یکشنبه ۲ مهر ۱۳۹۶ / Sunday, 24 September, 2017

نگاهی تحلیلی به سوره مبارکه مائده


نگاهی تحلیلی به سوره مبارکه مائده
همیشه راه ها و روش های متعددی برای تحلیل و ارزیابی مكتب های مختلف و جریانات متعدد فكری و اعتقادی وجود داشته است. در این میان روش قرآن كریم برای تحلیل این موضوع خاص و استثنایی است و البته بسیار عجیب.
قرآن جریانات فكری و مكتبی و اجتماعی را به وسیله سفره هایی كه این مكاتب می گسترانند و از آن تغذیه می كنند، بازشناسی و تحلیل می كند. ما طی مرور كوتاه و اجمالی كه از سوره مائده خواهیم داشت ان شاءالله در این باره به بحث بیشتر خواهیم پرداخت.
سوره مائده، سوره ای است مدنی و برخی، تعدادی از آیات آن را آخرین آیاتی دانسته اند كه بر رسول خدا(ص) نازل شده است. مائده به معنای سفره است و در روایات با همین نام از این سوره یاد می شود.(۱)
آنچه در این سوره ذهن ما را به سمت مفهوم سفره توجه داد صرفاً نام این سوره مباركه نبود، بلكه قرائن و شواهد بسیاری این حساسیت را ایجاد نمود، از جمله آیات ابتدایی این سوره كه مبحث حرام و حلال از خوردنی ها را پیش كشیده و آمیخته با موضوعاتی نظیر وفای به عهد، امربه تعاون در نیكی و تقوا و نهی از تعاون در گناه و تجاوز مطرح نموده است. در آیات دیگر سوره وقتی صحبت از اهل كتاب می شود همین موضوعات یاد شده به ویژه مساله عهد و پیمان و میثاق در كنار احكام مختلف از جمله خوردنی های حلال و حرام ذكر می گردد جالب این كه خداوند وقتی می خواهد به بنده بودن مسیح(ع) و حضرت مریم(س) استدلال كند به طعام خوردن آن ها توجه می دهد. داستان معروف درخواست سفره آسمانی توسط حواریون از حضرت عیسی(ع) هم به قدر كافی گویای مطلب هست.
اما مگر طعام و سفره در بینش قرآنی چه جایگاهی دارد؟ و چرا باید اینقدر مهم جلوه كند؟ در نگاه قرآن چشیدن میوه ممنوعه بود كه منجر به از دست دادن لباس و هبوط آدم(ع) و حوا(س) گردید(۲) قرآن از پرستش گوساله سامری توسط بنی اسراییل تعبیر به نوشیدن می كند، نوشیدنی كه نه به واسطه دهان و از مجرای حلق بلكه به واسطه قلب آن ها صورت گرفت(۳) مساله طعام آنقدر در تربیت بنی اسراییل مهم بود كه خداوند برای آن ها از آسمان غذا می فرستاد، البته بنی اسراییل به همین هم اعتراض كردند(۴) در روایتی طعام در آیه فلینظرالانسان الی طعامه به علم تفسیر شده است. این كلام امام حسین(ع) را خطاب به اهل كوفه شاید شنیده باشید كه حضرت علت عدم حق پذیری كوفیان را شكم های انباشته از حرام آن ها می دانستند.به نظر می رسد ذكر این مقدمه گویای اهمیت مادی و معنوی طعام بوده است.
به مقتضای همین اهمیت است كه سفره ها معرف و محكی برای تعیین میزان وفاداری بندگان به عهد و پیمانشان با خداوند هستند.(۵)
درك درست از سفره یعنی درك حكمت حلال و حرام های خداوندی كه قیام در راه اوست.(۶) یعنی درك این حقیقت كه خداوند به آنچه در آسمان ها و زمین می گذرد آگاه است.(۷) یعنی نفی در غل و زنجیر بودن دستان خدا(۸) و درك این حقیقت كه او در عین سخت كشی در كیفر غفور و رحیم نیز هست.(۹)
اگر مسلمین به درك صحیحی از سفره برسند دیگر در كفر سرعت نمی گیرند(۱۰) دل در گرو كفار نمی نهند(۱۱) از دین باز نمی گردند.(۱۲) و به شراب و قمار و آلات لهو و خرافات گرایش نخواهند داشت.(۱۳) كه این ها همه میراث اهل كتاب است اكثریتی كه درك صحیحی از مائده آسمانی نداشتند. به همین خاط سفره هایشان پر است از حرام های خدا.درك صحیح از سفره وقتی تحقق می یابد كه تعریفی دقیق از سفره داشته باشیم.
هنگامی كه حواریون از مسیح(ع) سفره ای آسمانی طلب می كنند چند خصوصیت از این سفره را برمی شمرند از جمله رفع گرسنگی، اطمینان قلبی، درك صداقت مسیح و شهادت بر راستگویی این پیامبر بزرگ الهی.
مسیح(ع) نیز وقتی از خداوند درخواست این مائده آسمانی را می نماید به نكات مهمی اشاره می كند از جمله این كه عیدی برای اولین و آخرین ایشان (یعنی پیروان مسیسح(ع)) باشد و نیز آیه و نشانه ای باشد از جانب خدا.
خداوند وقتی درخواست مسیح(ع) را اجابت می كند می فرماید آن را بر شما نازل می كنم، اما اگر بعد از این كسی كفر بورزد چنان عذابش می كنم كه احدی از عالمیان را آن گونه عذاب نكرده باشم.
همین توضیحات درباره سفره كافی است تا ارتباط آن را با عید غدیر خم درك كنیم، همانطور كه قبلاً اشاره گردید آیات مربوط به غدیر خم در این سوره قرار دارند(۱۴) و همواره این سوال مطرح بود كه چرا این آیات در میان آیات به ظاهر بی ارتباط با شأن نزول آمده است.
بزرگان پاسخ های متعددی به این سوال داده اند: از جمله این كه برخی فرمودند این آیات مربوط به این سوره نیست برخی دیگر این گونه پاسخ دادند كه «حكمت خداوندی اقتضای آن داشت كه آیات مربوط به غدیر در بین این آیات بیاید تا مخالفان انگیزه ای برای تحریف نداشته باشند.»
برخی دیگر نیز فرموده اند حكمت این اتفاق در برجسته تر شدن این آیات و جلب توجه بیشتر بوده است.
اما ضمن احترام به پاسخ های فوق باید گفت كه اتفاقاً بهترین جای ممكن برای مطرح شدن این آیات همین جایی است كه آیات قرار گرفته اند چه تناسبی شایسته تر از این كه سفره غدیر را در كنار سفره های دیگر ببینیم.
آری عید بودن سفره آسمانی مسیح، سفره بودن عید آسمانی غدیر را به ذهن متبادر می نماید و به تبع كفر ورزیدن نسبت به هر كدام از آن ها نتیجه اش عذابی خواهد بود كه خداوند احدی را آن گونه عذاب نكرده باشد به همین ترتیب بقیه خصوصیات مائده آسمانی مسیح(ع) با عید غدیر خم قابل تطبیق است.
كلام آخر این كه سفره ها گویاترین شناسنامه برای مكتب های مختلف هستند، ما نیز اگر بخواهیم تصویر دقیق و روشنی از اهل كتاب كه امروز جهان غرب میراث خوار آن است داشته باشیم باید سفره های مادی و معنوی آن ها را مورد تحلیل قرار دهیم یقیناً اگر با این دید مرور اجمالی بر روی سوره مائده داشته باشیم می توانیم عناصر فرهنگی جهان غرب را با تمام نمادهایش مشاهده كنیم. حتی می توانیم تأثیرات هجوم فرهنگی آن ها را بر جامعه اسلامی خود ببینیم و راهكار مناسبی جهت مقابله با آن طراحی كنیم.

پی نوشت ها:
۱- ثواب الاعمال
۲- اعراف ۲۲
۳- بقره ۹۳
۴- بقره ۵۷
۵- مائده ۱
۶و۷- مائده ۹۷
۸- مائده ۶۴
۹- مائده ۹۸
۱۰- مائده ۵۲
۱۱- مائده ۵۷
۱۲- مائده ۵۴
۱۳- مائده ۹۰
۱۴- مائده ۳و۶۷
كاظم رجبعلی

منبع : روزنامه جوان

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
اسپرا , باشگتاه خبرنگاران , عقاید داعش , روزنامه ایران , «خلیج فارس را بهتر بشناسیم» , ارایشی , اداره کل راهدارب , اقتصاد بخش خصوصی , کمیسیون ماده پنج , طرحهای گیاهان دارویی , یکبار , هک شدن شبکه اجتماعی , خطوط رانندگی , استحکامات جدید , شهیدان لطفی زاده , اداره کل بازرسی استان البرز , دو زوج کاشانی , 1480 , تضییع حق آبی کشور , فجر سپاسی , هکر ایرانی , سقوط جنگنده سعودی , عملکردذهنی , حمام تاریخی , خانواده در اسلام , اطلاعات فایل , سفر ترامپ به عربستان و اسراییل , ایمان پندی , همایش برجام , تیم ملی کشتی فرنگی آذربایجان , نیروهای کرد سوریه , هفته هفدهم لیگ برتر فوتبال , سجادی , تکمیل حفاری , نیروهای شهرداری , صنعت بیمه , موزه امیرلطیفی , سجده , احضار سفیر سوئیس , فدراسیون هاکی , چک بلامحل , دختر جهانگرد , رائف , ماهیگیر , تیم فوتبال الریان قطر , افتتاح تقاطع , الاسکا , سر لنین , یونایتدی , دکل مخابراتی ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
مشاهده از لحاظ مستقیم یا غیرمستقیم بودن , گیاهچه , منوچهر مطیعی تهرانی , داستان‌سرائی , جدول مواد موجود در صد گرم مغز فندق , جنگ ظفار (۱۹۷۵ - ۱۹۶۳ میلادی) , ارتباط , ۱۹۳۵ م. تأسیس ایستگاه و استودیوی حقیقی تلویزیون در فرانسه , پند دادن خرگوش نخچیران را کی بدین شاد مشوید , همکاری‌های اقتصادی , ابعاد مهم سازماندهی تمرین , دهاتی و تاجرها(۲) , ای از گل رخسار تو خون در دل لاله , چشمه‌ها، استان چهارمحال وبختیاری , بند فیض‌آباد , منابع آب , بنای امام‌زاده طاهر و مطهر، روستای هزارخال‌كجور، نوشهر , قلم , این قصیده را برای شیخ اجل سعدی نوشت , گاز ,

برخی منابع مهم خبری
ashtidaily.com فرهنگ آشتی , sport.shafaqna.com شفقنا ورزشی , ireconomy.ir اقتصاد ایرانی , iranojahan.com ایران و جهان , farscinema.com فارس سینما , tarafdari.ir طرفداری , harfeno.com حرف نو , khabarnew.ir خبرنو , basirat.ir بصیرت , eramnews.ir ارم , asreazadi.com عصر آزادی , goal.com گل , rahemardomnews.com راه مردم , seratnews.ir صراط نیوز , dolatebahar.com دولت بهار , eghtesadnews.com اقتصادنیوز , asreertebat.com عصر ارتباط , bmi.ir بانک ملی , home.abrarnews.com روزنامه ابرار , beytoote.com بیتوته , rooziato.com روزیاتو , chtn.ir میراث آریا , etedaal.ir اعتدال , citna.ir سیتنا , hooshnews.com هوش نیوز , boursenews.ir بورس نیوز , kanoonnews.ir کانون پرورش فکری , bimehnews.ir بیمه , piroozionline.ir روزنامه پیروزی , vista.ir ملت ایران ,

ساخت سرد خانه  ◊  09119222731
وبگردی
آغداش تو را سننه !؟
آغداش تو را سننه !؟ - علی معلم دامغانی، رییس فرهنگستان هنر اخیرا نامه ای به روسای قوای سه گانه و وزرای ارشاد و اطلاعات و نیز فرمانده ‏ناجا ‏درباره 500 اثر هنری ضبط شده در این فرهنگستان نوشته است.‏
ازدواج قربانی اسید پاشی اصفهان
ازدواج قربانی اسید پاشی اصفهان - مرضیه ابراهیمی در جریان اسیدپاشی یکی از قرنیه‌هایش را از دست داد و بدنش نیز به‌ شدت آسیب دید و یک قسمت از سرش سوراخ شد.
پخش شدن محموله تریاک کف جاده در میناب
پخش شدن محموله تریاک کف جاده در میناب - فیلم پخش شدن محموله تریاک کف جاده و جمع کردن توسط مردم!
نگار جواهریان همسر رامبد جوان در خندوانه / فیلم
نگار جواهریان همسر رامبد جوان در خندوانه / فیلم - رامبد جوان همسر سوم خود نگار جواهریان را به خندوانه دعوت کرد.
مشاهده زندگی جدید خانم رهنما فعلآ بلامانع است / عکس
مشاهده زندگی جدید خانم رهنما فعلآ بلامانع است / عکس - عقد «بهاره رهنما» و همسرش در حرم امام رضا (ع)
تصاویر ازدواج مجدد بهاره رهنما
تصاویر ازدواج مجدد بهاره رهنما - بهاره رهنما که بیشتر کارهای او با مضمون ظنز و کمدی است . روز شنیه 4 شهریور با امیر خسرو عباسی ازدواج کرد.
اولین گفتگو با حمید صفت پس از دستگیری / تصاویر
اولین گفتگو با حمید صفت پس از دستگیری / تصاویر - حمید صفت خواننده رپ،پس از پنج ساعت انکار سرانجام در جریان تحقیقات پلیس به قتل پدرخوانده اش اعتراف کرد.
فیلم حضور تینا آخوندتبار در مسابقات بوکس!
فیلم حضور تینا آخوندتبار در مسابقات بوکس! - این بازیگر ایرانی که مدتهاست خبری از حضور او در عرصه هنر نیست برای اولین بار مقابل حریف چینی مسابقه داد.
جشن تولد ۶۰ سالگی مهرانه مهین‌ترابی
جشن تولد ۶۰ سالگی مهرانه مهین‌ترابی - جمعه ۲۰ مرداد بیست و پنجمین مراسم «تولد ماه» به مناسبت سالروز تولد مهرانه مهین‌ترابی، بازیگر سینما و تلویزیون، با حضور جمعی از هنرمندان در موزه هنرهای دینی برگزار شد.
حرکات عجیب احمدی  نژاد هنگام تعریف خاطرات بقایی از زندان!
حرکات عجیب احمدی نژاد هنگام تعریف خاطرات بقایی از زندان! - حرکات عجیب احمدی نژاد هنگام تعریف خاطرات حمید بقایی از دوران زندان کوتاه مدتش
آزاده نامداری تیتر یک پرتیراژترین روزنامه سوئیس/ عکس
آزاده نامداری تیتر یک پرتیراژترین روزنامه سوئیس/ عکس - روزنامه پرتیراژ عصر سوییس بنام بلیک که بصورت رایگان توزیع میشود ، این تیتر را برای آزاده نامدارى انتخاب کرد:دورویی!
چرا واکنش افکار عمومی به آزاده نامداری بی رحمانه است؟
چرا واکنش افکار عمومی به آزاده نامداری بی رحمانه است؟ - متاسفانه جامعه ما و نظام ها و نهادهای اجتماعی، سیاسی و فرهنگی جامعه افراد را تشویق و حتی وادار می کنند چیزی غیر از آن خود واقعی خود باشند. اگر خانم نامداری خود را خیلی محجبه نشان نمی داد شاید این واکنش بی رحمانه نسبت به ایشان ایجاد نمی شد.
 اولین تصاویر از مهران مدیری و دخترش شهرزاد
اولین تصاویر از مهران مدیری و دخترش شهرزاد - مراسم افتتاحیه فیلم «ساعت 5 عصر» اولین ساخته مهران مدیری در حالی برگزار شد که شهرزاد دختر این کارگردان نیز در مراسم حضور داشت و برای اولین بار است که دختر مهران مدیری در چنین مراسمی حضور می یابد.
    پربازدیدها