پنج شنبه ۳ خرداد ۱۳۹۷ / Thursday, 24 May, 2018

کرانه خزر سرزمینی با ۱۲ هزار سال پیشینه تاریخی


کرانه خزر سرزمینی با ۱۲ هزار سال پیشینه تاریخی
مازندران سرزمین اندیشه‌های بلند، طبیعت زیبا و مردمان صبور در ایام تعطیلات نورزوی چشم به راه مسافران از اقصی نقاط كشور است.
استان سرسبز و زیبای مازندران با بیش از ۲۳ هزار كیلومتر مربع وسعت و بالغ بر ۲۶ میلیون نفر جمعیت، در حاشیه دریای خزر و همسایگی با استان‌های گیلان، گلستان، سمنان و تهران قرار گرفته و مشتمل بر ۱۵ شهرستان، ۴۶ شهر، ۴۳ بخش و ۱۱۰ دهستان است كه ۴۳ درصد شهر های آن در طول نوار ساحلی واقع شده است.
مازندران تنها استان ساحلی دریای خزر است كه از طریق سه محور زمینی كندوان، هراز و فیروزكوه با مركز كشور در ارتباط بوده و علاوه بر گذر راه آهن سراسری و سه فرودگاه ساری، نوشهر و رامسر نیز ارتباط هوائی آن را با سایر نقاط كشور برقرار می‌سازند.
همچنین جاده بابلسر – رامسر به طول ۲۲۰ كیلومتر كه با فاصله ۱۰ تا ۳۰۰ متری ساحل دریا می‌گذرد، چشم اندازهای كم نظیری را برای گردشگران فراهم می‌آورد.
استان ما با توجه به موقعیت خاص جغرافیائی و طبیعی در بخش طبیعت گردی یا اكوتوریسم جزو استان‌های برتر كشور به شمار آمده و با توجه به سابقه دیرینه گردشگر پذیری هر سال پذیرای بیش از ۱۲ میلیون نفر از هموطنان و ۱۰۰ هزار نفر گردشگر خارجی است.
واقع شدن در حاشیه دریا با ساحل ماسه‌ای و مناسب، برخورداری از جنگل‌های انبوه و پارك‌های جنگلی متعدد، وجود رودخانه‌های پر آب، آبشارها، غارها، دریاچه‌ها، آب بندان‌ها و تالاب‌های فراوان، چشمه‌ها، آب های معدنی سرد و گرم و همچنین امكان صعود از دامنه شمالی كوه دماوند مجموعه گوناگون و كم نظیری از جاذبه‌های گردشگری را در مازندران به وجود آورده است كه در كنار آثار تاریخی متعدد مانند برج لاجیم و رسكت، مجموعه‌های فرح آباد و عباس آباد، قلعه پولاد بلده، سایت موزه گوهر تپه، كندلوس ، سد سلیمان تنگه، دریاچه خضر نبی، نمك آبرود و بافت قدیمی برخی از شهر‌ها توجه هر بیننده‌ای را به خود جلب می‌كند.
در حال حاضر وجود واحد‌های اقامتی، پذیرایی و تفریحی گوناگون شامل ۲۹ هتل ۱۸ متل، ۱۹ هتل آپارتمان ، ۲۵ مهمانپذیر، ۱۱۵ واحد تأسیسات ساحلی، ۱۰ مجتمع تفریحی ساحلی با بیش از ۸۵۰۰ تخت و ۲۸۸ واحد پذیرایی بین راهی و نزدیك به ۲۲۰۰ ویلا و خانه‌های استیجاری و ۱۰۰ دفتر خدمات مسافرتی و جهانگردی، شرایط مناسبی را برای اقامت و ارائه خدمات به گردشگران فراهم آورده است.
شكوه شكوفه‌های هلی تی تی، ترنم موسیقی نغمه‌های رها شده در باد پرستوها و گنجشككان كه در لابه لای شاخه‌های درختان و بر فراز تیرهای باریك چراغ برق غوغایی به راه می‌اندازد و فضایی می‌آفریند تا مازندران همیشه بهار میزبان هزاران گردشگر داخلی و خارجی باشد و با سرود‌های دور آشنا و نغمه‌های دلنشین نوروز خوانی به میهمانان خوش آمد گوید.
نوروز سلطان آمد گل به گلستان آمد
مژده دهید به دوستان گل به گلستان آمد
● عباس آباد
۹ كیلومتری جنوب شرقی بهشهر بر فراز ارتفاعات البرز در میان جنگلی سرسبز و انبوه بقایای آثاری از دوره صفویه شامل سد ، استخر و كاخی در وسط آن و بناهایی در اطراف با وسعت تقریبی ۱۰ هكتار خود نمایی می‌كند.
كاخ میان استخر بنایی است آجری به شكل چهار طاقی كه در زمان آبگیری استخر به زیر آب می‌رود و تنها سطح فوقانی آب مانند جزیره‌ای بیرون از آب قرار می‌گیرد. در جوار استخر سازه‌هایی مثل برج‌های دیده بانی، حمام، صفه‌های مطبق و جاده سنگ فرش قابل مشاهده است و بر شكوه و عظمت این مجموعه می‌افزاید.
در شمال غربی استخر و جنوب غربی صفه‌های مطبق حمامی با مساحت ۱۶۰ متر مربع بنا شده كه عبارتند از ورودی، سربینه، صحن حمام، شاه نشین، چهار حوض، مخزن آب گرم و سرد و تون است كه از معماری بی نظیری بر خوردار است و هر بیننده‌ای را مبهوت می كند.
صرف غذا در مجتمع تفریح تاریخی عباس آباد بر بالای تپه و مشرف به دریاچه و در دل جنگل از دیگر چشم انداز های این مجموعه است كه مورد توجه مسافران گرامی قرار می‌گیرد.
محوطه باستانی گوهر تپه در ۱۰ كیلومتری غرب شهرستان بهشهر در نزدیكی غار باستانی گمیشان، از جمله جاذبه‌های فرهنگی و تاریخی منطقه است كه در تمام فصول سال پذیرای گردشگران داخلی و خارجی، تورهای آموزشی مدارس، دانشگاه‌ها و ارگان‌های دولتی است.
این محوطه باستانی پس از سومین فصل كاوش باستان شناسی با توجه به گستردگی و تراكم آثار فرهنگی كشف شده، مانند بقایای بیش از ۲۰ مورد اثر تدفین انسانی به همراه اشیای تزئینی و ظروف سفالی، با استقبال گسترده‌ای، علاقه مندان و عموم مردم روبرو شد و پس از انعكاس ملی و بین المللی كشف گوهر تپه این منطقه صاحب جایگاه مهمی در ایران و جهان شده است.
سازمان میراث فرهنگی و گردشگری مازندران نیز علاوه بر حفظ و نگهداری این مجموعه گرانبها حداقل شرایط و امكانات لازم جهت تسهیل در امر بازدید گردشگران داخلی و خارجی را فراهم كرده است.
● فرح آباد ساری
۲۸ كیلومتری ساری به فرح آباد، در ۲ كیلومتری ساحل دریای خزر بقایای شهر قدیمی فرح آباد ، یادگار دوران شاه عباس بزرگ و هنرمندان و معماران سنه ۱۰۲۰ ه.ق با وسعتی در حدود ۲۰ تا ۳۰ هكتار جلوه گری می‌كند كه از آن فقط مسجد ، مدرسه، قسمتهائی از پل و دیوار باقی مانده است.
مسجد فرح آباد برجای مانده از شهر و بندری آباد به نام فرح آباد ملقب به دار المسرور و یا دار السلطنه، محصور در زمینی مستطیل شكل دارای فرمی چهار ایوانی با حجره های متعدد در اطراف است كه به نظر می رسد زمانی محل بحث و درس و تعلیم و تربیت بوده است.
بقایای برج و باروی كاخ جهان نما، قصر معروف شاه عباس بود كه یكی دیگر از چشم اندازهای این بافت قدیمی كه هر بیننده‌ای را به تفكر وا می‌دارد.
● مجتمع تفریحی سیاحتی سلیمان تنگه
مجتمع تفریحی سیاحتی سلیمان تنگه در مجموعه عمومی سد شهید رجائی به فاصله ۴۰ كیلومتری جنوب شهر ساری، واقع شده كه طبیعت زیبای مازندران در چهار زمینه متنوع كوه، جنگل، جلگه و دریا همراه با استفاده از جزیره طبیعی، اسكله شیرین رود، اتوبوس دریائی، قایقرانی، پدالو، اسكی روی آب و ماهی گیری بهترین مكان برای گذران اوقات فراغت به نظر می‌رسد.
وجود ویلاهای دو خوابه، چهار خوابه، اردوئی، سالن‌های اجتماعات سر پوشیده و روباز، رستوران‌ها و سالن‌های غذا خوری به سبك‌های مختلف، زمین ورزش و پارك بازی، پیست تپه پیمائی و جنگل نوردی، آلاچیق از دیگر امكانات و پتانسیل‌هائی است كه این مجتمع تفریحی، سیاحتی برای استفاده گردشگران تدارك دیده است.
● نمك آبرود
۱۲ كیلومتری چالوس به تنكابن و در غرب شهر چالوس، شهرك توریستی قرار دارد. دریا با ساحل بسیار زیبا و مناسب، جلگه و شالیزارهای سرسبز و كوه‌های پوشیده از گیاهان متنوع برای استفاده گردشگران گرامی در آن محصور شده است.
امكاناتی نظیر تله كابین، رستوران بالا وپائین كوه، كافی شاپ، هتل ۵ ستاره، فروشگاه‌های مختلف، دریاچه ، ویلاها، پیست دوچرخه سواری، فضاهای پارك مانند، در شهرك نمك آبرود تعبیه شده، تا مراجعان به این مجموعه در رفاه كامل اوقات فراغتشان را بگذرانند.
تله كابین نمك آبرود با طول كابل ۲۰۰ متر در كمتر از ۱۵ دقیقه گردشگران را از نواحی جلگه‌ای ساحل دریا به ارتفاع ۱۰۵۰ متری منتقل می‌كند و در این حین مناظر بدیعی را به نمایش می گذارد.
● دهستان جواهر ده و پارك جنگلی صفا رود
۲۶ كیلومتری رامسر و در دامنه پر برف كوه های سماموس ، با عبور از میان كوه های مشجر و در امتداد رود خانه صفارود، در چمنزار و بوته زاری بسیار زیبا روستای ییلاقی و سنتی جواهر ده قرار دارد، كه این امكان را می دهد تا گردشگران با هر ذوق و سلیقه ای با اقامتی هر چند كوتاه در سوئیت های زیبای هتل جواهردر دهستان جواهر ده سا عاتی رویایی و خاطره انگیز را با خود به یادگار ببرند.
● استان مازندران صفحه چهارم
همچنین در ابتدای جاده جواهر ده و در كنار رود صفارود، پارك جنگلی وسیعی در میان دره با چشم اندازی زیبا واقع شده كه ورود به آن از طریق جاده‌ای پلكانی شكل امكان پذیر است و با آب و هوایی مطبوع و رود‌خانه‌ای با آب معدنی گاز دار از میهمانان خود پذیرائی می كند.
● كندلوس
در دامنه‌های سبز و خرم رشته كوه‌های البرز، در منطقه كجور نوشهر روستای زیبای كندلوس با آب و هوای ییلاقی قرار دارد كه در گذشته به میخساز معروف بوده است. در روستای خوش آب و هوا كندلوس با بافتی قدیمی و فرهنگی و ناب و دست نخورده، فرهنگ سرائی قرار دارد كه آینه تمام نمای فرهنگ، آداب و رسوم ، اعتقادات ، باورها مردم منطقه است.
جالبترین قسمت این مجموعه موزه مردم شناسی و باستان شناسی كندلوس است كه ساختمان زیبای آن با الهام از داستان‌های شاهنامه ساخته شده است و در آن اشیای مختلف و ارزشمندی از دوران‌های مختلف تاریخی جهت استفاده علاقمندان نگهداری می‌شود.
وجود رستوران، فروشگاه‌های مختلف، پارك بازی، كتاب فروشی و ساختمان‌های بسیار زیبا و دیدنی، اقامت در این منطقه دیدنی را امكان پذیر كرده است. علاوه بر این مزارع گیاهان داروئی با فراورده‌های بسیار متنوع و مجاورت با روستای ییلاقی و بكر كجور از دیگر جاذبه‌هائی است كه هر بیننده‌ای را دعوت به بازدید و استفاده از این موهبت خدادای می‌كند.● بازارها و صنایع دستی
بازار در شهرهای مازندران از عناصر اصلی بافت‌های شهری به شمار می‌رود و كلیه عناصر با توجه به محوریت بازارها شكل گرفته‌اند.
از دیر باز نیز در تمام نقاط این استان بازارهای سنتی و محلی دائر می‌شد و هر یك از آنها با توجه به روز برگزاری بازار و نوع محصولات عرضه شده دارای نام ویژه خود بوده‌اند. در حال حاضر نیز در سطح استان مازندران تعدادی از بازارها و مراكز خرید محصولات و كالاهای ویژه با عنوان بازار ماهی فروشان بابل، تنكابن، ساری، سلمانشهر، چالوس، رامسر، فریدونكنار و محمود آباد، بازار كوزه گران آمل و چالوس، بازار صنایع دستی آمل، بابل، ساری و چالوس، پنچشنبه بازار آمل ، بابل و سلمانشهر، چهارشنبه بازار تنكابن، جویبار و قائم شهر، سه شنبه بازار خرم آباد، یكشنبه بازار تنكابن، جویبار و كیاكلا ، شنبه بازار خرم آباد و شیطان بازار تنكابن همچنان به شیوه سنتی و محلی عرضه مستقیم كالا تشكیل می‌شود و مورد توجه گردشگران نیز قرار می‌گیرد.
صنایع دستی مازندران نیز بی شمار است. لاك تراشی، كچه یا قاشق‌های چوبی، جوله، تاكل، تلم، قالی ،گلیم ، شمد، نمد، جاجیم ،كوب، معرق روی چوب، سفالگری، چادر شب، بافته‌های مختلف حصیری، زنبیل ،گهواره ، تور، جارو ، پالان خورجین ، ابزار های فلزی كشاورزی و تزئینات پشمی یادگار ابتكار ، ذوق و سلیقه انسان های پر تلاش، پویا و متفكری است كه در طی فراز و نشیب‌های زندگی اجتماعی و بر مبنای نیاز شكل گرفته و زینت بخش موزه‌ها و گنجینه‌ها و گویای فرهنگ، اعتقادات و آداب و رسوم نیاكانمان شده است و هم اكنون نیز دست به دست به عنوان تحفه و برگ سبزی به یكدیگر هدیه می شود تا ضمن انتقال به نسل های آینده، تضمین كننده قدمت ، ماندگاری وانس و الفت به تاریخ و فرهنگ كهن ایران زمین باشد.
▪ آشنائی با صنایع دستی استان
صنایع دستی یكی از مظاهر فرهنگی و هنری محسوب می‌شود و هر مصنوع صنایع دستی بازگو كننده خصوصیات تاریخی، اجتماعی و فرهنگی محل تولید آن است و می تواند عامل مهمی در حفظ و احیای و شناساندن فرهنگ و تمدن هر منطقه به حساب آید، از نظر اقتصادی نیز اشتغالزا، ارز آور و جاذب توریست بوده و می تواند به تعادل اقتصادی در یك جامعه كمك شایان توجهی بنماید.
هر چند نمی‌توان برای پیدایش صنایع دستی تاریخ مشخصی را عنوان كرد، ولی می‌توان چنین پنداشت كه تاریخچه هنر – صنعت از زمانی آغاز می‌شود كه انسان به مدد اندیشه و قوه تعقل خود توانست با امكانات موجود در طبیعت اولین ابزارها و وسایل را برای بقا و ادامه زندگی خویش بسازد و به همین خاطر می توان گفت یكی از قدیمی‌ترین رشته‌های فعالیت بشر را تشكیل می‌دهد و به موجب برخی از اسناد و مدارك تاریخی، سابقه پیدایش صنایع دستی به عصر حجر می‌رسد، زمانی حدود ۱۰ هزار تا ۱۲ هزار سال قبل از میلاد مسیح.
مازندران كنونی سرزمین پهناورتری است كه در متون تاریخی از آن با نام فرشوارگر و پشتخوارگرا نام برده شده است. در كتیبه‌ها و سنگ نبشته از طبری‌ها به عنوان بهترین تیراندازان، فلاخن اندازان، كمانداران و ... یاد شده است، به‌خصوص در جنگ گوگمل نبرد داریوش با اسكندر مقدونی، دور از واقعیت نیست، اگر چنین بیاندیشیم كه این چنین مردمی حتماً با ساخت انواع ادوات جنگی، وسایل زندگی روزمره و ابزار آلات كشاورزی و صید و شكار آشنائی داشته‌اند و به دلیل وضعیت جغرافیائی مازندران داشتن آب و هوای معتدل زمین‌های حاصلخیز و سر سبز، دامداری، كشاورزی، مواد اولیه متنوع و بسیاری به منظور مرتفع ساختن نیازمندی‌های خویش در دسترس داشته‌اند.
مواد اولیه‌ای كه خود موجبات پدیده‌ای انواع متنوعی از ابزار و ادوات را حصول بخشیده كه امروزه مجموعه همه آن‌ها را تحت عنوان صنایع دستی می‌شناسیم. واحد پژوهش صنایع دستی با هدف اشتغالزائی، زیبائی شناختی اقدام به شناسائی رشته‌های صنایع دستی حفظ ، احیاء و ترویج صنایع دستی نموده است. تاكنون ۶۲ رشته صنایع دستی در استان شناسائی شده كه اقدام به مستند سازی این رشته‌ها شناسائی اساتید، مناطق تولید و تعیین و شناسائی هدف صنایع دستی نموده است.
صنایع دستی رایج استان مازندران عبارتند از : كوزه سفالی، وسایل چوبی مانند كلز، قاشق‌های چوبی، كاجمه، لت چوبی ، منبت كاری، گره چینی، گلیمچه متكازین ،چادر شب نمد ، فرش كلار دشت، توریسم به عنوان یك صنعت درآمد زا و از همه مهم‌تر وسیله ارتباط بین‌الملل و اقوام گوناگون در جهان و آشنایی مردم عالم با همدیگر مورد توجه همه كشورهاست.
استان مازندران سرزمین اسپهبدان و علویان، مظهر دلاوری‌ها و جانفشانی‌ها،دیار اندیشه، شعر، تاریخی با قدمت چندین هزار ساله، فرهنگی كهن ،یادمان‌های تاریخی بی شمار بازمانده از عصر باستان و اسلام با طبیعتی سبز، مردمانی صبور، مهمان نواز و دوست داشتنی، در متون كهن فارسی و كتیبه بیستون از مازندران با نام های(پشتخوارگی)و در اوستا به (پذشخوارگر)ذكر شده، بعدها نیز با عنوان تپورستان،تبرستان و مازندران از آن نام برده شده است.
بر اساس بررسی‌های باستان شناسی،كرانه بحر خزر از مراكز مهم تمدنی ماقبل تاریخ است. كاوش‌های باستان شناسی در غارهای علی تپه حدود۱۲ هزار و ۵۰۰سال قبل و غارهای هوتو و كمربند حدود ۱۰ هزار و ۵۰۰ سال قبل از میلاد به عنوان قدیمی‌ترین پناهگاه انسان‌های اولیه در منطقه شناسایی شده است.
عمده‌ترین ویژگی فرهنگ مردم مازندران زبان و فولكلور آن است. زبان طبری یا مازندرانی، بازمانده زبان ایرانیان قدیم(پارسی میانه)است كه خوشبختانه كمتر از سایر زبان ها تحت تاثیر زبان های بیگانه‌ای چون عربی ، مغولی و تاتاری قرار گرفته است.
زبان مازندرانی با لهجه‌های مختلف در تمامی استان متداول است علاوه بر این لهجه‌های گیلكی در غرب و لهجه‌های مردمانی كه از دیگر شهرها به این استان مهاجرت می كنند، رواج دارد.


منبع : خبرگزاری فارس

مطالب مرتبط

دردانه یی در دل کویر ایران

دردانه یی در دل کویر ایران
میراث یزد با همه داشته ها و دارایی هایش قرار است روی میز بررسی یونسکو قرار بگیرد تا به عنوان معرفی تازه یی از تمدن ایران ارسال شود. رقیبان بافت تاریخی شهر یزد، بازار تاریخی تبریز و بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی است که در نهایت یکی از این سه مجموعه برای یونسکو ارسال خواهد شد.
یزد شهر عجیبی است. از آن نوع عجایبی که می توان برای بقیه استان ها و شهر های ایران هم به کار برد. از جمله شهر هایی که می توان هم در وصف باقلواهایش نوشت و هم بادگیر هایش و هم لاجوردی بودن لعاب کاشی های مساجدش که هر کدام به تنهایی حکم یک اثر هنری را دارند. از لهجه و خلق و خوی مردم یزد و آداب و رسوم به جا مانده از زرتشتیان که بسیار گفته شده اما با همه این تعاریف تکراری با همه گزارش ها و نوشته ها درباره یزد، می توان گفت که یزد بی نهایت دیدنی است.
منطقه یزد یکی از سرزمین های باستانی اقوام ایرانی و دارای میراث درخشانی از فرهنگ و تمدن کهن و ادوار مختلف تاریخی با قدمت سه هزار سال است.
برخی از مورخان، بنای اولیه شهر یزد را به زمان اسکندر مقدونی نسبت می دهند که وی زندانی ساخته و نام آن را چنین نهاده است و به اعتقاد عده یی دیگر از تاریخ نویسان در دوره ساسانیان به فرمان یزدگرد اول (۴۲۱-۳۳۹ م) در این محل شهری به نام «یزد گرد» بنا شده است.
نام یزد از همین عنوان گرفته شده است و به معنای مقدس، فرخنده و درخور آفرین است. این ناحیه همواره در دوره هخامنشیان از راه های معتبر موسسه های راهداری، مراکز پستی و چاپاری برخوردار بوده است.
راهداری در یزد قدیم چندان اهمیتی داشت که خاندان آل مظفر از منصب راهداری ناحیه میبد به پادشاهی رسیدند.
اینکه در افسانه های تاریخی بنای اولیه مناطقی از یزد مثلاً میبد را به سلیمان نبی، و یزد را به ضحاک و اسکندر و ابرکوه را به ابراهیم پیامبرنسبت داده اند، خود از نشانه های دیرینگی تاریخ و فرهنگ این سرزمین کهن است.
اما مجموعه اسناد پراکنده موجود در یزد نیز به سهم خود میراث شایان توجهی از فرهنگ و تمدن کهن و ریشه دار را در این سرزمین معرفی می کند برای مثال دست افزارهای سنگی یافت شده در تره های شیرکوه سنگ نگاره های کوه ارنان و سفالینه های منقوش کشف شده در نارین قلعه میبد و نیز غارهای متعدد استان و مساکن باستانی و آثار معماری و شهرسازی باستانی و یادگارهای آیین های کهن ایرانی نظیر آیین مهرپرستی و نیایش آناهیتا، که در گوشه و کنار این استان پراکنده است.
یزد در دوره هخامنشی به ایساتیس مشهور بوده و مرحوم عبدالحسین آیتی محل آن را در دامنه بلندی های مهریز ذکر کرده است، که هرفته و سریزد کنونی بازمانده آن است. در جغرافیای بطلمیوس ایساتیس در دوره هخامنشی از جایگاه استراتژیک و ارتباطی ویژه یی برخوردار بوده و دارای اهمیت نظامی، راهداری و بازرگانی بوده است و تا زمان حمله اسکندر مقدونی نیز وجود داشته است.
روایتی است که اسکندر نام ایساتیس را به کثه تغییر داد و بعدها شهر جدید بر ویرانه های آن بنا شد می گویند هنگامی که شماری از بزرگان ایران در ری علیه اسکندر برخاستند، وی آنها را دستگیر کرد و همراه خود به فارس برد. چون به ویرانه های ایساتیس رسید، زندانیان را در چاهی زندانی کرد و آن محل را کثه نامید که در زبان یونانی به معنی زندان یا شهر کوچک است.
اما اسکندر هنگامی که از ری به پارت می رفت، ایالت های پارس و ماد را گشوده بود.
بنابراین خاک یزد را که از جرگه پارس و ماد بیرون نبود، از لحاظ سیاسی باید در ردیف سرزمین های گشوده شده اسکندر مقدونی دانست.
یزد ریشه در یسن، یشت یا یزش، به معنای ستایش و نیایش در زبان فارسی میانه دارد. یزد از یزدان به مفهوم پاک و مقدس و به معنی ذات خداوند نیز می تواند گرفته شده باشد؛ پس نام کنونی این استان یادگاری است از دوره ساسانی، و می توان آن را شهر آفریننده خوبی ها و پاکی ها و شهر خدا دانست.
مردم یزد به زبان فارسی رایج با پاره یی ویژگی های گویشی سخن می گویند و بسیاری از واژه ها و ترکیبات زیبای فارسی را در گویش خود حفظ کرده اند. در استان یزد برخی ویژگی های گویشی میان شهرستان های مختلف محسوس است.
معتقدان به آیین زرتشتی در میان خود هنوز به زبان نیاکان شان سخن می گویند و به ویژه مراسم مذهبی خود را با این زبان انجام می دهند. مهم ترین صنایع دستی در استان یزد عبارتند از؛ قالی، قالیچه، گلیم، مخمل، زری، چادر شب، دستمال، مرس ریزه جیم، قناویز، اجرامی، شمد، ترمه، پرده، زیلو، روفرشی، کرباس، بقچه، لنگ، کیسه حمام، خورجین، پتو، سفال، سرامیک، حصیر، کاشی و گیوه.
در میان صنایع دستی قالی بافی، ترمه بافی، زیلوبافی، ساخت سفال، سرامیک و کاشی از اهمیت ویژه یی برخوردار است. شیرینی پزی در یزد سابقه طولانی دارد. در یزد شیرینی های سنتی مانند باقلوا، قطاب، لوز نارگیل، پشمک، نان برنجی و حاجی بادام و... تهیه می شود.
طبق گزارش سایت رسمی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری یزد این استان دارای روستاهای تاریخی قابل توجهی است که یکی از آنها «بفروئیه» در دو کیلومتری شهرستان میبد است.
«بنادکوک سادات» در ۸۰ کیلومتری شهرستان تفت یکی دیگر از این روستاهای تاریخی است. بافت قدیم، غار اسکندر، تپه قلعه، امامزاده شاهزاده علی بن عبدالله از نقاط دیدنی این روستا است.
روستای بیده در شهرستان میبد نیز دارای شهرت است که در این روستا می توان بافت قدیم، مسجد زیرک، خانه برونی، امامزاده سیدابوالقاسم، چاه صاحب الزمان و آسیاب قدیمی را مشاهده کرد.
روستاهای «فهرج»، «هفتهر ندوشن» و «هرفته» از دیگر روستا های تاریخی استان یزد است.

وبگردی
نخل طلای کن در فرودگاه به جعفر پناهی رسید
نخل طلای کن در فرودگاه به جعفر پناهی رسید - عوامل فیلم «سه رخ» با استقبال جعفر پناهی به ایران بازگشتند و جایزه جشنواره فیلم کن را به او رساندند. جعفر پناهی به همراه نادی ساعی ور، برای فیلم "سه رخ" جایزه بهترین فیلمنامه جشنواره فیلم کن امسال را دریافت کردند اما به دلیل آنکه پناهی ممنوعیت قانونی برای خروج از کشور داشت، موفق به حضور در جشنواره و دریافت جایزه نشد.
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد!
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد! - در ادامه حضور چهره های شناخته شده در کمپین "خانم گزارشگر"، این بار آزاده نامداری مجری تلویزیون تلویزیون اقدام به گزارش فوتبال کرد. او برای این کار بازی خاطره انگیز ایران - استرالیا در مقدماتی جام جهانی 98 فرانسه را انتخاب کرده است که گزارش ضعیف او با انتقادات فراوانی مواجه شده است، تا حدی که وبسایت مربوط به این کمپین ویدئوی گزارش این او را از سایت حذف کرد.
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی - عکسی از حضور سید ابراهیم رئیسی در مراسمی ویژه منتشر شده است که گفته می شود متعلق به کنفرانس افق نو در مشهد بوده است. در این عکس حرکات عجیب خانمی با لباس های قرمز، چفیه بر گردن و پرچم در دست در مقابل ابراهیم رییسی به چشم می خورد که توجه کاربران بسیاری را در شبکه های اجتماعی جلب کرده است!
حمله ماموران شهرداری به پلیس راهور!
حمله ماموران شهرداری به پلیس راهور! - حمله ور شدن ماموران سد معبر شهرداری به ماموران راهنمایی رانندگی
دستگیری معروف ترین شرور تهران، در ۵۰۰ متری مرز ترکیه
دستگیری معروف ترین شرور تهران، در ۵۰۰ متری مرز ترکیه - شرور سطح یک که در آخرین اقدام خود یکی از دوستانش را در منطقه ولنجک به قتل رسانده بود؛ در ۵۰۰ متری مرز ترکیه دستگیر شد.
لحظه ریزش وحشتناک کوه در جاده هراز!
لحظه ریزش وحشتناک کوه در جاده هراز! - ریزش ناگهانی کوه که توسط مسافران به ثبت رسیده است...!
همسر محسن افشانی با ریش و سبیل در استادیوم آزادی دستگیر شد
همسر محسن افشانی با ریش و سبیل در استادیوم آزادی دستگیر شد - قبل از شروع بازی تیم‌های پرسپولیس و الجزیره یکی از بازیگران سینما کشورمان قصد داشت به همراه همسرش وارد ورزشگاه آزادی شوند که این دو نفر توسط نیروهای انتظامی بازداشت شدند.
فیلم | خسرو معتضد: جسد مومیایی قطعا متعلق به رضاخان است
فیلم | خسرو معتضد: جسد مومیایی قطعا متعلق به رضاخان است - فیلم - در ویدئوی زیر بخشی از صحبت های خسرو معتضد، مورخ را می شنوید که نتیجه تحقیقاتش را درباره مومیایی پیدا شده در حرم حضرت عبدالعظیم بیان می کند.
پهلوانان این روزهای ما
پهلوانان این روزهای ما - تصویری زننده و به شدت ناراحت کننده بر جا مانده از مسابقه انتخابی تیم ملی کشتی ایران که به کتک کاری و جنجال کشید. خانواده عبدولی باز هم پای ثابت این درگیری بود که چهره ورزش پهلوانی ایران را تیره کرد
(ویدئو) تشویق اصغر فرهادی در جشنواره کن توسط بزرگان سینمای جهان
(ویدئو) تشویق اصغر فرهادی در جشنواره کن توسط بزرگان سینمای جهان - در این ویدئو تشویق اصغر فرهادی و پنه لوپه کروز، خاویر باردم و دیگر عوامل فیلم «همه میﺩﺍنند» در جشنواره کن توسط بزرگان سینمای جهان را مشاهده می‌کنید.
فیلم حجوم داعشی‌های حاتمی کیا به یک مرکز خرید و وحشت و اعتراض مردم
فیلم حجوم داعشی‌های حاتمی کیا به یک مرکز خرید و وحشت و اعتراض مردم - عوامل فیلم «به وقت شام» روز گذشته با حضور عجیب و رعب آور در پردیس سینمایی کوروش مردم را وحشت زده کردند. در این حرکت تبلیغاتی بازیگران نقش داعش، با گریم و پوشش داعشی ها، سوار بر اسب راهی پردیس سینمایی کوروش شدند و با حضور در مرکز خرید و فودکورت مجموعه، رفتارهای عجیبی نشان دادند که باعث وحشت و اعتراض مردم شد.
تصاویر مخفی از بزرگترین مرکز فروش مواد مخدر در جنوب تهران / فیلم
تصاویر مخفی از بزرگترین مرکز فروش مواد مخدر در جنوب تهران / فیلم - این گزارش حاوی تصاویری از بزرگترین مرکز فروش و مصرف مواد مخدر در جنوب شرق تهران است که مخفیانه ضبط شده‌است.
کشتار اسب‌های کولبران / فیلم
کشتار اسب‌های کولبران / فیلم - متاسفانه طی یک ماه گذشته دستکم سه نوبت و هر نوبت دستکم 30 اسب باربر متعلق به کولبران در جنگل میرآباد شهرستان اشنویه با شلیک گلوله از پای درآمده‌اند.
سید احمد خمینی معمم شد
سید احمد خمینی معمم شد - سید احمد خمینی فرزند آیت‌الله سید حسن خمینی در حضور جمعی از علما و پدر و پدربزرگ خود در حسینیه جماران معمم شد.
دختران پرسپولیسی با ریش و سبیل در ورزشگاه آزادی!
دختران پرسپولیسی با ریش و سبیل در ورزشگاه آزادی! - امروز عکسی از 5 تماشاگر بازی روز گذشته در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که نشان می‌دهد 5 دختر جوان با گریم‌های عجیب و حرفه‌ای خودشان را به عنوان پسر جا زده و وارد ورزشگاه شده‌اند.
اگر با وجود این مشکلات ملت قیام کند همه ما را به دریا خواهد ریخت
اگر با وجود این مشکلات ملت قیام کند همه ما را به دریا خواهد ریخت - از ملتی که ستون فقراتش شکسته انتظار مقاومت دارید؟ بسیاری از کشور فرار کردند یا جای فرار خود را فراهم آوردند اما ما جای فرار نداریم
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس!
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس! - عکس و ویدیویی منتسب به ستاره پرسپولیس فرشاد احمدزاده و ترلان پروانه بازیگر سینما و تلویزیون در فضای مجازی منتشر شده است. عجب پاپراتزی‌هایی داریم!