پنج شنبه ۲ آذر ۱۳۹۶ / Thursday, 23 November, 2017

وحشی بافقی مجنونی بی همدم


وحشی بافقی مجنونی بی همدم
كمال الدین وحشی بافقی در سال ۹۳۹ هـ . ق در بافق كه ۲۴ فرسنگ از یزد فاصله دارد به دنیا آمد. وی از خاندانی متوسط و روستایی بود كه روزگار در گمنامی می گذراندند و تلاش برای معاش می كردند. برادر بزرگتر وحشی به نام مرادی بافقی در پیشرفت شعر و شاعری وی سهم بسزایی داشت. شرف الدین علی از ادبای بزرگ آن زمان نیز استاد آن دو بود. وحشی پس از مرگ برادرش تركیب بندی در رثای او سروده است:
یاران، رفیق هم نفس یار من كجاست
مردم زغم، برادر غمخوار من كجاست؟
یاری نماند و كار من از دست می رود
آن یار كه بود غم كار من كجاست؟
در خاك رفت گنج مرادی كه داشتیم
ما را نماند خاطر شادی كه داشتیم
وحشی در جوانی از بافق به یزد رفت و از آن جا نیز به كاشان سفر كرد و مدتی در آن جا به مكتب داری پرداخت ولی پس از مدتی به یزد بازگشت و تا آخر عمر در همان جا ماندگار شد. وی برعكس شعرای آن دوره كه به هند سفر می كردند تا از نعمات شاهزادگان آن دیار نیز مستفیض شوند به هیچ كجا سفر نكرد.
او در سن ۵۲ سالگی از جهان رخت بربست و در محله «پیر برج» شهر یزد به خاك سپرده شد. قبر وی بعدها در اثر سوانح مختلف خراب شد ولی در عهد احمدشاه قاجار بنایی به یاد او در محله دیگری كه هم اكنون معروف به «مقبره وحشی» است ساختند. وی در طول زندگی هیچگاه در آسایش و رفاه مادی نبود و همیشه در عسرت و تنگدستی به سر می برد:
مجنون به من بی سروپا می ماند
غمخانه من به كربلا می ماند
جغدی به سرای من فرود آمد و گفت:
كاین خانه به ویرانه ما می ماند
او به قدری بلندنظر بود كه علی رغم نداری و بی كسی حتی راهی دربار شاهان صفوی نیز نشد و شعر را صرفا وسیله ای برای بیان احساسات و اندیشه های درونی خود می دانست.
دلا اندوه دشمن گر نخواهی
زدرویشی طلب كن پادشاهی
چه خوش گفتند ارباب فصاحت
خوشا درویشی و كنج قناعت
وحشی بنیاد همه چیز را عشق دانسته و در سراسر جهان هیچ ذره ای را خالی از این میل نیافته است:
زاصل عشق اگر جویی نشان باز
نبینی هیچ میلی را در آغاز
اگر صد آب حیوان خورده باشی
چو عشقی در تو نبود مرده باشی
همچنین عشق را برای زندگی لازم و ضروری و آن را حد كمال انسان دانسته است:
منادی می كند عشق از چپ و راست
كه حد هر كمال، اینجاست، اینجاست
او پیش از آن كه به دام شگفت انگیز عشق اسیر گردد به دست خود كمند گرفتاری را بر گردن افكنده و تشنه آن سوختگی و جنون بوده است:
خوش آن روزی كه زنجیر جنون بر پای من باشد
به هر جا پا نهم از بیخودی غوغای من باشد
عشق وحشی ظاهری و ریاكارانه نیست. عشقی پاك و راستین است. قریب به اتفاق كسانی كه اشعارش را می خوانند در اندرونشان سوزوگدازی برپا می شود. او همچنین عشق را برای بهتر زیستن كافی می دانست. وحشی مردی وارسته و از خود گذشته بود و هیچ گاه به خودستایی نپرداخت. دارای خویی پسندیده و همچنین فروتن بود و همگان را از خودخواهی و سركشی منع می كرد:
ای علم كبر برافراخته
تاج تواضع زسرانداخته
خاك ره مردم آزاده باش
بر صفت خاك ره افتاده باش
با روشن بینی خاص خود به جهانیان می نگریسته و دورویان و ریاكاران را سرزنش می كرده است:
داد از این دیده های ظاهربین
ریش و دستار و وضع شاعربین
وحشی گوشه گیر و از داشتن همسر و فرزند نیز محروم بود و شاید هم به دلیل تنگدستی و فقر نتوانست ازدواج كند و تنها با دلبران پنداری خویش زندگی می كرد:
یك همدم و هم نفس ندارم
می میرم و هیچ كس ندارم
گویند بگیر دامن وصل
می خواهم و دسترس ندارم
□□□
شاعر قانعم مجرد گرد
از همه چیز و همه كس فرد
ارزش سخن وحشی در آن است كه مضمون ها و نكته های دقیق و همچنین احساسات و عواطف گرمش كه سرشار از صداقت و راستی بوده را با نوپردازی و ساده سرایی در شعر فارسی بنیاد گذاشته است:
طرح نوی در سخن انداختم
طرح سخن نوع دگر ساختم
دیوان كلیاتش متجاوز از نه هزار بیت اعم از: غزلیات، ترجیعات، تركیبات، مثنوی، قصیده، رباعی و غیره می باشد.
تركیب بندهای وحشی جایگاهی بس بلند در شعر غنایی فارسی دارد و آن را می توان از بهترین نمونه های مكتب وقوع به شمار آورد كه شاعر در آن به روشنی و در كمال زیبایی عشقی كه بین او و معشوق پدیدار گشته را می سراید. نمونه كوتاهی از تركیب بند شرح پریشانی كه اكثرا آن را زمزمه می كنند شهرت زیادی دارد.
عشق من شد سبب خوبی و رعنایی او
داد رسوایی من شهرت زیبایی او
بس كه دادم همه جا شرح دلارایی او
شهر پر گشت زغوغای تماشایی او
این زمان عاشق سرگشته فراوان دارد
كی سر برگ من بی سر و سامان دارد
ساقی نامه او كه به شكل ترجیع بند سروده از شاهكارهای شعر دری به شمار می رود كه بعدها مورد استقبال زیادی قرار گرفت:
دیری است كه ما معتكف دیر مغانیم
رندیم و خراباتی و فارغ زجهانیم
هوشیار شود هر كه در این میكده مست است
اما دگرانند چنین ما نه چُنانیم
ما گوشه نشینان خرابات الستیم
تا بوی می یی هست در این میكده مستیم
غزلیات وحشی كه در بیان احساسات عاشقانه پرشور او در نهایت جذابیت و شیدایی است نیز میان خاص و عام مشهور است:
عاشق یكرنگ را یار وفادار نیست
بنده شایسته نیست ورنه خریدار هست
لازمه عاشقیست رفتی و دیدن زدور
ورنه زنزدیك هم رخصت دیدار هست
وحشی اگر رحم نیست در دل او گو مباش
شكر كه جان تو را طاقت آزار هست
وحشی سه مثنوی بلند دارد كه «ناظر و منظور» به تقلید از خسرو شیرین نظامی سروده شده و شامل حكایاتی زیبا و دلنشین است:
ایا مدهوش جام خواب غفلت
فكنده رخت در گرداب غفلت
از این خواب پریشان سربرآور
سری در جمع بیداران درآور
در این عالی مقام پرغرایب
ببین بیداری چشم كواكب
مثنوی «خلد برین» كه به پیروی از مخزن الاسرار نظامی سروده شده است شامل پند و اندرزهای متعددی می باشد:
رسم وفا از همه یاری مجوی
زادن گل از همه خاری مجوی
مس اگر از هر علفی زر شدی
نرخ زر و خاك برابر شدی
در همه بحری درّ یكدانه نیست
گنج به هر خانه ویرانه نیست
وحشی، مثنوی «فرهاد و شیرین» را به تقلید از خسروشیرین نظامی سرود، اما عمرش كفاف نداد كه آن را به اتمام برساند به همین دلیل وصال شیرازی پس از ۵۲۰ سال ۱۲۵۱بیت بدان افزود و آن را كامل كرد. بعد از آن نیز صابر شیرازی ۳۰۴ بیت بر آن افزوده است. این مثنوی یكی از بهترین و زیباترین آثار وحشی می باشد كه در شعر فارسی كم نظیر است.
صفات عشق را اندازه ای نیست
كما كز عشق حرف تازه ای نیست
ز كوی عشق اگر آید نسیمی
شود هر گلخنی باغ نعیمی
□□□
ز هر جا حسن بیرون می نهد پای
رخی از عشق هست آن جا زمین سای
نیازی هست هر جا هست نازی
نباشد ناز اگر نبود نیازی
او همچنین در قصایدش به مدح پیامبر اعظم (ص) و ائمه اطهار (ع) هم پرداخته است:
تو آن براق سواری كه در شب اسرار
گذشته ای ز بیابان لامكان چالاك
و در مدح حضرت علی (ع):
دل سخت عدو خون می شود از تاب شمشیرش
شعاع مهر سازد سنگ را لعل بدخشانی
و در رثای حضرت فاطمه علیها السلام:
ماتم فرزند پیغمبر بود بر جمله فرض
گر یزیدی سیرتی را نداند گو بدان
رفته زهرا عصمتی در خلوت آل رسول
كامده آل علی از فرقت او در فغان

آناهیتا حسین زاده
منابع:
دیوان وحشی از (حسن مخابر)
شاعران بزرگ از رودكی تا بهار از (عبدالرفیع حقیقت)

منبع : روزنامه جوان

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
داور خراسانی , چشیدن , دستکاری آراء , رضا ضراب , مسدد , راهبرد اساسی , هومن پولادوند , درمان سرپایی , ابر سه شنبه آمریکا , رشد اقتصادی آمریکا , مطامع سیاسی , مرکز مدیریت راه های کشور , اداره کل میراث‌فرهنگی استان همدان , فروشگاه اتکا , مبیادلات تجاری , مصاف , سازمان صنایع کوچک , فیلم افتتاحیه ونیز , نهاده های مسکونی , وضعیت جوی و ترافیکی جاده های کشور , یزدان شناس , مسابقات جهانی کشتی , رمان جنایی , بلگفا , جلسه قزوین , اولویت زوج ها , اعماق زمین , فرمانده گروه تروریستی احرار الشام , سرپرست فدراسیون , سوزاندن لاستیک , کمپین ایرانی , سیگنال , شهرستان بویراحمد , لی ککیانگ , پارلمان عراق , حذف اکانت , شواتزینگر , میزبانی جام ملت های غرب آسیا , مدیر عامل خانه تئاتر , هتل آکادمی مرکز ملی فوتبال , مشکل سربازی , آنگولا , انجمن حفاظت حیات وحش , دیپلم ورزشی , هوادان , اجرای خوب , همایون حائری , مرد سوری , مرغ و گوشت , خورش کاری ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
عید روزانه , سیم‌ بند (طاقا)، اندیكا، مسجدسلیمان , خواص داروئی , ترکیب‌بندی به‌وسیلهٔ طراحی , مسؤولیت‌های راهنما یا مشاور مدرسه , علم باستان‌شناسی , ارزیابی آزمایشگاهی , حاملگی , تأثیر عوامل مساعدکننده , گیاهان صنعتی , شعرهای مصنوع , گیاه‌شناسی , مساجد , سیزده‌به‌در , بز , خانوادهٔ زیستی , خیز و در کاسه زر آب طربناک انداز , کاهش تشعشع درون جوامع گیاهی(۳) , درک فرهنگی , سرآغاز ,

برخی منابع مهم خبری
hhnews.ir حوزه هنری , iusnews.ir خبرنامه دانشجویان , iraneconomist.com ایران اکونومیست , shana.ir شانا , pana.ir پانا , cinemakhabar.ir سینما خبر , nasle-farda.ir روزنامه نسل فردا , tabnak.ir تابناک , dustaan.com مجله دوستان , persiankhodro.com پرشین خودرو , gsm.ir جی اس ام , iranart.ir ایران آرت , persianv.com پرشین وی , setarehnews.ir ستاره‌ها , borhan.ir برهان , bankvarzesh.com بانک ورزش , musicema.com موسیقی ما , zamandaily.ir روزنامه زمان , sedayiran.com صدای ایران , ghanoondaily.ir روزنامه قانون , iran-varzeshi.com روزنامه ایران ورزشی , otaghkhabar24.ir اتاق خبر 24 , salamaneh.com سلامانه , salamatnews.com سلامت نیوز , farheekhtegan.ir روزنامه فرهیختگان , khordadnews.ir خرداد نیوز , bultannews.com بولتن نیوز , aparat.com آپارات , isna.ir ایسنا , rooyeshnews.com رویش ,

وبگردی
نهنگ تباهی !
نهنگ تباهی ! - شكل و شمايل اين روزهاي جامعه ايران، تركيبي از غم و اندوه، ترس و وحشت و نیمچه اميدی به بهبود وضع موجوداست. قرائت كاريكاتورگونه سياست‌مداران از اميد در كنار اخباري از قتل، جنايت، تجاوز ، كلاهبرداري ، اختلاس ، ارتشا و خلاصه انواع و اقسام فساد، پارادوكسي بزرگ را به نمايش گذاشته است.
پس‌لرزه سياسی
پس‌لرزه سياسی - سياسي‌اش كردند. زود رفتند سراغ مسكن مهر... خدا لعنت كند معاول اول رييس‌جمهوري، آقاي جهانگيري را... نخستين تخم لق سياسي را ايشان گذاشت و زود در جلسه اقتصاد مقاومتي اعلام كرد مسكن مهر... اصلا چه ربطي دارد؟
فیلم | حجاب ورزشی نایکی یکی از ٢۵ اختراع مهم سال
فیلم | حجاب ورزشی نایکی یکی از ٢۵ اختراع مهم سال - فیلم - «مسابقه دادن با حجاب سخت است، اگر جنس لباس سنگین باشد باعث عرق کردن زیادی می شود؛ اگر زیادی سبک باشد ممکن است در طول مسابقه حجاب از سر بیفتد و اگر اشتباه بسته شود حس می کنید در حال خفه شدن هستید»... این ها اظهارات منال رستوم دونده مصری است که در فیس بوک گروه "ناجی حجاب" را راه اندازی کرده و نزدیک به نیم میلیون دنبال کننده دارد. او با طراحی های حجاب کمپانی نایک در مسابقات شرکت کرده است و این…
گریه مجری حین روایت دردناک جواد خیابانی از زلزله
گریه مجری حین روایت دردناک جواد خیابانی از زلزله - جواد خیابانی این روزها برای کمک به مصدومان حادثه زلزله کرمانشاه، در مناطق زلزله زده حضور دارد و در گفتگویی تلفنی با شبکه ورزش، در حالی که اشک می ریخت، یکی از خاطرات دردناک این حادثه را بازگو کرد. مجری برنامه نیز پس از شنیدن خاطره، با صدای بلند شروع به اشک ریختن کرد.
فیلم | توضیحات مهناز افشار درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد توسط همسرش
فیلم | توضیحات مهناز افشار درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد توسط همسرش - فیلم - مهناز افشار در نشستی با خبرنگاران درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد از سوی همسرش گفت: من از شما درباره این موضوع پیگیرترم. صحبت های این بازیگر را در ویدئوی زیر بشنوید.
تصویری از ستونهای مسکن مهر
تصویری از ستونهای مسکن مهر - تصویری عجیب از ستون های مسکن مهر پس از زلزله را مشاهده می کنید. این تصویر صبح امروز پس از عملیات آوار برداری منتشر شد.
فیلم تلخ از لحظه خودکشی مرد آبادانی
فیلم تلخ از لحظه خودکشی مرد آبادانی - مرد آبادانی در اقدامی هولناک خودش را زیر خودروی سمند انداخت و به زندگی اش پایان داد.
مسکن‌مهر در اولین آزمون
مسکن‌مهر در اولین آزمون - واحدهای مسکونی مهر با ساکنانشان بی مهری کردند و به شکل گسترده ای در زلزله کرمانشاه، سرپل ذهاب،قصر شیرین و ایلام و ... تخریب شدند،این در حالی است که قدیمی ترین مسکن مهر در ایران هنوز 10 ساله نشده است.
فیلم تمرینات بدنسازی بهنوش طباطبایی
فیلم تمرینات بدنسازی بهنوش طباطبایی - بهنوش طباطبایی با انتشار این ویدیو در صفحه شخصی خود نوشت: یک هفته پر انرژى با تمرینات آمادگى جسمانى هر روزه
قشر متوسط - ازدواج سفید / قش پائین - تجاوز
قشر متوسط - ازدواج سفید / قش پائین - تجاوز - الان این ازدواج سفید بحرانی است که قشر متوسط دارد ایجاد می‌کند، بعد از آن ازدواج‌های ساندویچی است، یعنی رابطه جنسی ساندویچی. در ازدواج سفید طرفین چندمدت با هم هستند اما اگر قرار شد رابطه ... سر خیابان انجام شود، چه کسی می‌خواهد آن‌ها را بگیرد؟ چند نفر را می‌خواهند بگیرند؟ چند نفر را می‌خواهند اعدام کنند؟
تهران 1396 / تن فروشی در 10 سالگی برای 5 هزار تومان
تهران 1396 / تن فروشی در 10 سالگی برای 5 هزار تومان - فاطمه در 8 سالگی برای مدتی هر روز به بهانه بستنی و... به کارگاه چوب بری کشیده می‌شد و آنجا مورد تجاوز قرار می‌گرفت.
فیلم دو دختر اصفهانی لحظاتی قبل از خودکشی
فیلم دو دختر اصفهانی لحظاتی قبل از خودکشی - فیلم خودکشی دختر اصفهانی (جدید) | دو دختر اصفهانی در فیلمی که پیش از خودکشی ضبط کرده اند، با خوشحالی به سمت مرگ می شتابند. لحظاتی که آنها نزدیکان شان را خطاب قرار می دهند و خودشان را آرام و آهسته می رسانند به بلندترین ارتفاعی که برای خودکشی به ذهنشان آمده یعنی پل شهید چمران اصفهان و در این مسیر هیچ عاملی، هیچ دلیلی نیست که دست دلشان را بگیرد و پشیمان شان کند برای رفتن.
مجری : مسی شما را بعنوان نماینده ایران ! تحویل نگرفت
مجری : مسی شما را بعنوان نماینده ایران ! تحویل نگرفت - توضیحات رضا پرستش درمورد دیدار ناموفق با مسی! / ویدیو از آپارات
قهر مهدی فخیم زاده در برنامه زنده / رفتار عجیب مجری
قهر مهدی فخیم زاده در برنامه زنده / رفتار عجیب مجری - مهدی فخیم زاده مهمان شب گذشته مهمان برنامه زنده «سینما دو» بود که بعد از ارتباط تلفنی با لاله اسکندری و معطلی در استودیو، بعد از پخش آیتمی، بدون خداحافظی برنامه را ترک کرد. ویدیو از آپارات
در منزل بقایی ۷۰۳ سکه تمام بهار آزادی، ۱۸۴۲ نیم‌سکه، مبلغ ۲۱ میلیارد ریال وجه نقد ...
در منزل بقایی ۷۰۳ سکه تمام بهار آزادی، ۱۸۴۲ نیم‌سکه، مبلغ ۲۱ میلیارد ریال وجه نقد ... - زمانی که آقای بقایی در سازمان میراث فرهنگی مسئولیت داشتند چندین شرکت با نام‌های توسعه فناوری اطلاعات، میراث آریا، بهار سرزمین من، تور گردشگری ایران، کانون جهانگردی اتومبیلرانی ایران تأسیس کردند...
فیلم / مالباختگان ایران خودرو
فیلم / مالباختگان ایران خودرو - اعتراض جمعی از مالباختگان نمایندگی ایران‌ خودرو مقابل ساختمان اصلی وزارت صنعت امروز در حالی برای چندمین بار ادامه یافت که شرکت خودروساز با این ادعا که سهامدار نمایندگی، شرکت دیگری است، مسئولیت ماجرا را نمی‌پذیرد.
تصاویر جشن تولد احمدی نژاد
تصاویر جشن تولد احمدی نژاد - کیک تولد 61 سالگی احمدی نژاد که توسط طرفداران به خانه اش برده شد روی کیک نوشته شده: چه خوب شد که به دنیا آمدی و چه خوبتر که دنیای ما شدیدکتر جان تولدت مبارک.
انصافاً هیچ دولتى در شیرین كارى، خلاقیت اینا رو نداشت!
انصافاً هیچ دولتى در شیرین كارى، خلاقیت اینا رو نداشت! - امروز كه این عكسا رو دیدم، یهو دلم واسه كل ایل و تبارشون تنگ شد. انصافاً هیچ دولتى در شیرین كارى، خلاقیت اینا رو نداشت.
آشکارشدن ابعادجدیدی از تجاوز ناپدری به اهورا
آشکارشدن ابعادجدیدی از تجاوز ناپدری به اهورا - یکی از همسایه ها گفت: هنگامی که وارد خانه شدیم اهورا لخت مادرزاد بود و قاتل نیز در حالی که نیمه برهنه بود روی مبل نشسته بود. یکی دیگر از همسایه ها نیز گفت: اهورا را در حالی که از بینی، دهان و.... دچار خونریزی بود از خانه خارج کردیم.
پربازدیدها