دوشنبه ۱۰ فروردین ۱۳۹۴ / Monday, 30 March, 2015
جایگاه «حج» در اندیشه اسلامی‏

جایگاه «حج» در اندیشه اسلامی‏حج از دیرباز تاكنون از اهمیّت ویژه‏ای در بین مسلمانان برخوردار بوده است، همه ساله صدها هزار مسلمان مشتاق از گوشه و كنار جهان، بسوی سرزمین مقدس مكه و مدینه حركت كرده، با تمامی سختیها و مشقتها خود را به میقات می‏رسانند و لبیك‏گویان آماده انجام فریضه حج می‏شوند. از امام صادق(ع) نقل شده كه فرمود: «... ما من مَلِكٍ ولاسُوقَهٍٔ یصل الی الحج الاّ بمشقّهٔ فی تغییر مطعم او مشرب او ریح او شمس لا یستطیع ردّها و ذلك قوله عزّوجلّ: و تحمل اثقالكم الی بَلَدٍ لَمْ تكوُنوُا بالغیه الاّ بِشِقِ الأَ نْفُسِ اِنَّ ربّكم لرؤف رحیم».۱
«هیچ پادشاه و هیچ رعیتی به خانه خدا نمی‏رسد جز با مشقت و ناگواری در آب و غذا، و تحمل باد و توفان و تابش خورشید و این است معنای كلام خداوند عزّوجل كه فرمود: چارپایان بارهای شما را بر پشت كشیده، به شهر می‏رسانند كه اگر آنها نبودند شما جز با مشقت و جان كندن به مقصد نمی‏رسیدید همانا پروردگار شما رئوف و رحیم است.» و نیز هشام ابن حكم از امام صادق(ع) نقل می‏كند كه فرمود: «... و ما احد یبلغه حتی تناله المشقه». «هیچ‏كس بدون زحمت و مشقت به مكه نمی‏رسد.»۲ در گذشته، طولانی بودن راه، نداشتن وسیله نقلیه مناسب و مطمئن، نبود امكانات رفاهی و درمانی، ناامنی و وجود سارقین مسلّح ... همه و همه عواملی بودند كه حجاج را با خطر مواجه می‏كردند. بسیاری از آنها در بین راه می‏مردند و هرگز به وطن باز نمی‏گشتند. در سال ۴۰۲ گروهی از حجاج گرفتار توفان شدند، باد سیاهی برآنها وزیدن گرفت، در نتیجه راه آب را گم كرده، عدّه زیادی از آنها مردند.
در سال ۴۰۳، سارقین بیابانگرد، قبل از رسیدن كاروان به محلّ آب، در آنجا فرود آمده برخی از آبگیرها را پركردند و در برخی حنظل ریخته، در كمین حجاج نشستند و پس از ورود، از آنان پول گزافی مطالبه كردند. عطش، زندگی را بر حاجیان تنگ نمود و نزدیك به ۱۵ هزار نفر از آنان مردند و تنها تعداد كمی نجات پیدا كردند.۳ برخی «بنی خفاجه» را از حاجی آزارترین قبایل عرب در این دوران دانسته، در باره آنها می‏گویند: تعدادی از حجاج را اسیر و آنان را وادار به چوپانی كردند، پس از گذشت دو سال، مأمورین دولتی توانستند حاجیان را از دست دزدان آزاد كنند.۴ در سال ۴۰۵ از بیست هزار حاجی، تنها شش هزار نفر زنده ماندند و بر افراد باقیمانده نیز بحدی شرایط سخت شد كه شتران سواری و مورد نیاز خود را كشته از گوشت آنها برای رفع گرسنگی استفاده كردند. گاهی اوقات حاجیان، گرفتار سیل و خشم طبیعت می‏شدند چنانكه در سال ۳۴۹ وقتی حجاج مصر به كشورشان بازمی‏گشتند شب هنگام، سیل عظیمی آمد و بسیاری از آنان غرق شدند، آب جنازه‏ها و اثاثیه‏شان را به دریا برد.۵
با توجه به دوری راه و خطرات گوناگونی كه بر سر راه حاجیان وجود داشت آنان كه جان سالم بدر برده، و به سلامت برمی‏گشتند با عزت و تكریم فراوان به شهر و روستای خویش وارد می‏شدند، و مردم از آنها تجلیل فراوان می‏كردند. در باره حاجیان بغدادی نوشته‏اند كه هنگام ورود در «یاسریه» (حومه بغداد) شب را می‏خوابیدند و صبح هنگام وارد شهر می‏شدند تا مردم بتوانند از آنها بخوبی استقبال كنند. حجاج شرق نیز كه از بغداد به وطن خود بازمی‏گشتند در این شهر از طرف شخص خلیفه مورد استقبال قرار می‏گرفتند.۶ لیكن در برابر این همه ارزش و عظمت، معاندین با اسلام و عناصر نادان و متحجر، با تبلیغات مسموم خود در طول تاریخ، تلاش كرده‏اند تا از اهمیّت و نقش عظیم حج بكاهند و مردم را نسبت به این فریضه مهم بی‏رغبت كنند. ابراهیم بن میمون برای امام صادق(ع) نقل كرده و می‏گوید: در حضور ابوحنیفه نشسته بودم مردی آمد و از او پرسید: كسی كه حج واجب را انجام داده، آیا باز هم اگر به حج برود، بهتر است یا آنكه با هزینه حج، بنده‏ای خریده او را در راه خدا آزاد كند؟ ابوحنیفه پاسخ داده بود: آزاد كردن بنده بهتر است! امام صادق(ع) پس از نقل این مطلب فرمودند: به خدا سوگند كه ابوحنیفه دروغ گفته و فتوای ناحق داده است، به خدا سوگند كه حج خانه خدا بهتر است از خریدن و آزاد كردن یك بنده و بنده دیگر تا برسد به ده بنده، سپس فرمود وای بر ابوحنیفه، آزاد كردن كدام بنده به طواف كعبه و سعی صفا و مروه و فیض عرفه و سرتراشیدن و رمی جمرات خواهد رسید؟ اگر آنگونه كه ابو حنیفه گفته، باشد (و این مطلب شهرت پیدا كند) مردم حج خانه خدا را تعطیل خواهند كرد.۷ در حدیثی دیگر عمر بن یزید می‏گوید: از امام صادق(ع) شنیدم كه می‏فرمود: «حج از آزاد نمودن ده برده بالاتر است و شمردند تا به هفتاد بنده رسید سپس فرمود یك طواف و دو ركعت نمازش از یك بنده آزاد كردن بالاتر است».۸ از برخی روایات استفاده می‏شود كه در آن زمان بر اثر تبلیغات غلط، این اندیشه در اذهان تعدادی از متدینین نیز نفوذ كرده بود.
سعید سمّان می‏گوید: من همه ساله به حج مشرف می‏شدم در یك سالی كه مردم دچار قحطی و سختی شدند یاران من گفتند: اگر امسال هزینه سفرت را در راه خدا صدقه دهی از حج افضل و برتر است. من به آنها گفتم شما مطمئن هستید؟ گفتند آری، من هم هزینه سفر حج را به مستمندان داده و آن سال در خانه ماندم، لیكن در شب عرفه خوابی دیدم كه در نتیجه از كار خود پشیمان شده و با خود گفتم از این پس به سخن كسی گوش فرا نمی‏دهم و حج خانه خدا را ترك نمی‏گویم... سال بعد به حج رفته و در منی خدمت امام صادق(ع) رسیدم و داستان خود را شرح دادم، حضرت پس از بیان مطالبی سه مرتبه فرمود: «واَنّی‏ له مثل الحجّ؟» انسان با كدام طاعت دیگر می‏خواهد به پاداش حج دست یابد؟...۹ این مسأله بحدی در جامعه جدی شد كه برخی به خود اجازه داده رسماً به امامان شیعه اعتراض می‏كردند: ابوحمزه ثمالی نقل می‏كند كه شخصی به امام سجاد(ع) گفت: شما جهاد در راه خدا را كه كاری مشكل و سخت است رها كرده و حج را كه كاری ساده و آسان است انتخاب كرده‏اید؟ راوی می‏گوید امام در آن هنگام تكیه داده بودند، یك مرتبه نشستند و به آن شخص فرمودند: وای بر تو آیا آن مطلبی كه رسول خدا(ص) در حجهٔالوداع فرمود به تو نرسیده است؟ پیامبر(ص) هنگام وقوف به عرفه و در حالی كه خورشید غروب می‏كرد به بلال فرمودند تا از مردم بخواهد ساكت شوند، آنگاه كه مردم سكوت كردند فرمود: خداوند، امروز شما را مورد عنایت قرار داده، نیكوكارتان را آمرزید و شفاعت نیكوكاران را در حق گنهكارانتان پذیرفت، پس با آمرزش گناهان كوچ كنید، و از برای آنان كه جرمهایی دارند خشنودی خود را ضمانت كرد.۱۰
برخی از قصّه‏پردازان نیز در دامن زدن به این طرز تفكر سهیم بوده‏اند؛ عبدالرحمن ابی عبدالله می‏گوید به امام صادق(ع) عرض كردم عده‏ای از قصّاص می‏گویند اگر كسی حج واجب را انجام داده و پس از آن بجای رفتن به حج، صدقه بدهد برای او بهتر است. امام فرمودند: «دروغ گفته‏اند! اگر مردم چنین كنند این بیت تعطیل خواهد شد و حال آنكه خداوند عزوجل این خانه را وسیله قیام برای مردم قرار داده است».۱۱ پس از آنكه بنی‏امیه، پایه‏های حكومت خویش را تحكیم بخشیده، بر مردم مسلط شدند، با یك برنامه حساب شده مسجد جامع اموی را در دمشق بنا كردند تا مردم را از مدینه منوره و مكه مكرمه منصرف نموده، به آنجا متوجه كنند و بلكه به جای كعبه معظمه به حج آن وادار سازند.۱۲ عبدالملك بن مروان نیز مردم شام را از رفتن به حج باز می‏داشت، مردم به فریاد آمده، به وی گفتند: ما را از حج و زیارت بیت‏اللَّه‏الحرام كه یك واجب شرعی است باز می‏داری؟ پاسخ داد محمد بن شهاب زهری از رسول خدا(ص) نقل كرده كه آن حضرت فرموده است: بار سفر، بسته نمی‏شود مگر بسوی سه مسجد: «مسجدالحرام»، «مسجد من» و «مسجد بیت‏المقدس»، سپس گفت: بیت‏المقدس برای شما به جای مسجدالحرام است و این سنگی كه بر حسب روایت، چون پیامبر(ص) می‏خواست به معراج رود پای خود را بر روی آن گذاشت، برای شما به جای كعبه است، آنگاه بر آن صخره، قبه‏ای بنا كرد و پرده‏های دیبا بر آن آویخت و خدمتگزارانی نیز برای آن قرار داده و از مردم خواست همان‏گونه كه پیرامون كعبه طواف می‏كنند برگرد آن بنا طواف نمایند. و در روز عید، قربانی كرده، سر خود را بتراشند این رسم در دوران بنی‏امیه برقرار بود.۱۳ناصر خسرو پیرامون حوادث قرن پنجم می‏نویسد: گروهی از اهل شام در موسم حج به قدس آمده مراسمی داشته، گوسفند قربانی می‏كنند و گاهی در یك سال بیش از ۲۰هزار نفر آنجا حاضر می‏شوند...۱۴ حجاج بن یوسف ثقفی كه از كارگزاران سفّاك و مشهور این دوران است از زائرین قبر رسول‏خدا(ص) می‏خواست به جای قبر پیامبر(ص) گرداگرد قصر عبدالملك طواف كنند.۱۵ متوكل، خلیفه عباسی نیز برای شكستن حرمت حج و بی‏اعتبار ساختن آن در جامعه، بنایی در سامرّا شبیه كعبه ساخت و در نزدیكی آن، سرزمینهایی را به نام‏های منا و عرفات و... نامگذاری كرد و آنگاه كه امیران او درخواست رفتن به حج داشتند به آنان پیشنهاد می‏كرد در همین جا حج گذارده، طواف كنند.۱۶ در همین دوران نیز تعدادی از صوفیه با ایجاد انحراف در اذهان عمومی، مردم را از رفتن به حج برحذر داشته، به كاری دیگر ترغیب می‏كردند.
یكی از آنان به مریدی از مریدانش می‏گوید: «به جای رفتن به مكه، به خانه‏ات برگرد و به مادرت خدمت كن.»۱۷ ابو حیان توحیدی متكلم معتزلی مشرب، كتابی نوشته بنام «الحج العقلی اذا ضاق الفضاء عن الحج الشرعی» در آن كتاب نقل می‏كند: نظام الملك وزیر ملكشاه، عازم حج شد، چون در كنار دجله خیمه زد فقیری كه سیمای صوفیان داشت به چادر وزیر آمده نامه‏ای دربسته را به او داد. وقتی وزیر نامه را گشود در آن نوشته شده بود كه: پیامبر(ص) را به خواب دیدم فرمود برو به حسن (نظام الملك) بگوی چرا به مكه می‏روی؟ حج تو همین جاست مگر ترا امر نكرده بودیم كه پیش این ترك (ملكشاه) بایستی حاجتمندان امت را یاری كنی؟ نظام‏الملك پس از خواندن این نامه از حج منصرف گشته به شهر خویش مراجعت كرد!۱۸ در قرن اخیر نیز پاره‏ای از به اصطلاح روشنفكران غربزده و دل به دنیای دیگران بسته، درصدد برآمدند با استفاده از شعر، قصه و داستان و طنز و غیره از ارزش حج كاسته آن را در اذهان عمومی، عملی غیر مهم جلوه دهند. گاهی می‏گفتند اگر حاجی به جای رفتن به مكه و طواف خانه خدا پول آن را خرج مستمندان و فقیران جامعه بنماید ارزش بیشتری دارد، گاهی می‏گفتند، چرا پول و ارزی كه با این زحمت بدست آمده است را در اختیار اعراب قرار داده به حلقوم آنان بریزیم و... لیكن برخلاف اینگونه حركتها كه از دیرزمان آغاز و تا عصر ما نیز ادامه یافته، ائمه معصومین(ع) كوشیده‏اند این تفكر را تخطئه و مردم را از بركات و ثمرات عظیم حج آگاه سازند. معاویهٔ بن عمّار از امام صادق(ع) نقل می‏كند كه حضرت فرمود: هنگامی‏كه رسول خدا(ص) از عرفات كوچ نمود در «ابطح» یكی از اعراب بیابانی به حضور آن حضرت شرفیاب شده، عرضه داشت: من مردی ثروتمندم، قصد حج داشتم هنگام حركت مانعی پیش آمد و نتوانستم به حج مشرف شوم حال شما امر فرمایید من با این مال كار نیكی انجام دهم كه ثواب حج را درك كنم! حضرت بسوی كوه ابوقبیس رو كرد و فرمود: «اگر به مقدار این كوه طلای سرخ داشته باشی و همه را در راه خدا انفاق كنی به ثواب و بهره‏ای كه حاجیان رسیده‏اند نخواهی رسید».۱۹
باز عمر بن یزید می‏گوید كه از امام صادق شنیدم كه می‏فرمود: حج از هفتاد بنده آزاد كردن ارزشش بالاتر است، پرسید: «ما یعدل الحج شئ»؟ قال: «ما یعدله شئ» آیا ارزش چیزی با حج برابری می‏كند؟ فرمود: چیزی با او برابری نمی‏كند.۲۰ در روایت دیگر آمده است: نماز واجب ارزشش از بیست حج بالاتر است و حج از خانه پر از طلائی كه انسان تمامی آنرا در راه خدا انفاق كند ثواب و ارزشش بالاتر است.۲۱ همچنین از رسول خدا(ص) نقل شده كه فرمود: «... لیس شیی افضل من الحج الا الصلوهٔ و فی الحج هیهنا صلوهٔ و لیس فی الصلوهٔ قبلكم حج...» مرحوم صدوق، نكته لطیفی در تبیین این روایت و روایات مشابه آن دارد، می‏فرماید: اگر نماز واجب را به تنهایی با حج مقایسه كنیم نماز واجب از بیست حج منهای نماز، ارزشش بالاتر است، لیكن حجی كه در آن نماز هم هست از نماز به تنهایی افضل است.۲۲ در روایت دیگری حج از نماز و روزه افضل و بالاتر دانسته شده است.۲۳ جالب توجه است كه بدانیم در برخی اوقات حج از جهاد در راه خدا نیز افضل و برتر شمرده شده است.
محمد بن عبدالله می‏گوید: به امام رضا(ع) عرض كردم: پدرم برای من نقل كرده كه به اجداد شما - علیهم‏السلام - گفته شده در همسایگی ما شهری به نام قزوین وجود دارد كه پایگاه مرزی است و در برابر آنان دشمنی بنام «دَیْلَم» وجود دارد آیا اجازه می‏دهید كه با دشمن جهاد نموده و یا در حال آماده باش دفاعی باشیم؟ و اجداد شما پاسخ داده‏اند كه «علیكم بهذا البیت و حجوه» بر شما باد كه راه مكه را در پیش گرفته و خانه خدا را زیارت كنید. پدرم سه مرتبه این مطلب را تكرار كرده و همان پاسخ را شنیده است و در آخرین مرتبه آباء بزرگوار شما این سخن را نیز افزوده‏اند كه: «آیا شیعه ما رضایت نمی‏دهد كه در خانه خود بنشیند و دارائی خود را برای اهل و عیال خود خرج كرده و منتظر فرمان ما بماند؟...» در پایان می‏پرسد آیا این حدیث كه نقل شده صحیح است؟ امام رضا(ع) فرمودند: آری صحیح است و سخن حق همان است كه بازگو كرده است.۲۴ تأكید ائمه معصومین(ع) بر این بوده كه از عظمت حج كاسته نشود و همیشه این مراسم عظیم عبادی سیاسی با شكوه هر چه تمامتر برگزار گردد، لذا از هر فرصتی استفاده كرده و مردم را به انجام حج ترغیب می‏فرموده‏اند: عذافر می‏گوید: امام صادق(ع) به من فرمود: چه چیز مانع شده كه همه ساله به حج نروی؟ گفتم: فدایت گردم، زن و فرزند! می‏گوید امام صادق(ع) به من فرمود هنگامی كه از دار دنیا رفتی چه كسی آنها را اداره می‏كند؟ به همسر و فرزندانت سركه و زیتون بخوران و با مازاد آن همه ساله به حج مشرف شو.۲۵ امام صادق(ع) با افراد دیگری نیز، همین برخورد را داشته‏اند.
عیسی بن ابی منصور می‏گوید: امام صادق(ع) به من فرمود: ای عیسی اگر می‏توانی نان را با نمك بخوری و همه ساله به حج بروی این كار را بكن.۲۶ ترغیب و تشویق مردم بحدی است كه امام صادق(ع) می‏فرماید: «لیس فی ترك الحج خیره» برای ترك حج، استخاره جایز نیست و حتی برای نرفتن به حج نباید مشورت كرد. اسحاق بن عمار می‏گوید به امام صادق(ع) گفتم: مردی ضعیف الحال با من در مورد حج مشورت كرد به او گفتم حج نرود آنگاه امام فرمود: «ما اخلقك ان تمرض سنهٔ» و اسحاق بن عمارمی‏گوید یك سال پس از آن مریض بودم.۲۷ یكی از شرایط انجام حج استطاعت مالی است لیكن در روایات حتی كسانی كه مستطیع هم نیستند برای انجام این فریضه الهی تشویق شده‏اند. معاویهٔ بن وهب از افراد مختلفی نقل می‏كند كه به امام صادق(ع) گفته‏اند ما مقروض هستیم آیا پول قرض كرده و حج انجام دهیم؟ امام فرموده‏اند: آری جحج وسیله خواهد بود كه‏ج دین او زودتر ادا شود.۲۸ در پاره‏ای از روایات از تجّار خواسته شده تا در طول سال مقداری از سود حاصله از تجارت را برای حج كنار گذاشته از آن برای انجام فریضه حج استفاده نمایند.۲۹ عیسی بن ابی منصور می‏گوید: امام صادق(ع) به من فرمود: ای عیسی دوست می‏دارم خداوند در فاصله بین حج گذشته و آینده همیشه تو را در حالتی ببیند كه برای حج جآینده‏ج آماده می‏شوی.۳۰ امامان معصوم (ع) تنها به تشویق و ترغیب مردم بسنده نكرده، كسانی را كه خانه خدا را ترك نموده تنها بگذارند به هلاكت و نابودی تهدید كرده‏اند: علی بن ابیطالب(ع) در واپسین لحظات زندگی به فرزندانش وصیت كرده می‏فرماید: «اللَّه اللَّه فی بیت ربكم لاتخلوه مابقیتم فانه ان ترك لم تناظروا». «فرزندانم تا زنده هستید حج خانه خدا را ترك نكنید كه در چنین صورتی مهلت داده نخواهید شد.»۳۱
و بالاخره اگر با این همه تشویق، مسلمانان به حج خانه خدا بی‏توجهی كنند برحاكم اسلامی واجب است تا مردم را برای رفتن به حج مجبور نماید. عبداللَّه بن سنان از امام صادق(ع) نقل می‏كند كه آن حضرت فرمود: «اگر مردم خانه خدا را متروك بگذارند بر امام زمان ج حكومت اسلامی‏ج واجب است آنان را به زیارت حج مجبور كند، چه بخواهند چه نخواهند، چرا كه خانه خدا برای حج و زیارت برپا شده است.۳۲ اهمیت این امر بحدّی است كه اگر مردم هزینه سفر هم نداشته باشند، باید از بودجه حكومت اسلامی مخارج سفر آنان تأمین و به حج اعزام شوند. «...فان لم یكن لهم اموال انفق علیهم من بیت مال المسلمین...».۳۳ در قرآن كریم نیز تاركین حج مورد تهدید جدّی قرار گرفته‏اند... «و من كفر فانّ اللَّه غنیّ عن العالمین.»۳۴ امید آنكه این مراسم عظیم دینی هر سال پرشكوهتر از گذشته برگزار و مسلمانان جهان بتوانند در تحقق حج ابراهیمی كه امام راحل و فقیدمان حضرت امام خمینی - قدس‏سره - برای اقامه آن تلاش فراوان فرمود بیش از پیش موفق گردند.
سیدعلی قاضی عسكر
پاورقی‏ها:
۱- نورالثقلین، ج ۳ ، ص ۴۱، ح ۱۵ .
۲- وسائل، ج ۱۱، ص ۱۱۲ .
۳- تمدن اسلامی، ج ۲، ص ۳۵۷ .
۴- همان. ۵- همان.
۶- همان.
۷- فروع كافی، ج ۴، ص ۲۵۹ .
۸- ثواب الاعمال، ج ۱، ص ۱۱۳ .
۹- فروع كافی، ج ۴، ص ۲۵۷ .
۱۰- ثواب الاعمال، ج ۱، ص ۱۱۱ .
۱۱- وسائل، ج ۱۱، ص ۲۲ .
۱۲- سفرنامه حج، لطف‏الله صافی، ص ۵۲ .
۱۳- تاریخ یعقوبی، ج ۲، ص ۱۶۱ .
۱۴- همان، ص ۳۵۷ .
۱۵- الصحیح من سیرهٔ النبی(ص)، ج ۱، ص ۲۱ .
۱۶- تمدن اسلامی، ج ۲، ص ۳۵۸ .
۱۷- همان.
۱۸- همان.
۱۹- فروع كافی، ج ۴، ص ۲۵۸ .
۲۰- وسائل، ج ۱۱، ص ۱۱۱ .
۲۱- همان ص ۱۱۲ .
۲۲- همان.
۲۳- همان، حدیث ۱۴۳۷۴ .
۲۴- فروع كافی، ج ۴، ص ۲۶۰ .
۲۵- وسائل، ج ۱۱، ص ۱۳۴ .
۲۶- همان، ج ۱۱، ص ۱۳۵ .
۲۷- فروع كافی، ج ۴، ص ۲۷۱ .
۲۸- وسائل، ج ۱۱، ص ۱۴۰ .
۲۹- همان، ص ۱۴۳ .
۳۰- همان، ص ۱۵۰ .
۳۱- نهج‏البلاغه.
۳۲- فروع كافی، ج ۴، ص ۲۷۲ .
۳۳- همان.
۳۴- آل عمران: ۹۷ .
منبع : فصلنامه الکترونیکی میقات حج

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
کرانه , آسیایی , قیام , تخلفات ادارای , لیگ فوتسال ایران , حق پخش تلویزیونی , سازمان داروالقرآن , مددی , عصارد , موضع گیری , رفاه اجتماعی , سرطان روده , کونترائو , سودی , تعلیم , امیرکبیر , ماه سوم بارداری , تک نرخی , ترورریسم , سناتورهای دموکرات ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
سوهان , تغذیه , هیپوکلسمی , سیاه چادر (دوار: Davar) , درمان , پیشگیری و درمان , تغییرات , تظاهرات بالینی , یافته‌های آزمایشگاهی , آرامگاه شیخ ابوذر بوزجانی , تاریخ , توزیع کلیدهای symmetric در شبکه اینترنت , روان‌درمانی (۵) , اسیدوز تنفسی , موادی که بر نفوذپذیری سلول اثر می‌گذارند , آب‌انبار امامزاده علوی , زین بیشتر رکاب ستم سر گران مدار , جام , مسجد بردستان، روستای بردستان، دشتی (خورموج) , آناتومی , تو جان مایی، ماه سمایی , رودخانهٔ قلی‌تپه , واردات قطعی کالا به صورت بدون انتقال ارز , ما آتش عشقیم که در موم رسیدیم , بقعهٔ سید محمدشاه , تاریخچه منطقه , كاروان‌سرای جمال‌آباد، روستای جمال آباد، میانه , جفا از سر گرفتی یاد می‌دار , دست گیرید درین واقعه کافتاد مرا , منافع ترک سیگار چیست؟ ,

وبگردی
این 10 نفر به روایت علی پروین - این 10 نفر به روایت علی پروین: خودم ،مامان نصرت ، کروش ، محمدمون، امیر قلعه ، محمد مایلی و دیگران! علی پروین و گفته‌هایش درباره این 10 نفر. گفته‌هایی که بر گرفته از گفت و گوی ماست با سلطان پا به سن گذاشته فوتبال ایران.
آزاده زارعی با یک گریم عجیب در نقش پسر / تصاویر - فرزاد حسنی و آزاده زارعی در فیلم توقیفی. فيلم «آمین خواهیم گفت» به کارگردانی و نویسندگی سامان سالور ساختهٔ سال 1389 است. این فیلم برای اولین بار در سی امین جشنواره فیلم فجراکران شد.
پناهندگی در اوج مذاکرات هسته‌ای - در اوج مذاکرات هسته‌ای و در شرایطی که اصلی‌ترین مساله این روزهای رسانه‌های ایران آگاهی از سرنوشت مذاکرات هسته‌ای است، ماجرای رقم خورده توسط امیرحسین متقی، خبرنگار یک رسانه کم‌تاثیر، یک نکته را برای هر فرد پیگیر مسائلی از این دست روشن کرده؛ خوب یا بد، در زبان فارسی کلمه مناسبی برای توصیف کار انجام شده وجود ندارد.
تیم سعید معروف قهرمان اروپا شد (عکس) - تیم زنیت که سعید معروف را همراه خود دارد توانست با پیروزی در فینال قهرمان جام باشگاه های اروپا شود.
تصاویر آخرین وداع خانواده با میلاد در فرانسه - میلادم، پاره تنم، عزیزم نجیب‌ترین انسان زندگیم، پسر وفادارم، تو را دوست دارم، همیشه در دینمان هر آنچه پیش می‌آید میگوئیم راضی هستیم به رضای خدا ولی میلادم پسرم پاره‌تنم این بار فریاد میزنم: من اصلا راضی به رضایت خدا نیستم، منتظرم تو پیشم برگردی، میلاد عزیزم همیشه در قلب منی.
80 هزار افغان در استادیوم آزادی - دیدار تیم های ملی فوتبال امید ایران و افغانستان بعدازظهر امروز یکشنبه با پیروزی شش بر صفر تیم ملی امید ایران در ورزشگاه آزادی تهران به پایان رسید.
فیلم نجات باورنکردنی یک خلبان - این خلبان شیردل پس از آنکه یک بال هواپیمایش را در نمایش هوایی از دست داد با خونسردی و به سلامت بر زمین نشست.
کلاه قرمزی 94 - رقص و آواز هندی ! - رقص و آواز هندی در حد ...
فرخنده زنده زنده سوزانده شد / تصاویر - گروهی از مردم افغانستان در کابل پایتخت این کشور یک زن را به شدت مورد ضرب و شتم قرار داده و کُشتند. مقامات امنیتی در کابل با تأیید این خبر اعلام کردند که مردان خشمگین در مرکز شهر، یک زن را که گفته شده قرآن را به آتش کشیده کشتند.
پاسخ فرزاد حسنی به افشاگری آزاده نامداری - بر فرض محال اگر این ادعاهای کذب صحت هم داشت، آیا این روش درستی برای بیان آنهاست؟ ریختن آبروی دیگران و حتی خانواده خود به چه قیمتی؟ به قیمت پخش تصویرمان از تلویزیون؟! انسان ها را از روشی که برای رسیدن به هدفشان انتخاب می کنند بشناسید...
عکس ضرب و شتم آزاده نامداری و افشاگری بی‌سابقه - آزاده نامداری با به اشتراک گذاشتن عکسی تلخ و دردناک از آثار شدید ضرب و شتم روی صورت و چشم خود، از اتفاقاتی غیرقابل باور مربوط به زندگی گذشته اش . آقای حسنی چهل تا فایل صوتی دست من داری که مدت هاست حتی خودم گوشش ندادم.
شایعه رابطه احسان علیخانی و آزاده نامداری! / تصاویر اینستاگرام - توضیحات آزاده نامداری درباره یک شایعه - امروز آقای علیخانی چون صفحه‌ای دراینستاگرام ندارن ازمن خواستن توضیحی به هوادارانشون ودوستای خوب خودم بدم.
دختر گلفروش تجریش پدیده جدید شبکه‌های اجتماعی - دختر گلفروش میدان تجریش. این همه چیزی بود که از پدیده این روزهای شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها می‌دانستیم و البته چند عکس که از او منتشر شده بود. دختری که با ظاهری خاص توجهات را به خود جلب کرده بود.
شبکه‌های اجتماعی با ما چه کرده‌اند / فیلم - شبکه‌های اجتماعی چگونه ما را منزوی کرده‌اند. آیا شما هم ساعت‌های زیادی را صرف شبکه‌های اجتماعی و دنیای مجازی میکنید حتما این ویدیو را نگاه کنید.
پربازدیدها
تدابیر شدید امنیتی در Beau-Rivage Palace/سکوت خبری در هوای سرد لوزان - ششمین روز مذکرات دور دوم لوزان در هوایی سرد با سکوت خبری و فضای شدیدا امنیتی به پیش می رود.
درس بزرگی که باید از افغانستانی‌ها یاد گرفت/ هوادار بودن با طرفداری فرق دارد - ۸۰ هزار هوادار افغانستانی روز گذشته درس بزرگی به علاقمندان به فوتبال در کشورمان دادند.
نکونام: برنامه‌ای برای خداحافظی ندارم - جواد نکونام که در آستانه ۳۵ سالگی است، در پاسخ سوالی مبنی بر کناره‌گیری از تیم ملی گفت، در این رابطه برنامه‌ای ندارم.
آخرین اقدامات صورت گرفته در خصوص تخلیه ساختمان های مجاور سینما ارم - سخنگوی سازمان آتش‌نشانی شهر تهران آخرین اقدامات صورت گرفته در خصوص تخلیه ساختمان های مجاور سینما ارم در خیابان جمهوری را تشریح کرد.
اعلام زمان ثبت نام اولین آزمون استخدامی سال 94 از امروز - ثبت نام در اولین آزمون استخدامی مشترک فراگیر دستگاه‌های اجرایی کشور برای استخدام پیمانی در سال 1394 امروز انجام می‌شود.
پایان نشست عمومی وزیران خارجه ایران و 1+5 - نشست وزیران خارجه ایران و 1+5 برای بررسی آخرین دیدگاه ها و جمع بندی های به دست آمده بر سر "راه حل ها" پایان یافت.
هزینه برکناری کی‌روش بالاتر می‌رود/ دیدار تدارکاتی سرنوشت‌ساز! - افکار عمومی موافق جدایی کی روش نیست، بازیکنان تیم ملی هم این جدایی را دوست ندارند، پرسش این است که آیا تیم ملی مقابل سوئد همچنان بازی یا نتیجه را می‌برد و مقابل برکناری کی‌روش مقاومت می‌سازد؟
اهانت​هایی که می​کنند برایم اضافه حقوق است! - گروه سیاسی: از زمان روی کار آمدن دولت روحانی تاکنون، قطعا هیچ یک از وزیران کابینه به اندازه محمدجواد ظریف در معرض توجه رسانه‌ها نبوده‌اند؛...
آغاز مذاکرات وزیران خارجه ایران و ۱+۵ - پوشش زنده: مذاکرات هسته‌ای در لوزانآغاز مذاکرات وزیران خارجه ایران و ۱+۵ نشست وزیران خارجه ایران و 1+5 دقایقی پیش در هتل بوریواژ لوزان سوئیس آغاز شد. به گزارش خبرنگار ایرنا، انتظار می رود توافقی که در این جلسه حاصل می شود در مقر سازمان ملل در ژنو به ثبت برسد.
سرمربی سوئد: دیدار با ایران غرورآمیز است/انتظار دفاع قدرتمندی از آنها دارم - اریک هامرن سرمربی تیم ملی فوتبال سوئد، دیدار تیمش با ایران را "غرورآمیز" توصیف کرد.




Copyright © 2008 - 2015 vista.ir. All Rights Reserved