شنبه ۲۹ دی ۱۳۹۷ / Saturday, 19 January, 2019

حجیت ظواهر قرآن


حجیت ظواهر قرآن
قرآن سند نبوت حضرت محمد صلی الله علیه و آله بر همه انسانها اعم از عرب یا غیر عرب نازل گشته و مختص به یک گروه دانشمندان و یا سخنوران و ادیبان نیست بلکه هر کسی که به زبان عربی کوچکترین آشنایی را داشته باشد می‌تواند علاوه بر خواندن این کتاب، معناهایش را نیز به میزان عقل و درکش بفهمد و در مواقع نیاز و بدست آوردن حکمی یا در مقام استدلال به ظاهرا آنچه که از آیات می‌فهمد استدلال نماید که این خود روش بزرگان دین نیز بوده است. حجیت ظواهر قرآن نیز چیزی جز همین معنا نمی‌باشد.
● تعریف حجیت ظواهر قرآن
در اصطلاح علوم قرآنی مبنا قرار دادن معنای ظاهری قرآن را حجیت ظواهر قرآن می‌گویند، بر اساس این قاعده هست که ما می‌توانیم در موارد مختلف به معنای ظاهری قرآن تکیه کرده و ملاک عملمان قرار دهیم و حتی در گفتار و نظریاتمان آنها را مدنظر قرار دهیم چرا که ظواهر قرآن برای عموم مردم حجت و مدرک می‌باشد. البته در مقابل این نظریه، گروهی دیگری هستند که مخالف این دیدگاه می‌باشند و با آوردن دلایلی می‌گویندظواهر قرآن، حجیت ندارد البته به این شبهاتت در جای خود پاسخ داده شده است و ما در اینجا فقط به بیان دلایل طرفداران حجیت ظواهر قرآن می‌پردازیم.
● دلایل حجیت ظواهر قرآن
قرآن کتاب مردم است. همچنانکه گفتیم قرآن برای عموم مردم نازل گردیده اعم از بیسواد یا دانشمند. و تنها ملاک درک معنای این کتاب، دانستن زبان عربی می‌باشد پس کسی که به زبان عربی صحبت می‌کند در درک معناهایش کوچکترین مشکلی نخواهد داشت و روشن است که پیامبر اکرم نیز قرآن را برای این آورده که مردم معانی آن را درک کرده و در آن تفکر نمایند تا در سایه آن، آنچه را واجب کرده انجام دهند و آنچه را حرام نموده دوری کنند. در آیات متعددی نیز به این امر مهم اشاره کردیده از جمله در آیه ۲۴ سوره محمد که می‌فرماید "آیا آنها در قرآن تدبر نمی‌کنند و یا بر دلهایشان قفل زده شده است". و در آیه ۳۹ از سوره نمل می‌فرماید:"ما برای مردم در این قرآن از هر نوع مثلی آوردیم شاید متذکر و یادآور باشند".
● قرآن دلیل نبوت است
قرآن به عنوان معجزه برای اثبات پیامبری حضرت محمد نازل گردده و همه مردم را نیز به مبارزه دعوت نموده و در این مبارزه طلبی به گروه خاصی توجه نکرده بلکه عموم مردم را در یک اعلان عمومی دعوت نموده، نتیجه این سخن این است که باید همه مردم توان درک قرآن را داشته باشند تا بتواند در مقام معارضه و مبارزه با آن در آیند در غیر اینصورت این تحدی قرآن کار بیهوده ای خواهد بود.
● بزرگترین مرجع مسلمان
اولا اینکه پیامبر اکرم قرآن را به عنوان ثقل اکبر به مردم سپرده تا از آن استفاده کنند و در طول زندگیشان از آن کمک بگیرند که این نیز به معنای عمل کردن به آن و تطبیق اعمالشان با احکام و قوانینی است که از ظواهر قران فهمیده می‌شود زیرا همه مردم نمی‌توانند مفسر و یا یک ادیب باشند.
● معیار شناخت روایات غلط
در روایات متعددی که به ما رسیده در مورد اینکه از کجا بدانیم حدیثی درست یا غلط، آمده که روایات وارده را باید با قرآن تطبیق و مقایسه کنیم، هر روایتی که از نظر مفهومی با قرآن هماهنگ بود باید آن روایت را پذیرفته و ملاک علمان قرار دهیم و در مقابل از پذیرش روایاتی که در نقطه مقابل قرار دادند دوری کنیم که این روایات یکی از مهمترین دلایل حجیت ظواهر قرآن را بیان می‌کند.
● سیره ائمه اطهار
آخرین دلایل ما در این نوشتار، روش استدلال امامان است که در برخی موارد به ظاهر قرآن استاد کرده و احکام الهی را از آن استخراج می نمودند. به عنوان مثال امام صادق علیه السلام، منصور دوانیقی را از پذیرفتن سخنان افراد سخن چین بر حذر داشته و دلیل این حکم را آیه ۴۹ سوره انعام می‌داند و یا ایشانم حرام بودن گوش دادن به موسیقی حرام را مستند به آیه ۳۶ سوره اسراء می‌فرماید و همچنین قبول کردن گواهی دو نفر از مومنان را مستند به آیه ۶۱ سوره توبه می‌دانند.
● نتیجه مباحث
با توجه به دلایل فوق، عمل کردن ظاهر آیات، نه تنها روش عقلا است که به ظاهر سخن اعتماد می‌کنند بلکه مجوز شرعی نیز دارد و اینکه ظواهر الفاظ قرآن حجیت داشته و کاملا مورد اعتماد می‌باشند. زیرا قرآن اساس محکم و خلل ناپذیر دین اسلام است و میزان حق و باطل که بر اساس روایات رسیده هر گفتاری که با آن مخالف کند از درجه اعتبار ساقط می‌گردد.

منبع
ابوالقاسم خوئی، الیبان، مترجمین: محمد صادق نجمی، هاشم زاده هریسی، انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی تبریز، چاپ پنجم ۱۳۷۵

منبع : شبکه رشد

مطالب مرتبط

زیبایی وآراستگی ظاهری از دید گاه قرآن

زیبایی وآراستگی ظاهری از دید گاه قرآن
مطالعهٔ تاریخ باستان به ما ثابت می‌کند که در دوران ما قبل تاریخ افراد به بهتر نشان دادن ظاهر خود علاقه‌مند بودند.با مطالعه در نحوهٔ مجسمه سازی، نقاشی‌های قدیمی این واقعیت بیشتر ملموس است.ظاهر آراسته بیانگر و منعکس کنندهٔ اعتبار و شخصیت است.وقتی با ظاهری مرتب و تمیز در مقابل دیگران ظاهر شویم برایمان ارزش بیشتری قائل شده و با اعتماد و اطمینان کار ما را می‌پذیرند.
آراستگی،اهمیت به نظافت از اصول مشترک زندگی است که نه تنها اسلام در بیانات متعدد بر آن تأکید دارد، بلکه به عنوان یک سنّت اصیل در سیرهٔ ائمه معصومین (ع) متداول بوده است.بعضی خیال می‌کنند، همین مقدار که انسان ایمان محکم و باطنی پاک داشته باشد، کافی است و ظاهر و پوشش و رفتار هر گونه باشد، عیب ندارد،به پندار خود زمزمه می‌کنند که:
مرد سیرت را به صورت کار نیست
جامه گر صد وصله باشد عار نیست
صـورت زیـبـا نـمی‌آیـد بـه کـار
حـرفـی از مـعـنـی اگـر داری بـیـار
چنین تصوّری، از نظر اسلام باطل است، بلکه بر عکس، بخشی از برنامه‌ها و دستورهای اسلام مربوط به نظافت، زیبایی و آراستگی ظاهر است.
«یا بنی آدم خذوا زینتکم عند کلّ مسجد… قل من حرّم زینة اللّه الّتی أخرج لعباده و الطّیبات من الرّزق؛ ای فرزند آدم! زینت خود را به هنگام رفتن به مسجد با خود بردارید…بگو چه کسی زینت‌های الهی را که برای بندگان خود آفریده و روزی‌های پاکیزه را حرام کرده است؟».(سورهٔ اعراف، آیات ۳۱ و۳۲)
این دو آیه، بیانگر آن است که مسلمانان باید از پوشیدن لباس‌های پاک و مرتب و تمیز و شانه زدن‌ موها و به کار بردن عطر و مانند آن، بهره‌مند شوند و این نعمت‌ها را هرگز بر خود حرام نکنند،بلکه از آن به نحو احسن بهره‌برداری کنند.آری، همان گونه که روانشناسان گفته‌اند:انسان دارای چهار حس روحی است که عبارتند از: زیبایی، نیکی، دانایی و مذهبی، باید همهٔ این حس‌ها به صورت صحیح اشباع شود، بنابراین از نظر علمی اگر به حس زیبایی توجه نگردد، قطعاً آثار نامطلوبی به دنبال خواهد داشت!
بر اساس روایات متعدّد و با تکیه بر آیات پیشوایان دین به ظاهرخویش نیز بسیار اهمیت می‌دادند، به عنوان نمونه؛ شخصی از امام حسن مجتبی (ع) پرسید:«چرا به هنگام نماز لباس‌های خوب و زیبا می‌پوشی و از بهترین لباس‌هایت استفاده می‌کنی؟!
در پاسخ فرمودند:
همانا خداوند زیبا است و زیبایی را دوست دارد.به همین جهت من لباس زیبا را برای راز و نیاز با پروردگارم می‌پوشم و او دستور داده است که زینت خود را به هنگام رفتن به مسجد برگیرند».۲
و نیز روایت شده:عبّاد بن کثیر بصری امام صادق(ع) را دید که لباس گرانبها و زیبا پوشیده، از روی اعتراض گفت:«پدرت دارای زهد و تقوا بود و لباس خشن می‌پوشید، تو از خاندان رسالت هستی اگر غیر از این لباس می‌پوشیدی، برای تو مناسب‌تر بود».امام صادق (ع) به او فرمود:وای بر تو!«من حرّم زینة اللّه الّتی أخرج لعباده…؛ چه کسی زینت‌های الهی را که برای بندگانش آفریده، حرام کرده است؟۳
«یا اأیّها الذین آمنوا لاتحرّموا طیّبات ما أحل اللّه لکم و لاتعتدوا إنّ الله لایحبّ المعتدین؛ ای کسانی که ایمان آورده‌اید! چیزهای پاکیزه‌ای را که خداوند برای شما حلال کرده بر خود حرام نکنید و از حد تجاوز ننمایید، زیرا خداوند متجاوزان را دوست نمی‌دارد».(سورهٔ مائده، آیهٔ ۸۷)
در شأن نزول این آیه روایت شده، عثمان بن مظعون که از اصحاب مؤمن پیامبر بود با چند نفر دیگر تحت تأثیر بیانات پیامبر (ص) در مورد قیامت قرار گرفتند و تصمیم گرفتند خود را از پاره‌ای از لذت‌های دنیا، از جمله معاشرت با همسران محروم سازند و به روزه و عبادت بپردازند.در همین ایام همسر عثمان بن مظعون به خانهٔ پیامبر در آمد، در حالی که ظاهری ناآراسته و ژولیده داشت، همسر پیامبر (ص) (عایشه) از او پرسید: چرا به خود نمی‌رسی و زینت نمی‌کنی؟ او ماجرای همسرش را بیان کرد.پیامبر از موضوع آگاه شد و همهٔ مسلمانان را به مسجد دعوت کرد و گفت: «آگاه باشید من هرگز شما را دستور نمی‌دهم که هم چون کشیشان مسیحی و رهبان‌ها دنیا را ترک کنید این گونه مسائل در آیین من نیست…»
در آیه ۱۵۷سورهٔ اعراف ضمن شمارش اهداف پیامبر می‌فرماید:«و یحّل لهم الطّیبات و یحرّم علیهم الخبائث؛ و پاکیزه‌ها را برای مردم حلال می‌شمرد و ناپاکی‌ها را برای آنها حرام ».۴
«و ثیابک فطهّر؛و لباست را پاک کن».(سورهٔ مدثر، آیهٔ ۴)
امام صادق(ع) در ذیل این آیه فرمود:یعنی لباست را کوتاه کن.۵ همچنین فرمودند:«لباست را بلند نکن و نگذار در زمین کشیده شود».۶ در عصر جاهلیت معمول بود که لباس‌های خود را بسیار بلند می‌دوختند، به طوری که روی زمین می‌کشید و آلوده می‌گردید، آیه فوق در حقیقت خطاب به مردم است که پاکیزگی لباس ظاهر از مهم‌ترین نشانه‌های شخصیت و تربیت فرهنگ انسان است.۷ بدیهی است که آیه مختص دوران جاهلیت نیست. افراط و تفریطی که امروزه در نوع پوشش مرسوم شده، ناشی از بی‌توجهی به اصول اسلامی است.عدم توجّه به پوشش و آراستگی صحیح به معضل بد حجابی منجر شده است.
«و أمّا بنعمة ربّک فحدّث؛ و نعمت‌های پروردگارت را بازگو و آشکار کن».(سورهٔ ضحی، آیهٔ ۱۱)
یکی از مصادیق آشکار نمودن نعمت (که بخشی از شکر نعمت است) این است که انسان لباس مناسب و پاکیزه بپوشد و ظاهر آراسته داشته باشد.بر همین اساس روایت شده، یکی از مسلمانان با لباس نامرتب و ژولیده به محضر پیامبر آمد، پیامبر(ص) به او فرمود:«آیا ثروت داری؟» او گفت:«آری، خداوند همه گونه ثروت به من داده است. پیامبر(ص) فرمود:«هر گاه دارای ثروت هستی، باید اثر آن در تو دیده شود».۸
امام صادق(ع) به عبید بن زیاد فرمود:
«اظهار النعمة احبّ الی اللّه من صیانتها فایّاک ان تتزیّن الاّ فی احسن زیّ قومک؛ آشکار کردن نعمت در پیشگاه خدا محبوب‌تر از نگهداری آن است، پس با بهترین و زیباترین شکل، ظاهرت را آراسته کن».۹
امام و پیشوایان دینی نیز به پاکیزگی و بهداشت اهمیت فراوان داده‌اند.امام باقر(ع) فرمود:ناخن گرفتن به خاطر آن است که زیر آنها محل خوابگاه شیطان است.۱۰امروزه پزشکان می‌گویند:انواع میکروب‌ها زیر ناخن‌ها پرورش می‌یابد که اسلام به این امر بهداشتی اهتمام داشته است.همچنین امام کاظم (ع) استفاده از عطر را از شیوه‌های رسولان خدا دانسته‌اند.۱۱

وبگردی
دوربین مخفی ساختمان لواسان داماد شمخانی و فاطمه حسینی
دوربین مخفی ساختمان لواسان داماد شمخانی و فاطمه حسینی - همه چیز درباره ساخت و ساز فاطمه حسینی، داماد شمخانی و داماد صفدرحسینی | سر کشیدن دوربین مخفی شهرداد به ساختمان های آقازاده ها در لواسان! | پخش اختصاصی از صفحه آپارات آوانت
ماجرای دختربازی اسلامی از زبان رحیم پورازغدی
ماجرای دختربازی اسلامی از زبان رحیم پورازغدی - رحیم پورازغدی در مراسمی که با موضوع فجای مجازی بود،گفت: دختر خانم چادری یک عکس آنچنانی از خودش گذاشته و نوشته زن نباید قربانی نگاه شهوت مردانه بشه، بعد پسره زیر پستش نوشته"ما رایت الا جمیلا"
ما به نمایندگی از امام زمان (عج) و به نمایندگی از خدا در امور مردم دخالت می کنیم.
ما به نمایندگی از امام زمان (عج) و به نمایندگی از خدا در امور مردم دخالت می کنیم. - رئیس کل دادگستری خراسان رضوی: ما در نظام جمهوری اسلامی به نمایندگی از امام زمان (عج) و به نمایندگی از خدا در امور مردم دخالت می کنیم. اگر فردی در زمان طاغوت در زندان بود، حبسش از مجازات اخروی او کم نمی کرد اما امروز اگر این تحمل کیفر یا قصاص و شلاق و دیگر احکام توسط حکام اسلامی و شرعی انجام می شوند یکی از آثار اخروی آن برای محکومان این است که این مجازات در آخرت از آنها برداشته می شود
جزئیاتی از منشا بوی بد تهران / فیلم
جزئیاتی از منشا بوی بد تهران / فیلم - بعد از فروکش کردن گازها، به حفاری ادامه دادیم و به یک مخزن بزرگ و استثنایی رسیدیم که بسیار عظیم تر از آنی بود که تصور می کردیم برای جایی مثل پلاسکو ساخته شود. برآورد ما از ابعاد این انبار فاضلاب این است که بین 400 الی 500 متر مکعب وسعت دارد و گازهای محبوس شده در این انبار در چندین دهه برای انتشار بوی بد در محدوده بزرگی از تهران کفایت می کند.
کلیپ جنجالی مهدی یراحی در باره جنگ / پاره سنگ
کلیپ جنجالی مهدی یراحی در باره جنگ / پاره سنگ - مهدی یراحی، خواننده ای که اخیرا موزیک ویدئوی جدید و اعتراضی خود با نام «پاره سنگ» را منتشر کرده است، از طرف برخی رسانه ها و مجید فروغی، مدیر روابط عمومی هنری مورد انتقاد قرار گرفته و شایعه هایی درباره ممنوع الفعالیت شدن یراحی به دلیل این ویدئو کلیپ و همچنین پوشیدن لباس کارگران گروه ملی در حمایت از مردم اهواز در کنسرت 6 دی ماه خود مطرح شده است. یراحی از جمله خواننده هایی است که همیشه نسبت به اتفاقات…
اهمیت فیلم صحنه دار و مرگ 10 انسان !
اهمیت فیلم صحنه دار و مرگ 10 انسان ! - گویا تلخی پخش فیلم صحنه دار، بیش از مرگ ۱۰ نفر است. درست همانطور که مسئله حجاب برای خیلی‎ها مهم تر از معیشت مردم است.
آقازاده شورای عالی انقلاب فرهنگی !
آقازاده شورای عالی انقلاب فرهنگی ! - انقلاب فرهنگی از این بالاتر که فرزند عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در آمریکا تابعیت بگیرد و از آنجا برای ایرانیان سبک زندگی تدریس بکند؟
رقص گروهی دختران دانشگاه الزهرا در حضور آقایان!
رقص گروهی دختران دانشگاه الزهرا در حضور آقایان! - ویدئویی عجیب از حرکات موزون گروهی دختران در دانشگاه الزهرا درحالی در فضای مجازی در حال انتشار است که مردان نیز در این مراسم حضور دارند!
تیپ پسر الهام و فاطمه رجبی در آلمان!
تیپ پسر الهام و فاطمه رجبی در آلمان! - «شباهت عجیب علی الهام استاد هوا فضا در دانشگاهی در آلمان به غلامحسین الهام معاون رئیس جمهور سابق!
حاشیه تازه برای سید احمد خمینی / تصویر
حاشیه تازه برای سید احمد خمینی / تصویر - سید احمد خمینی، نتیجه امام خمینی که چند هفته پیش با ازدواجش خبرساز شده بود، بار دیگر با انتشار عکسی از او و همسرش در حین سوارکاری حساسیت نسبت به خود را برانگیخته است و باعث تحریک مخاطبان و کاربران در فضای مجازی شده است.
شهردار سابق سلامت و مشغول زندگی جدید است !
شهردار سابق سلامت و مشغول زندگی جدید است ! - پس از اولین گفت وگوی رسمی میترا استاد (نجفی) و تایید ازدواجش با محمدعلی نجفی، حالا شهردار سابق، در نخستین واکنش به جنجال ها، عکس تازه ای از خود و میترا استاد در اینستاگرامش منتشر کرده است.