشته به ایران
روایت متفاوت از یک عنصر داعشی بازگشته به ایران - مستند بازگشت عیسی که روایتی متفاوت از یک عنصر داعشی بازگشته به ایران است، نشان از حریت و بازگشت به عقلانیت جوانی فریب خورده است.سوژه ی اصلی این مستند عیسی جزنیا است که ماجرای پیوستن خود به گروهک تروریستی داعش و بازگشت خود را بیان می کند.
انتشار برای اولین بار لحظه شهادت شهید تیموری
انتشار برای اولین بار لحظه شهادت شهید تیموری - ویدیوهای اختصاصی شبکه افق + ویدیوهای دوربین های مدار بسته که برای اولین بار منتشر شدند
محمود خاوری در کانادا دیده شد / عکس
محمود خاوری در کانادا دیده شد / عکس - مدیرعامل بانک ملی دولت اصولگرای احمدی نژاد که در آن روزگار چفیه بر گردن می‌انداخت و چهره‌ای متظاهر داشت، پس از مشخص شدن دست داشتن در پرونده‌ی سه هزار میلیاردی، به کانادا فرار کرد.
اشاره علیخانی به زندگی شخصی اش در گفتگو با فرزند طلاق
اشاره علیخانی به زندگی شخصی اش در گفتگو با فرزند طلاق - احسان علیخانی دقایقی پیش در گفتگو با یک «فرزند طلاق»: خیلی شبیه تو بودم. تو آن سیزده سال رو دیدی، من اون سیزده سالم ندیدم.
رییس جمهور جوان فرانسه و همسرش!
رییس جمهور جوان فرانسه و همسرش! - امانوئل ماکرون یکشنبه شب به‌عنوان رئیس جمهور جدید فرانسه معرفی شد، او علاوه بر اینکه جوانترین رئیس جمهور این کشور است، همسری دارد که بسیار مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفته است.
برخورد پره‌های بالگرد به سر مدیرکل بحران کهگیلویه‌وبویراحمد
برخورد پره‌های بالگرد به سر مدیرکل بحران کهگیلویه‌وبویراحمد - اخیرا تصاویر برخورد ملخک هلی کوپتر با مدیرکل حوادث غیرمترقبه کهگیلویه،به عنوان خبری داغ در کانال های تلگرامی منتشر شده. این ویدئو مربوط به مرداد ۸۹ است.
رابطه عاشقانه رضا روحانی با مجری شبکه من و تو
رابطه عاشقانه رضا روحانی با مجری شبکه من و تو - این آهنگساز 39 ساله به تازگی رابطه ای عاشقانه را با یکی از مجریان شبکه من و تو آغاز کرده است. رضا روحانی با انتشار عکسی از خودش و فرانک مجری این شبکه, از پیدا کردن عشق واقعی زندگی اش نوشت.
صید ماهی خاویاری ۶۰۰ کیلویی در دریای خزر
صید ماهی خاویاری ۶۰۰ کیلویی در دریای خزر - به گزارش خبرنگار مهر، یک فیل‌ماهی خاویاری با وزن حدودی ۶۰۰ کیلو و بیش از ۷۰ کیلوگرم خاویار روز یکشنبه توسط صیادان دو کومه گمیشانی صید شد.
    پربازدیدها