یکشنبه ۸ شهریور ۱۳۹۴ / Sunday, 30 August, 2015
بیولوژی و پرورش پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی

بیولوژی و پرورش پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی● مقدمه
پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی به‌دلیل قابلیت منحصر فرد و تماشائی خود که از یک ماهی با ظاهر عادی با تک‌چشم‌هائی که در طرفین سر می‌تواند به‌صورت جفت چشمی در یک طرف سر تغییر حالت دهد؛ مشاهده می‌شود. این تغییر ساختاری زمانی رخ می‌دهد که ماهی هنوز در مرحله لاروی به‌سر می‌برد و جنین پدیده‌ای جزء جالب‌ترین موارد در بین تمامی انواع ماهیان به‌شمار می‌رود. پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی Paralichthys lethostigma جزء خانواده Bothidae و جنس Paralichthys است. گونه‌های پرورش و مهم دیگر Paralichthys dentatus و Paralichthys Olivaceaus می‌باشند.
علاقه وافری در خصوص پرورش پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی وجود دارد. زیرا علاوه بر قیمت بالای گوشت آن، همچنین قابلیت رشد، حتی در آب‌های لب شور را دارا است. بنابراین علاقمندان فراوانی را در بازارهای سرتاسر جهان دارا است. پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی در سرتاسر جنوب غربی ایالات متحده به چشم می‌خورد و می‌توان آنها را در ناحیه وسیع جغرافیائی پرورش داد.
از آنجائی‌که به‌نظر می‌رسد پهن ماهی‌ چپ‌گرد جنوبی در آب‌هائی با درجه شوری پائین از رشد خوبی برخوردار باشد، می‌توان فعالیت‌های پرورشی را به فاصله دوتری از نواحی ساحلی که هزینه‌های پرورش در آن زیاد می‌باشد.
انتقال داده و هزینه‌های ثابت مرتبط با پرورش پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی را کاهش داد با این حال پژوهش‌های انجام گرفته در خصوص نحوهٔ پرورش این ماهی از ۵ سال قبل آغاز شده است که عمدتاً به تولید این نوع ماهی در مراحل ابتدائی تکثیر و پورش اختصاص داشته است و هنوز اطلاعات نهائی در خصوص روش‌های پرورش و امکان پرورش این ماهی در مقیاس اقتصادی به‌دست نیامده است.
● تاریخچه طبیعی
پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی در رودخانه‌ها و مصب‌های واقع در ساحل اقیانوس اطلس از کرولینای شمالی تا جنوب فلوریدا و خلیج کوچک تامپا از منطقه فلوریدا در مجاورت سواحل خلیج فلوریدا تا منطقه جنوب تگزاس یافت می‌شود.
پراکنش این پهن‌ماهی‌ها، حوالی حاشیه فلوریدا در حال کاهش است و این امر به‌عنوان یک سؤال در ذهن برخی از زیست‌شناسان مطرح شده، که آیا ممکن است این ماهیان متعلق به ذخایر طبیعی جداگانه‌ای باشند؟ پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی در گسترهٔ وسیعی از نواحی با آب شور وجود دارد و ماهیان بالغ از اینگونه در آب‌هائی با درجه شوری ۰ تا ۳۶ قسمت در هزار (ppt) یافت می‌شوند صید آنها از طریق قلاب و رشته قلاب‌های طویل در رودخانه‌ها و آب‌های داخلی دور از ساحل چندان معمول نیست.
● گسترهٔ زیستی
پهن‌ماهی چپ‌‌گرد جنوبی بالغ، در طول فصل پائیز از نواحی مجاور ساحل برای تخم‌ریزی به آب‌های دریائی مهاجرت می‌کند و فصل تخم‌ریزی از ماه دسامبر در قسمت‌ بالائی محدودهٔ شمایل آغاز شده و تا اواخر ژانویه و فوریه در محدوده جنوبی ادامه می‌یابد. ماهیان بالغ بلافاصله پس از تخم‌ریزی به رودخانه‌ها و مصب‌های رودخانه‌ای برمی‌گردند. لارو پهن‌ماهی‌ چپ‌ گرد جنوبی در آب‌های مجاور ساحل به مدت ۳۰ تا ۶۰ روز از زوپلاتکتون‌ها تغذیه می‌کند، سپس، تغییرات ساختاری آغاز شده و جریان آبی لاروها را به سمت ورودی مصب‌ها حمل می‌نماید. پس از مرحله تغییرات ساختاری نوزاد پهن‌ماهی بخش‌های جنوبی فعالیت مهاجرت خود را به نواحی بالادست رودخانه آغاز می‌کنند. برخی از محققان بر این باور هستند که بچه‌ماهی و یا ماهیان بالغ پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی در ۲ سال اول زندگی خود برای سپری کردن فصل زمستان در آب‌هائی با شوری پائین باقی مانده و هنگامی‌که به سن ۲ سالگی و بلوغ جنسی رسیدند مهاجرت خود را به سمت اقیانوس آغاز می‌نماید.
● ظاهر بدن
ماهیان بالغ از لحاظ ظاهری قرینه هستند و به‌جای شنا در ستون‌های آبی مانند سایر ماهیان، به‌صورت رویه بالا حرکت نموده و طرف دارای رنگدانه‌های تیره در سطح آب قرار دارد و بستر را برای استتار و استراحت انتخاب می‌نمایند. هر دو چشم و سوراخ‌های بینی در قسمت بالای سر قرار گرفته است. دهان در این ماهیان خمیده و متمایل به طرف فوقانی بدن می‌باشد. لارو این ماهیان پس از رسیدن به مرحله تغییر ساختاری همانند سایر ماهی‌ها است، اما در مرحله تغییر ساختاری (متتامورفوز) که ۳۰ تا ۴۰ روز پس از بیرون آمدن از تخم انجام می‌شود چشم راست به آرامی به طرف چپ سر تغییر مکان می‌یابد و آرواره اندکی خمیده شده و ماهیان علاوه بر توانائی شنای جانبی دارای قابلیت شنا به سمت بالا و پائین نیز می‌باشند. هنگامی‌که مرحله تغییر ساختاری در طی ۲ تا ۳ هفته به پایان برسد به‌صورت ماهیان بالغ درمی‌آید و از این زمان به بعد بیشتر اوقات در کف بستر به استتار و استراحت می‌پردازد.
● چرخه زندگی پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی
۱) مرحله جذب کلسیم
۲) مرحله لاروی (شروع تغذیه فعال)
۳) آغاز تغییرات ساختاری در شکل بدن و چشم‌ها
۴) مرحله تغییر ساختاری و قرار گرفتن چشم در سمت چپ بدن
۵) مرحله بستر زی شدن (استتار و استراحت)
۶) مرحله حرکتی (تغذیه‌ای)
۷) بلوغ و فعالیت‌های زیستی
● عادات غذائی در شرایط طبیعی
پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی با کمین کردن در بستر و حرکت ناگهانی به طرف بالا شکار خود را به‌دست می‌آورد، این عمل با تخلیه هوا از دهان صورت می‌گیرد و طعمه در طی یک حرکت سریع به دهان بلعیده و سپس وارد بدن می‌شود. این ماهیان در محیط طبیعی عمدتاً از میگو و ماهیان کوچک تغذیه می‌کنند؛ پس از شکار طعمه بلافاصله در محیط در حرکتی سریع به عقب حرکت نمود و در بستر آب قرار می‌گیرد. پهن‌ماهیان پرورشی به شیوه‌ای مشابه ماهیان دریائی در محیط‌های طبیعی تغذیه می‌نمایند اما تغذیه در ماهیان پرورشی به‌گونه‌ای آموزش داده شده که ماهیان به سطح آب آمده و از غذای خشک و یا فشرده برای این عمل استفاده می‌کنند.
● تولیدمثل در شرایط طبیعی
ماهیان بالغ در اواخر پائیز از رودخانه‌ها و مصب‌های آن به دریا مهاجرت نموده و در ماه نوامبر تا فوریه در آب‌های گرم مجاور ساحل و جریان گلف استریم تخم‌ریزی می‌کنند. تخم‌های لقاح‌یافته‌ای در عمق ۳۰ تا ۲۰۰ متری نیز یافت شده‌اند. هنگامی‌که پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی در سن ۲ سالگی به بلوغ جنسی می‌رسد در این سن وزن ماهی‌ نر ۳۰۰ تا ۴۰۰ گرم (طول آن ۲۵۰ میلی‌متر) و وزن ماهی ماده ۸۰۰ گرم (به طول ۳۵۰ میلی‌متر) می‌باشد ماهیان ماده اقدام به تخم‌ریزی کرده و به‌ازاء هر کیلوگرم وزن بدن تعداد صد هزار عدد تخم در طی چند روز می‌گذارند. اگرچه تعداد تخم‌های گذاشته شده در هر بار توسط این ماهیان در مقایسه با سایر گونه‌های ماهی که از نظر وزنی مشابه می‌باشند نسبتاً اندک است اما کل تولید تخم پهن‌ماهی در صورتی‌که تمامی قسمت‌های تخمک با هم ترکیب نشده باشند با سایر ماهیان مشابه است تخم‌های آن حدود ۱ میلی‌متر قطر داشته و از نظر ظاهری نسبتاً شفاف و واجد یک لکه چربی است که دارای قابلیت شناوری بالائی می‌باشد.
● فنون پرورش پهن ماهیان چپ‌گرد جنوبی
▪ تهیه ماهیان مولد
به‌دلیل اینکه پهن ماهیان بالغ تنها در زمان‌های خاصی از سال برای تخم‌ریزی مهاجرت می‌کنند به‌راحتی می‌توان آنها را در تورهای پره‌ای که در دهانه رودخانه‌ها و یا در امتداد سواحل واقع بر مصب رودخانه‌ها مستقر می‌شوند، صید کرد. بدین‌ترتیب می‌توان در حالی‌که برای مدت کوتاهی بیرون از آب قرار می‌گیرد، برای انتقال به مخازنی که اختصاصاً به همین منظور در انتهاء قایق ساخته شده به‌صورت زنده نگهداری و ماهیان مولد با کیفیت بالائی را به‌دست آورد. تعدادی از پژوهشگران موفق شدند برخی از ماهیان مولد از این نوع را از ماهیگیران تجاری و یا تفریحی که با قلاب و دست اقدام به صید می‌کنند تهیه نمایند اما این روش فشارهائی را بر ماهی وارد می‌کند و ممکن است به مرگ یا بازدهی اندک تخم‌دهی منجر گردد.
▪ تخم‌ریزی مصنوعی
به‌دلیل آنکه پهن‌ماهی چپ‌گرد (ماهی فلاندر) در طول پائیز و زمستان تخم‌ریزی می‌ماید شرایط زیست‌محیطی لازم برای ترغیب تخم‌ریزی دورهٔ نوری ۹ تا ۱۰ ساعت و دمای ۱۶ درجه سانتی‌گراد می‌باشد. شرایط نوری می‌بایست چندین ماه قبل از زمان موردنظر تخم‌ریزی آغاز شده باشد. طول روز و دما باید به‌تدریج کاهش یابد و ۲ هفته قبل از تخم‌ریزی به سطوح مطلوب برسد به‌طوری که به حد کافی در اختیار ماهی قرار گیرد تا به رشد تخم‌ها منجر گردد. ماهیان مولدی که تحت چنین شرایطی قرار می‌گیرند می‌بایستی چندین ماه بدین ترتیب به تلید تخم بپردازند. بسیاری از متخصصین در حال حاضر دست‌اندرکار پرورش پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی هستند و از نوعی هورمون واسط جهت افزایش تسریع فرآیند بلوغ جنسی و تخم‌ریزی در ماهی استفاده می‌کنند. این مواد دارای کلسترول و سلولز بوده که حاوی ترکیبات مصنوعی هورمون‌های آزادکننده غدد جنسی GoRHA در بین عضلات که در ناحیه حد واسط باله پشتی و خط جانبی قرار دارد دیده می‌شود. مقدار معادل این هورمون ۵۰ تا ۱۰۰ میکروگرم در کیلوگرم با حداکثر قطر اووسیت ۵۰۰ میکرومتر می‌باشد.
این حالت در ماهیان ماده که به بلوغ رسیده‌اند و دارای برآمدگی‌هی قابل‌ملاحظه‌ای در ناحیه شکمی خود هستند انجام می‌گردد.
ماهیان ماده‌ای که قطر تخم‌های آنها کم است را نمی‌توان با تزریق هورمون به مرحله بلوغ جنسی رساند به‌طور کل تخم‌ها ۴۸ ساعت پس از تزریق به مرحله بلوغ جنسی و تخم‌گذاری می‌رسند و می‌توان پس از تخم‌گیری از ماهی ماده تخم‌های به‌دست آمده را با اسپرم‌های نر درآمیخت. تخم‌ها از ناحیه حفره شکمی یا بخش کور تخلیه می‌شوند و اسپرم‌ها نیز از طرف باله پشتی و یا طرف چشم‌زده بدن ماهی خارج می‌شود. تخم‌های سالم و ماندنی در روی ستون‌های آبی شناور می‌مانند اما تمامی این تخم‌ها به مرحله لقاح نمی‌رسند. میزان لقاح‌یافتگی تخم‌های شناور را می‌توان ۶ ساعت پس از انجام عمل لقاح مشخص گردد در این زمان جنین وارد مرحله چندسلولی می‌شود که به‌راحتی با ۱۰۰ درجه بزرگنمائی به کمک ذره‌بین قابل دیدن می‌باشد.
پژوهشگران برای تولید تخم‌های لقاح‌یافته برای کشت لاروها از روش تخم‌گیری ماهی استفاده نموده‌اند. گرچه روش تخم‌کشی مستلزم در دست گرفتن ماهی است و برای ماهی‌ها فشار و استرس را به دنبال دارد لیکن این روش دارای این مزیت است که تعداد کافی از این تخم‌ها در مدت زمان کوتاهی به‌دست می‌آید که برای ذخیره کردن در مخازن ویژه پرورش لارو مناسب است. اخیراً در مخزن‌های تخم‌ریزی، تخم‌های بدون تزریق هورمون شمار قابل‌ملاحظه‌ای از تخم‌های لقاح‌یافته را به خود اختصاص داده اما این روش به سطح قابل اعتمادی که برای انجام پرورش لارو ماهی در مقیاس تجاری لازم می‌باشد ترسیده است.
مخازن تخمریزی به وضوح برای ماهیان، استرس و فشار کمتری را به دنبال دارند زیرا نیازی به در دست گرفتن ماهی و استفاده از مواد بیهوش کننده نمی‌باشد. همچنین این روش تخم‌ها با کیفیت بهتری را تشکیل می‌دهند. ماهیان نر در مقایسه با سایر ماهیان، مقدار اسپرم کمتری تولید می‌کنند هنگامی‌که نرهای دارای اسپرم از ناحیه شکمی به آرامی فشار داده شوند. مقدار ۵/۰ میلی‌لیتر اسپرم به‌دست می‌آید. تزریق هورمون گونادوتروپین که در انسان نیز وجود دارد H۶۶ در افزایش حجم اسپرم یا آغاز فرآیند تولید اسپرم بی‌اثر می‌باشد برنامه‌ریزی برای ایجاد شرایط مناسب زیست‌محیطی پیش از زمان تخم‌ریزی ظاهراً کارآمدترین راه برای تهیه ماهیان نر مولد در مجموعه ذخیرهٔ پرورشی محسوب می‌شود.● پرورش لارو
تخم‌ها پس از طی ۵۵ ساعت دوره پرورشی در دمای ۶۳ درجه فارنهایت (۱۷ درجه سانتی‌گراد) تبدیل به لارو شده و از تخم بیرون می‌آیند. لاروهائی که تازه سر از تخم بیرون آورده‌اند فاقد باله، چشم و یا دهان هستند اما پیش از نخستین مرحله تغذیه و در عرض ۵ روز این اندام‌ها در آنها رشد می‌نماید. لاروها قبل از تغذیه آغازین در مخازن ۲۰ تا ۳۰ لیتری که دارای ارتفاع آبی برابر با ۱ تا ۴ متر می‌باشد قرار داده می‌شوند. بسیاری از پرورش‌دهندگان با تراکم ۱۵۰ هزار رشته جلبکی اقدام به افزودن جلبک به هر لیتر از آب می‌نمایند. تا مشابه تغذیه آغازین کیسه زرده کاملاً جذب گردد اما بافت‌های چربی همچنان به مدت چند روز باقی می‌مانند در این زمان روتیفرها به میزان ۵ میلی‌لیتر مصرف می‌شوند تا اینکه ۱۵ تا ۲۵ روز از زمان تخم‌گشائی در لاروها سپری می‌شود و در این هنگام شروع به خوردن ناپلی آرتمیا می‌نمایند
. مقدار مصرف ناپلی آرتمیا در مرحله اول ۱ میلی‌لیتر است و این مقدار تا شروع تغییر ساختاری به ۵ میلی‌لیتر نیز می‌رسد و جمعاً تا ۵۵ روز پس از تبدیل لاروی ادامه می‌یابد. مرحله تغییر ساختاری در حدود روز سی‌ام و دمای ۱۷ درجه سانتی‌گراد آغاز می‌شود و تقریباً ۲ هفته به طول می‌انجامد سرتاسر دوره پرورش لارو، تماماً در آب شور دریا با درجه شوری ۳۳ppt و حرارت بین ۱۷ تا ۲۱ درجه سانتی‌گراد انجام می‌شود.
حد مطلوب بقا و بازماندگی و رشد تخم‌ها در ۱۷ درجه سانتی‌گراد صورت می‌گیرد این در حالی است که شرایط بقا و شروع تغییر ساختاری در دمای ۲۱ درجه سانتی‌گراد انجام می‌پذیرد. پرورش لاروها در حوضچه‌ها نیز امکان‌پذیر بوده اما روش‌های بهینه برداشت آنها نیز می‌بایست تهیه شود. اخیراً ماهیانی را که مرحلهٔ تغییر ساختاری را گذرانده‌اند می‌توان به‌تدریج با کاش میزان آرتمیا به نسبت ۵ میلی‌لیتر تا ۰ میلی‌لیتر و استفاده از غذاهای جایگزین که اندازه آنها ۲۵۰ تا ۵۰۰ میکرومتر و به رنگ نارنجی یا متمایل به قرمز شبیه به آرتمیا باشند تغذیه کرد.
هنگامی‌که کار تعویض غذائی با موفقیت انجام شد پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی را می‌توان برحسب اندازه دسته‌بندی کرد تا با اجتناب از همجنس‌خواری بتوان آن را داخل حوضچه‌های پرورشی قرار داد که در این زمان طول ماهی به ۵/۲ سانتی‌متر می‌رسد.
● میزان رشد
در مورد میزان رشد این ماهیان و ضریب تبدیل غذائی آنها اطلاعات اندکی در دسترس است اما مشخص شده است که ماهی ماده به‌طور تقریبی ۳ برابر سریع‌تر از نرها رشد می‌کند. مانند سایر ماهیان پهن، جنسیت ماهی قبل از مرحله تغییر ساختاری قابل تشخیص نیست و بدین‌ترتیب زمان مشخصی برای تعیین جنسیت پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی شناخته شده نیست. در پهن‌ماهی ژاپنی می‌توان با ۶ شوک دمائی جنسیت ماهی را با استفاده از تغییرات دمای آب تحت‌تأثیر قرار داد. دمای مطلوب برای تحت‌تأثیر قرار دادن بیشترین درصد ماهیان ماده، ۲۱ درجه سانتی‌گراد است دماهای بالاتر یا پائین‌تر از آن احتمالاً به‌طور چشم‌گیری منجر به درصدهای بیشتری از ماهیان نر در کل جمعیت این ماهیان خواهد شد و در مقادیر بالائی از تراکم پرورش ساختار جمعیت این ماهیان، به سمت جنسیت نر متمایل می‌گردد. بنابراین برای نیل به رشد و سوددهی مطلوب در پرورش این ماهی‌ها می‌بایست مراکز تکثیر پرورش تماماً به تولید ماهیان انگشت قد ماده بپردازند.
پهن‌ماهی‌ها دارای همجنس‌خواری و تغذیه تهاجمی در سطح آب می‌باشند این رفتارهای تهاجمی منجر به رشد ناهمگون در بین آنها شده که اغلب می‌بایست آنها را برحسب اندازه تقسیم‌بندی و جداکرد تا میزان بقای آنها را افزایش دهد ممکن است نیاز باشد که ماهیان انگشت قد را در طی چند ماه پرورش ۳ یا ۴ دفعه رقم‌بندی کرد تا در این فاصله زمانی به وزن ۲ الی ۱۰ گرم برسند. ماهیان بزرگتر به چنین دفعاتی از درجه‌بندی برحسب اندازه نیازی ندارند.
در مورد شناسائی عوامل زیست‌محیطی مؤثر بر رشد این ماهیان پژوهش‌های چندانی صورت نگرفته است. ماهیانی که تازه مرحله تغییر ساختاری را پشت سر گذاشته‌اند در برابر کاهش شوری آب بسیار مقاوم هستند و می‌توان آنها را در آب‌های شیرین با درجه سختی و قلیائی بالا (در حدود ۲۰۰ ppm یا بیشتر) نیز پرورش داد. مطالعات ۱۲ هفته‌ای انجام شده در خصوص میزان رشد پهن‌ماهی چپ گرد جنوبی نشان داد که این ماهیان در شوری صفر ppt، چندان تفاوتی از نظر وزنی با هم ندارند. اما در شوری ppt۲۰ از لحاظ جثه، ۶۰ گرم تفاوت وزنی مشاهده می‌شود. با این حال پیش از هرگونه تلاشی برای پرورش این ماهی در آب‌های شیرین و عرضهٔ آن در بازار لازم است مطالعات و بررسی‌های طولانی‌تری انجام پذیرد. بر همین اساس در شرایط زیست طبیعی ماهی، این احتمال وجود دارد که این نوع خاص از پهن‌ماهی‌ها، بتوانند دمای آب بیش از ۲۸ درجه سانتی‌گراد را در طی دوره پرورش تحمل نمایند. شواهد و گفته‌های حاصل از صیادان تفریحی و تجاری نشان می‌دهد.
پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی به‌طور معمول در ماه‌های تابستان در آب‌های کم‌عمق با دمای بیش از ۳۰ درجه سانتی‌گراد صید می‌شود. می‌توان با افزودن درجه شوری به میزان مشابه آب دریا مقاومت این ماهی را در برابر کاهش دمای آب افزایش داده و این امر را با کمتر از ۴ درجه سانتی‌گراد رساند. سایر ماهیان پهن پیکر مانند: ماهی توربوت، هالیبوت فلاندر ژاپنی در مخازن خارج از سالن‌های پرورش واقع در خشکی و یا در مجموعه‌های سرپوشیده با سیستم مدار بسته کشت می‌شوند. اندازه و شکل مخزن به‌طور چشم‌گیری متفاوت است اما قطر آن به‌طور معمول ۹-۶ متر است و ماهی‌ها به دور از نور آفتاب و در زیر پارچه مشکی رنگ نگهداری می‌شوند. عمق آب مخازن نیم تا یک متر بوده و آب در آنها به‌صورت پیوسته در جریان است و تمامی آب مخزن هر ۲ تا ۳ ساعت به‌طور کامل تعویض می‌شود. این مخازن به‌گونه‌ای ماهی‌دار می‌شوند که در نهایت با تراکم پرورشی ۱۰ تا ۳۰ کیلوگرم در هر مترمکعب، ماهی‌هائی به وزن ۱ کیلوگرم را در اختیار دارند. این احتمال نیز وجود دارد که در مراکز پرورش پهن‌ماهی از همین مخازن برای پرورش ماهی استفاده شود.
● عادات غذائی
پهن‌ماهی چپ‌گرد مانند سایر پهن‌ماهی شکلان نیازمند به ۵۰ تا ۵۵ درصد پروتئین می‌باشد. غذای این ماهی به‌طور مشخص دارای ۶ تا ۱۴ درصد چربی و کمتر از ۱۷ درصد خاکستر است. ماهیان انگشت قد این گونه ۳ تا ۴ بار غذادهی می‌شوند، حال آنکه ماهیان بزرگتر روزانه ۱ یا ۲ دفعه تغذیه می‌شوند؛ مقادیر تغذیه باید در حدود ۶ تا ۱۰ درصد وزن بدن در طی دوره نوزادی را شامل شود و این مقدار در زمانی‌که طول بدن ماهی ۲۰ تا ۳۰ سانتی‌متر است می‌بایست به ترتیب ۴/۰ تا ۲/۲ درصد و ۳/۰ تا ۸/۱ درصد باشد ضمناً در طول فصل زمستان که دمای آب کمتر از ۱۲ درجه سانتی‌گراد است. میزان وزن غذای روزانه باید ۲/۰ درصد وزن ماهی باشد. گرچه هزینه غذای پرورشی به‌دلیل بالا بودن قیمت مواد پروتئینی پرهزینه است اما ضریب تبدیل غذای این ماهی در حد بسیار مناسبی قرار دارد و مقدار تبدیل غذائی آنها کمتر از ۲ به ۱ است از این رو قیمت بالای غذا به‌واسطه مقادیر کمتر مواد غذائی مورد نیاز برای تولید هر پوند ماهی جبران می‌شود.
● بیماری
گرچه هنوز بیماری خاصی در مورد پهن‌ماهی چپ‌گرد (فلاندر جنوبی) گزارش نشده است اما ممکن است آنها نسبت به طیف گسترده‌ای از عفونت‌های باکتریائی حاصل از (Aeramonas staphlocaccus) ویبریوزیس که سایر گونه‌ها پهن‌ماهی چپ گرد جنوبی پرورش را آلوده می‌کند؛ نیز مستعد باشند. ادوارد سیلاتاردا از جمله عوامل دائمی بیماری‌زای پهن ماهی چپ‌گرد ژاپنی است. ویروس‌هائی همچون ویروس هرپس (herpes) و هایپرپلاسیا و بیماری عصبی تکروسیس (ویروس تکروسیس عصبی استریپت جک ماهی قباد) نیز در بین کفشک ماهی ژاپنی پرورشی مشاهده می‌شود و ممکن است در پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی نیز سبب بروز مشکلات مشابهی گردد.
ذخایر پرورشی که از دریا گرفته شده‌اند غالباً دارای انگل‌هائی هستند که وارد چرخه پرورشی می‌شوند و از این رو باید این ماهی‌ها را در قرنطینه نگهداری نمود و حداقل چند هفته پیش از وارد کردن آنها به سیستم آب اصلی آنها را در چنین حالتی قرار داد. طبق گزارش‌ها شپش‌های دریائی همچون آرگولوس (Argulus) که جزء انگل‌های بیرونی هستند و زالوها، همچنین کرم‌های روده‌ای نیز از جمله مشکلات شایع در بین ماهی‌های گرفته شده از دریا می‌باشد.
● بازاریابی
پهن‌ماهی‌شکلان دارای بازار بسیار مناسبی در سراسر جهان هستند پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی از لحاظ ظاهری با پهن‌ماهی چپ‌گرد ژاپنی و پهن‌ماهی چپ‌گرد تابستانی تقریباً یکسان بوده و از این رو در بازارهای مشابهی به فروش می‌رسند.
صید پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی و پهن‌ماهی چپ‌گرد تابستانی هیچگاه به‌طور جداگانه از هم صورت نمی‌گیرد به‌طور کل ماهیگیری در مقیاس تجاری پهن‌ماهی چپ گرد جنوبی از مقدار بیست هزار تن در اواسط دهه ۸۰ به میزان برداشت پایدار تقریباً ۵۰۰۰ تن در سال ۱۹۸۹ کاهش یافت. بخش اعظمی از این ماهیان به‌صورت عمل‌آوری شده، فیله به فروش می‌رسند اما مقدار قابل ملاحظه‌ای نیز به‌صورت کامل و تازه صید شده (بیشتر در بازارهای ژاپن و کره) عرضه می‌گردد. ماهی کامل با کیفیت مرغوب و نگهداری‌شده در یخ به وزن ۱ تا ۲ پوندی ۴ تا ۶ دلار و قطعات ۴-۲ پوندی ۹ دلار و برای ماهی ۴ پوندی ۱۰ تا ۱۲ دلار به فروش می‌رسند.
● جنبه‌های اقتصادی
در مورد پرورش پهن‌ماهی چپ‌‌گرد جنوبی تاکنون هیچگونه مطالعات اقتصادی صورت نگرفته است. با این حال یک الگوی اقتصادی احتمالی برای پهن‌ماهی چپ‌گرد تابستانی تهیه شده است اما نتایج عینی مربوط به مخارج و عایدات حاصل شده از تولید در مقیاس تجاری هنوز در اختیار نمی‌باشد. با توجه به شباهت‌های زیست‌شناختی که این ماهی با پهن‌ماهی چپ‌گرد ژاپنی دارد می‌توان در خصوص برخی از ابعاد اقتصادی ماهی فلاندر جنوبی برآوردهائی ارائه داد. ژاپن از لحاظ اهمیت در تولید پهن‌ماهی پرورشی با تولید سالانه ۷۰۰۰ تن دارای مقام سوم جهانی می‌باشد. این سطح از تولید در زمان نسبتاً کوتاه ۲۰ ساله به‌دست آمده است، براساس این افزایش تولید در ژاپن (از لحاظ قیمت‌های بالای ماهی شهرت یافته است)، می‌تواند به‌طور منطقی موفقیت پرورش پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی در ایالات متحده را آشکار سازد.
● نتایج
پرورش پهن‌ماهی چپ‌گرد جنوبی هنوز در مراحل اولیه به‌سر می‌برد. در حال حاضر هنوز اطلاعات بنیادین در خصوص ابعاد پرورشی و اقتصادی آن در دسترس نیست. تولید اندازه‌ٔ انگشت قد این ماهیان در مراکز تفریحگاهی مورد پژوهش و تحقیق قرار گرفته است و گام‌های مهمی در این راستا برداشته شده است. لازم است در خصوص روش‌های تولید انبوه تک‌جنسی ماهی ماده انگشت قد تحقیقات بیشتری صورت گیرد، زیرا ماهیان ماده ۳ برابر سریع‌تر از انواع نر رشد می‌کنند. تولید تماماً جنس ماده ماهیان انگشت قد مستلزم ایجاد مراکز بسیار اختصاصی تکثیر و پرورش با شرایط کنترل‌شده دمائی و زیستی برای ذخایر پرورشی در طول مرحله شکل‌گیری جنسیتی می‌باشد الزامات غذائی و زیست‌محیطی پرورشی این نوع از ماهی‌ها هنوز به‌خوبی تعریف شده نیست. اما سیستم‌های پرورشی احتمالاً مشابه مواردی است که بیشتر در مورد سایر پهن‌ماهی‌شکلان مانند پهن‌ماهی چپ‌گرد تابستانی و پهن‌ماهی چپ‌گرد ژاپنی به‌کار گرفته شده است.

دکتر مهران یاسمی
عضو هیئت علمی و رئیس گروه تخصصی شیلات و آبزیان مؤسسه آموزش عالی علمی کاربردی جهاد کشاورزی
منابع
- یاسمی، م، ۱۳۸۳. بررسی تنوع گونه‌ای راسته کفشک ماهیان (Pleuronectiformes) آب‌های ساحلی ایران در خلیج‌فارس با استفاده از روش‌های مورفومتریک رساله دکتری، ۱۵۷ صفحه
-Daniels, V.H. ۲۰۰۰. Species Profile flounder, southern regional aquaculturesouthern center, srac publication no. ۷۲۶
-Kramer, S.H.۱۹۹۱. Growth, mortality and movements of juvenile California halibut paralichthys californicus in shallow coastal and bay habits of San Diego Country, California. Fish. Bull. ۸۹.۱۹۵.۲۰۷
-Manickchand - Heileman, S.C.۱۹۹۴ Distribution and abundance of flatfish on the southern American continental shelf from suriname to Calfornia. Neth. j. Sea Res. ۳۲:۴۴۱-۴۵۲
- Nelson, j.S.۲۰۰۶. Fishes of the world . ۲nd edition pub John wiley and sons. ۶۰۱p
- Smith, J.I.B.۱۹۸۶. Fishes of family pleauronectiformes
- www.fishbase.org

منبع : نشریه آموزشهای علمی کاربردی

مطالب مرتبط
«لیلا» بدبخت‌تر از «ستایش» - «تنهایی لیلا» سریالی است که زن ایرانی را موجودی منفعل به تصویر می‌کشد. از صدر اسلام تا همین امروز زنان فعال در جامعه در کسوت‌های مختلف، عامل پویای جامعه اسلامی - ایرانی بوده‌اند.
دیدار ستارگان فوتبال - دیدار تیم‌های منتخب ستارگان فوتبال جهان و منتخب ستاره‌های پیشین فوتبال ایران بعدازظهر امروز جمعه در ورزشگاه آزادی تهران در حال برگزاری است
صنعت خودرو / اشتغال یا گروگان‌گیری / تحقیر ملی و تحریم ملی - انبارهای خودروسازان داخلی روز به روز انباشته تر از تولیداتی می‌شود که اکنون مصرف‌کننده در برابر خرید آن مقاومت می‌کند. اما آیا کمپین تحریم خودرو داخلی می‌تواند منجر به تجدید سیاست‌های نادرست پیرامون این صنعت رانتیر شود؟
مرحوم بیت‌الله عباسپور در مسابقات جهانی / فیلم - قهرمان پرورش اندام ایران شامگاه سه‌شنبه سوم شهریورماه 1394 و پس از ماه‌ها رنج ناشی از بیماری، در بیمارستان آتیه تهران درگذشت. این ویدئو، فیگورهای عباسپور را در مسابقات پروش اندام IFBB 2012 نمایش می‌دهد.
خاطرات تکان دهنده احمدی مقدم از دستورات احمدی نژاد - احمدی نژاد گفت: «بروید رئیس دولت اصلاحات و بقیه را دستگیر کنید و شر همه را کم کنید» ، گفتم: «مرد حسابی! چه می‌گویی؟ می‌روی می‌گویی خس و خاشاک و آت و آشغال، و حالا می‌گویی بگیرید ببرید و تمام»؟
باز کردن قفل پژو ساخت ایران در یک ثانیه / فیلم - ویدئویی که توسط منبعی ناشناس در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده، یک مرد را نشان می‌دهد که با استفاده از پیچ‌گشتی و چاقو، درها و صندوق‌عقب محصولات پژو ساخت ایران را به راحتی و در عرض مدت یک ثانیه باز می‌کند. دوباره قفل هم میکند !
آقازاده معاون احمدی نژاد در استخر! / عکس - عکس سلفی کیان علی آبادی فرزند محمد علی آبادی از حلقه اول احمدی نژاد
استفاده از زنان در تبلیغات خودروهای ایرانی / تصاویر - این روزها که در شبکه های اجتماعی و رسانه ها صحبت از عدم خرید خودرو به خصوص خودروی صفر است، برخی تصاویر نیز گوشی به گوشی می شود که تبلیغ خودروی ایران خودرو است.
گفت و گو با سه مادر معتاد به شیشه در حاشیه بزرگراه - مرجان مادر دو تا سه قلو است که با تمام استعدادهای عجیب و غریبش ته یک بن بست دست و پا می زند. نسرین که همین چند وقت پیش برای ترک اعتیاد به کمپ رفت اما نتوانست دوام بیاورد.
اولین عکس منتشر شده از گلاره عباسی و همسرش - گلاره عباسی بتازگی ازدواج کرده است. در مراسم رونمایی از نخستین فیلم نرگس آبیار برای اولین بار گلاره عباسی به همراه همسرش در انظار ظاهر شد.
گزارش تصویری از اکران فیلم نرگس آبیار - مراسم رونمايى از فيلم " اشيا از آنچه در آينه مى بينيد به شما نزديكترند" به كارگردانى نرگس آبيار با حضور عوامل فيلم و جمعى از هنرمندان در موزه سينما برگزار شد.
جنجال پوشش بازیگران زن تئاتر پینوکیا / تصاویر - نمایشی که از 15 مرداد اجرایش درسالن ناظرزاده تماشاخانه ایرانشهر آغاز شده بود، پس از سه روز اجرا توقیف شد. در این نمایش بازیگرانی چون پرستو گلستانی، محمد صادق ملک (ملکی )، محمد نادری، بهروز پناهده، پوریا رحیمی سام، شهره سلطانی به ایفای نقش پرداختند.
گزارشی از ایران که در اسراعیل پخش شد / فیلم - کانال ۱۰ تلویزیون رژیم صهیونیستی که در خاک فلسطین اشغالی پخش می‌شود به تازگی مستندی با عنوان «نگاهی از داخل ایران» را در اختیار مخاطبان خود قرار داده است.
رونمایی از عطر لیلا اوتادی ! / تصاویر - پيشنهادشون براى توليد عطر به نام من براى طرفداران عزيزم رو پذيرفتم، اينكه پيش توليد و توليد عطرها با دو رايحه كاملا متفاوت و ديزاين جذاب يكسال بطول انجاميد،حساسيت من براى هرچه بهتر شدن عطرها و دقت نظر و جلسات متمادى با شركت بود،
فقیهه سلطانی و رویا نونهالی / تصاویر اینستاگرامی - سلفی جالب محسن یگانه با هوادارانش در خیابان، یک سورپرایز بی نظیر برای هواداران محسن که برای غیر هوادارانش چیزی جز ترافیک نداشت.
آقازاده به روایت آقازاده / تصاویر - عارف پوستین دوز ؛ فرزند نعمت ا.. پوستین دوز، مدیر عامل شرکت ملی مس ایران و مدیر عامل سابق گروه خودرو سازی سایپا اخیرا در صفحه شخصی خود عکسهای جالب و متنوعی از خود را منتشر کرده است.
فیلم/ لحظه بلعیدن خدمه توسط موتور هواپیما - هواپیمایی قاتل از کار درآمد و خدمه پرواز را به شکل فجیعی به قتل رساند.
دندانپزشک پیام صادقیان ! / عکس - پیام صادقیان با انتشار این عکس از خانم دکتر دندانپزشک برای درست کردن دندان هایش تشکر کرده است. محسن افشانی هم در کلینیک دندانپزشکی در کنار خانم دکتر و دستیارانش سلفی گرفته است.
بدون هیچ صحبتی فقط تماشا کنید - بدون هیچ صحبتی فقط تماشا کنید
هجوم عکس سلفی با پزرعروس در تهران - شروع برنامه ماه عسل 94 با اجرای علیخانی که به دلیل موضوع دور از انتظاری که به آن برنامه اختصاص داده بود؛ حسابی مخاطبان را دلسرد کرد و در ادامه هم، این دلسردی با حضورمهمانی با شغل پزری عروس! در این برنامه، تکمیل شد.
پربازدیدها
سیاست اقتصادی دولت‌های هاشمی، خاتمی، احمدی‌نژاد و روحانی یکی است - حسن سبحانی اقتصاددان گفت: همه دولت های بعد از جنگ اعم از دولت های سازندگی، اصلاحات، مهرورزی و تدبیر و امید، دارای یک برنامه اقتصادی هستند و به رغم تفاوت های سیاسی و فرهنگی، تفاوتی در دیدگاه های اقتصادی آنها دیده نمی شود.
مردم رشد ۳درصدی اقتصاد را سر سفره‌ نمی‌بینند - سخنگوی دولت با بیان اینکه سه درصد رشد اقتصادی مشکل ایران را حل نمی کند گفت: برای اینکه مردم این رشد اقتصادی را در سفره های خود احساس کنند نیازمند حداقل هشت درصد رشد مثبت هستیم که با این رقم فاصله داریم.
اندر حکایت دوبله و تقلید و... «کلاس آرام!» - «سینما چیه...» در دهه 60، گاهی نام‌هایی در تیتراژها قید می‌شدند که همین‌جوری متفاوت و بتدریج جذاب به نظر می‌رسیدند. ازجمله اسم دو ایفاگر نقش‌های فرعی سریال‌ «سربداران» یعنی ژانتوره ...
خیانت همسر واقعیت یا توهم؟ - «احساس می‌کنم شوهرم به من خیانت می‌کند. رفتارهایش مشکوک شده و دیر به خانه می‌آید و زود هم می‌رود. تازگی‌ها مدام سرش در گوشی تلفن همراهش است و وقتی ...
نقاط داغ مرگ - در همه جای جهان جاذبه‌های شگفت‌انگیزی وجود دار‌د که توریست‌ها برای دیدنشان لحظه شماری می‌کنند، گرچه باید گفت‌ همه گردشگران برای رقم زدن تجربه‌های شیرین از جاذبه‌ها بازدید نمی‌کنند. بلکه ...
پنج دموکراتی که اوباما به رایشان نیاز دارد - افزایش ناامیدی جمهوری‌خواهان در مخالفت با توافقپنج دموکراتی که اوباما به رایشان نیاز داردمخالفان توافق هسته‌ای ایران نیاز به رای تنها 4 سناتور از 14 سناتور دموکرات مردد دارند تا بتوانند رئیس‌جمهور باراک اوباما را مجبور به استفاده از وتو برای حفظ بزرگترین دستاوردش در زمینه سیاست خارجی کنند.
به هیچ عنوان موافق جدایی شمسایی نیستیم/ طرح حضور او در تیم ملی و تاسیسات را بررسی می‌کنیم - مدیرعامل شرکت تاسیسات دریایی گفت: ما به هیچ عنوان موافق جدایی شمسایی از تیم نیستیم.
54 گلزن و 77 گل زده در 5 هفته - تیم های سپاهان و پرسپولیس با 9 و 8 گل زده در پنج بازی انجام شده، قوی ترین خطوط حمله لیگ برتر را تا هفته پنجم از آن خود کرده اند.
برانکو: شکست فولاد بهترین جایزه برای من و هواداران بود - سرمربی پرسپولیس گفت: پیروزی مقابل فولاد خوزستان بهترین جایزه برای من و هواداران بود.
وزیر ارتباطات با تابلو فرش همراه اول سلفی گرفت - وزیر ارتباطات با استقبالی گرم وارد برج همراه اول و با تابلو فرشی گران قیمت روانه جایگاه مدیریتی خود در خیابان شریعتی (وزارت ارتباطات) شد.