دوشنبه ۴ تیر ۱۳۹۷ / Monday, 25 June, 2018

سیری در زندگی و مبارزات سید جمال‌الدین اسدآبادی


سیری در زندگی و مبارزات سید جمال‌الدین اسدآبادی
سید جمال پس از ورود به تهران به حضور شاه رفت و به دلیل اینكه در همان مجلس اول در مورد اصلاحات و لزوم وضع قانون سخن گفت برای ناصرالدین شاه ناخوشایند بود . شاه از سید سؤال می پرسد كه از من چه می خواهی؟سید پاسخ می دهد گوش شنوا!
شاه از قاطعیت وی ناراحت می شود و دیگر هیچگاه او را به حضور نمی طلبد و حتی بر اثر سعایت،از وجود سید متوحش شده و به حاج امین الضرب اینگونه ابلاغ می نماید:توقف سید در تهران به صلاح نیست به خراسان برود .
سید جمال الدین اسدآبادی فرزند سید صفدر در سال ۱۲۵۴ ه . ق در محله سیدان اسدآباد همدان چشم به جهان گشود . درباره ملیت وی اختلاف است ، ایرانیان وی را ایرانی و شیعه و از مردم اسدآباد همدان می‌دانند و گروهی دیگرحنفی مذهب و از مردم اسدآباد كابل می‌دانند . ۱سیدجمال‌الدین صلاح نمی‌دانسته كسی به هویت وی پی ببرد به طوری كه گاهی به جای اسدآبادی ، سعدآبادی امضا می‌نمود ، به همین خاطر عده‌ای زادگاه وی را اسعد آباد كنر افغانستان دانسته‌اند. ۲
سید از سن پنج سالگی خواندن و نوشتن را نزد پدرش آغاز نمود و با برخورداری از هوش سرشار و تیزبینی و علاقه بزودی خواندن و نوشتن را آموخت و فارسی و عربی انس و الفت پیدا كرد و بعدها با زبان انگلیسی آشنا شد .
سیدجمال برای تكمیل اندوخته‌های خود در سال ۱۲۶۴ ق در سن ده سالگی به همراه پدرش به قزوین رفت و در حوزه علمیه و مدارس آن شهر به تحصیل پرداخت . ۳
وی در ابتدای سال ۱۲۶۶ به تهران عزیمت و در محله سنگلج سكونت نمود و در سن سالگی آقاسید محمدصادق طباطبایی با دستان خود لباس روحانیت را بر تن و پوشاند و عمامه بر سر وی نهاد . ۴
سید در سال ۱۲۶۶ ق راهی بروجرد و به مدت سه ماه در این شهر ماندگار و از محضر میرزا محمود بروجردی بهره برد ، بعد از مدتی به همراه پدرش به نجف اشرف وارد و از وجود استادانی همچون شیخ مرتضی انصاری در فقه و اصول و ملاحسینقلی در جزینی همدانی در اخلاق و عرفان كسب فیض نمود ، و به مدت چهار سال در نجف اشرف مشغول تحصیل و از استاد خود – شیخ مرتضی انصاری – دارای اجازه فقط در امور شرعی بود . ۵
سیدجمال در هفده سالگی برای اصلاح از اوضاع و احوال سیاسی – اجتماعی مردم هندوستان از طریق بوشهر راهی آن سرزمین شد ، و حدود یك سال و نیم به فراگیری ریاضی ، هند و دیگر علوم جدید مشغول و در كنار آن به آموزش و تعلیم به علاقه مندان به این علوم اقدام نمود، و پس از مدتی با كشتی عازم مكه و در اواخر سال ۱۲۷۳ ه ق به این شهر مقدس می‌رسد ، سید بعد از زیارت حرمین شریفین ، به كربلا و نجف برمی‌گردد و حدود چهار سال با نحوه زندگی ، افكار ، عقاید ، اندیشه‌های مردم و خط مشی سیاسی حاكمان جوامع مذكور آشنا می‌شود . ۶ سپس از طریق اسدآباد عازم خراسان و افعانستان می‌شود وی به مدت پنج شش ماهی در تهران مشغول خدمت به خلق می‌شود و به حالت ناخوشی و ضعف بنیه راهی خراسان و پس از زیارت امام هشتم ، به كابل – كه هدف مسافرت وی بود – قدم گذارده و با امیر كابل هم صحبت شد و بعد از آن به خدمت امیر دوستمحمدخان می‌رسد . ۷
سیدجمال قریب پنج سال در افغانستان توقف و تاریخ الافغان را كه از نیكوترین آثار برجسته اوست نوشت و ملت افغان را از خواب غفلت بیدار و حیات نوی به كالبد ملت افغانی داد چنانكه فعلا افغانیان اسم او را به عنوان تعظیم و تقدیس بر سر زبان می‌برند .
سیدجمال در افغانستان مناصب بزرگی را ملی كرد و به عبارتی وزارت محمد اعظم خان را دارا بود . ۸
سید در سال ۱۲۸۲ ق وارد تهران می شود و پنج ماه ماندگار می‌شود. به نظر می‌رسد اوضاع ایران مناسبت فعالیت نمی‌بیند ، مجددا به طرف افغانستان عزیمت می‌كند در این زمان افغانستان دچار جنگ داخلی بود و سید در این جنگ طرفدار محمداعظم خان بود ، سیدجمال بعد از مدتی در سال ۱۲۸۵ افغانستان ترك و وارد بمبئی هند می‌شود و با وجود اینكه تحت نظر دولت بود ، بزرگان خطابه مردم مسلمان را علیه استعمارگران به اتحاد دعوت می‌كرد ، سرانجام سید جمال‌الدین بر اثر فشار انگلستان – كه هندوستان را لانه خود كرده بودند – ناچار به ترك آنجا شد - ۹ سید جمال در مدت كوتاهی كه در هند بود بذر آزادی و اتحاد علیه دشمن مشترك كاشت و ارتباط روشنفكران و رجال علمی و دینی و نیز ارتباط مردم با سید ، برای استعمار انگلیس غیر قابل تحمل بود به طوری كه مأموران انگلیسی به سیدجمال الدین می‌گویند :
« دولت هند وسایل اقامت دو ماهه شما را تهیه نموده اما امروز به شما می‌گوییم كه محیط این سامان با اقامت شما مساعد نمی‌باشد. » ۱۰
سید پس از ترك هند ، برای اولین بار در سال ۱۲۸۵ ق وارد مصر و بیش از چهل روز در قاهره اقامت نمود و در دانشگاه الازهر مصر سخنرانی‌هایی علیه دولت وقت – كه حامی انگلیس بود – ایراد می‌كند و بر دولت وقت گران تمام شد و وی را به بهانه مسلمان شدن كشیشی ، از آن دیار اخراج كردند ، و راهی استانبول شد و در آنجا مورد استقبال گرمی قرار گرفت و با عالی پاشا و فواد پاشا ملاقات و نزد سلطان تقرب پیدا كرد و عضو انجمن فرهنگ شد ، اما بر اثر مخالف عده ای از جمله حسن فهمی شیخ الاسلام – متصدی اوقاف عثمانی – كه وجود سید را مخل منافع خود می دیدند ، سلطان را مجبور می كنند كه دستور اخراج وی را از عثمانی صادر كند . ۱۱
سید جمال الدین بعد از ترك عثمانی بار دیگر وارد مصر گردید . هر چند كه قصد نداشت در آنجا بماند – اما با اصرار ریاض پاشا ماندگار شد و دولت هم یك مستمری برایش برقرار كرد و مشغول تعلیم و تربیت جوانان شد و به آنان حكمت الهی ، فلسفه ، فقه و اصول و هیئت جدید آموخت.سید در كنار تعلیم به جوانان ، درصدد مبارزه با افكار و اعتقاداتی كه به وسیله استعمارگران به مردم تحمیل شده بود برآمد و با تمام وجود در این راه كوشید و مردم مصر را به مقام و عظمت خود و راه و روشی كه استعمارگران برای به زنجیر كشیدن آنان به كار می بردند متوجه ساخت . ۱۲
حركت های سازمان یا فقه سیاسی وی باعث شد رژیم مصر تحمل نكند و وی را از دیار مصر اخراج كند ، اما علی رغم خواست دشمنان ، تلاش های علمی و فرهنگی سید جمال به بار نشسته و احمد امین در این باره می نویسد :
« آن بذرهایی كه سید در فارس و آستانه پاشید نرویید اما آنچه در مصر تجربه كرد روئید و رشد
كرد ». ۱۳
درس های سید در سال ۱۲۹۰ ق در مصر و حوزه بسته الازهر ، عكس العمل های مخفی را در پی داشت و برخی او را ملحد و بی دین می خواند ، وی در سال ۱۲۹۲ ق خواستار عضویت به محفل فراماسونری شد، كه بعد از گذشت هشت ماه به عضویت لژ كوكب الشرق در آمد و در سال ۱۲۹۵ ق با اكثریت آرا به ریاست لژ مذكور برگزیده شد ، سید بر این باور بود كه از طریق این تشكیلات ، پیام خود را به همگان برساند. سید جمال به دلیل اینكه شعار این محفل : آزادی ، برابری ، برادری و شرط عضویت در آن باور به آفریننده جهان و مبارزه با ظلم بود ، عضو آن شد بنا بر اعتراف مدعیان عضویت سید در لژ ماسون ، در مصر ، وی پس اینكه نتوانست در لژ علیه استعمار انگلیس سخنرانی كند ، استعفا داد و اعلام داشت كه من فكر می كردم كه سازمانی كه شعار آن : آزادی ، برابری و برادری است ، باید مركز مبارزه با استعمار هم باشد و اكنون كه چنین نیست ، ماندن من در این تشكیلات معنا ندارد . ۱۴و پس از خارج شدن از لژ ، ظاهرا سید جمال انجمن وطنی یا حزب وطنی به شعار مصر برای مصریان ایجاد نمود وی این حزب را بعد از خروج از لژ كوكب الشرق تاسیس كرد ،‌تشكیلات حزب الوطنی سید خواهان بركناری خدیو اسماعیل و به قدرت رسیدن توفیق پاشا بود .
سرانجام بر اثر مخالفت های انگلستان و وحشتی كه از وی داشت پس از ۹ سال اقامت در مصر تصمیم بر تبعید ایشان گرفته شد و در سال ۱۲۹۶ ق دستگیر و به سوی كانال سوئز روانه كردند – سید جمال زمانی در مصر بود ، و به کشورهای مراكش ، الجزایر و تونس نیز مسافرت هایی كرده بود . ۱۵وی پس از ترك مصر به سوی هند رهسپار شد و در مسیر راه در جده توقف و از آنجا به حیدرآباد هند وارد و در این شهر مشغول فعالیت فرهنگی و سیاسی می شود تا اینكه به تحریك انگلستان از آنجا اخراج و به كلكته فرستاده می شود سید در حیدرآباد مجله معلم شفیق را ایجاد كرد و در هند تشكیلاتی به نام عروه و مجله ای به همین نام تاسیس نمود . ۱۶
سید جمال در سال ۱۳۰۰ ق كلكته را به قصد لندن و پاریس ترك می كند و در ماه صفر به كانال سوئز می رسد. وی در همین سال وارد لندن و پس از اندكی توقف به پاریس می رود ، سید جمال الدین با قیافه شرقی و عمامه ، وارد لندن و با لباس استانبولی وارد پاریس ، و هرگز لباس فرهنگ نمی پوشید . ۱۷
در سال ۱۳۰۲ ق دولت جدید انگلستان – چرچیل ، از سید جمال دعوت كرد به لندن بیاید وی با چرچیل و مقامات انگلیس در باب اتحاد عالم اسلام انگلیس ، به گفتگو پردازد ، سید وارد لندن شد ، و پس از سه ماه توقف در لندن به سوی مشرق زمین رهسپار شد گویا خیال داشت به عربستان برود ، به هر حال به خلیج فارس – بوشهر رسید ، چون خبر ورود وی به تهران رسید ، اعتماد السلطنه بر حسب حكم ناصرالدین شاه وی را به تهران دعوت كرد و سید از راه شیراز و اصفهان به تهران آمد . ۱۸
سید جمال پس از ورود به تهران به حضور شاه رفت و به دلیل اینكه در همان مجلس اول در مورد اصلاحات و لزوم وضع قانون سخن گفت برای ناصرالدین شاه ناخوشایند بود . شاه از سید سؤالی می پرسد ، كه از من چه می خواهی ؟ سید پاسخ می دهد گوش شنوا!
شاه از قاطعیت وی ناراحت می شود و دیگر هیچگاه او را به حضور نمی طلبد و حتی بر اثر سعایت ، از وجود سید متوحش شده و به حاج امین الضرب ابلاغ می نماید : توقف سید در تهران به صلاح نیست به خراسان برود .»
درباره خروج سید دلایلی مختلفی وجود دارد مانند : ترس شاه از وجود سید ، بیم
صاحبان قدرت از نفوذ وی ارتباط وی با مردم که باعث نگرانی انگلیس و شخص شاه و درباریان شده و سخنرانی درباب آزادی و قانون . ۱۹
سرانجام سید جمال ایران را به قصد روسیه ترک می کند و سعی نمود بین روس و دول اسلامی ( ایران ، عثمانی و افغانستان ) علیه انگلستان اتحاد برقرر کند. سید جمال حدود دو سال در پطرز بورگ ماندگار شد و دیدارهایی با تزار روس داشته است.
سید جمال در سال ۱۳۰۶ تذکره خود را ویزا کرده و به آلمان می رود و در مونیخ بین سید ناصرالدین شاه دیداری صورت می گیرد و در نتیجه شاه از وی می خواهد بار دیگر به ایران باز گردد و در کار تدوین قانون یاری رساند.سید دعوت شاه را پذیرفت و به روسیه رفت و پس از اقامتی کوتاه ، در سال ۱۳۰۷ وارد تهران شد. ۲۰سید در تهران اقدامات اصلاح طلبانه اش را پی گرفت ، شاه عکس العملی نشان نداد ، تصمیم گرفت او را از تهران و ایران اخراج کند ، بعد از مدتی سید در حضرت عبدالعظیم متحصن شد و قریب هفت ماه در آنجا بود و سرانجام مأموران حکومتی او را از تحصن بیرون کشیده و تحت الحفظ تا مرز خانقین همراهی و از ایران بیرون کردند، وی وارد بغداد و ماموران حکومتی او را به بصره بردند، سید بعد از مدتی برای بهبودی حالش به لندن شد و در این زمان بر ضد امتیا زدخانیات به فعالیت پرداخت و درمجالس عمومی چندین نطق خاطبه درباره اوضاع ایران بیان کرد و مقالاتی در جراید انگلیس نوشت. از جمله اقدامات دیگر سید در لندن انتشار نشریه ضیاءالخافقین که پس از هشت شماره تعطیل شد . ۲۱
سید جمال در سال ۱۳۱۰ به دعوت سلطان عبدالحمید به استانبول دعوت شد و سید به استانبول رفت و سلطان عبدالحمید به امید اینکه از فعالیتهای سید جمال و نفوذ او در ممالک اسلامی – برای اتحاد ممالک اسلامی – در جوار جای داد و خانه ای در استانبول برای وی مهیا و ماهانه مقداری لیره عثمانی را برای و تعیین نمود.
سید جمال حدود چهار سال و نه ماه در پایتخت عثمانی اقامت گزید. وی در ابتدا پیش سلطان بسیار مقرب و محترم بود اما بعد از مدتی بر اثر دسیسه چینی ها و بدگویی ها از قدر و منزلت وی کاسته شد و باعث شد که فعالیت وی محدود شود چرا که عملا و در زندان و تحت مراقبت شدید بود ، گذشته از آن پس از ترور ناصرالدین شاه، سلطان عبدالحمید به دست افتاد و از سوی دیگر دولت ایران تقاضای استراداد سید را به ایران داشت که دولت عثمانی نپذیرفت .
سرانجام سید جمال الدین اسدآبادی روز سه شنبه شوال ۱۳۱۴ در استانبول درگذشت و به احتمال قوی وی را مسموم کردند. ۲۲
سید جمال آخرین و پیام خود را قبل از شهادت در زندان سلطان عبدالحمید برای هم مسلک ها ی ایرانی خود چنین می نویسد:
" ... در محبس محبوس و از ملاقات دوستان خود محروم ،نه انتظار نجات دارم و نه امید حیات ... خوشم بر این حبس و خوشم بر این کشته شدن ... کشته می شوم برای زندگی قدم ، ولی افسوس می خورم از این کشته های خود را ندرویدم، به آرزویی که داشتم کاملا نائل نگردیدم . شمشیر شقاوت نگذاشت بیدرای ملل شرق را ببینم ، دست جهالت فرصت نداد صدای آزادی را از حلقوم امم مشرق بشنوم ای کاش من تخم افکار خود را در مزرعه مستعد افکار مردم کاشته بودم ، چه خوش بود تخمهای بارور مفید خود را در زمین شوره زار سلطنت فاسد نمی نمودم . هرچه در این زمین کویر غرس نمودم ، فاسد گردید.
در این مدت ، هیچ یک از تکالیف خیرخواهانه من به گوش سلاطین مشرق فرو نرفت ... امیدواری ها به ایرانم بود... با هزاران وعده وعید به ترکیه احضارم کردند ، این نوع مغلول و مقهورم نمودند ، صفحه روزگار حرف حق را ضبط می کند.
... شما که میوه رسیده ایران هستید ما برای بیداری ایرانی دامن همت به کمر زده اید ، از حبس و قتال نترسید ، ... ا زحرکت مذبوحانه سلاطین متوحش نگردید با نهایت سرعت بکوشید .. طبیعت با شما یار است دخالت طبیعت مددکار ... بنیاد حکومت مطلبه منعدم شدنی است ، شماها تا می توانید در خرابی اساس حکومت مطلقه بکوشید .. سعی کنید موانعی را که میانه الفت شما و سایر ملل واضع شد رفع نماید . گول عوام غریبان را نخورید . جمال الدین حسینی . " ۲۳

پژوهشگر: محمدرضا تمری
پی نوشت ها :
۱.رمضانی همبری ف عباس ، سید جمال الدین اسدآبادی ( چهره های تاریخی ۹ ) ، انتشارات ترفند ف تهران ف ۱۳۸۳ ص ۱۰
دایره المعارف تشیع ، جلد دوم ، زیر نظر احمد صدر حاج سید جوادی ، بهاءالدین خرمشاهی ، کامران فانی نشر شهید سعید محبی ، تهران ، ۱۳۷۵ ص ۱۳۰
۲.سید جمال ، جمال حوزها ، جمعی از نویسندگان ، دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم ، قم ، ۱۳۷۵، ص ۲۷۵
۳.رمضانی همبری ، عباس ، پیشین ، ص ۱۱
۴.خسروشاهی ، سید هادی ، سه رساله درباره زندگی و مبارزه سید جمال الدین اسدآبادی ، تهران ، ۱۳۷۹، ص ۲۸
۵.سید جمال ، جمال حوزه ها ، پیشین ، ص ص ۲۹۵-۲۹۴
۶.رمضانی ، همبری ، عباس ، پیشین صص ۱۴-۱۳
۷.خسروشاهی ، سید هادی ، پیشین ، ص ۳۰
۸.همان ، ص ۳۱
۹.موثقی ، سید احمد ، سید جمال الدین اسدآبادی ، مصلحی متفکر و سیاستمدار ، بوستان کتاب قم ، قم ، ۱۳۸۰ ، ص ۱۸
-سید جمال ، جمال حوزه ها ، پیشین ، صص ۳۲۵و ۳۲۴و ۳۰۹ و ۳۰۵
-جمالی، سیروس ، زندگی و مبارزات سید جمال الدین اسدآبادی ، موسسه مطبوعاتی عطایی ، تهران ف ۱۳۵۸ ص ۳۸
۱۰.سید جمال، جمال حوزه ها ، پیشین ، ص ۳۲۸
۱۱.همان ، ص ۳۲۸ – جمالی ، سیروس ، پیشین ص ص ۴۱-۴۰
۱۲.جمالی ، سیروس ، پیشین ص ۴۲ و ۴۱
۱۳.سید جمال ، جمال حوزه ها ، پیشین، ص ۳۳۶
۱۴.همان ، ص ص ۳۵۲ و ۳۴۴ و ۳۲۸
سید جمال الدین اسدآبادی و نهضت بیداری اسلامی ( مجموعه مقالات ) ، مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی ، تهران ، ۱۳۸۳ ص ۵۱۳
۱۵.جمالی ، سیروس ، پیشین ، صد ۴۴ ، سید جمال ، جمال حوزه ها ، پیشین صص ۳۷۱و۳۶۹و۳۶۳و۳۶۲و۳۶۰ . موثقی ، سید احمد ، ص ۱۸
۱۶. سید جمال ، جمال حوزه ها ، پیشین ۳۸۱ و ۳۷۲ – موثقی ، سید احمد ، پیشین ص ۱۸
۱۷.سید جمال، جمال حوزه ها ، پیشین ، صص ۳۹۳ و ۳۸۵ . خسروشاهی ، سید هادی ، پیشین ، ص ۴۱
۱۸.تقی زاده، سید حسن ، سید جمال الدین اسدآبادی معروف به افغانی ، موسسه انتشارات سروش ، تبریز ، ۱۳۴۸ ، صص ۲۲ و ۲۱ و ۱۸
۱۹.سید جمال ، جمال حوزه ها ، پیشین ، صص ۴۶۷ و ۴۶۵
۲۰.یوسفی اشکوری ، حسن ،درای قافله – هفت مقاله در معرفی زندگی ، آثار و افکار سید جمال الدین اسدآبادی، تهران ۱۳۷۶ ، ص ۸
سید جمال ،جمال حوزه ها ،پیشین : صص ۴۷۵ و ۴۷۲ – رمضانی همبری ، عباس ، پیشین، ص ۲۲
۲۱.یوسفی اشکوری ،حسن ، پیشین، صص ۹-۸. تقی زاده ، حسن ، پیشین ص ۲۷-۲۶
۲۲.تقی زاده ، حسن ، پیشین ، ص ص ۲۹-۲۸
۲۳.مشتاق الحلو ، نقش سید جمال الدین اسدآبادی در تحولات سیاسی و اجتماعی ایران ، عابد ، تهران ، ۱۳۸۰ – صص ۴۲-۴۱
سید جمال ، جمال حوزه ها ، پیشین : صص ۵۵۶-۵۵۵

منبع : مرکز اسناد انقلاب اسلامی

مطالب مرتبط

نگاهی به زندگی مرحوم حجت السلام فردوسی پور

نگاهی به زندگی مرحوم حجت السلام فردوسی پور
اسماعیل فردوسی‌پور در زمان تبعید حضرت امام در نجف در كنار ایشان بود و به هنگام اقامت امام خمینی (ره) در پاریس در خدمت ایشان و هماهنگ كننده ملاقاتهای امام بود. او پس از انقلاب نماینده مجلس شورای اسلامی، نماینده امام، قاضی شرع، نماینده مجلس خبرگان رهبری بود. با توجه به اینكه او سالیان درازی در خدمت امام بود و در روز ۲۶/۱۱/۸۵ به علت بیماری درگذشت؛ بر آن شدیم تا زندگی نامه ایشان را به طور مختصر تحریر كنیم .
اسماعیل فردوسی پور فرزند غلامعلی در دوم شهریور ۱۳۱۷ ه ش در محله سردشت شهرستان فردوس واقع در استان خراسان رضوی در خانواده‌ای فقیر متولد شد .
تحصیلات ابتدایی خود را در زادگاهش به پایان رساند . با تشویق مرحوم آیت‌الله حاج شیخ مجتبی قزوینی به تحصیل علوم دینی روی آورد . او مقدمات را در حوزه علمیه فردوس به پایان رساند و جهت ادامه تحصیل در سال ۱۳۳۲ ه ش به مشهد رفت. او در مشهد در مدرسه نواب عزیمت كرد و در محضر حجت‌الاسلام سیداحمد مدرس یزدی تلمذ كرد و پس از آن سطح عالی از محضر مرحوم آیت‌الله حاج شیخ هاشم قزوینی تحصیل كرد. او فلسفه و معارف عقلی همچون شرح اشارات ابوعلی سینا و شرح منظومه ملاهادی سبزواری و مشاعر و عرشیه ملاصدرا را در محضر حاج شیخ مجتبی قزوینی فرا گرفت . پس از اتمام دوره سطح موفق شد به مدت ۸ سال در درس خارج فقه و اصول آیت‌الله شیخ حسین وحیدخراسانی شركت كرده و بهره فراوان برد.۱
از این زمان به بعد او جهت تبلیغ به نقاط مختلف كشور مسافرت كرد. و فعالیت سیاسی خود را آغاز نمود؛ چنانكه در محرم سال ۱۳۸۴ ه ق در عباس‌آباد مازندران به دلیل سخنرانی علیه رژیم شاه تحت تعقیب ساواك قرار گرفت.
پس از تبعید حضرت امام خمینی (ره) به نجف، فردوسی پور نیز در سال ۱۳۴۶ به طور مخفیانه به همراه خانواده‌اش از ایران خارج شده و به عراق رفت. او یازده سال در عراق در خدمت حضرت امام و عضو دفتر ایشان بود و در طی این مدت او در درس خارج مكاسب امام خمینی (ره) و در درس خارج اصول آیت‌الله العظمی خویی (ره) به مدت سه سال و در درس اصول آیت‌الله وحید خراسانی به مدت چهار سال بهره برد . همچنین او در درس خارج حضرات آیات میرزا باقر زنجانی و حاج علی سیستانی شركت كرده و استفاده فراوان برد.۲
پس از فشار دولت بعثی عراق بر حضرت امام وتصمیم امام (ره ) مبنی بر ترك عراق و عزیمت به كویت ، فردوسی پور مأمور تهیه گذرنامه گردید . او نیز ضمن تماس با شهید محمد منتظری در كویت و حاج سیداحمد مهری فرزند آیت‌الله حاج سیدعباس مهری نماینده امام دركویت ، موفق به تهیه گذرنامه گردید . فردوسی پور در معیت امام راهی كویت شد و قبل از ورود امام او به كویت رفت تا زمینه استقبال امام را فراهم كند؛ اما دولت كویت با اقامت امام در كویت موافقت نكرد و امام دوباره به عراق برگشته و این بار عازم فرانسه شدند. فردوسی پور با موافقت حضرت امام به همراه ایشان و تنی چند از روحانیون عازم پاریس شد.
در پاریس او عضو هسته مركزی تشكیلات روحانیون مبارز در خارج از كشور بود و در خدمت حضرت امام هماهنگ كننده ملاقات‌ها و كارهای اجرا ایشان بود و اگر چه امام رسما فاقد دفتر رسمی و سخنگو بودند ولی فردوسی پور به نوعی مسئولیت دفتر ایشان را بر عهده داشت .
او تمام مدت اقامت امام در نوفل لوشاتو در خدمت ایشان بود و پس از تصمیم امام مبنی بر مراجعت به كشور او نیز در معیت ایشان به كشور بازگشت و به خیل عظیم مردم پیوست . پس از پیروزی انقلاب او مدتی مسئولیت دفتر حضرت امام را در تهران عهده‌دار بود و مدتی هم عضو دفتر ایشان در قم و تهران بود .
پس از مدتی در ۸ مهر ۱۳۵۸به فرمان حضرت امام به سمت قاضی شرع در دادگاه های انقلاب مشهد منصوب شد . حكم حضرت امام بدین شرح است :
«بسمه تعالی
جناب مستطاب حجت الاسلام آقای حاج شیخ اسماعیل فردوسی پور دامت افاضاته
بدین وسیله جنابعالی به سمت قاضی شرع در دادگاه‌های انقلاب اسلامی مشهد مقدس منصوب می‌شوید كه در دادگاه‌های مزبور حضور به هم رسانده و به پرونده‌ها رسیدگی نموده و با توجه به فرمان عفو مورخه نیمه شعبان ۹۹ احكام را صادر و بر طبق موازین شرع انور اجرا نمایید . از خدای تعالی موفقیت جنابعالی را خواستارم .
به تاریخ ۸ ذی قعده ۹۹
روح الله الموسوی الخمینی »۳
فردوسی پور همچنین مسؤلیت حساب صد (۱۰۰) امام در بنیاد مسكن انقلاب اسلامی قم و نمایندگی حضرت آیات امام خمینی ، آیت الله اراكی، آیت الله گلپایگانی و آیت الله خامنه ای در امور حسبیه را بر عهده داشت.
او در ۱۳/۵/۱۳۵۸ ش ریاست دادگاه های انقلاب اسلامی شهرستان های طبس و فردوس در استان خراسان را عهده دار شد و پس از آنكه مدتی به فرمان امام ریاست دادگاه های انقلاب خراسان را بر عهده داشت در تاریخ ۷/۳/۱۳۶۳ به عنوان نماینده مردم فردوس و طبس به مجلس شورای اسلامی راه یافت و طی سال های ۶۳ تا ۱۳۷۱ نماینده دوره دوم و سوم مردم مشهد در مجلس شورای اسلامی بود. در طی این مدت او نمایندگی مجلس شورای اسلامی در شورای سرپرستی صدا و سیما را در سال های ۱۳۶۵ تا ۱۳۶۶ بر عهده داشت. همچنین او عضو كمیسیون تحقیق ، اصل نود و كمیسیون امور حقوقی و قضایی در مجلس شورای اسلامی بود. از دیگر مسؤولیت های او می توان به موارد زیر اشاره كرد.
۱) معاونت دادگستری كل تهران از تاریخ ۱۱/۵/۱۳۷۶ ش
۲) دادستان انتظامی قضات از تاریخ ۱۴/۱/۱۳۷۲ ش
۳) ریاست كل دیوان عدالت اداری از تاریخ ۱۵/۹/۱۳۷۲ تا ۲۵/۴/۱۳۷۶ ش
۴) نمایندگی مجلس خبرگان رهبری دوره اول و دوم از استان خراسان
۵) عضویت در هیأت تحقیق مجلس خبرگان رهبری
۶) نماینده ولی فقیه در دانشگاه تربیت مدرس
۷) مشاور عالی رییس قوه قضاییه
۸) عضویت در كمیسیون آیین نامه مجلس خبرگان
۹) عضویت در شورای سیاستگذاری ائمه جمعه سراسر كشور در دو دوره از تاریخ ۲۲/۱۲/۱۳۷۱
همچنین فردوسی پور دبیر كنگره جهانی حضرت رضا و نماینده ولی فقیه در فردوس و امام جمعه آنجا بود.۴ او در سال ۱۳۷۰ با حكم مقام معظم رهبری آیت الله خامنه ای به عضویت شورای سیاستگذاری ائمه جمعه در آمد.
پس از زلزله ویران گر طبس كه آن شهر را با خاك یكسان كرد او از طرف مجلس شورای اسلامی مسؤول بازرسی از روند بازسازی شهر طبس شد كه گزارش او به مجلس منجر به استیضاح وزیر مسكن و شهرسازی گردید. اولین استیضاح وزیر پس از انقلاب اسلامی به عدم رأی اعتماد مجلس منتهی شد. او رییس بزرگداشت شهدای هفتم تیر و از بازماندگان و مجروحین این حادثه به شمار می رود.
از مهم ترین اقدامات عمرانی او می توان به احداث ساختمان مجتمع فرهنگی امام خمینی (ره) شامل مصلای قدس، مدرسه علمیه، مسجد ابوالفضل (ع) ، منزل امام (ره)، پی گیری احداث كتابخانه عمومی، تأمین آب آشامیدنی و بهداشتی برای منطقه؛ اشاره كرد.۵
اسماعیل فردوسی پور در آخرین انتخابات مجلس خبرگان رهبری به نمایندگی مردم خراسان انتخاب شد و در تاریخ ۲۶/۱۱/۸۵ به علت بیماری دار فانی را وداع گفت. كتاب ‹‹همگام با خورشید›› از ایران تا ایران؛ مجموعه خاطرات ایشان از زمان عزیمت او به نجف و همراهی امام تا پیروزی انقلاب می باشد كه به قلم خود ایشان و پس از كسب اجازه از محضر مرحوم حاج احمد آقا خمینی نگارش شده و به همت مجتمع فرهنگی ، اجتماعی امام خمینی (ره) فردوس، در بهمن ۱۳۷۲ در ۵۵۳ صفحه منتشر و در ا ختیار پژوهشگران تاریخ انقلاب اسلامی قرار گرفته است.
حضرت آیت الله خامنه ای به مناسبت درگذشتی پیامی بدین شرح صادر کردند:
«بسم‌الله الرحمن الرحیم
در گذشت تاثرانگیز روحانی خدمتگزار و با اخلاص مرحوم حجت‌الاسلام آقای حاج شیخ اسماعیل فردوسی‌پور را به خاندان مكرم و ارادتمندان و دوستان آن مرحوم مخصوصا مردم شریف خراسان و به ویژه اهالی مومن فردوس تسلیت عرض می‌كنم.
این عالم بزرگوار بیشتر دوران حیات را به خدمت به اسلام و نظام جمهوری اسلامی گذرانید. همراهی خالصانه‌ ایشان با امام عزیز در نجف و دوران هجرت وپس از آن، خدمات قضایی در مشهد و نمایندگی مجلس خبرگان و مجلس شورای اسلامی از قطعات پرافتخار زندگی ایشان است. جانبازی ناشی از فاجعه‌ هفتم تیر نیز نقطه‌ی دیگری است كه فضایل این روحانی ارزشمند را مشخص می‌سازد.
از خداوند متعال رحمت و مغفرت برای ایشان صبر و اجر برای بازماندگان و خانواده‌ محترمشان مسالت می‌كنم. سیدعلی خامنه‌ای ‌۲۸/۱۱/۱۳۸۵»

وبگردی
قیمتهای روانی  / این آقایان عاقل / و بیجاره مردم
قیمتهای روانی / این آقایان عاقل / و بیجاره مردم - افاضات امروز معاون اول رییس جمهور، البته قبلتر نیز از زبان دیگر مقامات اقتصادی دولت از جمله نهاوندیان و نوبخت شنیده شده بود. یک اظهارنظر کلی و تاکید بر «عدم نگرانی مردم درباره وضعیت معیشتی» ! عجیب است این جملات شگفت انگیز از زبان جهانگیری که خود از منتقدان وضعیت مشابه در دوران احمدی نژاد بود. او حالا همان جملات را با همان ادبیات تکرار می کند! اما آقای جهانگیری! حقیقتاً این دلار و آن سکه و و قیمت های…
لادن طباطبایی در شبکه من و تو / فیلم
لادن طباطبایی در شبکه من و تو / فیلم - لادن طباطبایی، بازیگر شناخته شده سینما و تلویزیون ایران که برای درمان بیماری فرزندش مدتی است در خارج از ایران به سر می برد امروز مهمان شبکه «من و تو» بود و بدون حجاب مقابل دوربین این شبکه حاضر شد.
تصاویر/ لمس "آزادی" در ورزشگاه آزادی
تصاویر/ لمس "آزادی" در ورزشگاه آزادی - مردم تهران برای اولین بار و برای تماشای مسابقه‌ی فوتبال ایران و اسپانیا در جام جهانی ۲۰۱۸ بهمراه خانواده‌های خود به ورزشگاه صدهزار نفری آزادی رفتند
(ویدئو) رفع ممنوعیت صدای جواد یساری پس از ۴۰ سال
(ویدئو) رفع ممنوعیت صدای جواد یساری پس از ۴۰ سال - جواد یساری پس از ۴۰ سال با خواندن در فیلم «دشمن زن» دوباره به عرصه هنر بازگشت.این گزارش توسط تماشا تهیه و منتشر شده است. منبع
انتشار عکس دلخراش حمید بقایی
انتشار عکس دلخراش حمید بقایی - مشاور رسانه‌ای احمدی نژاد دیشب با انتشار عکسی دلخراش از وضعیت جسمی «حمید بقایی» از بازگشت این مجرم پرونده‌ی مالی آن دولت به زندان اوین خبر داد.
سبک عجیب شوی لباس در عربستان حاشیه ساز شد!
سبک عجیب شوی لباس در عربستان حاشیه ساز شد! - در پی برگزاری نمایش مد لباس زنان به سبکی عجیب در عربستان، سر و صدای بسیاری در رسانه ها به راه افتاد. ماجرا از این قرار بود که لباسها بدون مانکن و مانند اشباح در حال پرواز با استفاده از پهباد نمایش داده شدند.
ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» به نام ولایتی
ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» به نام ولایتی - علی اکبر ولایتی، مرد 37 شغله ای که به جز حوزه دیپلماسی، سالیانیست که کارشناس ادبی، فرهنگی، تاریخی، عرفانی و ... تلویزیون نیز هست، و هر سال دهها جلد کتاب به نام او منتشر می شود. همه ی این سوابق معششع یک سو و چرخش مادام سیاسی او در حوزه های مختلف، در سوی دیگر، کار را به جایی رسانیده که ولایتی را با ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» نیز می شناسند! ولایتی در تازه ترین تغییر مواضع خود این بار برجام را که روزگاری…
صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده
صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده - در این ویدئو صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده توسط معلم مدرسه را مشاهده می کنید.
افشاگری پوری بنایی درباره واقعیتی تلخ از ناصر ملک‌مطیعی
افشاگری پوری بنایی درباره واقعیتی تلخ از ناصر ملک‌مطیعی - پوری بنایی به عیادت پناهی رفت و دیدارش با مرحوم ناصر ملک‌مطیعی پس از پخش نشدن برنامه‌هایش از تلویزیون تعریف کرد.
(ویدئو) آزار جنسی گروهی دانش آموزان در مدرسه‌ای در غرب تهران!
(ویدئو) آزار جنسی گروهی دانش آموزان در مدرسه‌ای در غرب تهران! - ماجرای تکان دهنده اذیت و آزار گروهی دانش آموزان یک دبیرستان پسرانه در غرب تهران وارد فصل تازه‌ای شد.
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد!
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد! - در ادامه حضور چهره های شناخته شده در کمپین "خانم گزارشگر"، این بار آزاده نامداری مجری تلویزیون تلویزیون اقدام به گزارش فوتبال کرد. او برای این کار بازی خاطره انگیز ایران - استرالیا در مقدماتی جام جهانی 98 فرانسه را انتخاب کرده است که گزارش ضعیف او با انتقادات فراوانی مواجه شده است، تا حدی که وبسایت مربوط به این کمپین ویدئوی گزارش این او را از سایت حذف کرد.
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی - عکسی از حضور سید ابراهیم رئیسی در مراسمی ویژه منتشر شده است که گفته می شود متعلق به کنفرانس افق نو در مشهد بوده است. در این عکس حرکات عجیب خانمی با لباس های قرمز، چفیه بر گردن و پرچم در دست در مقابل ابراهیم رییسی به چشم می خورد که توجه کاربران بسیاری را در شبکه های اجتماعی جلب کرده است!