یکشنبه ۶ اسفند ۱۳۹۶ / Sunday, 25 February, 2018

مسجد گوهرشاد


مسجد گوهرشاد
ایران‌زمین از دیرباز در مسیر ترك‌تازی اقوام پیرامونی خود بوده است، اما فرهنگ دیرپای این سرزمین همواره پیش از آن‌كه تأثیرپذیر باشد، تأثیرگذار بوده و اقوام تمدن‌ساز و بدوی را تمدن‌ساز كرده است.
نمونه این تأثیرگذاری در ابنیه تاریخی‌ سراسر ایران زمین است كه به دست اقوام مهاجر در این سرزمین بنا شده از آن جمله است، مسجد جامع گوهرشاد در جوار بارگاه نورباران رضوی به گونه‌ای كه جانشینان امیر تیمور گوركانی خونریز، از جمله فرزند او شاهرخ با بهره‌گیری از تجربه معماران ایرانی نه تنها به بازسازی ویرانه‌های به جای مانده از دوران پدر پرداخت، بلكه عروس او گوهرشاد خاتون، همسر شاهرخ، مسجدی در جوار حرم رضوی ساخت كه هم‌اینك با گذر سالیان، همچنان جلوه‌گر معماری ایرانی ـ اسلامی و بیانگر روح تمدن‌ساز ایرانی است.
این بنای قابل توجه و برجسته در كنار بارگاه ملكوتی رضوی همه ساله میلیون‌ها زائر را پذیرا است.
● تاریخ و ویژگی‌های بنا
بنای مسجد گوهرشاد از آجر و گچ بوده و به خاطر ویژگی‌های ساختمانی و دارا بودن تزئینات غنی كاشی و كتبیه، از برجسته‌ترین بناهای تاریخی ایران است. تاریخ بنای مسجد در كتیبه ایوان مقصوره چنین آمده است: «كتبیه راجیا الی ‌الله بایسنقر‌بن شاهرخ بن تیمور گوركانی سنهٔ ۸۲۰» كه بنا در این سال و به استادی قوام‌الدین شیرازی به پایان رسیده است.
مساحت كل مسجد ۹ هزار و ۴۱۰ متر مربع بوده و طول اضلاع آن از جهت غرب ۳/۱۰۹ متر، از جهت شرق ۱/۱۰۷ متر، از حد شمالی ۸۷ متر و از حد جنوبی ۶۵/۹۸ متر است.
مسجد گوهرشاد در زمره مساجد ۴ ایوانی است شامل ایوان مقصوره (جنوبی)، دارالسیاره (شمال)، حاجی‌ حسن (شرقی) و ایوان آب (غربی) كه در كتبیه‌های چپ و راست /دارلسیارهٔ/ آمده است:
«الامره بعمارهٔ هنر المسجد صاحب الرشاد المعظمه گوهرشاد». ایوان جنوبی كه بزرگ‌ترین آن‌هاست ۳۴ متر عمق، ۱۲ متر دهانه، ۲۶ متر ارتفاع - با تیره طاق - به همراه دیوار، پیشانی و مناره‌ها ۴۳ متر ارتفاع دارد.
این مسجد دارای ۷ شبستان است كه به ترتیب از سمت در ورودی به نام‌های نهاوندی، میلانی، نجف‌آبادی، سرابی، گرم، سبزواری و شیخ غلامحسین شهرت دارند.
مسجد صحن وسیعی به ابعاد تقریبی ۵۶×۵۱ متر مربع دارد كه به ایوان‌ها و رواق‌ها محدود است.
در وسط صحن پیش‌تر مسجد بویه زن‌ قرار داشت كه بعدها حوض بزرگی به جای آن ساخته شد.
● كاشی‌های آسمانی رنگ
ازاره دیوارهای صحن به ارتفاع ۲۰/۱ متر با سنگ تیره پوشیده شده و بقیه سطح با تزئینات كاشی به شیوه‌های هنری، اسلیمی، گیاهی و غیره تزئین شده است كه متداول‌ترین رنگ كاشی‌ها آبی لاجوردی، فیروزه‌ای، سفید، سبز، زرد، زعفرانی، بور، سیاه آبنوس و غیره است.
در انتهای ایوان مقصوره، محراب بزرگی با ازاره سنگی و بدنه كاشی معرق قرار دارد كه در جوار آن محراب، منبر معروف صاحب‌الزمان قرار دارد كه اثر استاد محمد خراسانی به جا مانده از سال ۱۲۴۲ هجری قمری بوده و از شاهكارهای هنر منبت‌كاری چوب است.
جبهه ایوان از سوی صحن با تزئینات ممتاز كاشی و كتبیه‌های نفیس و دو گلدسته نماسازی شده است.
كتبیه ثلث اصلی این ایوان به خط بایسنقر میرزا بزرگ‌ترین ثلث‌نویس عهد تیموری و فرزند شاهرخ بود كه توسط استاد محمدرضا امامی از عهد صفوی بازسازی شده است.
زیر انتهای كتبیه اصلی داخل اسپری نام معمار بنا آمده است: «عمل عبد ضعیف فقیر محتاج الی رحمت‌الله» قوام‌الدین زین‌الدین شیرازی. بر روی بخش مركزی ایوان مقصوره، گنبد بنا شده است كه گنبد اصلی در اثر حمله ارتش روس به و به توپ بستن آن ارتش به سال ۱۳۳۰ هجری قمری آسیب دید و بر همین اساس به سال ۱۳۳۹ هجری خورشیدی گنبد كنونی با استفاده از بتون مسلح توسط مهندس آخوندزاده با همان ابعاد و شیوه بنا شد.
گنبد اصلی بنا از دو نوع پوسته گسسته پیازی شكل با ساقه كوتاه به قطر دهانه ۱۵، محیط ۶۳ و ضخامت ۵/۲ متر تشكیل شده است كه بخش محدب بدنه گنبد با كتبیه‌ای به خط كوفی برگ‌دار تزئین شده است.
ایوان شمالی كه كم‌عمق‌ترین ایوان به ابعاد ۱۸×۱۲ متر است به دارالسیاده و رواق‌های اطراف حرم مطهر رضوی راه دارد.
ایوان شرقی به ابعاد ۱×۷ متر و ایوان غربی به ابعاد ۱/۳ متر نیز طاق آهنگ پوشش یافته و دارای تزئینات غنی كاشی‌كاری است.
این مجموعه معماری اسلامی كه در زیبایی و جمال در حد كمال بوده و پس از گذشت ۶ قرن از ساخت آن استوار ایستاده؛ جلوه‌گری آن هر صاحب ذوقی را بر سر شوق آورده و جلوه‌گاه فرهنگ و تمدن ایرانی مسلمان است.


منبع : خبرگزاری فارس

مطالب مرتبط

تخت سلیمان، نخستین اثر میراث جهانی بعد از انقلاب


تخت سلیمان، نخستین اثر میراث جهانی بعد از انقلاب
نقد و بررسی در امور تخصصی باید به شکل علمی و در راستای بهبود روش ها باشد.
اگر انتقاد سازنده و با حسن نیت و ارائه دلیل و منطق باشد حتما به دل می نشیند اما چنانچه به شکل غیر تخصصی و با هدف خدشه دار نمودن دیگر ان که در شرایط دشوار متحمل زحمت شده اند، انجام گیرد، بدور از شان کارشناسی و خروج از دایره انصاف و اخلاق است و به ویژه در زمینه فعالیت های میراث شیوه پسندیده نیست.
آنچه تاکنون در مجموعه تاریخی تخت سلیمان انجام گرفته اولا تمام براساس برنامه های مصوب و مطابق نظرات کمیته های فنی سازمان که اعضای آن از بین کارشناسان ارشد و دارای تجارت ذی قیمت اجرائی و تخصصی هستند، بوده و محوطه تخت سلیمان این افتخار را دارد که گروهی از زیده ترین کارشناسان به عنوان مشاور، هیات راهبردی و ناظر فنی برجریان فعالیت های آن نظارت دارند. در متن خبر مشخص نشده که منظور از وضع اسفناک مجموعه چیست؟
کجای کار مشکل دارد؟ آیا اظهار نظر در مورد مرمت که مقوله ای تخصصی است توسط چه کسی بیان می شود؟ آیا نقاد، آرشیتک و مرمتکار است؟ یا اینکه در کارنامه خدمتی خود سابقه و تجربه حتی یک مورد برنامه اجرائی حفاظتی و مرمت در چنین مجموعه یا تک بنای کوچک تاریخی را دارد؟ که به سادگی و کلی گویی در خصوص اقداماتی که با مشورت بزرگان معماری سنتی و بومی کشور، باستان شناسان و مرمت کاران خبره بعمل آمده، حرف می زنند.وضع اسفناک ادعایی درکدام قسمت وجود دارد. به همین جهت برای رفع ابهام خبری درباره مسائل مربوط به تخت سلیمان و روشن شدن موضوع مواردی به صورت اجمالی بیان می گردد.
در حال حاضر با فعالیت های ۱۲ سال اخیر این محوطه به عنوان یکی از فعالترین کارگاه های میراث فرهنگی کشور مطرح و از نظر کارشناسی امکانات فنی، کارگاهی، رفاهی در حد سلطانیه، تخت جمشید و چغازنبیل به شمار می آید. در حالیکه سه محوطه تاریخی یاد شده بین ۴۰ تا ۹۰ سال سابقه تجهیز، اقدامات اجرایی، امکانات کارشناسی، کارگاهی و رفاهی دارند. در این محوطه هر آنچه حاصل شده نتیجه مساعدت، همفکری و ارشادات اساتید پیشکسوت وتلاش گروهی کارکنان، استاد کاران و کارگران زحمتکش پروژه و حمایت مسئولین سازمان و منطقه بوده است.
براثر تلاش های انجام شده بعد از ۲۴ سال وقفه سازمان متبوع تعدادی از آثار عمده کشور را نامزد برای ثبت در فهرست میراث جهانی نمود که بر اساس مدارک ارائه شده و بازدید نمایندگان فنی کمیته میراث جهانی یونسکو، از بین پیشنهادات ارائه شده، برای نخستین بار مجموعه تخت سلیمان انتخاب و طی مراحل قانونی بعنوان چهارمین اثر تاریخی کشور به ثبت می رسد که علاوه بر جذابیت های طبیعی، قابلیت های فرهنگی تاریخی، بعد دیگر آن اقدامات خوب پژوهشی(هیات های خارجی و ایرانی) فعالیت های حفاظت و مرمت، ساماندهی و معرفی انجام شده در حد قابل قبول آن است.
در مورد اینکه بجای مرمت شایسته بود کاوش انجام گیرد، اولا هیات مشترک ایران و آلمان حدود ۲۰ سال در محوطه عملیات، کاوش بعمل‌ آورده و حجم عظیمی از بقایای آثار معماری از دل خاک خارج و بر اثر گذشت زمان و عدم حفاظت اصولی صدمات فراوانی به برخی از این آثار وارد شده بود. چنانکه در سال های ۵۶ و ۵۷ به این ضرورت توجه و موضوع حفاظت آثار مکشوفه مطرح و براساس برنامه سازمان ملی حفاظت آثار باستانی وقت، همزمان با تداوم کاوش های باستان شناسی هیات آلمانی، عملیات حفاظت و مرمت بخش هایی از بقایای معماری و آثار مکشوفه از مهار دیوار آسیب دیده ایوان غربی بوسیله داربست فلزی، حفاظت بخش هایی از دیوار حصار محیطی، مرمت و احیا طاق سنگی قسمتی از سالن ضلع جنوبی ایوان مجموعه و ... انجام شد که با تقدیر کتبی هیات باستان شناسی آلمانی و ریاست وقت سازمان مواجه شد.
از سال ۵۷ به بعد که فعالیت هیات باستان شناسی آلمانی تعطیل و بر اثر مسائل سال های اوایل انقلاب، جنگ تحمیلی و دوران بازسازی بعد از جنگ، عملا تا سال ۷۲ کار چشمگیری در محوطه انجام نگرفت. چون تخصیص اعتبار اندکی(بین ۵۰ تا ۱۵۰ سال) تنها کفاف نگهبانی و حفاظت های ابتدایی آثار را می داد.
در سال ۷۲ همزمان با توجه ویژه دولت و آغاز فعالیت ها ی جدی ساماندهی محوطه های تاریخی عمده کشور، تحت عنوان پروژه های بزرگ فرهنگی _ تاریخی با تلاش و پیگیری فراوان، مجموعه باستانی تخت سلیمان نیز بعنوان یکی از ده پروژه بزرگ یا شده انتخاب و با در نظر گرفتن اولویت ها و براساس برنامه ای پنج ساله، کارهای نجات بخشی آثار و ساماندهی آن شروع و در پایان هر سال گزارش پیشرفت و انجام کار به مسئولین ذیربط جهت ارزیابی ارائه شد.
در رابطه با عملیات اجرایی و ساماندهی مجموعه تاریخی تخت سلیمان در ۱۲ سال گذشته که بر اساس برنامه های مصوب و با بهره گیری از توان علمی، تخصصی کارشناسان ایرانی با تخصص های ذیربط انجام شده، مواردی فهرست وار به شرح زیر قابل یادآوری است.
ـ بررسی کامل مجموعه در سال ۷۲ به منظور شناسایی بیشتر و تهیه رئوس کلی برنامه های حفاظت، مرمت، پژوهشی، معرفی و ساماندهی مجموعه توسط کارشناسان ارشد و مسئول ستادی، استانی و هماهنگی با مسئولین منطقه به منظور آماده سازی محوطه جهت اقدامات علمی و بهره برداری گردشگری.
ـ اقدام فوری در خصوص تعیین حریم و ضوابط حفاظتی مجموعه در مساحت بیش از ۷۵۰۰ هکتار، تصویب و ابلاغ قانونی به مقامات مسئول و ادارات ذیربط در جهت جلوگیری از دخل و تصرف بی رویه در محدوده یاد شده با حفظ حقوق ساکنین پیرامون آن.
ـ آغاز کارهای اجرایی بر اساس برنامه مصوب با رعایت اولویت ها از جمله نظافت کلی محوطه که بیش از ۱۲۰ هزار متر مربع مساحت دارد و نصب ریل و واگن های حمل آوار برای جابجایی نخاله و زائد های کارگاهی(حجم عظیم خاک های ناشی از کاوش های ۲۰ ساله هیات آلمانی به خارج از محوطه) به مقدار حدود ۱۳۰ هزار متر مکعب و اقدام همزمان به جهت جلوگیری از تردد احشام و رفت و آمده های متفرقه و امکان کنترل بیشتر.
ـ احداث جاده دسترسی موقت بطول حدود ۲ کیلومتر از مسیر راه های مالرو قبلی با بهره گیری از نیروی انسانی.
ـ با تبدیل سا ختمان های کهنه نگهبانی، انباری، آشپزخانه، اصطبل و ... مربوط به کاوش های قبلی و سرایداری مجموعه، امکانات نسبتا مناسب تری برای اسکان کارکنان، سرایدار و ایجاد واحد های اداری مورد نیاز مانند، دفتر فنی، مرکز اسناد، آزمایشگاه، سالن کنفراس، خوابگاه و انباری ساخته شد.(تا آماده شدن ساختمان های مذکور افراد گروه در مدت ۲ سال و هر سال ۷ ماه در داخل چادر زندگی می کردند)
ـ اقدام لازم برای خرید ترانس برق ۱۰۰ آمپر با نصب ۳کیلومتر تیر برق و کابل کشی آن.
ـ اقدام اساسی در خصوص، تهیه لوازم فنی، مصالح و ابزار آگاهی و فنی خرید ماشین آلات مانند وانت بار، تراکتور، موتور برق و امکانات رفاهی.
ـ آموزش نیروی انسانی ماهر مورد نیاز، مطالعه و تهیه گچ نیم پخت و نیمکوب مشابه گچ دوره ساسانی برای مرمت و پرهیز از مصرف سیمان در امر مرمت(برای اولین بار در کشور چنین مصالحی در کارگا ه های میراث فرهنگی تولید گردید)
ـ براساس برنامه های مصوب در طول ۱۲ سال گذشته فعالیت هایی در جهت حفاظت بقایای مکشوفه، مرمت و نگهداری آن ها، انجام و در کاوش های باستان شناسی نیز به موازات دیگر فعالیت های ساماندهی در ۳ دوره براساس مجوزهای دریافتی و حسب ضرورت ادامه یافته و انجام مستندسازی و تهیه مدارک فنی از کلیه اقدامات، تلاش در جهت معرفی مجموعه با انتشار بروشور، کارت پستال، پوستر، مصاحبه با رسانه ها، ترجمه و انتشار ۵ جلد کتاب تخصصی و برقراری سیستم بلیط فروشی و انضباط بازدید.
ـ جمع آوری و طبقه بندی اشیا فرهنگی پراکنده در محوطه طراحی و طبقه بندی بیش از ۱۰ هزار قطعه سفال و...
ـ ایجاد آزمایشگاه مرمت اموال فرهنگی – تاریخی به جهت نجات بخشی بقایای گچبری های مکشوفه و حفاظت اشیا فرهنگی _ تاریخی
ـ ایجاد موزه و نمایشگاه _ ایجاد کتابخانه تخصصی و آرشیو فنی
ـ ساماندهی اشیا فرهنگی و تاریخی توسط کارشناسان مرمت آثار، حفاظت و مرمت تعدادی از سنگ های نقش دار، ظروف سفالین و فلزی صدمه دیده تثبیت و تحکیم بخشی از نمونه های اندود باقیمانده دوره های ساسانی و ایلخانی، حفاظت آثار و اشیا مکشوفه از کشفیات باستان شناسی که برخی از آن ها بیش از ۴۰ سال در انبارهای قدیمی در شرایط نامناسب نگهداری می شدند.
ـ حفاظت اساسی و مرمت بخش هایی از آثار در حال ریزش مانند سالن جنوبی ایوان خسرو(دوره ساسانی) و ضلع های ۱۲ و ۸ دوره ایلخانی، سالن شمالی ایوان غربی دهلیز شمالی آتشکده، بخش هایی از برج و باروی حصار محیطی بقایای آثار معماری دوره های ساسانی و ایلخانی هشتی ورودی جنوبی، این آثار در حد رفع خطر و باحفظ ضوابط و براساس برنامه های مصوب به جهت نگهداری اسناد و مدارک معماری مستند باقیمانده دوره های مذکور انجام می گرفت.
ـ تهیه و نصب تابلوهای راهنما، تعیین مسیربازدید، استفاده از کادر تخصصی در زمان شدت فعالیت ها، راه اندازی مجدد پژوهش های مجموعه با استفاده از کارشناسان مورد تائید ایرانی، همکاری گروه های آموزشی، برگزاری سمیناهای تخصصی به منظور شناسایی بیشتر محل.
ـ تلاش در جهت تربیت و آموزش نیروی انسانی ماهر بویژه کارشناسان جوان علاقمند، همکاری با دانشکده میراث فرهنگی و گردشگری برای برگزاری ترم تابستانی واحد های علمی دانشجویان مقطع کارشناسی و کاردانی و...
ـ اقدام در خصوص مطالعه، انجام ژئوفیزیک مجموعه، اقدام لازم در خصوص نقشه برداری کامل محدوده داخل حریم و عرصه های تاریخی در مساحت ۱۳۵۰ هکتار بامقایس های مورد نیاز در جهت تکمیل مدارک فنی و تکمیل اطلاعات.
ـ جمع ‌آوری و تدوین مطالب و اطلاعات مورد نیاز در چهار جلد به منظور ثبت جهانی مجموعه که در سال ۸۲ تخت سلیمان بعد از ۲۲سال وقفه، بعنوان چهارمین اثر تاریخی کشور و اولین اثر بعد از انقلاب در فهرست جهانی به ثبت رسید.
ـ همکاری با دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد در رشته های مربوط و تدوین حدود ۱۰ پایان نامه در این خصوص که یک مورد آن در جشنواره خوارزمی ممتاز و برنده شد.
ـ ساماندهی و آماده سازی یکی از واحد های دوره ایلخانی بعنوان نمایشگاه فعالیت های اجرائی و موزه موقت.
ـ تهیه بیش از ۳۰ جلد گزارش از اقدامات مرمتی، پژوهشی، معرفی و تکمیل و ساماندهی مدارک فنی آن.
ـ راه اندازی و تشکیل کتابخانه تخصصی و آرشیو فنی مجموعه.
ـ تربیت بیش از ۳۰ نفر استادکار ماهر و نیمه ماهر و فنی در زمینه سنگتراشی، بنائی، سرکار حفار و....
آیا توان چنین کارهایی آن هم در منطقه ای دوره افتاده و کوهستانی که تا سال ۷۹ دسترسی بدانجا از طریق زنجان و حتی شهرستان تکاب با دشواری ممکن بود و جذب نیروهای کارشناسی و تجربی برای مجموعه بسیار مشکل می نمود و می توان گفت که محل دارای وضعیت اسفناکی هست؟
در محوطه های مهمی مانند تخت جمشید، ارگ بم و سلطانیه نیز تعداد نیروهای کارشناسی و تجربی قاعدتا با اندکی تغییر در همین محدوده منظور شده حال چرا باید تمامی باستان شناسان و معماران و مرمت کاران داخلی و خارجی را جمع نمود. این شیوه مرسوم کجاست؟ برای انجام چه منظوری؟ کاربزرگ کدام است؟ در پروژه های بزرگی مانند معبد آناهیتای کنگاور، بیشابور، شوش، هگمتانه و... آیا روال دیگر اعمال شده است. اشاره شده که یکسری از تحقیقات گذشته دیگر ارزش علمی ندارد، آیا اسناد و مدارک مربوطه به چهارطاقی آتشکده آذرگشسب، ایوان غربی و... که تا دوره ساسانی بدقت پژوهش و مدارک مستند آن منتشر شده با سپری شدن زمان تحریف و عملکرد آن ها تغییر می کند؟اما می توان با بررسی های بیشتر اطلاعات ناقص را تکمیل نمود نه اینکه اساس موضوع را رد کرد.
اشاره شده است برداشتن آوارها اشتباه بوده باید بیشتر حفاری می شد. هر باستان شناسی می داند اگر کشف آثار توام با حفاظت و مرمت نباشد نوعی تخریب است همانطوریکه در قسمت دیگری از خبر فوق در مورد صدمات وارده به آثار حسنلو هم اشاره شده، ولی در آنجا نیز توسط عملیات حفاظتی ضروری بوده است. ضمنا برای نمونه یک مورد از آثار غرب دریاچه تاکنون از بین نرفته، با مقایسه اسناد و مدارک تهیه شده توسط هیئت های آلمانی و ایرانی با وضع موجود این بخش، کذب چنین صحبتی مشخص خواهد شد.
موضوع دیگر اشاره به هزینه های هنگفت برای ساماندهی مجموعه است که بنا به ادعا می شد با آن، تخت سلیمان دیگری ساخت. خب این تزجدیدی است. اعتبار پروژه های بزرگ به تناسب حجم کاری و براساس برنامه توسط سازمان متبوع و با نظارت توزیع می شود. شاید سهم تخت سلیمان در بین پروژه کمتر از اماکن مشابه دیگری بوده است.
در سال ۶۸ طرح احداث شهرک ۳۰ هزار نفری در مجاورت مجموعه تخت سلیمان در مراجع ذیربط مصوب و عملیات آماده سازی آن با پی کنی ساختمان بخشداری بفاصله حدود ۳ کیلومتری و مجموعه آغاز گردید در عمق حدود ۴ متری به نشانه های از آثار دوره ساسانی برخورد شد که به محض اطلاع، با هماهنگی مقامات استان نسبت به تعویق اجرای ساخت شهرک اقدام و با درایت معاون وقت امور عمرانی و مدیرکل وقت دفتر فنی استانداری آذربایجان غربی تا زمان تصویب ضوابط حریم از اجرا و آماده سازی شهرک جلوگیری شد. خوشبختانه محدوده شهرک در حریم مشخص و ضابطه مند گردید.
در سال ۱۳۶۵ نیز وزارت راه اقدام به خاکبرداری مسیر برای احداث جاده ترانزیتی در فاصله ۵۰ متری از مجموعه کرد که با اقدام فوری، محل عبور جاده به فاصله ۴۰۰ متر از پای برج و بارو و حصار تغییر داده شد.
امیدوارم کسانی که در مجموعه یاد شده به عنوان نیروهای جوان برای آموزش دو یا سه ماه بعنوان عضو گروه(نه مسئول قسمت)، همکاری داشته اند، اگر تجربه ای کسب کرده اند به خود اجازه ندهند همه امور را با این اطمینان قضاوت نمایند. با این توضیح ، مشق ننوشته غلط ندارد. ضمن اینکه کارهای اجرایی انجام شده خالی از اشکال نیست. در صورتیکه نواقص توسط آدم های مجرب و ذیصلاح یادآوری شود بطور قطع تاثیر مثبتی در بهبود روش های آتی خواهد داشت. حال باید قضاوت کرد که آِیا با این اقدامات محوطه تخت سلیمان در شرایط بحران قرار دارد.

وبگردی
"دختر خیابان انقلاب" و 4 نکته درباره پاسخ پلیس
"دختر خیابان انقلاب" و 4 نکته درباره پاسخ پلیس - این ماده نه درباره بدحجابی یا تشویق به بدحجابی که مشخصاً درباره دایر کردن مرکز فحشا است و رکن مادی جرم ماده مذکور، دایر کردن مرکز فساد و فحشاست.
امروزجلوی ماایستاد،درآینده جلوی آقای خامنه ای می ایستد
امروزجلوی ماایستاد،درآینده جلوی آقای خامنه ای می ایستد - خاطره فرزند آیت الله فاضل لنکرانی: " پدر خطاب به آیت الله جنتی در خصوص احمدی نژاد گفت: من نیستم، شما هستید، امروز جلوی ما ایستاد، در آینده جلوی آقای خامنه ای می ایستد و تمام زحمات آقای خمینی را بر باد خواهد داد"
حیدری هم جرات انتقاد پیدا کرد !
حیدری هم جرات انتقاد پیدا کرد ! - صراحت مرتضی حیدری، مجری برنامه پایش درباره پشت پرده طولانی بودن مراحل صدور مجوزهای کسب و کار
استحاله! / بررسی نامه احمدی‌نژاد به رهبری
استحاله! / بررسی نامه احمدی‌نژاد به رهبری - دگرديسي‌هاي فراواني در ايران صورت گرفته‌است؛ اصولگرايان اصلاح‌طلب شده‌اند، تحول‌طلبان محافظه‌كار شده‌اند، مسئولان پاسخ ناكارآمدي‌هاي خود را از مردم مي‌خواهند و در تازه‌ترين نوع اين استحاله‌ها فردي كه بسياري مدعي هستند او برآمده از مهندسي انتخابات است با ارسال نامه به رهبرمعظم انقلاب درخواست برگزاري انتخاباتي آزاد، زودهنگام و به دور از مهندسي كرده‌است! محموداحمدي‌نژاد همان پديده خانمان براندازي كه براي…
مصاحبه دختری که با ریش به «آزادی» رفت با یورونیوز
مصاحبه دختری که با ریش به «آزادی» رفت با یورونیوز - فیلم - زهرا خوش نواز در گفتوگو با یورونیوز از مراحلی که برای آماده سازی ظاهرش طی کرد تا با چهره‌ای متفاوت وارد استادیوم شود گفت. او می‌گوید: «زمانی که از تونل گذر کردم و وارد ورزشگاه شدم و چشمانم به چمن ورزشگاه افتاد گریه‌ام گرفت.»
بار دیگر زیر گرفتن ماموران پلیس با ماشین سواری توسط دراویش
بار دیگر زیر گرفتن ماموران پلیس با ماشین سواری توسط دراویش - باز هم زیر گرفتن ماموران امنیتی و نیروی انتظامی توسط یک ماشین دیگر سواری توسط اراذل خیابان گلستان هفتم
حمله با اتوبوس به مأموران پلیس در پاسداران
حمله با اتوبوس به مأموران پلیس در پاسداران - کی از دراویش گنابادی با اتوبوس به مردم و مأموران پلیس در خیابان پاسداران تهران / گفته میشود تعداد شهدای ناجا در حمله آشوبگران فرقه ضاله گنابادی و حامیان نورعلی تابنده به ۴ تن رسیده است.
لحظه مواجهه وزیر راه با خانواده قربانیان سانحه هواپیمای
لحظه مواجهه وزیر راه با خانواده قربانیان سانحه هواپیمای - به دنبال سقوط هواپیمای تهران-یاسوج ویدیو لحظه مواجه خانواده های جانباختگان را با وزیر مشاهده می کنید.
حمله با چاقو به یک راننده سر پارک خودرو
حمله با چاقو به یک راننده سر پارک خودرو - تصاویری دردناک از حمله مرد موتور سوار با چاقو به یک مرد راننده در حضور همسر و فرزندش در شهرستان داراب استان فارس را در ویدئوی زیر می بینید. به نظر میرسد این اتفاق در پی جرو بحثی بر سر پارک کردن وسایل نقلیه روی داده است!
بدل ایرانی آنجلینا جولی رونمایی شد !
بدل ایرانی آنجلینا جولی رونمایی شد ! - شب گذشته مراسم اکران فیلم بلوک 9 خروجی 2 به کارگردانی علیرضا امینی و تهیه کنندگی محمدرضا شریفی نیا و نیز فیلم شاخ کرگدن در پردیس سینمایی ملت برگزار گردید.
اظهارات جنجالی احمدی نژاد در مقابل دادگاه
اظهارات جنجالی احمدی نژاد در مقابل دادگاه - سخنرانی پرحاشیه احمدی نژاد در مقابل دادگاه بقایی
    	طرز تهیه مربای زرشک با زرشک قرمز تازه | ستاره
    فصل پاییز فصل به بازاز آمدن زرشک تازه و خوشمزه و موقع تهیه انواع خوراکی‌ها با زرشک است. اینجا طرز تهیه مربای زرشک با زرشک قرمز را خواهید دید.