سه شنبه ۱ اسفند ۱۳۹۶ / Tuesday, 20 February, 2018

وفات خیام


وفات خیام
خیام دستی به عصا و دستی در دست "مینوچهر" نوه ی خویش در باغ قدم میزد. آب زلال وآرامی از جوی وسط باغ می گذشت,صدای پرنده ها , همچون طنین نیایش فرشتگان, گوش جان خیام را نوازش می داد... خیام به سختی اما آرام ومطمئن گام بر میداشت وبه سخنان مینوچهر گوش فرا می داد. از پشت دیوار باغ فریاد چند رهگذر- که به ترکی شعر می خوا ندند- خیام ومینوچهر را به خود متوجه کرد. آنان سپاهیان سلاجقه بودند که برای رفتن به عسگر خانه(پادگان) شادمانی می نمودند. مینوچهر گفت این بیچاره ها هر جا بروند, بالاخره باید به عسگر خانه برگردند. ناگهان در اندرون خیام صدایی ناشناخته وگنگ این جمله را بریده بریده فریاد زد , بالاخره باید برگردند... باید... برگردند... انالله... انالله... واناالیه راجعون... راجعون... راجعون....
خیام همانجا نشست, دیگر پایش توان حرکت نداشت... به مینوچهر گفت: پسرم اینجا رانشان کن. ببین کجاییم , درخت را علامت بگذار. مینوچهر چنین کرد , روی درخت را با تکه سنگی دایره کشید وگفت بابا علامت گذاشتم. سپس خیام به بستر برگشت ومینوچهر برای خبر کردن امام محمد بغدادی به حوزه ی علمیه ای که وی درآن تدریس می کرد شتافت و وی را به منزل آورد. حکیم خطاب به وی گفت: اهل خانواده ومردانی از پاکان ونیکان رابخواه تا وصیت کنم.
امام بغدادی برای خبر کردن کسانیکه مورد نظرش بودند دستوراتی داد , اما خود از بالین حکیم تکان نخورد. حکیم کتاب " شفا " ی این سینا را پیش رو نهاد وبه مطالعه پرداخت , تقریبا وقت غذای ظهر رسیده بود که با خواهش واصرار امام بغدادی حکیم حاضر شد چند لقمه ی غذای سبک بخورد , که یکایک بزرگان و افراد فامیل بحضورش رسیدند.
خیام در جملاتی کوتاه , به آنان توصیه کرد که انسانیت , ایمان وعمل صحیح را که نتیجه اش همزیستی مسالمت آمیز و جامعه ای پاک وبی منازعه است در نظر داشته باشند وبرای هیچ چیز در دنیا ارزش قائل نشوند وهمه چیز را رعایت وامانت بدانند. آنگاه گفت: کتب مرا به امام محمد بغدادی بدهید , زیرا او بهتر از فتح پسرم می تواند از آثار علمی نهفته درآنها استفاده کند. اسباب وآلات مربوط به نجوم را به همراه وسایل مربوط به ریاضی وهندسه را به فتح بدهید که هر چه خواهد با آنان بکند.
جنازه ام را درهمین باغ , زیر درختی که معین کرده ام ومینوچهر بر آن علامتی نهاده است دفن کنید. از همه شما می خواهم که هیچکس در مرگم زاری نکند. زیرا من به اندازه ی کافی زندگی کرده ام وهیچ آرزویی ندارم جز آنکه پاسخ مشکلاتم را پیدا کنم و میدانم که پاسخ آنها را در این جهان نمی یابم. مراسم تشییع جنازه وسایر مراسم سنتی را درساده ترین صورت ممکن برگزار کنید وبگذارید همچنانکه در زندگی ام سکوت وآرامش را دوست داشته ام , مرگم باعث بیدار شدن کودکی از خواب , یا پریدن بیماری از بستر نشود. شما بدانید که من خدا را به همان اندازه که برایم ممکن بود شناختم وامید وارم همین شناخت برای من بس باشد. بار دیگر شما را به دوستی یکدیگر توصیه می کنم.
امام بغدادی , برای چند لحظه به اندرون رفت. دختر , نوه وخدمتکاران را خبر کرد. آنها برای وداع با خیام به درون اتاق آمدند , زمزمه ی گریه شروع شد. هر کس کلامی می گفت . ظاهرا خیام دیگر کسی را نمی شناخت. نفس هایش به شمارش افتاده بود. کم کم صدا ها را نیز نمی شنید , فقط لغزش ذرات نور درچشمانش او را زنده نشان می داد.
شب با همه سنگینی اش روی سینه ی نحیف حکیم عمر خیام افتاده بود. قفسه ی سینه خشکیده وریه ها ی او دیگر تاب گرفتن و باز دادن هوا را نداشت. ضربات نبض کند وکند تر شد وبعد قطع شد , حکیم عمر خیام در گذشت. (۱)

(۱) زندگی خیام,مصطفی بادکوبه ای هزاوه ای, زمستان۶۸, شرکت توسعه کتابخانه های ایران.

منبع : بانک اطلاعات حکیم عمر خیام

مطالب مرتبط

شاهنامه‌ و تفکر فردوسی‌


شاهنامه‌ و تفکر فردوسی‌
شاهنامه‌، تبارنامه‌ ملت‌ كهن‌ ماست‌ كه‌ در هرم‌ جگرسوز ایام‌، همواره‌ همچون‌ سروی‌ سایه‌فكن‌ خستگان‌ و مشتاقان‌ ایران‌ زمین‌ را به‌ خنكای‌ خویش‌ فراخوانده‌ است‌. بسا پهلوانانی‌ كه‌ در دامن‌ این‌ دایه‌ پیر بربالیده‌اند، با داستانهای‌ شگفت‌انگیزش‌ زندگی‌ كرده‌اند، با شنیدن‌ حكایت‌ رستم‌ و سهراب‌ باران‌ اشكی‌ بر گونه‌ افشانده‌اند؛ و از خاطره‌ خونین‌ سیاووش‌ بارها بر خویش‌ لرزیده‌اند.
شاهنامه‌، منظومه‌ مفصلی‌ است‌ كه‌ حدوداً از شصت‌ هزار بیت‌ تشكیل‌ شده‌ است‌ و دارای‌ سه‌ دوره‌ اساطیری‌، پهلوانی‌ و تاریخی‌ است‌. دوره‌ اساطیری‌ شاهنامه‌، عهد كیومرث‌ تا سلطنت‌ فریدون‌ را در بر می‌گیرد و دوره‌ پهلوانی‌ آن‌ شامل‌ قیام‌ كاوه‌ تا مرگ‌ رستم‌ است‌. قسمت‌ تاریخی‌ شاهنامه‌، شامل‌ اواخر عهد كیان‌ به‌ بعد می‌شود كه‌ این‌ قسمت‌ نیز با افسانه‌ها و داستانهای‌ حماسی‌ آمیخته‌ است‌.
به‌ عنوان‌ مهمترین‌ ماخذ فردوسی‌ در نظم‌ شاهنامه‌، در درجه‌ اول‌ از شاهنامه‌ ابومنصوری‌ می‌توان‌ نام‌ برد. علاوه‌ بر آن‌، داستانهایی‌ كه‌ درباره‌ رستم‌ و خاندان‌ گرشاسپ‌ وجود داشته‌ و راوی‌ اغلب‌ آنها، فردی‌ به‌ نام‌ آزادسرو بوده‌ است‌، و همچنین‌ داستان‌ها و روایاتی‌ پراكنده‌ كه‌ خود شاعر به‌ صورت‌ شفاهی‌ از دیگران‌ می‌شنید.
فردوسی‌ بر پیرنگ‌ منابع‌ بازمانده‌ كهن‌، چنان‌ كاخ‌ رفیعی‌ از سخن‌ بنیان‌ می‌نهد كه‌ به‌ قول‌ خودش‌ باد و باران‌ نمی‌تواند گزندی‌ بدان‌ برساند و گذشت‌ سالیان‌ خللی‌ در اركانش‌ وارد نمی‌كند.
در برخورد با قصه‌های‌ شاهنامه‌ و دیگر داستان‌های‌ اساطیری‌ فقط‌ به‌ ظاهر داستانها نمی‌توان‌ بسنده‌ كرد؛ تامل‌ و دقت‌ در آنها كه‌ گاه‌ حتی‌ به‌ نظر، ساده‌ می‌نمایند، بسیاری‌ از حقایق‌ وجود را بر ما آشكار می‌كنند. اساطیر، نمونه‌های‌ نخستین‌ و حقیقی‌ اتفاقات‌ جزیی‌ و كلی‌ در عالم‌ واقعیت‌ هستند و تنها آنان‌ كه‌ صاحب‌ تفكر و اهل‌ اندیشه‌اند می‌توانند از ژرفای‌ حقایق‌ موجود در داستان‌های‌ اساطیری‌ بهره‌مند شوند.
زبان‌ قصه‌یی‌ اساطیری‌، زبانی‌ آكنده‌ از رمز و سمبل‌ است‌؛ چنان‌ كه‌ بی‌توجهی‌ به‌ معانی‌ رمزی‌ اساطیر، شكوه‌ و غنای‌ آنها را تا حد قصه‌های‌ معمولی‌ تنزل‌ می‌دهد و حكیم‌ فردوسی‌ توصیه‌ می‌كند:
تو این‌ را دروغ‌ و فسانه‌ مدان‌
به‌ یكسان‌ روش‌ در زمانه‌ مدان‌
از او هر چه‌ اندر خورد با خرد
وگر بر ره‌ رمز معنی‌ برد
شاهنامه‌ روایت‌ نبرد خوبی‌ و بدی‌ است‌ و پهلوانان‌، جنگجویان‌ این‌ نبرد دائمی‌ در ناوردگاه‌ هستی‌اند. جنگ‌ فریدون‌ و كاوه‌ با ضحاك‌ ظالم‌، كین‌ خواهی‌ منوچهر از سلم‌ و تور، مرگ‌ سیاووش‌ به‌ دسیسه‌ سودابه‌ و ... همه‌ حكایت‌ از این‌ نبرد و ستیز دارند. تفكر فردوسی‌ و اندیشه‌ حاكم‌ بر شاهنامه‌ همیشه‌ مدافع‌ خوبیها در برابر بدی‌ وظلم‌ و تباهی‌ و تیرگی‌ است‌. ایران‌ كه‌ سرزمین‌ آزادگان‌ محسوب‌ می‌شود، همواره‌ مورد رشك‌ و آزار و اذیت‌ همسایگانش‌ قرار می‌گیرد.
زیبایی‌ و شكوه‌ ایران‌، آن‌ را در معرض‌ مصیبتهای‌ گوناگون‌ قرار می‌دهد و از همین‌ رو پهلوانانش‌ با تمام‌ توان‌ از موجودیت‌ این‌ كشور و ارزشهای‌ عمیق‌ انسانی‌ مردمانش‌ كه‌ جنبه‌ مقدس‌ و دینی‌ دارد، به‌ دفاع‌ برمی‌خیزد و جان‌ بر سر كار خویش‌ می‌نهند.
برخی‌ از پهلوانان‌ شاهنامه‌ چونان‌ نمونه‌های‌ متعالی‌ آدمی‌ بر خاك‌ هستند كه‌ عمر خویش‌ را به‌ تمامی‌ در خدمت‌ همنوعان‌ خویش‌ گذارده‌اند؛ پهلوانانی‌ همچون‌ فریدون‌، سیاووش‌، كیخسرو، رستم‌، گودرز و طوس‌ از این‌ دسته‌اند.
پهلوانان‌ دیگری‌ نیز همچون‌ ضحاك‌ و سلم‌ و تور وجودشان‌ آكنده‌ از شرارت‌ و بدخویی‌ و فساد است‌؛ گویی‌ ماموران‌ اهریمنند و قصد نابودی‌ و فساد در امور جهان‌ را دارند. قهرمانان‌ شاهنامه‌ با مرگ‌، ستیزی‌ هماره‌ دارند و این‌ ستیز نه‌ رویگردانی‌ از مرگ‌ است‌ و نه‌ پناه‌ بردن‌ و كنج‌ عافیت‌؛ بلكه‌ پهلوان‌ در مواجهه‌ و درگیری‌ با خطرات‌ بزرگ‌ به‌ جنگ‌ مرگ‌ می‌رود و در حقیقت‌، زندگی‌ را از آغوش‌ مرگ‌ می‌دزدد.
زبان‌ شعر فردوسی‌ نه‌ زبان‌ تغزل‌ است‌ و نه‌ زبان‌ ند و نصیحت‌. اگر چه‌ داستانهای‌ او در نهایت‌ به‌ تمامی‌ پند و مثل‌اند و شاعر در پایان‌ اغلب‌ داستانهایش‌ بی‌اعتباری‌ دنیا را فرا یاد خواننده‌ می‌آورد و او را به‌ بیداری‌ و تنبه‌ از غفلت‌ روزگار می‌خواند؛ و چون‌ هنگام‌ سخن‌ عاشقانه‌ می‌رسد، به‌ سادگی‌ و وضوح‌ و در نهایت‌ در شان‌ شكوه‌ و هیبت‌ پهلوانان‌ در این‌ میدان‌ گوی‌ می‌زند.
نگاهی‌ به‌ اسكندرنامه‌ نظامی‌ در قیاس‌ با شاهنامه‌، این‌ حقیقت‌ را بر ما نمایانتر می‌كند. شاعر عارف‌ كه‌ ذهنیتی‌ تغزلی‌ و زبانی‌ نرم‌ و خیال‌انگیز دارد، در وادی‌ حماسه‌ را فراموش‌ كرده‌ است‌؛ حال‌ آن‌ كه‌ حكیم‌ فردوسی‌ حتی‌ در توصیفات‌ تغزلی‌ در حد مقدورات‌ و شان‌ زبان‌ حماسه‌ از تخیل‌ و تصاویر بهره‌ می‌گیرد و از ازدحام‌ بیهوده‌ تصاویر در زبان‌ حماسی‌اش‌ پرهیز می‌كند. تصویر در شعر فردوسی‌ همواره‌ در كنار تجسم‌ وقایع‌ قرار دارد. شاعر حماسی‌سرا با تجسم‌ حوادث‌ و ماجراهای‌ داستان‌ در پیش‌ چشم‌ خواننده‌ او را همراه‌ با خود به‌ متن‌ حوادث‌ می‌برد؛ گویی‌ خواننده‌، داستان‌ را بر پرده‌ سینما به‌ تماشا نشسته‌ است‌.
تصویرسازی‌ و تركیب‌بندی‌ تخیل‌ در اثر فردوسی‌ چنان‌ محكم‌ و متناسب‌ است‌ كه‌ حتی‌ اغلب‌ توصیفات‌ طبیعی‌ درباره‌ طلوع‌، غروب‌، شب‌، روز و ... در شعر او حالت‌ و تصویری‌ حماسی‌ می‌یابند و ظرافت‌ و دقت‌ حكیم‌ طوس‌ در چنین‌ نكاتی‌ موجب‌ هماهنگی‌ جزیی‌ترین‌ امور در شاهنامه‌ با كلیت‌ داستان‌ها شده‌ است‌.
شاهنامه‌ زبانی‌ فاخر و مطنطن‌ دارد. موسیقی‌ در شعر فردوسی‌ از عناصر اصلی‌ شعر محسوب‌ می‌شود. انتخاب‌ وزن‌ متقارب‌ (فعولن‌ فعولن‌ فعولن‌ فعول) كه‌ هجاهای‌ بلند آن‌ كمتر از هجاهای‌ كوتاه‌ است‌، موسیقی‌ حماسی‌ شاهنامه‌ را چند برابر می‌كند.
علاوه‌ بر استفاده‌ از وزن‌ عروضی‌ مناسب‌، فردوسی‌ با به‌ كارگیری‌ قوافی‌ محكم‌ و هم‌ حروفیهای‌ پنهان‌ و آشكار، انواع‌ جناس‌، سجع‌ و دیگر صنایع‌ لفظی‌ تاثیر موسیقایی‌ شعر خود را تا حد ممكن‌ افزایش‌ می‌دهد.
اغراقهای‌ استادانه‌، تشبیهات‌ حسی‌ و القای‌ حالات‌ و نمایش‌ لحظات‌ طبیعت‌ و زندگی‌ از دیگر مشخصات‌ مهم‌ شعر فردوسی‌ است‌.

وبگردی
بار دیگر زیر گرفتن ماموران پلیس با ماشین سواری توسط دراویش
بار دیگر زیر گرفتن ماموران پلیس با ماشین سواری توسط دراویش - باز هم زیر گرفتن ماموران امنیتی و نیروی انتظامی توسط یک ماشین دیگر سواری توسط اراذل خیابان گلستان هفتم
تهدید نیروی انتظامی توسط دراویش ساعتی قبل از درگیری در پاسداران
تهدید نیروی انتظامی توسط دراویش ساعتی قبل از درگیری در پاسداران - تهدید نیروی انتظامی توسط وحوش #دراویش، ساعتی قبل از جنایت تروریستی با اتوبوس:«فقط نیم ساعت وقت دارید تا باید بدون قید و شرط برادرمون رو آزاد کنید...»
حمله با اتوبوس به مأموران پلیس در پاسداران
حمله با اتوبوس به مأموران پلیس در پاسداران - کی از دراویش گنابادی با اتوبوس به مردم و مأموران پلیس در خیابان پاسداران تهران / گفته میشود تعداد شهدای ناجا در حمله آشوبگران فرقه ضاله گنابادی و حامیان نورعلی تابنده به ۴ تن رسیده است.
لحظه مواجهه وزیر راه با خانواده قربانیان سانحه هواپیمای
لحظه مواجهه وزیر راه با خانواده قربانیان سانحه هواپیمای - به دنبال سقوط هواپیمای تهران-یاسوج ویدیو لحظه مواجه خانواده های جانباختگان را با وزیر مشاهده می کنید.
حمله با چاقو به یک راننده سر پارک خودرو
حمله با چاقو به یک راننده سر پارک خودرو - تصاویری دردناک از حمله مرد موتور سوار با چاقو به یک مرد راننده در حضور همسر و فرزندش در شهرستان داراب استان فارس را در ویدئوی زیر می بینید. به نظر میرسد این اتفاق در پی جرو بحثی بر سر پارک کردن وسایل نقلیه روی داده است!
اگر «عدم رویارویی با حریفان اسرائیلی» آرمان ماست چرا پنهانی و دزدکی؟
اگر «عدم رویارویی با حریفان اسرائیلی» آرمان ماست چرا پنهانی و دزدکی؟ - آنچه مشخص است جمهوری اسلامی ایران باید تصمیم مشخص و درستی درباره سیاست عدم رویارویی با ورزشکاران رژیم صهیونیستی بگیرد. دیگر نمی‌توان با این روش تعقیب و گریزی با این مسئله برخورد کرد. دیگر نمی‌توان ورزشکاران را از مقابله با کشتی‌گیران اسرائیلی باز داشت و در برابر رسانه‌های جهانی گفت به خاطر مصدومیت در میدان حاضر نمی‌شویم و در داخل جشن بگیریم که ما عزت‌مان را حفظ کردیم و...
ویدئو / حضور خانواده مسافران هواپیمای یاسوج در محل حادثه
ویدئو / حضور خانواده مسافران هواپیمای یاسوج در محل حادثه - برخی از خانواده‌های مسافران هواپیمای تهران - یاسوج که صبح یکشنبه (۲۹ بهمن) در ارتفاعات سقوط کرد، در حوالی مناطق احتمالی وقوع حادثه حضور یافته‌اند تا از نزدیک در جریان عملیات جست‌وجوی لاشه هواپیما قرار بگیرند. نیروهای حاضر در محل نیز برای آنها توضیح می‌دهند که چرا کار این عملیات با دشواری‌هایی مواجه است.
بدل ایرانی آنجلینا جولی رونمایی شد !
بدل ایرانی آنجلینا جولی رونمایی شد ! - شب گذشته مراسم اکران فیلم بلوک 9 خروجی 2 به کارگردانی علیرضا امینی و تهیه کنندگی محمدرضا شریفی نیا و نیز فیلم شاخ کرگدن در پردیس سینمایی ملت برگزار گردید.
اظهارات جنجالی احمدی نژاد در مقابل دادگاه
اظهارات جنجالی احمدی نژاد در مقابل دادگاه - سخنرانی پرحاشیه احمدی نژاد در مقابل دادگاه بقایی
    پنج راه عملی برای مدیریت انتظارات مشتری
    اگر یک کسب‌وکار مبتنی بر خدمات را رهبری می‌کنید، شاید بتوانید برای ما داستان‌هایی ترسناک از مشتری‌های بد و پروژه‌های نامطلوبی تعریف کنید که سرانجام خوبی نیافتند