ویستا مرجع مهمترین عناوین خبری / چهارشنبه ۲۶ شهریور ۱۳۹۳ / Wednesday, 17 September, 2014 /
بیولوژی و پرورش پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی

بیولوژی و پرورش پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی● مقدمه
پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی به‌دلیل قابلیت منحصر فرد و تماشائی خود که از یک ماهی با ظاهر عادی با تک‌چشم‌هائی که در طرفین سر می‌تواند به‌صورت جفت چشمی در یک طرف سر تغییر حالت دهد؛ مشاهده می‌شود. این تغییر ساختاری زمانی رخ می‌دهد که ماهی هنوز در مرحله لاروی به‌سر می‌برد و جنین پدیده‌ای جزء جالب‌ترین موارد در بین تمامی انواع ماهیان به‌شمار می‌رود. پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی Paralichthys lethostigma جزء خانواده Bothidae و جنس Paralichthys است. گونه‌های پرورش و مهم دیگر Paralichthys dentatus و Paralichthys Olivaceaus می‌باشند.
علاقه وافری در خصوص پرورش پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی وجود دارد. زیرا علاوه بر قیمت بالای گوشت آن، همچنین قابلیت رشد، حتی در آب‌های لب شور را دارا است. بنابراین علاقمندان فراوانی را در بازارهای سرتاسر جهان دارا است. پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی در سرتاسر جنوب غربی ایالات متحده به چشم می‌خورد و می‌توان آنها را در ناحیه وسیع جغرافیائی پرورش داد.
از آنجائی‌که به‌نظر می‌رسد پهن ماهی‌ چپ‌گرد جنوبی در آب‌هائی با درجه شوری پائین از رشد خوبی برخوردار باشد، می‌توان فعالیت‌های پرورشی را به فاصله دوتری از نواحی ساحلی که هزینه‌های پرورش در آن زیاد می‌باشد.
انتقال داده و هزینه‌های ثابت مرتبط با پرورش پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی را کاهش داد با این حال پژوهش‌های انجام گرفته در خصوص نحوهٔ پرورش این ماهی از ۵ سال قبل آغاز شده است که عمدتاً به تولید این نوع ماهی در مراحل ابتدائی تکثیر و پورش اختصاص داشته است و هنوز اطلاعات نهائی در خصوص روش‌های پرورش و امکان پرورش این ماهی در مقیاس اقتصادی به‌دست نیامده است.
● تاریخچه طبیعی
پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی در رودخانه‌ها و مصب‌های واقع در ساحل اقیانوس اطلس از کرولینای شمالی تا جنوب فلوریدا و خلیج کوچک تامپا از منطقه فلوریدا در مجاورت سواحل خلیج فلوریدا تا منطقه جنوب تگزاس یافت می‌شود.
پراکنش این پهن‌ماهی‌ها، حوالی حاشیه فلوریدا در حال کاهش است و این امر به‌عنوان یک سؤال در ذهن برخی از زیست‌شناسان مطرح شده، که آیا ممکن است این ماهیان متعلق به ذخایر طبیعی جداگانه‌ای باشند؟ پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی در گسترهٔ وسیعی از نواحی با آب شور وجود دارد و ماهیان بالغ از اینگونه در آب‌هائی با درجه شوری ۰ تا ۳۶ قسمت در هزار (ppt) یافت می‌شوند صید آنها از طریق قلاب و رشته قلاب‌های طویل در رودخانه‌ها و آب‌های داخلی دور از ساحل چندان معمول نیست.
● گسترهٔ زیستی
پهن‌ماهی چپ‌‌گرد جنوبی بالغ، در طول فصل پائیز از نواحی مجاور ساحل برای تخم‌ریزی به آب‌های دریائی مهاجرت می‌کند و فصل تخم‌ریزی از ماه دسامبر در قسمت‌ بالائی محدودهٔ شمایل آغاز شده و تا اواخر ژانویه و فوریه در محدوده جنوبی ادامه می‌یابد. ماهیان بالغ بلافاصله پس از تخم‌ریزی به رودخانه‌ها و مصب‌های رودخانه‌ای برمی‌گردند. لارو پهن‌ماهی‌ چپ‌ گرد جنوبی در آب‌های مجاور ساحل به مدت ۳۰ تا ۶۰ روز از زوپلاتکتون‌ها تغذیه می‌کند، سپس، تغییرات ساختاری آغاز شده و جریان آبی لاروها را به سمت ورودی مصب‌ها حمل می‌نماید. پس از مرحله تغییرات ساختاری نوزاد پهن‌ماهی بخش‌های جنوبی فعالیت مهاجرت خود را به نواحی بالادست رودخانه آغاز می‌کنند. برخی از محققان بر این باور هستند که بچه‌ماهی و یا ماهیان بالغ پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی در ۲ سال اول زندگی خود برای سپری کردن فصل زمستان در آب‌هائی با شوری پائین باقی مانده و هنگامی‌که به سن ۲ سالگی و بلوغ جنسی رسیدند مهاجرت خود را به سمت اقیانوس آغاز می‌نماید.
● ظاهر بدن
ماهیان بالغ از لحاظ ظاهری قرینه هستند و به‌جای شنا در ستون‌های آبی مانند سایر ماهیان، به‌صورت رویه بالا حرکت نموده و طرف دارای رنگدانه‌های تیره در سطح آب قرار دارد و بستر را برای استتار و استراحت انتخاب می‌نمایند. هر دو چشم و سوراخ‌های بینی در قسمت بالای سر قرار گرفته است. دهان در این ماهیان خمیده و متمایل به طرف فوقانی بدن می‌باشد. لارو این ماهیان پس از رسیدن به مرحله تغییر ساختاری همانند سایر ماهی‌ها است، اما در مرحله تغییر ساختاری (متتامورفوز) که ۳۰ تا ۴۰ روز پس از بیرون آمدن از تخم انجام می‌شود چشم راست به آرامی به طرف چپ سر تغییر مکان می‌یابد و آرواره اندکی خمیده شده و ماهیان علاوه بر توانائی شنای جانبی دارای قابلیت شنا به سمت بالا و پائین نیز می‌باشند. هنگامی‌که مرحله تغییر ساختاری در طی ۲ تا ۳ هفته به پایان برسد به‌صورت ماهیان بالغ درمی‌آید و از این زمان به بعد بیشتر اوقات در کف بستر به استتار و استراحت می‌پردازد.
● چرخه زندگی پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی
۱) مرحله جذب کلسیم
۲) مرحله لاروی (شروع تغذیه فعال)
۳) آغاز تغییرات ساختاری در شکل بدن و چشم‌ها
۴) مرحله تغییر ساختاری و قرار گرفتن چشم در سمت چپ بدن
۵) مرحله بستر زی شدن (استتار و استراحت)
۶) مرحله حرکتی (تغذیه‌ای)
۷) بلوغ و فعالیت‌های زیستی
● عادات غذائی در شرایط طبیعی
پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی با کمین کردن در بستر و حرکت ناگهانی به طرف بالا شکار خود را به‌دست می‌آورد، این عمل با تخلیه هوا از دهان صورت می‌گیرد و طعمه در طی یک حرکت سریع به دهان بلعیده و سپس وارد بدن می‌شود. این ماهیان در محیط طبیعی عمدتاً از میگو و ماهیان کوچک تغذیه می‌کنند؛ پس از شکار طعمه بلافاصله در محیط در حرکتی سریع به عقب حرکت نمود و در بستر آب قرار می‌گیرد. پهن‌ماهیان پرورشی به شیوه‌ای مشابه ماهیان دریائی در محیط‌های طبیعی تغذیه می‌نمایند اما تغذیه در ماهیان پرورشی به‌گونه‌ای آموزش داده شده که ماهیان به سطح آب آمده و از غذای خشک و یا فشرده برای این عمل استفاده می‌کنند.
● تولیدمثل در شرایط طبیعی
ماهیان بالغ در اواخر پائیز از رودخانه‌ها و مصب‌های آن به دریا مهاجرت نموده و در ماه نوامبر تا فوریه در آب‌های گرم مجاور ساحل و جریان گلف استریم تخم‌ریزی می‌کنند. تخم‌های لقاح‌یافته‌ای در عمق ۳۰ تا ۲۰۰ متری نیز یافت شده‌اند. هنگامی‌که پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی در سن ۲ سالگی به بلوغ جنسی می‌رسد در این سن وزن ماهی‌ نر ۳۰۰ تا ۴۰۰ گرم (طول آن ۲۵۰ میلی‌متر) و وزن ماهی ماده ۸۰۰ گرم (به طول ۳۵۰ میلی‌متر) می‌باشد ماهیان ماده اقدام به تخم‌ریزی کرده و به‌ازاء هر کیلوگرم وزن بدن تعداد صد هزار عدد تخم در طی چند روز می‌گذارند. اگرچه تعداد تخم‌های گذاشته شده در هر بار توسط این ماهیان در مقایسه با سایر گونه‌های ماهی که از نظر وزنی مشابه می‌باشند نسبتاً اندک است اما کل تولید تخم پهن‌ماهی در صورتی‌که تمامی قسمت‌های تخمک با هم ترکیب نشده باشند با سایر ماهیان مشابه است تخم‌های آن حدود ۱ میلی‌متر قطر داشته و از نظر ظاهری نسبتاً شفاف و واجد یک لکه چربی است که دارای قابلیت شناوری بالائی می‌باشد.
● فنون پرورش پهن ماهیان چپ‌گرد جنوبی
▪ تهیه ماهیان مولد
به‌دلیل اینکه پهن ماهیان بالغ تنها در زمان‌های خاصی از سال برای تخم‌ریزی مهاجرت می‌کنند به‌راحتی می‌توان آنها را در تورهای پره‌ای که در دهانه رودخانه‌ها و یا در امتداد سواحل واقع بر مصب رودخانه‌ها مستقر می‌شوند، صید کرد. بدین‌ترتیب می‌توان در حالی‌که برای مدت کوتاهی بیرون از آب قرار می‌گیرد، برای انتقال به مخازنی که اختصاصاً به همین منظور در انتهاء قایق ساخته شده به‌صورت زنده نگهداری و ماهیان مولد با کیفیت بالائی را به‌دست آورد. تعدادی از پژوهشگران موفق شدند برخی از ماهیان مولد از این نوع را از ماهیگیران تجاری و یا تفریحی که با قلاب و دست اقدام به صید می‌کنند تهیه نمایند اما این روش فشارهائی را بر ماهی وارد می‌کند و ممکن است به مرگ یا بازدهی اندک تخم‌دهی منجر گردد.
▪ تخم‌ریزی مصنوعی
به‌دلیل آنکه پهن‌ماهی چپ‌گرد (ماهی فلاندر) در طول پائیز و زمستان تخم‌ریزی می‌ماید شرایط زیست‌محیطی لازم برای ترغیب تخم‌ریزی دورهٔ نوری ۹ تا ۱۰ ساعت و دمای ۱۶ درجه سانتی‌گراد می‌باشد. شرایط نوری می‌بایست چندین ماه قبل از زمان موردنظر تخم‌ریزی آغاز شده باشد. طول روز و دما باید به‌تدریج کاهش یابد و ۲ هفته قبل از تخم‌ریزی به سطوح مطلوب برسد به‌طوری که به حد کافی در اختیار ماهی قرار گیرد تا به رشد تخم‌ها منجر گردد. ماهیان مولدی که تحت چنین شرایطی قرار می‌گیرند می‌بایستی چندین ماه بدین ترتیب به تلید تخم بپردازند. بسیاری از متخصصین در حال حاضر دست‌اندرکار پرورش پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی هستند و از نوعی هورمون واسط جهت افزایش تسریع فرآیند بلوغ جنسی و تخم‌ریزی در ماهی استفاده می‌کنند. این مواد دارای کلسترول و سلولز بوده که حاوی ترکیبات مصنوعی هورمون‌های آزادکننده غدد جنسی GoRHA در بین عضلات که در ناحیه حد واسط باله پشتی و خط جانبی قرار دارد دیده می‌شود. مقدار معادل این هورمون ۵۰ تا ۱۰۰ میکروگرم در کیلوگرم با حداکثر قطر اووسیت ۵۰۰ میکرومتر می‌باشد.
این حالت در ماهیان ماده که به بلوغ رسیده‌اند و دارای برآمدگی‌هی قابل‌ملاحظه‌ای در ناحیه شکمی خود هستند انجام می‌گردد.
ماهیان ماده‌ای که قطر تخم‌های آنها کم است را نمی‌توان با تزریق هورمون به مرحله بلوغ جنسی رساند به‌طور کل تخم‌ها ۴۸ ساعت پس از تزریق به مرحله بلوغ جنسی و تخم‌گذاری می‌رسند و می‌توان پس از تخم‌گیری از ماهی ماده تخم‌های به‌دست آمده را با اسپرم‌های نر درآمیخت. تخم‌ها از ناحیه حفره شکمی یا بخش کور تخلیه می‌شوند و اسپرم‌ها نیز از طرف باله پشتی و یا طرف چشم‌زده بدن ماهی خارج می‌شود. تخم‌های سالم و ماندنی در روی ستون‌های آبی شناور می‌مانند اما تمامی این تخم‌ها به مرحله لقاح نمی‌رسند. میزان لقاح‌یافتگی تخم‌های شناور را می‌توان ۶ ساعت پس از انجام عمل لقاح مشخص گردد در این زمان جنین وارد مرحله چندسلولی می‌شود که به‌راحتی با ۱۰۰ درجه بزرگنمائی به کمک ذره‌بین قابل دیدن می‌باشد.
پژوهشگران برای تولید تخم‌های لقاح‌یافته برای کشت لاروها از روش تخم‌گیری ماهی استفاده نموده‌اند. گرچه روش تخم‌کشی مستلزم در دست گرفتن ماهی است و برای ماهی‌ها فشار و استرس را به دنبال دارد لیکن این روش دارای این مزیت است که تعداد کافی از این تخم‌ها در مدت زمان کوتاهی به‌دست می‌آید که برای ذخیره کردن در مخازن ویژه پرورش لارو مناسب است. اخیراً در مخزن‌های تخم‌ریزی، تخم‌های بدون تزریق هورمون شمار قابل‌ملاحظه‌ای از تخم‌های لقاح‌یافته را به خود اختصاص داده اما این روش به سطح قابل اعتمادی که برای انجام پرورش لارو ماهی در مقیاس تجاری لازم می‌باشد ترسیده است.
مخازن تخمریزی به وضوح برای ماهیان، استرس و فشار کمتری را به دنبال دارند زیرا نیازی به در دست گرفتن ماهی و استفاده از مواد بیهوش کننده نمی‌باشد. همچنین این روش تخم‌ها با کیفیت بهتری را تشکیل می‌دهند. ماهیان نر در مقایسه با سایر ماهیان، مقدار اسپرم کمتری تولید می‌کنند هنگامی‌که نرهای دارای اسپرم از ناحیه شکمی به آرامی فشار داده شوند. مقدار ۵/۰ میلی‌لیتر اسپرم به‌دست می‌آید. تزریق هورمون گونادوتروپین که در انسان نیز وجود دارد H۶۶ در افزایش حجم اسپرم یا آغاز فرآیند تولید اسپرم بی‌اثر می‌باشد برنامه‌ریزی برای ایجاد شرایط مناسب زیست‌محیطی پیش از زمان تخم‌ریزی ظاهراً کارآمدترین راه برای تهیه ماهیان نر مولد در مجموعه ذخیرهٔ پرورشی محسوب می‌شود.● پرورش لارو
تخم‌ها پس از طی ۵۵ ساعت دوره پرورشی در دمای ۶۳ درجه فارنهایت (۱۷ درجه سانتی‌گراد) تبدیل به لارو شده و از تخم بیرون می‌آیند. لاروهائی که تازه سر از تخم بیرون آورده‌اند فاقد باله، چشم و یا دهان هستند اما پیش از نخستین مرحله تغذیه و در عرض ۵ روز این اندام‌ها در آنها رشد می‌نماید. لاروها قبل از تغذیه آغازین در مخازن ۲۰ تا ۳۰ لیتری که دارای ارتفاع آبی برابر با ۱ تا ۴ متر می‌باشد قرار داده می‌شوند. بسیاری از پرورش‌دهندگان با تراکم ۱۵۰ هزار رشته جلبکی اقدام به افزودن جلبک به هر لیتر از آب می‌نمایند. تا مشابه تغذیه آغازین کیسه زرده کاملاً جذب گردد اما بافت‌های چربی همچنان به مدت چند روز باقی می‌مانند در این زمان روتیفرها به میزان ۵ میلی‌لیتر مصرف می‌شوند تا اینکه ۱۵ تا ۲۵ روز از زمان تخم‌گشائی در لاروها سپری می‌شود و در این هنگام شروع به خوردن ناپلی آرتمیا می‌نمایند
. مقدار مصرف ناپلی آرتمیا در مرحله اول ۱ میلی‌لیتر است و این مقدار تا شروع تغییر ساختاری به ۵ میلی‌لیتر نیز می‌رسد و جمعاً تا ۵۵ روز پس از تبدیل لاروی ادامه می‌یابد. مرحله تغییر ساختاری در حدود روز سی‌ام و دمای ۱۷ درجه سانتی‌گراد آغاز می‌شود و تقریباً ۲ هفته به طول می‌انجامد سرتاسر دوره پرورش لارو، تماماً در آب شور دریا با درجه شوری ۳۳ppt و حرارت بین ۱۷ تا ۲۱ درجه سانتی‌گراد انجام می‌شود.
حد مطلوب بقا و بازماندگی و رشد تخم‌ها در ۱۷ درجه سانتی‌گراد صورت می‌گیرد این در حالی است که شرایط بقا و شروع تغییر ساختاری در دمای ۲۱ درجه سانتی‌گراد انجام می‌پذیرد. پرورش لاروها در حوضچه‌ها نیز امکان‌پذیر بوده اما روش‌های بهینه برداشت آنها نیز می‌بایست تهیه شود. اخیراً ماهیانی را که مرحلهٔ تغییر ساختاری را گذرانده‌اند می‌توان به‌تدریج با کاش میزان آرتمیا به نسبت ۵ میلی‌لیتر تا ۰ میلی‌لیتر و استفاده از غذاهای جایگزین که اندازه آنها ۲۵۰ تا ۵۰۰ میکرومتر و به رنگ نارنجی یا متمایل به قرمز شبیه به آرتمیا باشند تغذیه کرد.
هنگامی‌که کار تعویض غذائی با موفقیت انجام شد پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی را می‌توان برحسب اندازه دسته‌بندی کرد تا با اجتناب از همجنس‌خواری بتوان آن را داخل حوضچه‌های پرورشی قرار داد که در این زمان طول ماهی به ۵/۲ سانتی‌متر می‌رسد.
● میزان رشد
در مورد میزان رشد این ماهیان و ضریب تبدیل غذائی آنها اطلاعات اندکی در دسترس است اما مشخص شده است که ماهی ماده به‌طور تقریبی ۳ برابر سریع‌تر از نرها رشد می‌کند. مانند سایر ماهیان پهن، جنسیت ماهی قبل از مرحله تغییر ساختاری قابل تشخیص نیست و بدین‌ترتیب زمان مشخصی برای تعیین جنسیت پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی شناخته شده نیست. در پهن‌ماهی ژاپنی می‌توان با ۶ شوک دمائی جنسیت ماهی را با استفاده از تغییرات دمای آب تحت‌تأثیر قرار داد. دمای مطلوب برای تحت‌تأثیر قرار دادن بیشترین درصد ماهیان ماده، ۲۱ درجه سانتی‌گراد است دماهای بالاتر یا پائین‌تر از آن احتمالاً به‌طور چشم‌گیری منجر به درصدهای بیشتری از ماهیان نر در کل جمعیت این ماهیان خواهد شد و در مقادیر بالائی از تراکم پرورش ساختار جمعیت این ماهیان، به سمت جنسیت نر متمایل می‌گردد. بنابراین برای نیل به رشد و سوددهی مطلوب در پرورش این ماهی‌ها می‌بایست مراکز تکثیر پرورش تماماً به تولید ماهیان انگشت قد ماده بپردازند.
پهن‌ماهی‌ها دارای همجنس‌خواری و تغذیه تهاجمی در سطح آب می‌باشند این رفتارهای تهاجمی منجر به رشد ناهمگون در بین آنها شده که اغلب می‌بایست آنها را برحسب اندازه تقسیم‌بندی و جداکرد تا میزان بقای آنها را افزایش دهد ممکن است نیاز باشد که ماهیان انگشت قد را در طی چند ماه پرورش ۳ یا ۴ دفعه رقم‌بندی کرد تا در این فاصله زمانی به وزن ۲ الی ۱۰ گرم برسند. ماهیان بزرگتر به چنین دفعاتی از درجه‌بندی برحسب اندازه نیازی ندارند.
در مورد شناسائی عوامل زیست‌محیطی مؤثر بر رشد این ماهیان پژوهش‌های چندانی صورت نگرفته است. ماهیانی که تازه مرحله تغییر ساختاری را پشت سر گذاشته‌اند در برابر کاهش شوری آب بسیار مقاوم هستند و می‌توان آنها را در آب‌های شیرین با درجه سختی و قلیائی بالا (در حدود ۲۰۰ ppm یا بیشتر) نیز پرورش داد. مطالعات ۱۲ هفته‌ای انجام شده در خصوص میزان رشد پهن‌ماهی چپ گرد جنوبی نشان داد که این ماهیان در شوری صفر ppt، چندان تفاوتی از نظر وزنی با هم ندارند. اما در شوری ppt۲۰ از لحاظ جثه، ۶۰ گرم تفاوت وزنی مشاهده می‌شود. با این حال پیش از هرگونه تلاشی برای پرورش این ماهی در آب‌های شیرین و عرضهٔ آن در بازار لازم است مطالعات و بررسی‌های طولانی‌تری انجام پذیرد. بر همین اساس در شرایط زیست طبیعی ماهی، این احتمال وجود دارد که این نوع خاص از پهن‌ماهی‌ها، بتوانند دمای آب بیش از ۲۸ درجه سانتی‌گراد را در طی دوره پرورش تحمل نمایند. شواهد و گفته‌های حاصل از صیادان تفریحی و تجاری نشان می‌دهد.
پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی به‌طور معمول در ماه‌های تابستان در آب‌های کم‌عمق با دمای بیش از ۳۰ درجه سانتی‌گراد صید می‌شود. می‌توان با افزودن درجه شوری به میزان مشابه آب دریا مقاومت این ماهی را در برابر کاهش دمای آب افزایش داده و این امر را با کمتر از ۴ درجه سانتی‌گراد رساند. سایر ماهیان پهن پیکر مانند: ماهی توربوت، هالیبوت فلاندر ژاپنی در مخازن خارج از سالن‌های پرورش واقع در خشکی و یا در مجموعه‌های سرپوشیده با سیستم مدار بسته کشت می‌شوند. اندازه و شکل مخزن به‌طور چشم‌گیری متفاوت است اما قطر آن به‌طور معمول ۹-۶ متر است و ماهی‌ها به دور از نور آفتاب و در زیر پارچه مشکی رنگ نگهداری می‌شوند. عمق آب مخازن نیم تا یک متر بوده و آب در آنها به‌صورت پیوسته در جریان است و تمامی آب مخزن هر ۲ تا ۳ ساعت به‌طور کامل تعویض می‌شود. این مخازن به‌گونه‌ای ماهی‌دار می‌شوند که در نهایت با تراکم پرورشی ۱۰ تا ۳۰ کیلوگرم در هر مترمکعب، ماهی‌هائی به وزن ۱ کیلوگرم را در اختیار دارند. این احتمال نیز وجود دارد که در مراکز پرورش پهن‌ماهی از همین مخازن برای پرورش ماهی استفاده شود.
● عادات غذائی
پهن‌ماهی چپ‌گرد مانند سایر پهن‌ماهی شکلان نیازمند به ۵۰ تا ۵۵ درصد پروتئین می‌باشد. غذای این ماهی به‌طور مشخص دارای ۶ تا ۱۴ درصد چربی و کمتر از ۱۷ درصد خاکستر است. ماهیان انگشت قد این گونه ۳ تا ۴ بار غذادهی می‌شوند، حال آنکه ماهیان بزرگتر روزانه ۱ یا ۲ دفعه تغذیه می‌شوند؛ مقادیر تغذیه باید در حدود ۶ تا ۱۰ درصد وزن بدن در طی دوره نوزادی را شامل شود و این مقدار در زمانی‌که طول بدن ماهی ۲۰ تا ۳۰ سانتی‌متر است می‌بایست به ترتیب ۴/۰ تا ۲/۲ درصد و ۳/۰ تا ۸/۱ درصد باشد ضمناً در طول فصل زمستان که دمای آب کمتر از ۱۲ درجه سانتی‌گراد است. میزان وزن غذای روزانه باید ۲/۰ درصد وزن ماهی باشد. گرچه هزینه غذای پرورشی به‌دلیل بالا بودن قیمت مواد پروتئینی پرهزینه است اما ضریب تبدیل غذای این ماهی در حد بسیار مناسبی قرار دارد و مقدار تبدیل غذائی آنها کمتر از ۲ به ۱ است از این رو قیمت بالای غذا به‌واسطه مقادیر کمتر مواد غذائی مورد نیاز برای تولید هر پوند ماهی جبران می‌شود.
● بیماری
گرچه هنوز بیماری خاصی در مورد پهن‌ماهی چپ‌گرد (فلاندر جنوبی) گزارش نشده است اما ممکن است آنها نسبت به طیف گسترده‌ای از عفونت‌های باکتریائی حاصل از (Aeramonas staphlocaccus) ویبریوزیس که سایر گونه‌ها پهن‌ماهی چپ گرد جنوبی پرورش را آلوده می‌کند؛ نیز مستعد باشند. ادوارد سیلاتاردا از جمله عوامل دائمی بیماری‌زای پهن ماهی چپ‌گرد ژاپنی است. ویروس‌هائی همچون ویروس هرپس (herpes) و هایپرپلاسیا و بیماری عصبی تکروسیس (ویروس تکروسیس عصبی استریپت جک ماهی قباد) نیز در بین کفشک ماهی ژاپنی پرورشی مشاهده می‌شود و ممکن است در پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی نیز سبب بروز مشکلات مشابهی گردد.
ذخایر پرورشی که از دریا گرفته شده‌اند غالباً دارای انگل‌هائی هستند که وارد چرخه پرورشی می‌شوند و از این رو باید این ماهی‌ها را در قرنطینه نگهداری نمود و حداقل چند هفته پیش از وارد کردن آنها به سیستم آب اصلی آنها را در چنین حالتی قرار داد. طبق گزارش‌ها شپش‌های دریائی همچون آرگولوس (Argulus) که جزء انگل‌های بیرونی هستند و زالوها، همچنین کرم‌های روده‌ای نیز از جمله مشکلات شایع در بین ماهی‌های گرفته شده از دریا می‌باشد.
● بازاریابی
پهن‌ماهی‌شکلان دارای بازار بسیار مناسبی در سراسر جهان هستند پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی از لحاظ ظاهری با پهن‌ماهی چپ‌گرد ژاپنی و پهن‌ماهی چپ‌گرد تابستانی تقریباً یکسان بوده و از این رو در بازارهای مشابهی به فروش می‌رسند.
صید پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی و پهن‌ماهی چپ‌گرد تابستانی هیچگاه به‌طور جداگانه از هم صورت نمی‌گیرد به‌طور کل ماهیگیری در مقیاس تجاری پهن‌ماهی چپ گرد جنوبی از مقدار بیست هزار تن در اواسط دهه ۸۰ به میزان برداشت پایدار تقریباً ۵۰۰۰ تن در سال ۱۹۸۹ کاهش یافت. بخش اعظمی از این ماهیان به‌صورت عمل‌آوری شده، فیله به فروش می‌رسند اما مقدار قابل ملاحظه‌ای نیز به‌صورت کامل و تازه صید شده (بیشتر در بازارهای ژاپن و کره) عرضه می‌گردد. ماهی کامل با کیفیت مرغوب و نگهداری‌شده در یخ به وزن ۱ تا ۲ پوندی ۴ تا ۶ دلار و قطعات ۴-۲ پوندی ۹ دلار و برای ماهی ۴ پوندی ۱۰ تا ۱۲ دلار به فروش می‌رسند.
● جنبه‌های اقتصادی
در مورد پرورش پهن‌ماهی چپ‌‌گرد جنوبی تاکنون هیچگونه مطالعات اقتصادی صورت نگرفته است. با این حال یک الگوی اقتصادی احتمالی برای پهن‌ماهی چپ‌گرد تابستانی تهیه شده است اما نتایج عینی مربوط به مخارج و عایدات حاصل شده از تولید در مقیاس تجاری هنوز در اختیار نمی‌باشد. با توجه به شباهت‌های زیست‌شناختی که این ماهی با پهن‌ماهی چپ‌گرد ژاپنی دارد می‌توان در خصوص برخی از ابعاد اقتصادی ماهی فلاندر جنوبی برآوردهائی ارائه داد. ژاپن از لحاظ اهمیت در تولید پهن‌ماهی پرورشی با تولید سالانه ۷۰۰۰ تن دارای مقام سوم جهانی می‌باشد. این سطح از تولید در زمان نسبتاً کوتاه ۲۰ ساله به‌دست آمده است، براساس این افزایش تولید در ژاپن (از لحاظ قیمت‌های بالای ماهی شهرت یافته است)، می‌تواند به‌طور منطقی موفقیت پرورش پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی در ایالات متحده را آشکار سازد.
● نتایج
پرورش پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی هنوز در مراحل اولیه به‌سر می‌برد. در حال حاضر هنوز اطلاعات بنیادین در خصوص ابعاد پرورشی و اقتصادی آن در دسترس نیست. تولید اندازه‌ٔ انگشت قد این ماهیان در مراکز تفریحگاهی مورد پژوهش و تحقیق قرار گرفته است و گام‌های مهمی در این راستا برداشته شده است. لازم است در خصوص روش‌های تولید انبوه تک‌جنسی ماهی ماده انگشت قد تحقیقات بیشتری صورت گیرد، زیرا ماهیان ماده ۳ برابر سریع‌تر از انواع نر رشد می‌کنند. تولید تماماً جنس ماده ماهیان انگشت قد مستلزم ایجاد مراکز بسیار اختصاصی تکثیر و پرورش با شرایط کنترل‌شده دمائی و زیستی برای ذخایر پرورشی در طول مرحله شکل‌گیری جنسیتی می‌باشد الزامات غذائی و زیست‌محیطی پرورشی این نوع از ماهی‌ها هنوز به‌خوبی تعریف شده نیست. اما سیستم‌های پرورشی احتمالاً مشابه مواردی است که بیشتر در مورد سایر پهن‌ماهی‌شکلان مانند پهن‌ماهی چپ‌گرد تابستانی و پهن‌ماهی چپ‌گرد ژاپنی به‌کار گرفته شده است.
دکتر مهران یاسمی
عضو هیئت علمی و رئیس گروه تخصصی شیلات و آبزیان مؤسسه آموزش عالی علمی کاربردی جهاد کشاورزی
منابع
- یاسمی، م، ۱۳۸۳. بررسی تنوع گونه‌ای راسته کفشک ماهیان (Pleuronectiformes) آب‌های ساحلی ایران در خلیج‌فارس با استفاده از روش‌های مورفومتریک رساله دکتری، ۱۵۷ صفحه
-Daniels, V.H. ۲۰۰۰. Species Profile flounder, southern regional aquaculturesouthern center, srac publication no. ۷۲۶
-Kramer, S.H.۱۹۹۱. Growth, mortality and movements of juvenile California halibut paralichthys californicus in shallow coastal and bay habits of San Diego Country, California. Fish. Bull. ۸۹.۱۹۵.۲۰۷
-Manickchand - Heileman, S.C.۱۹۹۴ Distribution and abundance of flatfish on the southern American continental shelf from suriname to Calfornia. Neth. j. Sea Res. ۳۲:۴۴۱-۴۵۲
- Nelson, j.S.۲۰۰۶. Fishes of the world . ۲nd edition pub John wiley and sons. ۶۰۱p
- Smith, J.I.B.۱۹۸۶. Fishes of family pleauronectiformes
- www.fishbase.org
منبع : نشریه آموزشهای علمی کاربردی

همچنین مشاهده کنید


همچنین سایر کاربران این صفحات را هم دیده‌اند
تغذیه    تداخل غذا و دارو    اثر تغذیه بر دارو    اثرات دارو بر وضعیت تغذیه ای   
شعر و ادب    وحشی بافقی    گزیده اشعار    غزلیات   
صنعت توریسم    فهرست موضوعی و تشریحی جاذبه های ایران    جاذبه های تاریخی   
ارتباطات    ارتباطات انسانی    پیام    پیام های غیرکلامی    ارتباطات غیرکلامی    زبان بدن کودک    اصوات غیرکلامی دیگر    نوزاد چگونه زبان بدن را می آموزد   
دارو و درمان    درمان    بیماری های داخلی    بیماری های عفونی    انواع بیماری های عفونی    سرخک، سرخجه، اوریون، و عفونت های پارووویروسی    اوریون (Mumps)   
کشاورزی جنگلداری و شیلات    محصول    محصولات دام و طیور - چهارپایان    نشخوار كنند گان ـ شتر    تغذیه شتر    پرواربندی شتر    نکات مهم پرواربندی در ایران   
شعر و ادب    خواجوی کرمانی    دیوان اشعار    غزلیات   
دارو و درمان    درمان    جراحی    معده و دئودنوم    معده    فیزیولوژی   
موسیقی    موسیقی جهان    تاریخ هنر موسیقی غرب    سبک های موسیقائی سدهٔ بیستم (۱۹۰۰ تا ۱۹۵۰)   
روانشناسی    تاریخ علم روانشناسی    زمینه ها    آغاز روانشناسی جدید    عینی گرائی انگلیسی، برکلی، هیوم و هارتلی   

کلمات در حال جستجو
آل کاپون    تبهکاری    مافیایی    بلژیک    خودکشی    آمریکا    ایران    داعش    سوریه    عراق    مرتضی نبوی    یارانه    سالار عقیلی    طهماسبی    موسیقی    قالیباف    زنان    شهرداری    انتقادات    کی روش    تمدید    قرار داد    وزرای خارجه    غرب    نیویورک    حجاب    پروین اعتصامی    فیلم    سینما   

برخی منابع مهم خبری
زومیت - شفقنا ورزشی - افکار - ایران ورزشی - ایلنا - الف - ارانیکو - جوان - خودرو - جام جم - رجانیوز - ایران اکونومیست - برنا - بولتن - تسنیم - روزنامه نود - شانا - تراز - پرشین خودرو - کافه سینما - ایتنا - موبنا - پرشین وی - بهارنیوز - بی باک - پویش - تبیان - ایران استخدام - پی سی ورلد - اکو - موسیقی ایرانیان - عیارآنلاین - نورپرتال - گویا آی تی - رسالت - رهیاب - پرسپولیس - ورزش سه - دیدبان - دیپلماسی ایرانی - اروم‌نیوز - صراط - مهر - مهرخانه - اقتصاد ایرانی - ایستنا - ای استخدام - پول - سنا - پارس فوتبال - اقتصادایران آنلاین - برهان - خبر آنلاین - پرداد - شهرسخت‎‌افزار - روزنو - بانی فیلم - انصاف - عماریون - سلامت نیوز - کتابخانه مجلس - بنکر - رویش - خبرنامه دانشجویان - دنیای اقتصاد - ایفنام - آرمان - مجله ماشین - پارس - آی سی تی - همشهری - شفا - بورس نیوز - اصفهان امروز - پانا - معماری - ایران - ایبنا - مثلث - فردا - گسترش صنعت - ایربا - میراث فرهنگی - جهان نیوز - شفاف - سینما نگار - موج - روزگارنو - پارسینه - عصر خودرو - فرهنگ - خرداد - موسیقی ما - ایسنا - سیاست روز - ایمنا - سیمرغ - شرق - قدس آنلاین - اعتدال - فان پاتوق - بانک ورزش - آی تی آنالیز - شبکه - سینما پرس - برترینها - تریبون - سلامانه - فارنت - تدبیر 24 - . - نیک صالحی - شهرخبر - مشرق - اقتصاد آنلاین - تابناک - لیزنا - آفتاب - خبرورزشی - افق - فرهنگ امروز - فرارو - تفاهم - ایران و جهان - سخن‌آنلاین - ایران گراند - آریا - اقتصاد پنهان - جماران - سراج 24 - پیام نو - دانشجو - نماینده - تهران پرس - سینما خبر - واحد مرکزی خبر - حوادث - سی نت - خانه ملت - حوزه هنری - انتخاب - جنوب - باشگاه خبرنگاران - استخدام - شفقنا - سفیر - نامه - جمهوریت - تیک - ملت - عصرایران - آفتاب نیوز - گفتار - فارس - خانه‌ ورزش - ایرنا - پیام نفت - طلا - سیتنا - زیباکلام - العالم -



ازدواج اسطوره فوتبال با یک ژاپنی+ عکس - خیریه شهرام ناظری و ناصر ملک مطیعی/عکس - تصاویر عقد قرارداد جدید کی روش با فدراسیون فوتبال / کی روش رسما سرمربی فوتبال ایران شد - یک تصویر زیبا از مربیان و کاپیتان های سه تیم گروه جی (ایران، آلمان و فرانسه) - اولین بازیکن مازاد درخشان مشخص شد/ عکس - تصاویر/ رویت مرسدس SLS GT در ایران - عکس/ احسان علیخانی در کاخ کرملین - عکس متفاوت از پشت صحنه «حکم» - عکس/ تعجب یک نوزاد از دیدن اوباما! - هدیه کریس رونالدو برای حسین هدایتی ؛ عکس - عکسهای طناز طباطبایی را با ˝ آرایش غلیظ˝ ببینید - تصاویر/ مهمانداران قطار - ظریف و همسرش در یک نمایشگاه/ تصاویر - نخستین عکس «سلفی» جهان - عکس: محسن تنابنده، کاندید نمایندگی شد - دیدنی های امروز - بازوبند صلح بر بازوی جهانبخش+عکس - مسن‌ترین موجود زنده ایران+عکس - عکس/ نت‌برداری هیات کره‌ای در دیدار با روحانی - تصاویرجشنواره میانه پاییز - فروش دستمال توالت با عکس پوتین+عکس

شرمن: وضعیت کنونی برنامه هسته‌ای ایران غیرقابل قبول است/اختلافات بسیار زیاد است - نماینده آمریکا در مذاکرات هسته‌ای با ایران، روز سه‌شنبه در سخنرانی در دانشگاه «جورج تاون»، بار دیگر وضعیت کنونی برنامه هسته‌ای ایران را غیرقابل قبول خواند و گفت واشنگتن به…
همه‌پرسی استقلال اسکاتلند به روایت آمار - ساکنان اسکاتلند روز پنج‌شنبه در همه‌پرسی‌ای شرکت می‌کنند که نتیجه آن می‌تواند سرنوشت انگلیس و اسکاتلند را دستخوش تغییرات بسیار بزرگی کند.
چگونه نیروهای مردمی و ارتش عراق کمر داعش را شکستند؟ - نبرد در آمرلی به نوعی یک نقطه عطف در جنگ با داعش بود و مردم و ارتش عراق خودشان این توانایی را دارند که پس از آموزش دیدن از سد تروریست‌ها عبور کنند و کمر داعش را با آموزش مناسب بشکنند.
لهستان بازی نزدیک برابر برزیل را پیروز شد - تیم ملی والیبال لهستان جدال حساس برابر برزیل را در مرحله نهایی رقابتهای قهرمانی جهان پیروز شد تا گام بلندی برای حضور در مرحله نیمه نهایی بردارد.
شروع توفانی مدافع قهرمانی/ اتلتیکو مادرید و آرسنال شکست خوردند - فصل جدید رقابتهای لیگ قهرمانان فوتبال اروپا با پیروزی پرگل رئال مادرید و شکست اتلتیکو، آرسنال و بنفیکا همراه شد.
همه نتايج دور اول لیگ قهرمانان اروپا - گروه ورزشي: دور اول از مرحله گروهی لیگ قهرمانان اروپا با انجام هشت دیدار مختلف از گروه‌های اول تا چهارم از ساعت 22:15 سه شنبه شب در ...
پیروزی رئال، دورتموند، یوونتوس، موناکو و لیورپول و شکست آرسنال و اتلتیکو/ توقف گالا و شگفتی المپیاکوس و زنیت - دور اول از مرحله گروهی لیگ قهرمانان اروپا با انجام هشت دیدار مختلف در نقاط مختلف قاره سبز پیگیری شد.
پیروزی فرانسه برابر آلمان/ ایران با شکست ژرمن‌ها به نیمه نهایی صعود می‌کند - مرحله نهایی رقابتهای والیبال قهرمانی جهان با پیروزی تیم ملی فرانسه برابر آلمان آغاز شد. با نتیجه‌ای که به دست آمد کار صعود تیم ایران آسان‌تر شد چرا که در صورت پیروزی ...
نتيجه حريفان ايران؛ فرانسه 3 آلمان 0 - گروه ورزشي: در اولين شب مرحله سوم قهرماني واليبال جهان؛ تيم ملي فرانسه موفق شد 3-0 آلمان را شكست بدهد و
ایران برنده این جنگ است - در سایه بی‌توجهی امریکاایران برنده این جنگ استدر جنگ افغانستان و عراق نیز تلاش شد که ایران را از عرصه دور نگه دارند، عملا هم ایران از آن عرصه نبرد دور نگه داشته شد، دقیقا مثل وضعیت فعلی، اما در آخر همه چیز به سود ایران تمام شد.
انگلیس سرمایه چندتریلیون یورویی اسکاتلندی‌ها را برای جنگ افروزی‌های خارجی به یغما برده است - یک تحلیلگر انگلیسی به تهیه هزینه جنگ افروزی‌های چند دهه اخیر انگلیس با به یغما بردن نفت اسکاتلند اشاره کرد و افزود با استقلال از انگلیس مردم اسکاتلند شرایط اقتصادی…
تقویم ورزشی - خبرگزاری مهر - گروه ورزشی: پیگیری مرحله سوم مسابقات والیبال قهرمانی جهان با رویارویی ایران و آلمان و پیگیری مرحله گروهی رقابتهای فوتبال لیگ قهرمانان اروپا از مهم‌ترین ...
نیویورک تایمز: برای مقابله با داعش باید با بشار اسد توافق و با وهابیت مقابله کرد - یک روزنامه آمریکایی در گزارشی نوشت: «برای شکست داعش، غرب باید با بشار اسد توافق کند و همچنین با وهابیت مورد حمایت عربستان و دیگر کشورهای عربی مقابله کرد.»
فرانسه 3 - آلمان صفر/ خروس‌ها همچنان روی نوار موفقیت - تیم ملی والیبال فرانسه دیدار نخست خود در دور سوم والیبال قهرمانی جهان را مقابل آلمان با پیروزی پشت سر گذاشت.
ائتلاف ملی امروز درباره کاندیداهای تصدی وزارتخانه‌های امنیتی تصمیم‌گیری می‌کند - سخنگوی رسمی جریان اصلاح ملی عراق تاکید کرد که کمیته سیاسی ائتلاف ملی عراق با برگزاری نشستی سرنوشت ساز در روز چهارشنبه درباره کاندیداهای وزارتخانه‌های امنیتی و کاندیدای ائتلاف…
نوای خنیاگر خراسان دیگر به گوش نمی رسد/ دوتار نورمحمد درپور بی تاب پنجه های استاد - نورمحمد درپور استاد پیشکسوت موسیقی نواحی ایران این روزها بعد از سپری کردن دوران درمان خود در خانه چشم انتظار دیدار مسوولان و هنرمندانی است که طی سالهای اوج فعالیتش از او…
هاگل: آماده حمله هدفمند در سوریه هستیم - گروه بين‌الملل: وزیر دفاع آمریکا در جلسه استماع کنگره این کشور اعلام کرد: واشنگتن قصد ندارد ماموریت رزمی در عراق داشته باشد اما به ...
ایران همیشه بانفوذترین کشور منطقه بوده و هست / تاریخ ایران غرورانگیز است - رییس کمیته اطلاعات و امنیت پارلمان انگلیس در گفت‌و‌گوی ویژه با خبرگزاری فارس اظهار داشت؛ ایرانیان ملتی با موفقیت‌های تاریخی غرور انگیز هستند و بعد از رفع موانع سیاسی می‌توان در پی…
امید نوروزی بازیهای آسیایی را از دست داد - نایب قهرمان وزن 66 کیلوگرم کشتی فرنگی جهان، بازیهای آسیایی را از دست داد.
آماری جالب از کودکان خیابانی - گروه جامعه: حدود ۶۰ درصد کودکان خیابان ایرانی هستند که کودکان بین ۱۰ تا ۱۴ سال ۴۵ درصد کل کودکان خیابانی را شامل ...
یخچال طبیعی ایران تَرَک برداشت/تصاویر - گروه جامعه: شکافهای ایجاد شده در سمت راست بزرگترین یخچال طبیعی ایران نگرانی را برای حاشیه نشینان و دامنه نشینان ...
دوام زندگی مشترک در گرو خوشبختی زن - گروه جامعه: پژوهشگران می‌گویند در یک رابطه، اینکه مرد چه حسی نسبت به زندگی مشترک‌اش دارد، آنقدرها هم مهم نیست. کم‌حرفی مردها به استحکام ...
زندانی بلژیکی اجازه خودکشی یافت - گروه حوادث: در پی حکم دادگاه، یک مرد بلژیکی که به خاطر تجاوز و قتل به حبس ابد محکوم شده، اجازه یافته با کمک پزشکان به زندگی خود پایان ...
آقاي خنده: مجبورم باز هم رییس بمانم! - گروه ورزشي: علی کفاشیان گفت: هدف ما از امضای قرارداد با کی‌روش رسیدن به جام‌جهانی روسیه و موفق شدن در آنجاست. ...
فرانسه و آلمان حريفان‌بعدي‌تيم‌ملي واليبال‌ايران - گروه ورزشي: تيم‌هاي ملي واليبال فرانسه، لهستان، ایران، برزیل، روسیه و لهستان به مرحله سوم رقابت های قهرمانی جهان ...
فركي: تيم ملي اميد آبروي ما را در دنيا برد - گروه ورزشي: حسين فرکي سرمربي سپاهان در نشست امروز، که معارفه وي با خبرنگاران اصفهاني بود، به تفصيل از شرايط سپاهان گفت و به تيم اميد ...
کی‌روش پس از تمديد قراردادش چه گفت؟ - گروه ورزشي: کارلوس کی‌روش سرمربی پرتغالی تیم ملی فوتبال سرانجام پس از چند ماه گفت‌وگو با مسئولان فدراسیون فوتبال ایران قرارداد جدیدش ...
فرمانده سپاه: همکاری و رابطه خوبی با دولت داريم - گروه سياسي: فرمانده سپاه پاسداران تصریح کرد که سپاه همکاری و رابطه خوبی با دولت دارد.
ميبدي:پیوند خاتمی​با نظام ناگسستنی است - گروه سیاسی: یک فعال سیاسی اصلاح‌طلب معتقد است که مبارزه سیاسی با دولت نیاز به حزب و رسانه دارد. با موتورسواری ...
آسیب‌شناسی تحزب در ایران - در دموکراسی، دولت نه مانند پوپولیسم خلاصه و فرزند ملت است نه مانند دیکتاتوری پدر ملت. دموکراسی نه رمانتیک است مانند پوپولیسم و نه ...
بیانیه راهبردی حزب «ندای ایرانیان» - گروه سياسي: اولین موضع رسمی موسسین حزب ندای ایرانیان در قالب بیانیه‌ای منتشر شد. متن این بیانیه به شرح ذیل است:
موراکامی، موراکامی و باز هم موراکامی؟! - گروه فرهنگ و ادب: با نزدیک شدن به زمان معرفی برنده نوبل ادبیات امسال، وب‌سایت‌ها و خبرگزاری‌ها دست به کار شده‌اند ...
آثار نفیس میلیون‌دلاری چگونه از ایران رفت؟ - گروه فرهنگ و هنر: دو تابلوی باارزش یکی متعلق به «کمال‌الملک» و دیگری متعلق به «ویلیام ترنر» نقاش نامدار انگلیسی ...
از بازی حامد بهداد تا زن‌پوشی اکبر عبدی - گروه فرهنگ و هنر: سینمای ایران، با اضافه شدن چهار فیلم جدید به چرخه آثار در حال نمایش، در آستانه فصل پاییز حال و هوای تازه‌ای به ...
حریم تخت‌جمشید پیست اتومبیل‌رانی شد! - گروه فرهنگي: اداره میراث فرهنگی استان فارس درحالی با برگزاری یک مسابقه رالی اتومبیلرانی در نزدیکی تخت جمشید موافقت کرده است که رئیس ...


بیشترین بازدیدها - سرویس خبر


Copyright © 2008 - 2014 vista.ir. All Rights Reserved