سه شنبه ۱ آبان ۱۳۹۷ / Tuesday, 23 October, 2018

جاذبه‌های طبیعت پنج قاره در ایران


جاذبه‌های طبیعت پنج قاره در ایران
گفتن از زیبایی ها و شگفتی های سرزمین پهناور ایران کمی دشوار است، چرا که باید برای شناخت میراث فرهنگی، تاریخی و گردشگری ایران از تونل زمان گذر کرد، با مردمان دوران مختلف زندگی کرد و تلاش آنان را برای ساختن تاریخ عظیم کشور از نزدیک لمس کرد و ستود. متاسفانه اطلاعات ما از گذشته متکی بر وقایع نوشتاری نیست و آنچه از ادوار گذشته می دانیم و یا به صورت اسناد مکتوب درآمده است اغلب به شکل نقل سینه به سینه بوده است و چه بسا بیگانگان طمعکار بسیاری آثار ما را غارت کرده و به نام خود در موزه ها به ثبت رسانده و یا با آنها فخر می فروشند.
این تجربه گران ما را بر آن می دارد که با سفر به مناطق مختلف و گشت و گذار در طبیعت چهارفصل و آثار تاریخی نیاکان ضمن مشاهده آثار برجای مانده از گذشتگان در حفظ و نگهداری آنها بکوشیم.
● آذربایجان شرقی
در بهار اگر می خواهید همچنان زمستانی باشید به آذربایجان شرقی سفر کنید. آثار و بناهای تاریخی این استان اغلب از دوره مغول و صفویه به یادگار مانده است که بسیاری از آنها شاهکارهای معماری به شمار می روند. تبریز را با اثل گولی می شناسند، اما خانه مشروطیت که کلی اسناد تاریخی هم دارد از زیباترین خانه های شهر است.
در شهرستان های تبریز، اهر، میانه، سراب و مرند می تو ان از آثاری چون مسجد کبود، مسجد علی شاه بقعه صاحب الامر، مقبره قائم مقام فراهانی، مدرسه اکبریه، باغ صاحب آباد، باغ صفا، شاهگلی، شمس المناره، کاخ هشت بهشت، کلیسای آدونتیست ها، کلیسای ارامنه، موزه ارامنه و بازار تبریز دیدن کرد.
بازار اهر، مسجد جامع، قلعه سنگی نوذر، گویچه ئیل، پل خداآفرین، عمارت طومانیاس، قلعه قهقه، پل دختر، قلعه دختر، امامزاده اسماعیل، مسجدجامع سراب، کمیته های میخی اوراتوس، رصدخانه مراغه، گنبد سرخ، برج مدور آجری، مسجد جامع مرند، کاروانسرای مرند، کلیسای سنت استپانوس جلفا و جنگل های ارسباران نیز از دیگر مراکز دیدنی آذربایجان شرقی به شمار می رود.
سوغات مهم استان شامل؛ فرش، قالیچه، مسند، ورنی و محصولات چرمی، خورجین، جاجیم، گلیم، پارچه های پشمی و ابریشمی، پتو، کفش، نقره و شیرینی جات شامل بریس، نوتا، ترابیه، لوزی و... می باشد.
● آذربایجان غربی
آذربایجان غربی را با دریاچه ارومیه اش می شناسند. بزرگ ترین دریاچه داخلی که جزیره های زیبای آن زیستگاه طبیعی برای حیات وحش منطقه به وجود آورده است.
علاوه بر دریاچه ارومیه مناطق دیدنی استان بی شمارند، کاخ سردار باغچه جوق، قره کلیسا، دشت چالدران، کوه آرارات، سد بارون و از همه مهمتر خود شهر ماکو که بین دو کوه واقع شده بسیار جذاب و دیدنی است. از تخت سلیمان باید گفت که یادگار دوره ساسانی است. در این محوطه تاریخی آثاری از آتشکده آذرگشسب به جای مانده است. محوطه تاریخی تخت سلیمان در سال ۸۲ به ثبت فهرست میراث جهانی یونسکو رسید.
تپه باستانی حسنلو واقع در ۱۲ کیلومتری جنوب غربی دریاچه رضائیه بین دهکده های امین لو و حسنلو یکی دیگر از جاذبه های تاریخی، فرهنگی استان است.
● اردبیل
آب وهوای مطبوع و خنک در بهار و تابستان و آبگرم های معدنی متعدد با خواص پزشکی گوناگون از جاذبه های خاص گردشگری اردبیل است.
مهمترین مناطق دیدنی شهرستان اردبیل شامل مجموعه بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی، موزه چینی خانه، گنبد الله الله، مسجد جنت سرا، خانقاه چله خانه، شهیدگاه، چراغ خانه و حرم خانه است.
مقبره شیخ جبرائیل (جد شاه اسماعیل صفوی)، موزه بقعه شیخ صفی الدین، مسجد جمعه، مجموعه بازار، ۱۱ پل دوره صفوی، شش باب حمام و پنج باب خانه مربوط به دوره صفویه، امامزاده حلیمه خاتون و برج شاطر گنبدی از دیگر نقاط دیدنی اردبیل است.
همچنین شهر سیاحتی سرعین در دامنه کوه سبلان که به دلیل وجود آب معدنی متعدد شهرت یافته دارای آبگرم های گاومیش گلی، ساری سو، قهوه سویی، آب چشم، قره سو، ژنرال سویی، پهن لو و شفاسویی است. در شهرستان های خلخال، مشگین شهر و گرمی (مغان) نیز آثار تاریخی و آبگرم های متعددی است.
از سوغات مهم این استان می توان به عسل سبلان، سرشیر و کره، آب نبات، صنایع دستی شامل جاجیم، سفال، صنایع چوبی شامل معرق، منبت و مصنوعات چرمی و قالیبافی، قلاب باقی، خورجین و ورنی اشاره کرد. همچنین معجون معروفی به نام «حلوای سیاه» از دیگر سوغات مهم این استان است. جالب است بدانید در نزدیکی شهر خلخال روستای زیبایی به نام «کزج» قرار دارد. این روستا همانند ماسوله پله پله در دامنه کوهی سرسبز ساخته شده است. گفته می شود اهالی ماسوله از مردم این روستا بوده اند که به علت کوچ رو بودن در آن منطقه سکنی گزیده اند. دیدن این روستا خالی از لطف نیست و اگر سری به آنجا بزنید مسافر همیشگی آن خواهید بود.
‌● اصفهان
اصفهان، سرزمین مناره ها و گنبدهای نیلگون، سرزمین شهد و شکر و خاستگاه افسانه های شیرین از زبان مردمی شیرین زبان و نکته سنج. اصفهان، سرزمین هنر و ظرافت. ظرافت در هنر و در بیان.اصفهان، سرزمین کهن، جاری و زاینده در زمان و در کنار زنده رود.
اصفهان از شهرهای بسیار قدیمی است و موجودیت تاریخی آن به هزاره سوم قبل از میلاد می رسد. حسن موقعیت طبیعی و جغرافیایی آن در مرکز فلات وسیع ایران و خاک حاصلخیز و مصون بودن از آفات ارضی و سماوی و وجود زاینده رود در همه دوره های گذشته به آن امکان داده است که از مراکز مهم فعالیت های اقوام آریایی ساکن این مرز و بوم باشد.
همیشه آب و هوای آن در خوبی، ضرب المثل نویسندگان و شعرا بوده و مردم آن به داشتن هوش و ذکاوت فوق العاده و ابتکار و هنرمندی، ممتاز بوده اند. سرزمین اصفهان را از دیرباز، هنر پرور و مردم آن را هنرآفرین معرفی کرده اند. هنوز در اصفهان حفار ی هایی به عمل نیامده تا گذشته آن را در ازمنه ماقبل تاریخ و دوره های تاریخی هخامنشی و اشکانی و ساسانی روشن کند.
ولی در دوره های اسلامی تاریخ ایران و طی ۱۵ قرن اخیر، پیوسته از شهرهای مهم ایران محسوب می شده و در دوره های آل زیار، آل بویه و سلاجقه و صفویه پایتخت ایران محسوب می شده و در دوره های آل زیار و سلجوقیان پایتخت امپراتوری گسترده ای بوده که یک مرز آن «رود سیحون» و مرز دیگرش سواحل شرقی دریای مدیترانه بوده است و از سال ۱۰۰۶ هجری به بعد که پایتخت شاه عباس اول از قزوین به اصفهان انتقال یافت، در مدتی قریب به یک قرن و نیم پایتخت سلسله صفویه بوده و شهرت جهانی داشته است و مورخان و باستان شناسان خارجی یک قرن اخیر اروپا، اصفهان را در ردیف شهرهای مهم درجه اول تاریخی دنیا مانند پکن، ونیز، رم و فلورانس معرفی کرده اند و از نظر نفاست و اهمیت تاریخی - اسلامی آن «ستاره جهان اسلام» لقب گرفته است.اصفهان به وسیله کوه های مرتفعی محصور شده است. در شمال غربی عظیم ترین کوه های شهرستان به نام «لاسیمان» قرار دارد.
به واسطه وجود باغ های متعدد و رودخانه زاینده رود آب و هوای اصفهان معتدل است.نقاط دیدنی و آثار تاریخی آن عبارتند از؛ میدان نقش جهان، آتشگاه، پل شهرستان، مسجد جمعه عتیق اصفهان، مناره و مسجد برسیان، آرامگاه عمو عبدالله(منارجنبان)، مناره باغ قوشخانه یا طوقچی، مسجد امام (ره)، مسجد شیخ لطف الله، نقاره خانه و بازار قیصریه، عالی قاپو، کاخ چهلستون، سی وسه پل، پل خواجو، کاخ هشت بهشت، تالار اشرف، مسجد خان، مسجد ایلچی، مدرسه سلطانی یا چهارباغ و... همچنین شهر تاریخی کاشان در استان اصفهان نیز ده ها جاذبه دیدنی دارد که باغ فین و خانه بروجردی ها سرآمد آنهاست. روستای تاریخی ابیانه، آبشار نیاسر، باغ های گل محمدی قمصر، مشهد اردهال و... از دیگر جاذبه های توریستی منطقه است.
● ایلام
سرزمین ایلام با کوهستان های سلسله وار و دشت های پهناور، زیستگاه انواع گونه های گیاهی و جانوری است که چشم اندازهای زیبای طبیعی را در این منطقه به وجود آورده اند. این منطقه که بر دامنه کوه های خود سبزی جنگل های بلوط را دارد؛ در برگیرنده و رودخانه ها و آبشارهای زیادی است که هر یک جاذبه های خاص و مناظر روح پروری را به نمایش می گذارند. ایلام که از بکرترین مناطق سرزمین ایران است؛ از قابلیت های برجسته و با ارزشی در زمینه گردشگری طبیعی برخوردار است.پیشینه تاریخی و باستانی این خطه از ایران سبب شده جاذبه های با ارزشی در این منطقه وجود داشته باشد که نام آنها یادآور اساتیر افسانه ای ایران باستانی است. جاذبه های اجتماعی و فرهنگی استان ایلام از دیگر زیبایی های منطقه هستند که بر جاذبه های گردشگری استان می افزاید.
فصل بهار که زمان رویش گل های زیبا وحشی در این خطه است و فصل تابستان با رودخانه های خروشان و آبشارهای زیبا مناسب ترین زمان سفر به ایلام است. ایلام حدود ۳۰ قلعه تاریخی دارد که چوار «قله»، پوراشرف، میرغلام هاشمی و تاجمیر از آن جمله اند. همچنین آتشکده های سیاهگل ایوان موشکان و طاقی از دیگر آثار به جای مانده از دوران بیش از اسلام است.میهمانان نوروزی در سفر به ایلام از کاخ فلاحتی، مجموعه کاخ قلعه والی، قلعه قیران که مشرف به ناحیه جنگلی بسیار زیبایی به نام ششدار، تپه و رده کبود در نزدیکی رود کشکان و سنگ نوشته آشوری «گل گل» که روی دیوار، کوهی در جوار روستای گل گل حکاکی شده می توانند دیدن کنند. سنگ نوشته های دیگری در ایلام هستند که نشان از قدمت تاریخی این استان کوهستانی غرب کشورمان دارد.
● بوشهر
هوای معتدل پاییز و زمستان، چشمه های آب معدنی، سواحل دریای مشهور و زیبای خلیج فارس، جزیره های متعدد، تالاب های کم نظیر و ارزشمند، ویژگی های ژئومورفولوژی و زمین شناسی منحصر به فرد، پوشش گیاهی نواحی گرمسیری، جانوران خاص مناطق خشک و دریایی همراه با جاذبه های تاریخی و اجتماعی در این منطقه؛ همگی دست به دست هم داده و یکی از پرجاذبه ترین نواحی طبیعی جمهوری اسلامی ایران را به وجود آورده است.
استان بوشهر همواره تعداد زیادی از دوستداران طبیعت را به سوی خود جذب می کند و نقش ارزنده ای در صنعت گردشگری کشور ایفا می نماید.
رودخانه های متعددی در این استان جریان دارند که سواحل آنها را می توان جزو جاذبه های طبیعی و مهم استان به شمار آورد. علاوه بر آن می توان از چشمه های آب گرم استان به عنوان مکان های جالب توجه نام برد که در این میان چشمه آب گرم نیلو و چشمه آب گرم گنویه اهمیت بیشتری دارند.
جزیره خارک، مساجد، کلیساها و عمارت های قدیمی، باغ ها و برج ها و قلعه ها و تپه های تاریخی زیادی از جمله تل خندق از آثار دیدنی استان بوشهر به شمار می روند.
از میان بناهای قدیمی منطقه می توان از کاخ کوروش، کاخ سنگ سیاه، گوردختر، کوشک اردشیر در دشتی، گورستان باستانی خارک واقع در تنگستان، مسجد توحید و کلیسای بوشهر نام برد.
● تهران
تهران بزرگ، شهر آدم و آهن در روزگار نه چندان دور دهکده کوچکی در شمال ری بود. جایی خوش آب و هوا و سرشار از باغ های میوه. گفته می شود تهران دارای محلاتی بوده که در زیرزمین ساخته شده بود و اهالی در آن بیتوته می کردند. آبادانی تهران از دوران صفویه شروع شد. حدود تقریبی تهران قدیم از جنوب به خیابان مولوی و حاج ابوالفتح ، از شرق به خیابان ری، از غرب به وحدت اسلامی و از شمال به خیابان امیرکبیر و امام خمینی(ره) محدود می شد. محله های عودلاجان، سنگلج، بازار و چاله میدان از مناطق قدیمی تهران محسوب می شوند.
اماکن مذهبی تهران شامل حرم حضرت امام خمینی(ره) در بهشت زهرا، حرم حضرت امام عبدالعظیم، جوانمرد قصاب و بی بی زبیده در شهر ری، امامزاده در کوهپایه های شمال فرحزاد، امامزاده پنج تن واقع در لویزان، بقعه آقا شیخ هادی در خیابان شیخ هادی، امامزاده اسماعیل در خیابان شریعتی، بقعه هفت تن در پانزده خرداد، بقعه ابن بابویه در شمال شرقی شهرری حسینه جماران و حسینه ارشاد می باشد.
تهران آبشارهای زیبایی دارد. آبشار شکرآب در بخش رودبار قصران شهرستان شیران، لار در نزدیکی روستای وانا کفترلو در روستای کندعلیا، پن قلع، در ارتفاعات شمال تهران، نادران در لواسان کوچک، سنج از توابع بخش چندار، لاریجان در حاشیه روستای لاریجان، و آیکان، کلارود و شل بن در ارتفاعات طالقان، اوسون در منطقه دربند شمیران، آبشار دوقلو در بلندی های البرز و آبشار کر که در شمال شرقی روستای کرکیود در میان دره های عمیق واقع شده است. آب این آبشار پس از ریزش بر صخره سنگی کف دره جاری شده و پیچش و جریان آن جلوه بسیار زیبایی را فراهم می آورد.● چهارمحال و بختیاری
در ۳۵ کیلومتری شهرکرد مرکز چهارمحال و بختیاری بقایای بنای باشکوهی در روستای دزک قرار دارد و در دو طبقه و به دستور لطفعلی خان امیر مفخم بختیاری ساخته شده است.
جونقان یا جونقون نیز شهر کوچکی است در ۳۸ کیلومتری شهر کرد که مقر سکونت خان های بختیاری بود. علیقلی خان سردار اسعد در سال ۱۳۱۸ هـ .ق، قلعه یا کاخی در این محل برای سکونت خود ساخت که ۱۴ هزار مترمربع مساحت و نماهای بیرونی متفاوتی داشت. ستون های سنگی آن هر کدام چند قطعه در اشکال مختلف بنا شده، به طوری که در قسمت بالا، این ستون ها چهارگوش است. در چند سال اخیر بخش اعظم تزئینات بنا از بین رفته است و به جز قسمت محدودی از قلعه که اختصاص به کتابخانه عمومی داشت، بقیه رو به نابودی است. این کتابخانه نیز چند سال پیش از قلعه جونقان انتقال داده شده است.
● زنجان
تاریخ بنای شهر زنجان را با سلطنت اردشیر بابکان دانسته اند و در آن زمان، آن را شهین، یعنی منسوب به شاه می نامیده اند. این نام طی قرون و اعصار به زنگان و سپس به زنجان تبدیل شد.از مراکز تاریخی زنجان می توان به عمارت ذوالفقاری که در مرکز بافت قدیمی شهر زنجان واقع شده است، اشاره کرد. بنای تاریخی رخت وشوی خانه زنجان نیز در محلی معروف به باباجامال چوقوری (گودال باباجمال) ساخته شده است.
از دیگر دیدنی های شهر زنجان می توان حصار شهر زنجان مربوط به دوران سلجوقی، قلعه شمیران، قلعه سانسیر (گور قلعه)، حمام قدیمی قیصریه، حمام قدیمی حاجی داداش و پل میربهاءالدین را نام برد. جاذبه های طبیعی زنجان شامل رودخانه قرن اوزن که از کوه های کردستان سرچشمه می گیرد، زنجان رود معروف به رود چای، چشمه معدنی وننق در دهکده وننق، غار خرمنه سر در روستای شاه نشین و در بلندای کوه خرمنه سر، غار گلجیک در ۳۵ کیلومتری جنوب غربی زنجان در ارتفاعات مشرف به روستای حاج آرش و منطقه حفاظت شده انگوران است.
غار کتله خورنیز جذابیت زیادی دارد.این غار که در جنوب زنجان، در نزدیکی شهر کوچک گرماب واقع است، غاری است آهکی. از نظر سنی تقریبا همسن غار علیصدر همدان است، اما تقریبا خشک. همچنین یکی از عجایب و زیبایی های این غار تعدد طبقات آن است که اینگونه غارها در جهان بسیار کم نظیر هستند.
● خراسان جنوبی
طبیعت خاص استان خراسان جنوبی، دشت بزرگ لوت و چشم اندازهای زیبای آن در جنوب استان خراسان جنوبی به همراه اشکال ژئومورفولوژی موجود در این استان در کنار ییلاق های کوهستان های شمال خاوری استان خراسان جنوبی از جمله مهمترین مناطق توریستی - طبیعی خاص به شمار می روند.
استان خراسان جنوبی از مناطق تاریخی و بناهای معماری قابل توجهی برخوردار است. بیرجند، خوسف، سربیشه و نهبندان هر یک دربرگیرنده جاذبه های تاریخی و معماری با اهمیتی هستند که به لحاظ معماری و تاریخی استان خراسان جنوبی را غنی و پربار ساخته اند. از نظر تاریخی خوسف یکی از کهن ترین و قدیمی ترین شهرهای جنوب خراسان به شمار می رود که وجود بافت قدیمی با آثار تاریخی ارزشمند از ویژگی های شاخص این شهر محسوب می شود.
آثاری از قبیل محوطه های باستانی، قلعه و خانه های قدیمی، غارها و روستاهای شگفت انگیز در این منطقه دیده می شوند. قلعه بزرگ نهبندان که از خشت و چینه ساخته شده، در داخل شهر نهبندان قرار گرفته و سابقه آن به دوران اشکانیان و ساسانیان می رسد.
بیرجند نیز از تاریخی ترین و مهمترین مناطق استان خراسان جنوبی به شمار می آید. این منطقه دربرگیرنده شاخص ترین بناهای معماری، باغ های قدیمی و حمام های تاریخی است که قدمت بیشتر آنها به دوره قاجاریه و زندیه بازمی گردد. از شاخص ترین بناهای تاریخی بیرجند؛ ارگ کلاه فرنگی در حاشیه خیابان شهید مطهری را می توان نام برد که در شش طبقه و به سبک زیگورات ساخته شده است.
یکی دیگر از مهمترین جاذبه های شهر تاریخی بیرجند؛ محور فرهنگی - تاریخی چهار درخت است که از مدرسه شوکتیه آغاز و به مسجد جامع عاشورا ختم می شود. بیست اثر تاریخی ثبت شده در فهرست آثار تاریخی قرار دارد که هریک دارای ویژگی های خاص معماری است. این محور چندین مدرسه، خانه، حسینیه، مسجد و آب انبار را در خود جای داده است. مسجد چهار درخت، مجموعه باغ و عمارات اکبریه نیز از آثار دیدنی بیرجند محسوب می شوند.
● خراسان شمالی
اقلیم مدیترانه ای خراسان شمالی که تفاوت چشمگیری با سرزمین های مجاور خود از نظر برخورداری از مواهب طبیعی دارد در حقیقت دروازه شمالی خراسان قدیم محسوب می شود. خراسان شمالی از نظر طبیعی محصور بین دو رشته کوه کپه داغ در شمال و دنباله البرز یعنی آلاداغ و شاه جهان درجنوب و مجموعا سرزمینی کوهستانی با دشت های حاصلخیز در میان کوه ها می باشدکه شرایط بسیار مساعدی برای کشاورزی و دامپروری دارد.
خراسان شمالی با مرکزیت بجنورد دارای شهرستان های اسفراین، شیروان، جاجرم، مانه و سملقان و فاروج است.ترکیب قومیت های این استان در ایران و بلکه دنیا بی نظیر است کرمانج ها، فارس ها، ترک ها، ترکمن ها و اقوام عرب، بلوچ، لر، و “ در این استان سکونت دارند. این استان کانون وحدت قومیت ها و مذاهب (گنجینه فرهنگ ها ) می باشد.تاریخ و تمدن شهرستان های خراسان رضوی بسیار کهن است.
اسفراین یکی از شهرستان های این استان را اسپرآیین به معنی سرزمین سلحشوران و جنگاوران نیز می گویند. شهر بلقیس، دهکده ودره توریستی رویین، دره ییلاقی بیدواز، دره ییلاقی اردغان، دره ییلاقی کاویان، آبشارایزی، سدبیدواز، منطقه حفاظت شده ساری گل وسالوک، مناظر طبیعی شاه جهان، مناظر طبیعی سیاه خانه، غارگسک، غار نوشیروان، غار گورپان، قلعه دولت آباد، بابا قدرت، کاروانسرای راونیز، شیخ آذری، شیخ بیدوازی، بقعه لالان، بقعه شیخ گورپان، امامزاده موسی و “ از دیدنی های این شهرستان است.
هرساله سیزده و چهارده فروردین ماه در بهار طبیعت بزرگ ترین مراسم کشتی چوخه ایران در شهرستان اسفراین برگزار می شودکه از این مراسم در حدود۳۰۰ هزار نفر از اقصی نقاط کشور دیدن می کنند .
همچنین بنای سنگی اسپاخو ( قدیمی ترین اثر باستانی شمال شرق کشور )، امامزاده دلاور، امامزاده قاسم، قسمت اعظم پارک ملی گلستان، آبشاربیار، روستای توریستی درکش و موزه حیات وحش رباط قره بیل از آثار گردشگری مانه و سملقان است.
در شیروان نیز از ییلاق اوغاز، ییلاق زوارم، ییلاق گلیل نامانلو، غارکافرقلعه، غارپوستین دوز، غارسلیمان، مقبره چهارطاقی تیموری، مقبره امامزاده حمزه ابن موسی الرضا و آرامگاه باباتوکل می توان دیدن کرد.
‌● خراسان رضوی
خراسان رضوی یکی از قدیمی ترین مناطق شمال خاوری ایران و یکی از جدید ترین استان های ایران است که از تقسیمات جدید استان خراسان به وجود آمده است. خراسان رضوی یکی از پرجاذبه ترین مناطق ایران است که دربرگیرنده حرم مطهر حضرت رضا (ع) بوده و یکی از مهمترین قطب های گردشگری مذهبی - فرهنگی ایران را تشکیل می دهد. وجود مرقد مطهر حضرت امام رضا(ع) در شهر مشهد نیز در گسترش، رشد و رونق این استان نقش بسیار موثری داشته و مهمترین جاذبه گردشگری مذهبی ایران را تشکیل می دهد.
استان خراسان رضوی یکی از مهمترین قطب های گردشگری ایران است و از جاذبه های طبیعی و مکان های دیدنی مذهبی و تاریخی بسیار ارزشمندی برخودار است.
مهمترین اماکن دیدنی استان خراسان رضوی عبارتند از؛ حرم مطهر حضرت امام رضا(ع) و مجموعه آستان قدس رضوی، مسجد گوهرشاد، مدرسه پریزاد، مدرسه دودر، بقعه خواجه ربیع، بقعه گنبد سبز، آرامگاه نادرشاه افشار، مصلای مشهد، طرقبه، شاندیز، پارک وکیل آباد، کوه سنگی، بندگلستان، خواجه اباصلت، خواجه مراد و مقبره گوهرتاج (در مشهد)، مسجد پامنار، آرامگاه ملاهادی سبزواری، مناره خسروگرد، رباط مهر، آرامگاه سیدحسن غزنوی و مسجد جامع (در سبزوار)، گنبد هارونیه و آرامگاه فردوسی (در توس)، کتیبه نادری، عمارت خورشید، ارغون شاه و مسجد کبود گنبد (در کلات نادری)، شهر عتیق، تپه بام و مدرسه عرضیه (در قوچان)، آرامگاه شاه قاسم انوار و مقبره شیخ احمد جامی (در تربت جام)، برج کرات (در تایباد)، باغ گلشن (در طبس)، ارگ کلاه فرنگی، دریاچه گل بی بی و آرامگاه بابا لقمان (درسرخس)، قدمگاه رباط عباسی و آرامگاه های عطار، کمال الملک و خیام (در نیشابور)، برج علی آباد، مناره فیروزآباد، باغ مزار و آرامگاه مدرس (در کاشمر) و مقبره شیخ حیدر و مسجد ملک (در تربت حیدریه). سنگ فیروزه، زعفران، ادویه و مهر و تسبیح از سوغاتی های استان خراسان رضوی است.
● خوزستان
کارون پرآب ترین رود خاورمیانه سرمنشاء جذابیت های طبیعی در استان خوزستان است. این رود به همراه رودخانه های دز، کرخه، اروند، جراحی و گتوند خوزستان را به یکی از مساعدترین استان ها برای اجرای طرح های کشاورزی مبدل کرده است.
دیدن سدهای مسجد سلیمان و تاسیسات عظیم کارون ۳ در شمال خوزستان هر ایرانی را به وجد می آورد. مسجد سلیمان نخستین چاه نفت را دارد که دیدن آن خالی از لطف نیست.
همچنین هیات دولت مناطق شوشتر، شوش و چغازنبیل، سد کارون ۳، تالاب شادگان، هندیجان، بهبهان، جزیره مینو، سدهای دز و کرخه، باغ ملک، سد شهید عباسپور و لالی را به عنوان مناطق نمونه گردشگری در استان خوزستان مصوب کرد.
نهر زیبای داریون، رودخانه دست ساز گرگر - پل بند میزان- آسیاب ها و آبشارهای شوشتر، پل بند شادروان، پل لشگر، پل بند ماهی بازان و بند خداآفرین ازجمله مکان های جالب و زیبای خوزستان است. شوش دانیال نیز یکی از کهن ترین مراکز تمدن جهان است.
بارگاه دانیال نبی، کاخ و موزه شوش، کاخ شاوور هفت تپه، معبد چغازنبیل و قلعه و مجموعه کاخ های هخامنشی شوش از دیگر مکان های تاریخی این منطقه است. همچنین مجموعه آبشارهای شوشتر، مسجد جامع، پل و سد شادروان، قلعه سلاسل، بند میزان، دخمه های زرتشتی، کاروانسراها، چشمه سیزنگر، توکمری، توعاشقون، بافت قدیم شوشتر، بند ماهی بازان، پل بند لشکر، بند خاک، بند برج عیار، بند شرابدار و پل های حاج خدایی باطنی و مستوفی و پل شاه علی از دیگر مراکز دیدنی خوزستان به شمار می روند.
دزفول نیز به دلیل جاذبه های گردشگری طبیعی و باستانی ازجمله جندی شاپور، مقبره یعقوب لیث صفاری و آرامگاه های زیارتی هر ساله پذیرای میهمانان نوروزی زیادی است. در شهر اهواز نیز حاشیه رود کارون گردشگاه مسافران خواهد بود، از زیبایی های ماهشهر، دشت آزادگان، شادگان، بهبهان، آبادان و خرمشهر نیز نباید غافل بود.
● سمنان
قبل از ظهور زرتشت عده ای در منطقه فعلی سمنان، سمنی مذهبی بودند به همین دلیل این شهر به مرور سمنان نام گرفت. موزه پهنه بازار، مسجد جامع و مسجد سلطانی از ساخته های فتحعلی شاه قاجار از جاذبه های تاریخی این شهر هستند. دروازه ارگ سمنان آثار به جای مانده از دوره انوشیروان میرزاضیاءالدوله حاکم ایالت قومس (نام قدیمی استان سمنان) است.
سنگسر نیز در نزدیکی شهر سمنان است که از گذشته های دور خانه ها را روی سنگ ها بنا می کردند. در این شهر کاخ هژبر یزدانی سرمایه دار مشهور و فراری رژیم سابق قرار دارد که در حال حاضر پس از تغییراتی به هتل سنگسر تبدیل شده است. همچنین در شهمیرزاد تفرجگاه زیبایی در بالادست شهر واقع شده که آب مصرفی شهر از چشمه ای واقع در این محل تامین می شود که محوطه سرسبز و باصفایی برای گردش و تفریح دارد. تفرجگاه مصفای چشمه علی دامغان هم دارای آب زلال و روح افزایی است. مناظر زیبای اطراف آن در کنار عمارت فتحعلی شاهی و محمدشاهی در میان آب چشم های هر بیننده ای را می نوازد.
مسجد تاریخانه (خانه خدا)، برج و باروی کهن، مسجد جامع متعلق به دوره غزنویان، آرامگاه پیرعلمدار، برج چهل دختر، امامزاده جعفر، امامزاده محمد و مقبره شاهرخ تیموری دامغان نیز دیدنی است. در سفر به استان سمنان از زیارت عبادتگاه و آرامگاه بایزید بسطامی در شاهرود نیز نباید غافل شد. خانه یغمائیان، آب انار سه قلعه، کاروانسراهای میامی و میاندشت در شاهرود و نیز جنگل ابر جذابیت های بی بدیل شاهرود هستند.● سیستان و بلوچستان
در تعطیلات نوروزی از سیستان و بلوچستان نباید غافل شد. این استان پهناور که بیش از ۱۱ درصد از وسعت کل کشور را در برگرفته، زادگاه کیقباد، کیکاووس و رستم دستان بوده است. رستم یلی بود از سیستان و حکیم ابوالقاسم فردوسی در شاهنامه به جهانش شناساند. از آنجا که شهرهای استان زمانی در یک بنای مستحکم بنا شده بودند که نشان دهنده اوج تاخت و تازهای تاریخی در این استان بوده است، نشانه های تاریخی بسیاری می توان یافت که برای دوستداران ایران زمین و مشتاقان شناخت این دیار بسیار جذاب و دیدنی است. نوار ساحلی استان از مناطقی است که به دلیل شرایط آب و هوایی مناسب در ایام نوروز مسافران و گردشگران زیادی را به سوی خود جلب می کند. از سویی قرار گرفتن منطقه آزاد چابهار امکان گردش و خرید را برای مسافران فراهم می کند.
سوزن دوزی از هنرهای اصیل و زیبای زنان سیستانی است که جلوه گر لباس های رنگارنگ محلی است که این دسترنج زنان هنرمند سیستانی سوغاتی مناسب و ارزشمندی برای مسافران این دیار است.
شهر سوخته در غرب زابل سواحل صخره ای، کوه های مریخی، گل فشان ها، تالاب لیپار، تمساح های پوزه کوتاه و بقایای قلعه پرتغالی ها در چابهار و شن های طلایی و مزارع کشت و پرورش درختان گرمسیری زاهدان از دیگر نقاط دیدنی استان است. همچنین بادهای شنی ۱۲۰ روزه در منطقه زابل و توتن سواری روی دریاچه هامون همراه با مرغ ها و گیاهان دریایی، دنیایی از رمز و راز زندگی را پیش روی شما می گشاید.
● فارس
استان فارس تقریبا در جنوب ایران قرار دارد. این استان خاستگاه سلسله بزرگ هخامنشی و ساسانی است و از دوران قبل از اسلام تا قرن ها پس از ورود اسلام به ایران از جایگاه خاصی در کشور برخوردار بود که آثار باستانی و تاریخی بسیاری از آن دوران به یادگار مانده است.
ویرانه های بیشاپور، تخت جمشید، فیروزآباد و پاسارگاد از قدیمی ترین آثار تاریخی منطقه می باشد. از دیگر آثار تاریخی استان می توان به دروازه قرآن، آرامگاه های حافظ و سعدی، مسجد جامع نی ریز، نقش رستم، نقش رجب، باغ دلگشا، ارگ کریم خان، دام شاه چراغ، برج های سنگی، کاخ اردشیر بابکان، بازار و حمام وکیل، قلعه دختر، مقبره شاه شجاع، آرامگاه خواجوی کرمانی، باغ هفت تنان و... اشاره کرد. سوغات استان فارس شامل شیشه، چرم، خاتم، سرامیک، سفال، گیوه آباده، گلیم، جاجیم، آبلیمو، داروهای گیاهی، عرقیات، ادویه، مسقطی و خرما هستند.
● قزوین
قلعه الموت یکی از منحصر به فردترین دژهای تاریخی ایران است که در منطقه رودبار الموت از توابع قزوین واقع شده است. نام الموت در تاریخ ایران با نام اسماعیلیه گره خورده است و حسن صباح به عنوان رهبر فرقه اسماعیلیه از این قلعه به عنوان پایگاه حکومت خود و ترویج عقاید اسماعیلیه بهره می برده است و افرادی که در آن می زیسته اند از مرتبه اجتماعی خاصی برخوردار بوده اند. یکی از شگفتی های قلعه حسن یا الموت، سیستم پیچیده آبرسانی با تنبوشه هایی به قطر ۱۰ سانتی متر است که از چشمه کلدر آب را به دژ رسانده و در حوض های سنگی ذخیره می کرده اند.
در جنوب باختری این قسمت از قلعه، در میان شیب بسیار تندی که به پرتگاه های عمیق می رسد؛ حوضی در دل سنگ به ابعاد تقریبی پنج در هشت متر کنده اند که هیچ گاه از آب خالی نشده است. این قلعه بسیار مورد توجه گروه های گردشگری است و هر ساله مورد بازدید گروه های گردشگری ایرانی و خارجی زیادی قرار می گیرد.
در پایان ده هرزویل آنجا که آخرین خانه های ده قرار دارند از بالای دامنه تا کف دره یک برجستگی سنگی به طور عرضی و عمود بر دره مشاهده می شود که آن سوی آن یکباره شیب تندی وجود دارد و به این ترتیب یک عامل طبیعی مانع توسعه و ادامه خانه های ده در جهت طولی آن گشته است. همچنین دروازه تهران قدیم که در انتهای خیابان تهران قدیم واقع است، از بناهای دوره قاجاریه می باشد. سابقا از زیر طاق بزرگ آن مردم و وسایل نقلیه رفت و آمد می کردند ولی اکنون در میان میدانی محفوظ شده است.
مسجد و مدرسه وسیع «صالحیه» در خیابان مولوی، مسجد پنجه علی در خیابان «پیغنبریه»، مدرسه التفاتیه، مسجد و مدرسه سردار و نیز مسجد جامع و بازار شهر با سرسرای سعدالسلطنه، وزیر و حاج رضا از دیگر دیدنی های قزوین هستند. عمارت چهلستون قزوین نیز که موزه ای در آن برپا شده یادگار دوره شاه طهماسب اول است.
● قم
استان قم از مناطق جهانگردی زیارتی و مذهبی مهم ایران بوده و یکی از قطب های بزرگ توسعه توریسم مذهبی کشور به شمار می آید. جریان فرهنگی دینی و مذهبی، شهر قم را به یکی از بزرگ ترین مراکز آموزش علوم دینی و آیین های مذهبی تبدیل کرده است.
در این منطقه مراسم اعیاد و سوگواری های دینی و مذهبی باشکوه فراوانی برگزار می شوند. در استان قم بیش از ۳۱۷ مورد تاریخی و مذهبی به ثبت رسیده که به لحاظ جهانگردی مذهبی دارای پتانسیل و جایگاه ویژه ای است. دریاچه نمک و دریاچه حوض سلطان نیز به لحاظ طبیعی از اهمیت توریستی و علمی زیادی برخوردار هستند. این استان به دلیل قرار گرفتن در مرکز ایران و همسایگی با دشت کویر از جاذبه های توریستی و بیابان گردی کم نظیری برخوردار است .
شهرستان قم دارای دیدنی های مذهبی، طبیعی و تاریخی زیادی است که اهمیت بناهای مذهبی؛ این منطقه را به یکی از قطب های گردشگری مذهبی ایران تبدیل کرده است. آستانه مقدس حضرت معصومه(س) و مسجد مقدس جمکران در شهرستان قم؛ مهمترین بنای تاریخی - مذهبی منطقه به شمار می آیند که همواره پذیرای بازدیدکنندگان انبوه خودهستند. در میان منابع طبیعی قم، دریاچه نمک و دریاچه حوض سلطان از اهمیت بسزایی برخوردارند و جزو گردشگاه های شهرستان قم به شمار می آیند. غار وشنوه و غار کهک در کنار آثار متعدد تاریخی و مذهبی شهرستان قم، از مکان های دیدنی منطقه به شمار می آیند.
قالیبافی بخصوص فرش های ابریشمی، منبت کاری، درودگری و آجرپزی از جمله صنایع دستی رایج قم هستند.
● کردستان
کردستان استان مرتفع و کوهستانی کشورمان مرکز سرسبز و خرمی به نام عقاب دارد. برای رسیدن به شهر سنندج پس از عبور از قروه باید از گردونه زیبای صلوات آباد گذشت. رقص های محلی از جاذبه های استان است. اصولا مردم کرد برای هر موضوعی از شادی و عزا،مراسم خاصی دارند. رقص بزمی و رزمی نیز از آن جمله اند. لباس کردی انواع مختلفی دارد که قشنگ ترین آن مربوط به منطقه کردستان ایران است.
سقز نیز گنجینه ارزشمندی است. پل قشقلاق آن در دوره ساسانیان بنا شده است. تپه طوس منطقه قدمت هزار ساله دارد. در سفر به کردستان از عسل طبیعی، توت فرنگی و نیز صنایع دستی آن مثل جاجیم حتما تهیه کنید. آدامس ون هم از سوغاتی های سنندج بوده که صددرصد طبیعی است.نزدیک قروه معدن طلا وجود دارد.
در «اورامانات» شهرستان سروآباد نیز دیدنی است. اورامانات شامل «اور» و «امان» به معنای «آتش به تو پناه آوردیم» است.
مراسم عروسی پیر شالیار واقعا جذاب و دیدنی است. رودخانه شوشیه (به معنی ناله های شب) در ۶۵ کیلومتری غرب سنندج از مناظر طبیعی منطقه است.برای سفر از سنندج به مریوان باید از جاده های صعب العبور زیبا و سرسبز کوهستانی و پیچ در پیچ معروف به آلپ ایران عبور کرد. روستای قلعه جی که شبیه ماسوله است در این مسیر قرار دارد.
مریوان دریاچه زیبایی به نام «زریوار» دارد که آب آن از چشمه های جوشان تامین می شود و ماهی های خوشمزه ای دارد. از زیبایی ها و جاذبه های کردستان هرچه بگوییم کم است، حیف است طبیعت بکر این استان را از نزدیک نبینید.
از جاذبه های فرهنگی استان می توان به قلعه تاریخی قمچقای بیجار قلعه «هه لوخان» مریوان، مسجد دارالاحسان سنندج (مسجد جامع)، عمارت آصف، عمارت خسروآباد (سنندج) و گنجینه سنندج اشاره کرد.
● کرمان
برای دیدن یکی از بزرگ ترین مساجد کشور باید به کرمان رفت. «مسجدجامع کبیر (مظفری)» این مسجد در قرن هشتم هجری و در طی حکومت پادشاهان آل مظفر ساخته شده است. مسجد امام خمینی (ره) (ملک)؛ نیز در طی حکومت تورانشاه سلجوقی ساخته شده و دارای شبستان های متعددی است. در نیمه دوم قرن پنجم هجری قمری حیاطی بزرگ و آب نماهایی به این مسجد اضافه شد.
مسجد امام (ره) که در گذشته به مسجد ملک شهرت داشته است بزرگ ترین و قدیمی ترین مسجد کرمان و با ۹۰۰ سال قدمت یکی از کهن ترین مساجد ایران محسوب می شود. مسجد ملک سه در ورودی و چهار ایوان دارد.
حمام گنجعلیخان نیز بخشی از مجموعه گنجعلیخان است که شامل مدرسه، کاروانسرا، بازار، آب انبار و میدان و در بخش جنوبی میدان گنجعلیخان واقع است. این ساختمان آمیزه ای است از هنر، معماری و مجسمه های موجود در حمام یادآور صحنه هایی از گذشته است.
حمام در بازار اصلی کرمان واقع شده و امروزه موزه مردم شناسی است و تعداد بسیار زیادی از جهانگردان و ایرانگردان را به سوی خود می خواند. این حمام از بعد معماری دارای کاشیکاری بی نظیر، نقاشی های دیدنی، گچکاری و طاق های زیباست و تا حدود ۶۰ سال قبل دایر بوده است.
مدرسه، حمام و شاه نشین مجموعه ابراهیم خان ظهیرالدوله را نیز باید از نزدیک دید.کاشیکاری مدرسه این مجموعه جذابیتی درخور تحسین دارد. علاوه بر آن قیصریه جنب مدرسه و آب انبار و حمام هم دیدنی است. آتشکده گنبد جبلیه، گنبد سبز (قبه سبز) قلعه دختر با معبد آناهیتا، گنبد مشتاقیه و چاپخانه حمام وکیل نیز از مراکز دیدنی کرمان هستند.
یکی از جالب ترین نقاط تاریخی کرمان بازار شهر است که شامل بازار مسگری، بازار گنجعلیخان، بازار اختیاری و بازار وکیل است.
● کرمانشاه
استان تاریخی کرمانشاه همچون دیگر نقاط کشور کهنسال ما آثاری از روزگار مجد و عظمت ایران را در سینه کوه ها و پهن دشت های خود محفوظ کرده است. برخلاف سایر نقاط ایران که به صورت مقطعی مورد سکونت قرار گرفته اند، این استان بدون وقفه در ادوار مختلف تاریخ سکونتگاه مردم بوده است. غار شکارچیان بیستون نکات جالبی را درباره سابقه زندگی بشری در دوران پارینه سنگی در ایران روشن می کند.
از مهمترین آثار باستانی دیدنی در این استان می توان به مسجد عمادالدوله اشاره کرد که یکی از باشکوه ترین مساجد قاجاریه شهر کرمانشاه است که در سال ۱۲۸۵ هجری قمری توسط امامقلی میرزا عمادالدوله والی غرب در بازار زرگرها ساخته شده است. بازار و کاروانسرای عمادالدوله که از صدها مغازه و حجره تشکیل شده وقف بر مصارف این مسجد است. از دیگر مساجد دیدنی استان مسجد جامع پاوه است . بنای این مسجد در شمال شهر پاوه بر روی بقایایی از آتشکده دوره ساسانی پی ریزی شده است. این مسجد فاقد صحن بوده و از یک شبستان مستطیل شکل تشکیل شده است.
تکیه بیگلربیگی که در محله قدیمی فیض آباد واقع شده از آثار دیدنی کرمانشاه به شمار می آید. در حال حاضر تکیه بیگلربیگی به عنوان موزه خط و کتابت مورد بازدید عموم قرار می گیرد.
سوغاتی را که مسافران و گردشگران از این خطه با خود می توانند به شهرهایشان ببرند، علاوه بر صنایع دستی از قبیل گلیم، موج، سجاده، قلمکاری، چاق، نمد، گیوه می توان به شیرینی هایی مانند کاک، نان برنجی، نان خرمایی و روغن دان (روغن حیوانی) اشاره کرد. گیوه کشی یکی از هنرهای دستی کرمانشاه است. مسافران قدیم برای پیاده پیمودن مسیرهای طولانی باید پای پوشی مقاوم انتخاب می کرند که ضمن سبکی و خنکی، در گرما و سرما پوشش مناسبی برای حفاظت از پا باشد.● کهگیلویه و بویراحمد
استان کهگیلویه و بویراحمد از نظر موقعیت جغرافیایی در جنوب غربی ایران واقع شده و با مرکزیت یاسوج، دارای چهار شهرستان بویراحمد، کهگیلویه، دنا و بویراحمد می باشد و با حدود ۱۶ هزار و ۲۴۹ کیلومتر مربع مساحت سرزمینی مرتفع و کوهستانی است.
این استان دارای رودخانه هایی نظیر بشار، مارون، زهره، خرسان، نازماکن و... می باشد که از جذابیت خاصی برخوردار می باشند.
از نقاط دیدنی استان به پیست اسکی کاکان (دنا) می توان اشاره کرد. این پیست تنها پیست اسکی جنوب کشور در دامنه های رشته کوه زاگرس در یکی از مناطق بکر کوهستانی یاسوج جنب منطقه «آب نهر» کاکان واقع شده است و بهترین مکان طبیعی ورزش های زمستانی برای خانواده هاست.
شهرک توریستی سی سخت نیز برای کوهنوردان آشناست. این شهرک از اواخر پاییز تا اوایل بهار شاهد بارش برف سنگین زمستانی است. صنایع دستی و سوغات محلی استان کهگیلویه و بویراحمد شامل قالی، قالیچه، جاجیم، گبه، نمد، خورجین، گیمچه، سفره محلی، سیاه چادر، حور، زیربار، توبره (جای قرآن)، گردو، عسل، روغن محلی، کره و کشک، سیب، انگور، قره قوروت و کشک است.
از مناطق زیبای منطقه نیز می توان غار نول و تپه های باستانی یاسوج، تل مهره ای و تپه دم چنار را نام برد.
● گلستان
استان گلستان در بین استان های مازندران، سمنان و خراسان شمالی قرار دارد و مرکز آن گرگان است.یکی از مهمترین نقاط دینی این استان برج قابوس بن وشمگیر در گنبدکاووس است که بلندترین بنای آجری جهان به شمار می رود. همچنین امام زاده یحیی بن زید در همین شهرستان و آبشار علی آباد کتول از دیگر نقاط دیدنی گلستان به شمار می روند.
گفتنی است شهرستان گرگان با داشتن پارک های جنگل های مانند «نهار خوران» از نقاط دیدنی برای مسافران نوروزی به حساب می آید. از سوغات مهم این استان می توان به قالی، قالیچه، پشتی ترکمنی جاجیم، صنایع دستی و چوبی، ماهی، خاویار، پنبه، حلوا اماج، نان شیرینی(زنجبیلی- قطاب) اشاره کرد.یکی از نقاط دیدنی و بکر استان گلستان دشت سرسبز و زیبای مینوست.این دشت برای دوستداران طبیعت می تواند جذابیت فوق العاده ای داشته باشد.
● گیلان
در قسمتی از جلگه سرسبز و خرم حاشیه دریای خزر روی نقشه گربه سان ایران نام گیلان به چشم می خورد. استانی با زیبایی های بی بدیل که برنج و چای آن معروف است. طبیعت سرسبز و کناره های دریای خزر، جنگل و مزارع چای و فعالیت های مردم در مزارع جلوه های زیبایی از نشاط و جذابیت را به این ناحیه بخشیده و جاذبه های توریستی ویژه ای را فراهم آورده است. از مهمترین آثار باستانی و نقاط دیدنی استان گیلان می توان به آرامگاه سیدجلال الدین اشرف در شهرستان آستان اشرفیه و بقعه امامزاده سیدمحمود دینوری معروف به شاه میل رزاق و مزار پیر سیدشرفشاه عارف و شاعر گیلان، کاخ معروف اشرف و قلعه صلصال در شهرستان تالش اشاره کرد.
لاهیجان عروس شهرهای شمال، بندر انزلی، آستارا، رودبار و خصوصا ماسوله که هر یک جاذبه های گردشگری خاصی دارند همگی در این استان واقع اند. مرداب انزلی، آبشار سجیران، آبشار لونک، آرامگاه دکتر محمد معین، باغ محتشم، شیطان کوه، امارت شهرداری و امارت کلاه فرنگی رشت، قلعه کول، موزه چای و موزه کاکتوس از دیگر نقاط دیدنی این استان به شمار می رود. سوغات این استان نیز شامل برنج، زیتون، چای، انواع ماهی، کلوچه،نان کلوچه ای (فومنی)، نمد، حصیر، صنایع چوبی و... می باشد.
● لرستان
بر فراز تپه ای در مرکز خرم آباد، قلعه زیبا و دیدنی به مساحت پنج هزار و ۳۰۰ مترمربع به میهمانان این دیار خوشامد می گوید. نام قدیم آن که به دوره ساسانیان برمی گردد «دژ شاپور» بود و الان به فلک الافلاک مشهور است.
دور تا دور قلعه را پرتگاهی مخوف فرا گرفته که دارای پوشش گیاهی است و راه ورود به قلعه را دشوار می کند. نام این قلعه به مفهوم آسمان نهم و بالاترین فلک است که به طور مجازی دست نیافتنی بودن آن را می رساند. خرم آباد مرکز لرستان، شهری است که در دره واقع شده دره خرم آباد دارای چشمه های آب و هوای دلپذیر است.
عمده ترین جاذبه های طبیعی و تاریخی خرم آباد علاوه بر قلعه فلک الافلاک عبارت از؛ موزه مردم شناسی، مناره آجری، سنگ نبشته، گرداب سنگی، پل شکسته مقبره زیدبن علی، دریاچه و پارک کیو، آبشار نوژیان، بقعه شجاع الدین خورشید، سراب چنگایی و کاروانسرای میرزاسیدرضا (بازار طلافروشان) است. همچنین آبشار نوژیان در ۳۰ کیلومتری جنوب خاوری خرم آباد (بخش پایی) و در ناحیه ای جنگلی به همین نام یکی از زیبایی های طبیعی استان لرستان است.پارک جنگلی مخمل کوه در جاده الشتر، پارک شوراب در جاده خوزستان، پل کشکان، غار دوشه و گرداب سنگی نیز از جمله دیدنی های قابل ستایش لرستان محسوب می شوند.
● مازندران
با گذر از زیباترین جاده کشور «چالوس» به استانی جنگلی و خوش آب و هوا در شمال کشور در حاشیه خزر می رسیم. مازندران استانی که از دیرباز همواره میهمان پذیر بوده و هست و تصویر مناظر رویایی آن با خاطرات خوش در ذهن مسافران نقش بسته است.
این استان علاوه بر مناظر طبیعی موجود که دماوند (بام ایران)، دریای خزر (بزرگ ترین دریاچه جهان) و خاویار آن در تمام دنیا شناخته شده اند، ابنیه تاریخی زیادی دارد که منطقه شورچال گلوگاه، قلعه تماجیم سوادکوه، چشمه عمارت بهشهر، امامزاده مطهر کجور، قلعه ملک بهمن لاریجان و آرامگاه سه سیدمیرحیدرآملی از آن جمله اند. همچنین خاویار، ماهی، مرکبات، مربا، برنج، ترشی، صنایع چوبی، کلوچه و صنایع دستی شامل نمد، گلیم، حصیر، جاجیم و... از سوغات منطقه به شمار می روند.
● مرکزی
کمتر گردشگری است که نام مراسم بیل گردانی «نیم ور محلات» را شنیده و یا در این جشن شرکت کرده باشد. تنها این نیست. استان مرکزی جاذبه های گردشگری فراوانی دارد که بسیاری از گردشگران ایرانی و خارجی از وجود آنها بی خبرند. شهر باستانی و زیرزمینی آوه، خوره محلات، حمام چهار فصل، بازارهایی با معماری منحصر به فرد، هفتاد قله، شکارگاه مشهور موته در خمین، روستای باستانی الویر از جمله جاذبه هایی تاریخی این استان است که به دلایل مختلف بهره برداری گردشگری از آنها نشده است. البته برای آسودگی خاطر مسافران نوروزی لیست جاذبه های گردشگری استان مرکزی در مبادی ورودی شهرها به آنها تحویل داده می شود.
خمین، محلات، دلیجان، شازند، تفرش، آشتیان، ساوه، کمیجان و اراک شهر های استان مرکزی هستند که در سال جاری روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری استان مرکزی با مشخص کردن جاذبه های این شهرها و ارائه آنها به گردشگران قصد دارد نظر مساعد مسافران نوروزی را جلب کند. پارک سرچشمه، منطقه آبگرم، باغات گل، آتشکده آتشکوه و ستون های خورحه محلات و بیت حضرت امام خمینی (ره) و پارک نوجه خمین از جمله این جاذبه ها هستند.
● هرمزگان
استان هرمزگان به لحاظ اقلیمی می تواند در جذب گردشگری پیشرفت زیادی داشته باشد. زیرا در فصلی از سال که امکان جذب گردشگر در مناطق سردسیر نیست، در آب وهوای مناسب هرمزگان این امر امکان پذیر است.سواحل بندرعباس و هرمز، جنگل های زیبای حرا و جزایر قشم و کیش ازجمله جاذبه های طبیعی استان هرمزگان به شمار می رود.قلعه پرتغالی ها در جزیره هرمز که در ضلع شمالی جزیره و در ساحل دریا قرار دارد، مهمترین قلعه باقی مانده از روزگار تسلط پرتغالی ها بر سواحل و جزایر خلیج فارس است.
قلعه قشم و غارهای خربس از دیگر دیدنی های استان است.آبگرم گنو بندرعباس، جزیره کیش، مناطق حیات وحش حفاظت شده هرمزگان و جزیره قشم از مناطق مهم گردشگری هرمزگان به شمار می روند.حصیربافی رایج ترین و معمولی ترین صنعت دستی استان است.
● همدان
استان همدان ازجمله استان ها و مناطقی است که زیبایی ها و جاذبه های بکر و منحصر به فرد طبیعت را در کنار آثار تاریخی، فرهنگی و بناهای بازمانده از دوران باستان یکجا به مسافران و علاقه مندان هدیه می کند و به همین دلیل همه ساله جمع کثیری از ایرانگردان و جهانگردان خارجی در ایام مختلف از جاذبه های توریستی و سیاحتی آن دیدن می کنند.
۸۵۰ اثر تاریخی، فرهنگی و چشم اندازهای بی نظیر طبیعی استان همدان در انتظار مسافران نوروزی است.جاذبه های شهر همدان شامل آرامگاه های بوعلی و باباطاهر، کتیبه گنجنامه، مجسمه شیرسنگی، گنبد علویان، برج قربان، مسجد جامع، مقبره استرومردخای، سداکباتان، تپه عباس آباد، پیست اسکی تاریک دره، موزه بوعلی، موزه تاریخ طبیعی، موزه هگمتانه، امامزادگان شاهزاده حسین یحیی، محسن، هادی ابن علی، اهل بن علی و امامزاده اسماعیل.همچنین شهرهای ملایر، نهاوند، تویسرکان، اسدآباد، رزن و بهار نیز جاذبه های دیدنی بسیار دارد اما غار علیصدر و حمام سنگی کبودرآهنگ از معروفیت بیشتری برخوردار هستند.
● یزد
استان یزد از سرزمین های کهن و تاریخی ایران زمین است که مجموعه با ارزشی از جاذبه های معماری و تاریخی آن را به نمایشگاه خشتی تبدیل کرده است. در میان نقاط کویری کشور شاید کمتر منطقه ای را بتوان پیدا کرد که به لحاظ جاذبه های توریستی همپای یزد باشد. در بعضی از منابع، بنای اولیه برخی از شهرهای این استان چون میبد را به سلیمان پیغمبر، یزد را به ضحاک و اسکندر مقدونی و ابرکوه را به ابراهیم پیامبر نسبت داده اند.
آثاری چون دست افزارهای سنگی به دست آمده در دره های شیرکوه، نگاره های روی، تخته سنگ کوه ارنان و تکه سفال های منقوش نارین، قلعه میبد متعلق به دوره ایلامی، غارهای استان و آثار معماری و شهرسازی باستانی و... نشان می دهد، مدنیت یزد در چهار کانون باستانی مهریز، فهرج، یزد، رستاق میبد و اردکان متمرکز بوده است.شهر یزد به شهر بادگیرها، دوچرخه ها و شهر شیرینی شهرت دارد. یزد نخستین شهر خشت خام و دومین شهر تاریخی جهان است. مراکز دیدنی این شهرستان شامل مجموعه امیرچخماق، مسجد جامع کبیر، زندان اسکندر، مجموعه حمام و بازارخان، خانه لاری ها، موزه آیینه و... است.

تهیه و تنظیم: گلناز پناهی ابوذر ـ آوا کشاورز

منبع : روزنامه کارگزاران

مطالب مرتبط

استان کردستان

استان کردستان
کردستان استانی سرسبز و خرم با وسعتی معادل ۲۸ هزار و ۲۰۳ کیلومتر مربع در غرب ایران و در مجاورت بخش شرقی کشور عراق قرار دارد.
این استان که در دامنه‌ها و دشت‌های پراکنده سلسله جبال زاگرس میانی قرار گرفته است، از شمال به استان‌های آذربایجان غربی و زنجان، از شرق به همدان و زنجان، از جنوب به استان کرمانشاه و از غرب به کشور عراق محدود است.
استان کردستان براساس آخرین تقسیمات کشوری در سال ۱۳۷۵دارای ۸ شهرستان، ۱۲شهر، ۲۱ بخش، ۷۸ دهستان و ۱۷۶۵ آبادی دارای سکنه بوده است. شهرستان‌های این استان عبارتند از: بانه،‌ بیجار، دیواندره، سقز،‌ سنندج،‌ قروه، کامیاران و مریوان. در حال حاضر استان کردستان با مجموعه شهرها،‌ روستاها و عشایری که در اقصی نقاط آن پراکنده شده و استقرار یافته‌اند، به یکی از نواحی در حال توسعه غرب کشور تبدیل شده و از پتانسیل‌های توریستی و تفرجگاهی بسیار خوبی برخوردار می باشد.
● جغرافیای طبیعی و اقلیم استان کردستان
این استان منطقه‌ای کاملا‌ کوهستانی است که از مریوان تا دره قزل‌اوزن و کوه‌ههای زنجان جنوبی در مشرق گسترده شده است. ناهمواری‌های این استان که تحت ‌عنوان ناحیه کوهستانی کردستان مرکزی بررسی می‌شود، مشتمل ‌بر دو بخش غربی و شرقی است. این دو قسمت از نظر شکل پستی و بلندی و جنس زمین متفاوتند.قسمت وسیعی از سنندج، مریوان و سرزمین‌های اطراف آنها تا جنوب کردستان بخش کوهستانی غربی را تشکیل می‌دهد.
در این ناحیه، یکنواختی و سستی جنس زمین اشکال مشابهی را به وجود آورده که از ویژگی‌های آن کوه‌های گنبدی شکل با شیب یکنواخت و ملایم همراه با دره‌های باز است. این یکنواختی را طبقات آهکی سخت و سنگ‌های درونی که بین لایه‌های سست ظاهر می‌شوند،‌ درهم ریخته و آن را به صورت صخره‌های عریان درآورده است. نوع مشخص این ناهمواری‌ها، ناحیه کوهستانی چهل چشمه در بین مریوان و سقز است که دنباله پستی بلندی‌های این ناحیه را در جنوب و مشرق، تشکیل داده‌اند و دامنه غربی آن تا داخل کشور عراق کشیده شده است.
در این ناحیه شعبه‌های رود قزل‌اوزن در شرق و شمال شرقی و رود سیروان در حنوب چهره زمین را به‌طور کامل تغییر داده‌اند.بخش کوهستانی شرقی، قسمت‌های شرقی سنندج را دربرمی‌گیرد و درحد فاصل ناحیه غربی و شرقی،‌ یک رشته از ارتفاعات آتشفشانی شمالی- جنوبی را به‌وجود می‌آورد. در شرق این رشته کوه،‌ شهرستان‌های قروه و بیجار قرار گرفته‌اند که شکل زمین در آنها با پستی و بلندی‌های ناحیه غربی به کلی متفاوت است.
از ویژگی‌های این ناحیه، وجود یک حصار کوهستانی متشکل از سنگ‌های دگرگونی و رسوبی است که دشت‌های مرتفع هموار و تپه ماهوری را احاطه کرده است. در این ناحیه به استثنای کوه‌های بیجار، دشت‌های نسبتاً وسیعی نیز وجود دارد. این دشت‌ها به‌وسیله شعبه‌های رود قزل‌اوزن قطع شده و به صورت تپه ماهور درآمده‌اند. مرتفع‌ترین دشت این ناحیه «هوه‌تو» خوانده می‌شود که با دو هزار و دویست متر ارتفاع در شمال سنندج واقع شده است.
بلندترین کوه‌‌های این ناحیه،‌ شاه‌نشین در شمال بیجار،‌ شیدا در مرکز و پنجه علی بین قروه و سقز است.استان کردستان به‌طورکلی تحت تأثیر دو جریان عمده هوای گرم و سرد قرار دارد و اقلیم‌های گوناگونی را به‌وجود می‌آورد. بیشترین میزان بارش جوی در ناحیه غربی استان (شهرهای بانه و مریوان) حدود هشتصد میلی‌متر در سال و کمترین میزان بارندگی آن در ناحیه شرقی حدود چهارصد میلی‌متر در سال است. میزان نزولات جوی در قسمت مرکزی استان (شهرهای سقز و سنندج) نزدیک به پانصد میلی‌متر در سال است.تمام قلمرو استان در بهار و تابستان آب و هوایی خنک و معتدل دارد.
مقایسه ارقام میانگین دمای ماه‌های مختلف سال در مرکز استان نشان می‌دهد که متوسط دمای روزانه در اردیبهشت ماه شانزده و یک‌دهم و در مهر ماه شانزده و نه‌دهم درجه سانتی‌گراد است. میانگین دمای ماه‌های این دوره از بیست‌ودو تا بیست و هشت درجه سانتی‌گراد متغیر است. این درجه، دمای مطلوبی برای صنعت گردشگری می‌باشد. از این‌رو شش ماه از سال در مرکز استان کردستان برای جریان جهانگردی بهترین و مناسب‌ترین ایام به حساب می‌آید.سردترین ماه سال در شهرستان سنندج، بهمن ماه است که حداقل دمای آن به حدود یک درجه زیر صفر می‌رسد.
تعداد روزهای یخبندان در سنندج نود‌ودو روز در سال گزارش شده است.در پهنه استان کردستان پاره اقلیم‌های گوناگونی وجود دارد که در زیر به انواع و نواحی مشخص آن اشاره می‌شود:
دره میرآوا (امیرآباد) که زمستان‌های سرد و تابستان‌های معتدل دارد.
مسیر سنندج به سمت سقز (دشت اوباتو) که زمستان‌های معتدل دارد.
مسیرمریوان به دربنددزلی که زمستان‌های سردبا یخبندان‌های طولانی داردودرفصل تابستان روزهای آن گرم و شب‌های آن خنک است.
ناحیه اورامانات که آب و هوای آن مرطوب و معتدل است.
مسیر سنندج به مریوان که اقلیمی نیمه خشک و نیمه مرطوب دارد.
نفوذ توده‌های مرطوب زمستانی و بهاری در مریوان و دریاچه زریوار تأثیر فراوانی در مرطوب و معتدل شدن هوای این ناحیه دارد. میزان رطوبت و بارش مناسب باعث ایجاد جنگل‌های انبوه بلوط و گونه‌های مختلف درختان جنگلی شده است. پوشش گیاهی این ناحیه مناظری شگفت‌انگیز و باشکوه دارند.از آنجا که تنوع اقلیمی همراه با سایر شرایط مناسب، از جاذبه‌های مهم در صنعت جهانگردی به‌شمار می‌رود و جهانگردان خواهان دمای مطلوب و مطبوعی (بیست‌وپنج- بیست‌ودودرجه سانتی‌گراد) هستند،‌ استان کردستان به‌ویژه در فصول بهار و تابستان از این نظر بسیار مناسب و دارای توانایی های جهانگردی قابل توجهی می باشد.
● جغرافیای تاریخی استان
مردمان کرد آریایی نژاد هستند که چندین هزار سال قبل از میلاد به این منطقه مهاجرت کرده‌اند. تاریخ اقوام کرد تا قبل از اسلام چندان روشن نیست. در اسناد سومری و بابلی و اکدی و آشوری نام اقوامی دیده می‌شود که شباهت به کلمه کرد دارد، ولی از همه نزدیک‌تر چه از لحاظ زبان‌شناسی و چه از نظر جغرافیایی و چه از نظر توصیفی، نام قومی است به نام کردوخوی که در کتاب سفر جنگی گزنفون ذکر شده است.
این قوم در کوه‌ها و دره‌های میان عراق و ارمنستان و مخصوصاً‌ در محلی که امروزه «زخو» نامیده می‌شود و در شصت کیلومتری شمال غربی موصل در عراق قرار دارد، ساکن بوده‌اند. گزنفون، آنان را تا هنگامی که به جلگه‌های شمال رسیدند، تعقیب کردند و صدماتی نیز بر آنها وارد آوردند.پولیبیوس (دویست- یکصد و بیست ق.م) نیز از اقوامی که در قسمت‌هایی از آذربایجان کنونی زندگی می‌کردند و به‌نام «کورتییوی» یا کورتی‌ای خوانده می‌شدند، یاد می‌کند. استرابون و لیوی می‌گویند که این اقوام در فارس نیز ساکن بوده‌اند.
چنانکه در زمان ساسانیان و اوایل اسلام چادرنشینان کوهستان‌های فارس را کرد می‌خواندند. اگر تاریخ اقوام کرد در پیش از اسلام تاریک و مبهم است، تاریخ آنان در پس از اسلام در پرتو تألیفات مورخان اسلامی تا اندازه‌ای روشن‌تر است، ولی در این دوره هم، چون از کرد به‌طور فرعی و ثانوی- ضمن اخبار ممالک اسلامی- سخن به میان آمده، درباره تاریخ این قوم به‌طور اساسی و مستمر مطلب کاملی نوشته نشده است و فقط در دوره صفوی نخستین کتاب مهم درباره قوم کرد به زبان فارسی تدوین شده که همان شرفنامه بدلیسی است.
اعراب در تاریخ شانزده یا بیست هـ .ق. قلعه‌ها و استحکامات کردها را تصرف کردند. در بیست‌وسه هـ .ق. که سپاه عربی در ایالت فارس مشغول فتوحات بود، اکراد فارس در دفاع از فسا و دارابجرد شرکت داشتند. فتح شهر زور و داراباذ‌ که از شهرهای کردنشین بودند، در سال بیست‌ودو هـ .ق. صورت گرفت.ابوموسی اشعری در سال بیست و پنج کردان را سرکوب کرد. در سال سی‌ و هشت ه.ق اکراد ناحیه اهواز در قیام خریت ابن‌راشد برضد امیرالمؤمنین علی‌(ع) جانب خریت را گرفتند و پس از قتل خریت عده زیادی از ایشان کشته شدند.
در سال نود هـ .ق. اکراد فارس سر به شورش برداشتند و این شورش به‌وسیله «حجاج ابن یوسف ثقفی» سرکوب شد. در سال یکصد و چهل و هشت هـ .ق. اکراد موصل قیام کردند و منصور خلیفه عباسی، «خالد برمکی» را برای سرکوبی آنان به آنجا فرستاد و وی نیز شورش کردها را سرکوب کرد.در سال دویست و بیست و چهار هـ .ق. یکی از پیشوایان اکراد اطراف موصل به نام جعفر ابن فهرجیس برضد خلیفه معتصم سر به شورش گذاشت خلیفه سردار معروف خود آیتاخ را به جنگ او فرستاد.
آیتاخ پس از جنگی سخت جعفر را کشت و بسیاری از اکراد را مقتول یا اسیر کرد و امیران و زنان و اموال ایشان را به تکریت برد.در سال دویست و سی و یک هـ .ق. اکراد به اطراف اصفهان و فارس تاختند. یکی از سرداران ترک خلیفه به نام وصیف، پس از پیروزی، نزدیک به پانصد نفر از آ‌نان را به اسیری به بغداد برد.در سال دویست و هشتاد و یک هـ .ق. چادرنشینان عرب با اکراد در نواحی موصل و ماردین متحد شده و تحت رهبری حمدان ابن حمدون جنگ علیه معتضد را شروع کردند که به کشته شدن و اسارت گروهی از آنان منجر شد.
در سال سیصد و چهارده هـ .ق. در زمان خلافت المقتدر بالله و امارات ناصرالدوله حمدانی، در ناحیه موصل یک بار دیگر کردها سر به شورش برداشتند. در فاصله سال‌های سیصد و بیست و هفت و سیصد و چهل و پنج هـ .ق. شخصی به‌نام دیسم که از خوارج بود و پدری عرب و مادری کرد داشت، با گردآوری کردهای آذربایجان، با آل‌مسافر و دیگر حکمرانان آذربایجان به جنگ پرداخت و سرانجام گرفتار شد و در زندان درگذشت.در قرن‌های چهارم، پنجم و ششم هجری، شدادیان که کرد بودند حکومت‌های مستقلی را در نواحی کردنشین تشکیل دادند.
خاندان شدادی از قبیله روادی بودند و دولت معروف ایوبی در مصروشام از همین خاندان برخاستند.در سال سیصد و نود و پنج هـ .ق. عضدالدوله دیلمی با کردهای موصل درگیر شد و پس از غلبه، قلاع آنها را ویران کرد و همه سران کرد را به قتل رسانید. در سال سیصد و هفتاد و سه هـ ‌‌.ق. محمدبن غانم همراه کردان برزکانی در حوالی قم علیه فخرالدوله دیلمی سر به شورش برداشت، لیکن فخرالدوله دیلمی سر به شورش برداشت، لیکن فخرالدوله به وسیله بدربن حسنویه با وی از در صلح و آشتی درآمد، اما دیری نپائید که سپاهی را روانه سرکوبی وی کرد.
محمدبن غانم در این پیکار شکست خورد و به اسارت سپاهیان فخرالدوله درآمد و در اسارت درگذشت.یکی از رویدادهای مهم دوران زمامداری شرف‌الدوله دیلمی (سیصد و هفتاد و دو- سیصد و هفتاد و نه هـ ‌‌.ق.) پیکار او در سال سیصد و هفتاد و هفت هـ ‌‌.ق. با بدربن حسنویه در کرمانشاه است که به پیروزی بدر و شکست شرف‌الدوله منجر شد. در نتیجه بدربن حسنویه بر قسمت مهمی از عراق عجم مسلط شد. وی در سال چهارصد و پنج هـ ‌‌.ق. به دست طایفه‌ای کرد که جورقان نام داشت،‌ کشته شد. شمس‌الدوله پسر فخرالدوله دیملی بلافاصله متصرفات وی را ضمیمه قلمرو خود کرد.
شاپور خواست (خرم‌آباد)، دینور، بروجرد، نهاوند،‌ اسدآباد و قسمتی از اهواز ازجمله متصرفات او بودند. ظاهراً اصطلاح کردستان را سلاجقه برای تمیز نواحی کردنشین از ولایت جبال عراق وضع کردند و آن ایالتی بود مشتمل بر سرزمین‌های بین آذربایجان و لرستان و قسمتی از اراضی سلسله جبال زاگرس که مرکز آن نیز در ابتدا ناحیه بهار در هجده کیلومتری شمال غربی همدان و بعدها چمچمال در نزدیک کرمانشاه امروزی بود. شهرهای کردستان در زمان حمله مغول از قتل و غارت مصون نماند. در زمان تیمور و ترکمانان قره‌قریونلو و آق‌قریونلو، کردستان و دیار بکر میدان تاخت و تاز سپاهیان تیمور و ترکمانان شد.
شاه اسماعیل اول- مؤسس سلسله صفویه- به علت این که کردها پیرو مذهب تسنن بودند، چندان روابط حسنه‌ای با آنها نداشت، درمقابل، ‌سلاطین عثمانی در تقویت هرچه بیشتر کردان می‌کوشیدند. در دوره صفویه دولت ایران به قسمت وسیعی از کردستان آن روز تسلط داشت که دامنه‌های شرقی کوه‌های زاگرس را دربرمی‌گرفت.با تشکیل سلسله زندیه، برای نخستین بار در تاریخ ایران سلسله‌ای کردنژاد به سلطنت رسید.
در اواخر سلسله زندیه نیز طایفه دنبلی که یکی از طوایف بزرگ کرد بود، قسمتی از آذربایجان غربی را در تصرف داشتند و مرکز حکومت و قدرت آنها شهر خوی بود.در قرن نوزدهم میلادی بارها کردها در خاک عثمانی میل باطنی خود را برای رسیدن به استقلال و تشکیل دولتی کردزبان ظاهر کردند. در سال هزار و هشتصد و هفتاد و هشت میلادی شیخ عبیدالله نقشبندی به فکر تأسیس کردستان مستقل تحت حمایت دولت عثمانی افتاد. در سال هزار و هشتصد و هشتاد میلادی طرفداران وی، اطراف ارومیه، ساوجبلاغ، مراغه و میاندوآب را به تصرف خود درآوردند و سپاهیان ایران به زحمت توانستند تجاوز آنان را دفع کنند.
در سال هزار و نهصد و چهل و شش میلادی قاضی محمد همزمان با حضور قوای متفقین در ایران و حمایت دولت روسیه شوروی از او، جمهوری خلق کردستان را که مرکز آن مهاباد بود، تشکیل داد. پس از تخلیه کامل ایران از قوای متفقین و اعزام ارتش دولت مرکزی به نواحی آذربایجان و کردستان،‌ این شورش و جمهوری ناشی از آن نیز از هم متلاشی گردید.
● شهرستان سنندج
گفته میشود قلعه سنه دژ (سنندج) را سلیمان‌خان اردلان والی کردستان در زمان شاه‌صفی (هزار و سی و هشت - هزار و پنجاه و دو هـ ‌‌.ق.) آباد ساخت و کلمه غم‌ها را که به حساب ابجد هزارو چهل و شش می‌شود ماده تاریخ آن قرار داد. هیچیک از جغرافی‌نویسان اسلامی، این شهر را به این اسم در آثار خود ذکر نکرده‌اند.
در گذشته به جای شهر سنندج فعلی شهری به نام سیر وجود داشت که این کلمه در فارسی به معنای سی‌سر است. مجاور سی‌سر، محلی بود به نام صدخانیه (صدخانه) که احتمالاً به مرور زمان این نام به سنه تغییر یافته است. سنندج مدت چهار قرن تحت حکومت حکام مورثی خاندان اردلان بود که نسبت خود را به ساسانیان می‌رسانیدند.
در جنگ‌های دولت‌های ایران و عثمانی در دوره صفویه، این خاندان گاه جانب ایران را می‌گرفتند و زمانی از عثمانی طرفداری می‌کردند. کریم‌خان زند در سال هزار و صد و چهل و شش هـ ‌‌.ق. سنندج را ویران کرد و پس از یک دوره هرج و مرج، خسروخان اردلان در سنندج مستقر شد. آغامحمد خان قاجار به پاس خدمات وی سنقر را نیز ضمیمه قلمرو حکومتی او کرد.
از سال هزار و دویست و چهارده تا هزار و دویست و چهل هـ ‌‌.ق. امان‌الله خان پسر خسروخان در سنندج حکومت کرد که در این مدت اصلاحات زیادی برای آبادانی و عمران شهر سنندج به عمل آمد. در حکومت رضاقلی‌خان اردلان بین اعضای این خاندان اختلافاتی به‌وجود آمد و پس از یک سلسله کشمکش‌ها، سرانجام امان‌الله خان برادر رضاقلی‌خان به حکومت رسید و درحقیقت این شخص آخرین والی موروثی سنندج بود که از ســــال هزار و دویست و شصت و پنج تا هزار و دویست و هشتاد و چهار هـ ‌‌.ق. حکومت کرد.
در سال هزار و دویست و هشتاد و چهار هـ ‌‌.ق. دولت مرکزی، حاج‌میرزا معتمد‌الدوله عموی ناصرالدین شاه را به حکومت کردستان منصوب کرد که تا سال هزار و دویست و نود و یک هـ ‌‌.ق. در آنجا حکمرانی می‌کرد.در حال حاضر سنندج مرکز استان است و یکی از شهرهای زیبای استان کردستان و غرب کشور به حساب می آید.
● مراکز دیدنی و تاریخی
▪ امامزاده پیر عمر
▪ امامزاده پیر محمد
▪ امامزاده عبدالله
▪ مسجد هاجره خاتون
▪ دریاچه پشت سد قشلاق
▪ دشت دهگلان
▪ جنگلهای سنندج
▪ روستای نگِل
▪ روستای صلوات آباد
▪ کوه کوچسار
▪ کوه شیخ معروف
▪ کوه مسجد میرزا
▪ کوه ملا کاوو
▪ کوه هوار برزه
▪ کوه چرخ لان
▪ کوه سراج الدین
▪ پل قشلاق
▪ پل شیخ
▪ قلعه پلنگان
▪ قلعه حسن آباد
▪ عمارت سالار سعید
▪ عمارت مشیر
▪ خانه آصف وزیری
▪ عمارت وکیل الملک
▪ عمارت امجد الاشراف
● شهرستان بانه
پیش از اسلام طایفه‌ای زرتشتی به نام قه‌قو بر بانه حاکم بودند که در حمله اعراب و بعداز آن، اختیار دینی‌ها حکومت آن را به دست گرفتند. تا اواسط سده سیزدهم هجری نام اصلی شهر بانه به‌روژه (آفتابگیر) بود و قباله هایی نیز وجود دارد که در همه آنها مرکز بانه قصبه به‌روژه نامیده شده است. این شهر یک بار در قبل از جنگ جهانی اول و بار دیگر در جنگ جهانی دوم دچار آتش‌سوزی شدیدی شد.اکنون گورستان شمال شرقی شهر را بانه کهنه یا کهنه بانه می‌نامند.
علت تغییر نام و جابجا شدن محل شهر به واسطه شیوع بیماری‌های وبا و طاعون بود که هر چند سال یک بار شایع می‌شد و چون بازماندگان، محل اولیه را آلوده می‌پنداشتند، مجدداً در جای دیگری به ایجاد شهر و ده می‌پرداختند.آتش‌سوزی و جنگ‌های قبیله‌ای یکی دیگر از عوامل جابجا شدن محل شهر بود. در بانه آبادی‌هایی به نام‌های نیزه دوکهنه، به روژه کهنه، سیاومه کهنه، آرمرده کهنه، توده کهنه و غیره هم شنیده می‌شود، ولی آبادی‌هایی نیز با همان نام‌ها بدون کلمه کهنه وجود دارد.نام بانه را از کلمه کردی Bon به معنی پشت بام و متأثر از ارتفاعات و نحوه استقرار و موقعیت شهر بانه می‌دانند.
ارتفاع هزارو پانصد و بیست و پنج متری شهر از سطح دریا و چشم‌انداز ارتفاعات اطراف آن موجب گردیده است که مردم برای رسیدن به شهر مسیر زیادی را به طرف سربالایی طی کنند. نام بانه را به معنی خانه (منظور اقامتگاه و آبادی و مسکن است) و اردو (منظور اردوگاه سربازان است) و پادگان (شهر دو قلعه بزرگ داشته) نیز تفسیر کرده‌اند.
● مراکز دیدنی و تاریخی
▪ زیارتگاه سلیمان بیک
▪ دشت های بانه
▪ جنگلهای بانه
▪ غار شووی
▪ زرینه رود
▪ رود بانه
▪ سد باستانی شو
▪ شهرتاریخی آرمرده
● شهرستان بیجار
شهرستان بیجار در سال ۱۲۲۰ ه . ق توسط محمد خان گروسی حاکم گروس رونق یافته، بازار شهر بیجار از آثار دوره صفویه است و در دوران قاجار مرمت یافته شهر بیجار با ارتفاع ۱۸۷۰ متر از سطح دریا به بام ایران ملقب شده مردم منطقه اکثرا کشاورز هستند. سالیانه حدود یکصد هزار تن گندم تولید می نماید و به همین جهت بیجار را انبار غله غرب نامیده اند. منطقه گروس دارای تمدنی کهن است و کتیبه هایی که در بعضی از نقاط آن کشف شده و به خط هیراتیک می باشد ثابت می کند که قبل از پیدایش دولت آشور (۳۰۰۰ سال قبل ) در این منطقه تمدنهایی وجود داشته است.
● مراکز دیدنی و تاریخی
▪ دشت بیجار
▪ رود سیروان
▪ چشمه آب تلخ
▪ قلعه قمچقای
▪ برج آجری اوشقون بابا
● شهرستانِ دیوان دره
شهر دیواندره یکی از شهرستانهای بسیار زیبا و دیدنی استان کردستان است که در فاصله نودوپنج کیلومتری شمال سنندج واقع شده است. دیواندره امروزی یکی از کانون‌های درحال توسعه روستایی بود که یک دهه قبل به شهر تبدیل شده است. این شهرستان آب و هوایی معتدل و مطبوعی را دارا می باشد.
● مراکز دیدنی و تاریخی
▪ غار کرفتو
▪ رود قزل اوزن
▪ شهر صلوات آباد
● شهرستان سقز
می گویند که این شهر با نام ایزیرتا در نخستین اتحاد ماد، پایتخت مادها بود. سرکردگان ماد در اطراف شهر استحکاماتی برای خود ساختند که از آن جمله زیویه و قپلانتوی کنونی (آدامائیت) را می‌توان نام برد. در این زمان سارگن دوم پادشاه آشور به سرزمین ماد تاخت، مادها شکست خوردند و ایزیرتا، زیویه و آدامائیت را ویران کرد.
پس از آن سکاها به تحدید بنای این شهر پرداختند و سقز را به نام اسکیت (ساکز) به‌عنوان پایتخت خود انتخاب کردند. نام امروز سقز از نام قوم سکه- سکا- اسکیت- سکز به یادگار مانده است و سکز همان ساکز است. دو وجه تسمیه دیگر نیز برای این شهر نقل شده است؛ یکی به دلیل درخت حبه‌الخضر یا ون است که گویا در اطراف سقز وجود داشت و دیگر این که، این شهر را سه دختر ساخته‌اند و لذا سه قز (قز در ترکی به معنی دختر) نامیده می‌شد.شهر سقز سابقاً در دشتی در جنوب غربی شهر فعلی قرار داشت که اکنون به کهنه سقز یا سقز کهنه معروف است.
شهر فعلی ابتدا در اطراف بازار به‌وجود آمد و قدیمی‌ترین محله، همان محله بازار شهر است که بعداً در اثر ارتباط تبریز، سنندج و بانه طرفین جاده‌های آن آباد شد. در حال حاضر، موقعیت طبیعی و نحوه استقرار شهر در دامنه ارتفاعات و رودخانه‌ای که از کنار آن جاری است، این شهر را به یکی از زیباترین و دیدنی ترین شهرهای کردستان مبدل ساخته است.
● مراکز دیدنی و تاریخی
▪ قلعه زیویه
▪ تپه زیویه
▪ دشت های سقز
▪ جنگلهای سقز
▪ سیمینه رود
● شهرستان قروه
در مورد شهر قروه می گویند که این شهر در دشت وسیعی در نودوسه کیلومتری شرق سنندج و شمال غربی همدان قرار دارد و از آغاز در طول جاده سنندج به طرف همدان توسعه یافته است. مرکز حکومت این شهر در گذشته روستای قصلان بود که توسط امان‌الله خان بزرگ، والی معروف کردستان در محوطه آن بناهایی از قبیل: قلعه، عمارت، مسجد، حمام،‌باغ و بیشه بزرگی احداث شده است.
در حال حاضر قروه به دلیل شرایط خاص زمین ساختی و چشمه‌های آب گرم و معدنی مورد توجه مسافرین و گردشگرانی است که به همین دلیل اقدام به مسافرت به این شهر می‌نمایند.
● مراکز دیدنی و تاریخی
▪ امامزاده گورگور
▪ مسجد دارالاحسان
▪ دشت قروه
▪ کوه پنجه علی
▪ کوه حسین بک
▪ حمام قصلان
▪ تپه بابا گورگور
▪ عمارت خسرو آباد
● شهرستان کامیاران
یکی دیگر از شهرستانهای زیبا و سرسبز استان کردستان شهرستان کامیاران است .کامیاران یکی از شهرستان‌های تازه تأسیس استان کردستان می باشد که در فاصله شصت و پنج کیلومتری جنوب سنندج واقع شده است. ویژگی‌های عمومی، فرهنگی و مردم‌شناختی مردم این شهرستان نیز همانند سایر نواحی استان کردستان می‌باشد. این شهرستان در فصل های بهار و پاییز آب و هوای دلپذیری دارد و میتواند پذیرای دوستداران طبیعت باشد.
● مراکز دیدنی و تاریخی
▪ دشت کامیاران
▪ دشت امیرآباد
▪ چشمه آب معدنی گواز
● شهرستان مریوان
این شهر بیش از یکصد سال سابقه تاریخی دارد. یکی از شاهزادگان قاجاربه نام فرهاد میرزا که کمی پیش از مشروطیت در این محل حکومت می‌کرد، در مریوان قلعه‌ای بنا کرد که جریان بنای آن را در کتیبه‌ای که به دیوار مسجد دارالاحسان (مسجد جامع سنندج) نصب کرده، شرح داده است. این شهر مرزی در همسایگی دولت عثمانی قرارداشت و به دستور ناصر‌الدین ‌شاه قاجار در سال هزار ودویست و هشتادودو هـ.ق قلعه‌ای مستحکم در آنجا احداث شد.
در سال هزارو دویست و هشتادو شش حاج فرهاد معتمد‌الدوله بر استحکام قلعه افزود و آن را شاه‌آباد نامید. در کنار همین قلعه نظامی، روستایی به ‌وجود آمد که به نام قلعه (مریوان) نامگذاری شد. در داخل شهر به دستور حاج معتمد‌ الدوله یک باب قنات، حمام و آب‌ انبار احداث شد. بعد از حاج فرهاد معتمد‌ الدوله، حاج محمد علیخان ظفر ‌الملک قلعه را وسعت داد و در داخل آبادی شاه آباد چندین باب منزل، یک کاروانسرا وقناتی دیگر احداث کرد.
بعد ها کلیه این تأسیسات دراثرشورش وهرج ومرج عشایرکرد منطقه، ویران شد. در اوایل حکومت پهلوی، حاکم وقت در روستای موسک قلعه‌ای بنا نهاد که امروزه از آن به عنوان پادگان استفاده می‌شود و فاصله چندانی با شهر ندارد. وجود دریاچه زریوار در غرب شهر مریوان زیبایی خاصی به این شهر بخشیده و آن را به یک منطقه تفریحی و سیاحتی مبدل نموده است.
● مراکز دیدنی و تاریخی
▪ دریاچه زریوار
▪ جنگلهای مریوان
▪ اورامانات تخت
▪ روستای درکی
▪ کوه کانی چرمه
▪ کوه سنا سره
▪ کوه میانه
▪ کوه پیازه
▪ کوه تخت
▪ سنگ نبشته اورامانات
▪ قلعه ایمام

وبگردی
فیلم | دستگیری ۳ مرد با لباس زنانه در مسیر پیاده‌روی اربعین!
فیلم | دستگیری ۳ مرد با لباس زنانه در مسیر پیاده‌روی اربعین! - ۳ مرد با لباس زنانه در مسیر پیاده روی اربعین دستگیر شدند. دادستان شهرستان حمیدیه استان خوزستان گفت: افرادی که شامگاه گذشته در مسیر راهپیمایی اربعین حسینی دستگیر شده اند، هیچگونه انگیزه امنیتی نداشته اند. علی بیرانوند به ایرنا گفته بعد ازظهر جمعه ماموران انتظامی حمیدیه به یک خودروی پراید مشکوک شدند که پس از متوقف کردن آن متوجه شدند 6سرنشین مرد داشته که سه نفرشان پوشش زنانه دارند. این افراد برای تحقیقات…
فیلم | رسوایی جدید در رسانه ملی؛ مقصر فریب مردم کیست؟
فیلم | رسوایی جدید در رسانه ملی؛ مقصر فریب مردم کیست؟ - فیلم - پدری که در برنامه «فرمول یک» علی ضیا ادعا کرد به خاطر تامین هزینه‌های درمان فرزندش اقدام به فروش کلیه‌اش کرده، مردم را فریب داده است.
«بیان واضحات و تکرار مکررات» ؛ نتیجه 7 سال بودجه و تشکیلات و همایش و جلسه!
«بیان واضحات و تکرار مکررات» ؛ نتیجه 7 سال بودجه و تشکیلات و همایش و جلسه! - مثلاً سنت های الهی که در این سند آمده، در کتاب های درس بینش اسلامی دوره دبیرستان هم وجود دارد... واقعاً هزاران جلسه تشکیل داده اند که بدیهیاتی مانند خانواده بنیادی ترین واحد تشکیل دهنده جامعه است، انسان دارای اختیار است، جهان دارای نظام علّی - معلولی است، خداوند رحمان و رحیم است و ... را در سند بازنویسی کنند؟!
گلایه های جنجالی یک بازرگان با وزیر صنعت
گلایه های جنجالی یک بازرگان با وزیر صنعت - صحبتهای کنایه آمیز یک بازرگان با وزیر صنعت
ادامه داستان لُنگ و خانه سعدآباد
ادامه داستان لُنگ و خانه سعدآباد - ۱- خب چی میشه ولایتی بجای توصیه به لُنگ پوشی، بملت توصیه کنه تو سعدآباد مالک خونه بشن ویک سومشو وقف کنن؟ ۲- اینجور واینجا صاحبخونه شدن و بعد توجیه وقف، آدمو یادحافظ میندازه: فقیه مدرسه دی مست بود و فتوی داد که می‌حرام، ولی بِه زمالِ اوقاف است
عبدی : آقای ولایتی با خانه هزارمتری کنار کاخ سعدآباد حالا مردم رابه نان خشک خوردن دعوت می‌کنند
عبدی : آقای ولایتی با خانه هزارمتری کنار کاخ سعدآباد حالا مردم رابه نان خشک خوردن دعوت می‌کنند - حالا مردم رابه نان خشک خوردن دعوت می‌کنند؟مردم نیازی به این توصیه‌هاندارند اگرلازم باشد آن‌قدر شرف دارندکه از خودشان دفاع کنند ولی این دفاع،منحصربه دفاع دربرابر دشمنان خارجی نمی‌شود که باید وضعیت خیلی‌ها رادر داخل هم بررسی کرد.
فیلم | حمله به پلیس در اهواز به درگیری مرگ‌بار انجامید!
فیلم | حمله به پلیس در اهواز به درگیری مرگ‌بار انجامید! - فیلم - حمله فرد متهم در بازار پرنده فروشان اهواز به پلیس آگاهی منجر به درگیری مرگبار شد.
ماجرای عجیب منزل های مسکونی در همسایگی کاخ سعد آباد
ماجرای عجیب منزل های مسکونی در همسایگی کاخ سعد آباد - ماجرای عجیب دو منزل مسکونی در همسایگی کاخ سعدآباد و حسین فریدون و نهاد ریاست جمهوری
فیلم | لحظه حمله جن‌ها به یک مرد در کرج! (۱۶+)
فیلم | لحظه حمله جن‌ها به یک مرد در کرج! (۱۶+) - فیلم - به تازگی شخصی در فضای مجازی فیلمی منتشر کرده که مردی ادعا می کند در پارکینگ خانه اش مورد حمله جن ها قرار گرفته است.
فیلم | درس خجالت‌آوری که یک توریست به ایرانی‌ها می‌دهد!
فیلم | درس خجالت‌آوری که یک توریست به ایرانی‌ها می‌دهد! - فیلم - پاول یک توریست اهل چک است که با موتورسیکلتش دنیا را می گردد و یک هفته در ایران اقامت داشته است. ویدئوی سلفی که او در طبیعت ایران از خود و اقدام پسندیده اش منتشر کرده برای همه ایرانیان جای تامل دارد.
فیلم | جنازه غرق در خون ملکه زیبایی عراق (۱۶+)
فیلم | جنازه غرق در خون ملکه زیبایی عراق (۱۶+) - فیلم - قتل مدل و ملکه زیبایی عراق از روز گذشته سوژه رسانه ها شده و پلیس تحقیقات ویژه ای را برای دستگیر قاتل وی انجام داده است. تصاویر منتشر شده از جنازه غرق در خون وی را در ویدئوی زیر می بینید.
جنجال بنر سربازان اسرائیلی در شیراز
جنجال بنر سربازان اسرائیلی در شیراز - عکس این بنرکه گفته می‌شود نمایشگر تصویری از سربازان رژیم صهیونیستی است طی روزهای اخیر در فضای مجازی دست به دست می‌شد و واکنش‌هایی به همراه داشت.
عکسی آموزنده از سفر نیویورک
عکسی آموزنده از سفر نیویورک - پوشه‌های پُر از برنامه فرانسوی‌ها در برابر دستان خالی تیم ایرانی. به کاغذ ها و پرونده های موجود روبه روی تیم فرانسه دقت کنید!
ویدئوی جنجالی وزیر بهداشت؛ #خودت_بمال / تمسخر و تحقیر بیمار نیازمند توسط وزیر
ویدئوی جنجالی وزیر بهداشت؛ #خودت_بمال / تمسخر و تحقیر بیمار نیازمند توسط وزیر - وزیربهداشت بهترین توصیه رو به اون پیرمرد بیچاره کرد که گفت: خودت بمال. پیرمرد باید دستش رو محکم می‌مالید به گوش وزیر تا یک بار هم که شده از تخت اخلاق فرعونی بیاد پایین
نیاز شدید تلویزیون به بدحجابها در روزهای خاص
نیاز شدید تلویزیون به بدحجابها در روزهای خاص - کاش در این میان یکی به ما بگوید که بالاخره بی حجاب بد است، خوب است؟ چه زمانی بد است؟ چه زمانی خوب است؟
حال فعلی ! یا ناتوانی در تشخیص حال قبلی
حال فعلی ! یا ناتوانی در تشخیص حال قبلی - حمید رسایی عضو جبهه پایداری در صفحه شخصی خود در شبکه توییتر نسبت به اهانت زشت امیر تتلو به امام حسین (ع) و 72 تن از یاران باوفایش واکنش تندی نشان داد.
ویدئو/ وحشت پزشکان از تولد نوزاد تک چشم در اندونزی (۱۶+)
ویدئو/ وحشت پزشکان از تولد نوزاد تک چشم در اندونزی (۱۶+) - پزشکان هنگامی که یک نوزاد دختر اندونزیایی را در یکی از بیمارستان های این کشور به دنیا آوردند بسیار وحشت زده شدند. نوزاد تازه متولد شده با یک چشم بزرگ روی پیشانی اش متولد شد و پس از هفت ساعت درگذشت.
بازنشر نامه استاد به امیر تتلو! / معیار تشخیص حق از باطل گشته ای !
بازنشر نامه استاد به امیر تتلو! / معیار تشخیص حق از باطل گشته ای ! - فردی به نام علی‌اکبر رائفی‌پور كه رسانه‌‌های اصولگرا از او به عنوان «استاد، محقق و پژوهشگر» یاد می‌كنند! در تاریخ 29 اردیبهشت 96 (در كوران انتخابات ریاست‌جمهوری) در نامه‌ای سرگشاده به امیرحسین مقصودلو (تتلو) نوشت: «امیر جان بخوان، تو باید بخوانی، عیبی ندارد! سرت را بالا بگیر و خدا را شکر کن که به واسطه تو این همه نفاق را آشکار کرد! دلت محکم باشد پهلوان! تو فقط بخوان، بخوان
جنجال احمد خمینی در VIP عزاداری حسینی
جنجال احمد خمینی در VIP عزاداری حسینی - انتشار عکس‌های نشستن احمد خمینی زیر کولر در بخش وی‌آی‌پی هیات که پوششی شیشه‌ای دارد و از سینه‌زنان جداست، پس از توضیح او که گفت آن جایگاه مربوط به «روحانیون درجه یک و دو قم» است و «اون بالا معممین میشینن که لباسشون چون زیاده باعث گرمازدگی نشه»، با واکنش‌های تندتری هم همراه بود.