یکشنبه ۳۱ تیر ۱۳۹۷ / Sunday, 22 July, 2018

درباره پیدایش دی‌جی‌ها


درباره  پیدایش دی‌جی‌ها
● از صفحه‌های چهل‌و‌پنج دور تا دور دنیا‏
امروزه در بسیاری از مهمانی‌ها، كلوپ‌ها و حتی در میان اعضای گروه‌های موسیقی نشانی از پدیده‌ای به نام «دی‌جی‌» (‏DJ‏) ‏یافت می‌شود. كارهای تركیبی، ساخت قطعات موزیكال بدون وقفه (‏Non Stop‏)، فضاسازی و ایجاد اصوات گوناگون ‏گوشه‌ای از فعالیت هنری و تخصصی آنها است.‏‎ ‎دی‌جی مخفف «دیسك جاكی» (‏Disc Jockey‏) است. منظور از دیسك ‏همان صفحه‌ی موسیقی است و جاكی نیز به معنی چابك‌سوار است. این تركیب، اصطلاحی است كه اوایل دهه‌ی ۳۰ و توسط ‏اهالی منطقه‌ی «برانكس» در نیویورك باب شد. سیر تحول و تاریخچه‌ی حدوداً ۷۰ ساله‌ی فعالیت دی‌جی‌ها رانمی‌توان منفك ‏از تحول «تِرن تِیبل» (‏Turntable‏) و سازهای الكترونیك نظیر سینتی‌سایزر و پیانوالكتریك بررسی كرد. در ادامه به چند ‏تكنیك معمول دی‌جی‌ها و به تاریخچه‌ی مختصری از این روند اشاره می‌شود:‏
‏«کول هرک» (‏kool Herc‏) را می‌توان اولین دی‌جی «هیپ هاپ» (‏Hip Hop‏) دانست که بانی تحولی در این زمینه بود. او ‏با استفاده از یک میكسِر صدا (‏Audio Mixer‏) و دو دستگاه پخش یکسان اصوات را با تکنیک «تغییر» (‏Switching‏) از ‏یک «دِک» به دِک دیگر منتقل می‌کرد و به وسیله‌ی میکسِر، اصوات «کوبه‌ای» (‏percussive‏) را به صورت پس‌زمینه یا غالب ‏بر موسیقی اضافه می‌کرد. تکنیک دیگری که به نام او ثبت شده «شكستن بیت‌ها» (‏Break Beats‏) است. در این تکنیک ‏تکه‌هایی از موسیقی‌های مختلف در کنار هم قرار می‌گیرند و درقالب ریتمیک یا ملودیک جدیدی ظاهر می‌شوند. این تکنیک ‏میکسی از ترانه‌ها و آواهایی است که می‌توانند کنار هم قرارگیرند.‏
ایجاد غش در ریتم (‏Syncopation‏) در اوایل دهه‌ی ۶۰ توسط «كلمنت داد»، «دوك راید» و همكارانشان پدید آمد. این ‏تكنیك همان‌طور كه از نامش پیداست مجموعه‌ای از تغییر سرعت‌های آنی در ریتم است.‏
درسال ۱۹۷۷ «تئودور» (‏Theodore‏) ۱۴ ساله، تکنیک «اِسكرچ» (‏Scratch‏) را به نام خود به ثبت رساند. هنگامی که او با ‏دستگاه پخش خود در اتاقش مشغول بالا و پایین پریدن بود با صدای خشمگین مادرش به خود آمد و هنگامی که صدای پای ‏مادرش را نزدیک‌تر شنید به سمت دستگاه رفت و به طور اتفاقی صفحه را در خلاف جهت حرکت داد و صدایی که از ‏صفحه بیرون آمد میخکوبش کرد. بارها این کار را تکرار کرد و پی‌برد که براساس سرعت تغییر جهت، اصوات مختلفی از ‏دستگاه شنیده می‌شود. در حال حاضر این تکنیک یکی از معمول‌ترین تکنیک‌ها درمیان دی‌جی‌ها است.‏
پیشینه‌ی استفاده از تِرن تِیبل (به عنوان یك آلت موسیقایی و جزیی از موسیقی) به اواسط دهه‌ی۳۰ بازمی‌گردد، زمانی كه ‏‏«جان‌كیج» (‏John Cage‏) موزیسین آوانگارد آمریكایی ایده‌هایی درباره‌ی استفاده از این دستگاه‌ در موسیقی‌اش ارایه داد. ‏ایده‌هایی كه توسط «پیر شافر» (‏Pierre Schaeffer‏) فرانسوی در دهه‌ی ۴۰ تكامل یافت. در خلال جنگ جهانی دوم به ‏مراتب از تِرن‌تِیبل استفاده شد، بخصوص در هنگام استراحت و در سالن‌های غذاخوری سربازان و این پدیده باعث شد تا ‏گروه‌ها و خوانندگانی چون «گلن میلر» (‏Glen Miller‏)، «اندروزسیسترز» (‏Andrews Sisters‏) و «بنی‌گودمن» (‏Benny‏ ‏Goodman‏) ناچار نباشند مسافت‌های طولانی را به ‌خاطر تقویت روحیه‌ی سربازان طی كنند! با ورود صفحه‌های ۴۵ دور در ‏سال ۱۹۵۰ گوش‌سپردن به موسیقی جنبه‌ی عمومی‌تری یافت. هر جوانی به راحتی قادر بود كه در سفرها و مهمانی‌ها دستگاه ‏‏۴۵ دورش را با خود حمل كند و جدیدترین موسیقی‌ها را در اختیار داشته باشد.
به موازات این روند استفاده از سازهای ‏الكترونیك رواج بیشتری یافت. در سیر تحول موسیقی الكترونیك و همچنین تِرن‌تِیبل و ایجاد موجی جدید در این موسیقی ‏‏(دهه‌های ۳۰ و۴۰) مخترعین، كاربرها و متخصصین دیگری نیز نقش داشتند، نیاز به شنیدن اصوات جدید‌ بخصوص در ‏صنعت سینما و حضور مخترعینی چون «اسكار سالا‌» و «لئون ترمین» و موزیسین‌هایی چون «اشتوكهاوزن‌»آلمانی و «پیر بولز» ‏فرانسوی در روند این جریان بسیار موثربود.از «تراوتونیم»(‏Trautonium‏) دستگاه ساخته‌شده توسط سالا در بسیاری از ‏فیلم‌های هیچكاك استفاده‌شد همچنین در موسیقی متن چند اثر سینمایی«جك آرنولد» نشانه‌هایی از ساز الكترونیك ابدایی ‏لئون ترمین روس(به نام ترمین) وجود دارد. اما در دهه‌ی ۵۰ در جاماییكا داد و راید، نخستین تكنیسین‌هایی بودند كه به طور ‏متمركز بر روی اصوات الكترونیك و افزایش‎ ‎‏ قابلیت تِرن تِیبل کار کردند. از سال ۱۹۵۸ و با اختراع پیانو‌الکتریک موج ‏جدیدی شکل گرفت که با ساخت سینتی‌سایزر «موگ» توسط «رابرت موگ» (‏Robert Moog‏) و پس از آن ‏سینتی‌سایزرهای‌ «اِی.آر.پی»‌ و «رولند»‌، تکامل یافت.
در طراحی نخستین سینتی‌سایزر موگ دو موزیسین به نام‌های ‏‏«هربرت.ای.دوچ» و «والتر كارلوس» همكاری داشتند و پس از موفقیت آلبومی از كارلوس (‏Switched On Bach‏) كه در ‏آن از موگ استفاده‌شده بود، «میك‌جگر» و «بیتلز» نیز به استفاده از این سینتی‌سایزر روی آوردند. در این دهه«اریک ستی» ‏‏(‏Eric Satie‏) و «آرنولد شونبرگ» (‏Arnold Schonberg‏) قطعاتی بر پایه‌ی قواعد ریاضی تنظیم کردند و «لوییجی ‏روسولو» (‏Luigi‏ ‏Russolo‏ ) گستره‌ی وسیعی از ماشین‌ها و دستگاه‌های گوناگون- از ماشین چمن زنی گرفته تا ‏دستگاه‌های پِرِس- را در موسیقی‌اش به کار گرفت.‏
پیشینه‌ی استفاده از تِرن تِیبل به اواسط دهه‌ی۳۰ بازمی‌گردد، زمانی كه «جان‌كیج» موزیسین آوانگارد آمریكایی ایده‌هایی ‏درباره‌ی استفاده از این دستگاه‌ در موسیقی‌اش ارائه داد. ایده‌هایی كه توسط «پیر شافر» فرانسوی در دهه‌ی ۴۰ تكامل یافت‏ گردهمایی و مهمانی‌ها در محله‌ی برانکس نیویورک پاتوق افراد مستعدی چون کول‌هرک، «گرندمسترفلش (‏Grandmaster ‎Flash‏) و «آفریکا بامباتا» (‏Africa Bambaata‏) بود که در دهه‌ی ۷۰ به بزرگ‌ترین دی‌جی‌های دنیا بدل شدند.
اواخر ‏دهه‌ی۶۰با ورود تِرن‌تِیبل‌های «های-‌ فای» (‏Hi-Fi‏)، سینتی‌سایزرهای جدید و با رواج موسیقی «دیسکو» (‏Disco‏ ‏Music‏) توسط دی‌جی‌هایی چون «جیورجیو مورودر» (‏Giorgio Moroder‏) ایتالیایی،یكی‌از نخستین‌گروه‌های ‏الکترونیك_ با همکاری «رالف‌هاتر» (‏Ralf Hutter‏)، «فلورین‌اشنایدر» (‏Florian Schneider‏)، «کلاوس‌دینگر» (‏Klaus ‎Dinger‏) و «توماس هومان» (‏‎(Thomas Homann‏ _ با نام «کرفت ورک» (‏Kraftwerk‏)‏‎ ‎در «دوسلدورف» آلمان شکل ‏گرفت. در اولین آلبوم گروه با نام «کرفت ورک» از نسل دوم سینتی‌سایزرهای موگ و رولند برای ایجاد اصوات و قطعات ‏الکترونیک بدیع استفاده شد.‏
از سال ۱۹۷۹ تا اوایل دهه‌ی ۸۰ با توجه به سوق یافتن هیپ‌هاپ تجاری به سمت استفاده از گروه‌های «فانک» (‏Funk‏) به ‏جای دی‌جی‌ها، شاهد سیری نزولی در فعالیت دی‌جی‌ها هستیم. ‏
در سال ۱۹۸۳ «هربی‌هنكُك» (‏Herbie Hancock‏) موسیقی‌دان مشهور جاز پس از شنیدن آلبوم «مگامیكس‌» (‏Mega‏ ‏Mix‏) از دی‌جی «دی‌اس‌تی» (‏D.S.T‏) ترغیب شد تا در ترانه‌ی «راك‌ایت» (‏Rock it‏) از این دی‌جی استفاده كند. علاوه ‌بر ‏استقبال خوبی كه از این آلبوم در سراسر جهان شد، دی‌جی دی‌اس‌تی در تور بین‌المللی هنكك هم او را همراهی كرد.‏
دو سال بعد كمپانی «آكایی» با تولید سمپلر مدل «۹۰۰ ‏S‏» تحول دیگری ایجاد كرد. این سمپلر توانایی بسیار بالایی در «كپچر» ‏‏(‏Capture‏) كردن صداهای زنده‌ی موجود داشت. اواسط دهه‌ی ۸۰ نخستین مسابقه‌ی معتبر و رسمی دی‌جی‌ها «دی.ام.سی» (‏D.M.C‏) با حمایت كمپانی«تكنیكس»برگزارشد،شرط حضور در این رقابت استفاده از ترن‌تیبل‌های مدل «‏SL‏۱۲۰۰» و «‏‎ ‎SL‏۱۲۱۰» و میكسرهای مدل «‏SH_EX‏۱۲۰۰» این كمپانی بود و به هر دی‌جی ۶ دقیقه فرصت داده می‌شد.‏
از ابتدای این رقابت‌ها در سال ۱۹۸۵ تا به‌حال دی‌جی «كریز» (‏Craze‏) اهل «میامی» آمریكا با سه دوره قهرمانی و «كیوبرت» ‏‏(‏Q bert‏) آمریكایی با دو دوره قهرمانی ركورددار دریافت «ترن‌تیبل‌طلایی» هستند و جوان‌ترین قهرمان این مسابقات نیز ‏دی‌جی «ای‌ـ ترك» (‏A_Track‏) كانادایی است كه با ۱۵ سال سن در سال ۱۹۹۷ موفق به دریافت این عنوان شد.با نگاهی به ‏تاریخچه‌ی این مسابقات پی می‌بریم كه اكثر عناوین در اختیار آمریكایی‌ها و اروپایی‌ها است.تنها درسال ۲۰۰۲ «كنتارو» ‏‏(‏Kentaro‏)‏‎ ‎دی‌جی ژاپنی ترن‌تیبل‌طلایی را به خانه برد. در آخرین دوره‌ی مسابقات(۲۰۰۴)مقام اول به «آی.ایمرج» ‏‏(‏I.Emerge‏) از آمریكا رسید.‏
اواخر دهه‌ی ۸۰ استفاده از تِرن تِیبل‌ها‎ ‎با افول مواجه شد، كه این مساله بیشتر به تغییر ذایقه‌ی عامه باز ‌می‌گشت. دی‌جی‌ها به ‏صورت محدود فعالیت می‌كردند و دی.ام.سی رونق سابق را نداشت. ‏
دی‌جی‌ «مایك» (‏Mike‏) و دی‌جی «آپولو» (‏Apollo‏) در سال ۱۹۹۰ نخستین گروه مستقل اسكرچ را (‏Shadow Of The ‎Prophet‏) تشكیل دادند. این دو دی‌جی مشهور پیش‌ از این با گروهی «رَپ» (‏F.M.‎‏۲.۰) در تورهای متعدد دور آمریكا و ‏اروپا شركت كرده بودند. ‏
دی.ام.سی در سال ۱۹۹۱ با رونق بیشتری برگزار شد. پوشش خبری این رقابت در شبكه‌های مختلف و معتبر تلویزیونی و ‏پخش مستقیم آن در پانزده كشور توجه بسیاری از جهانیان را به این مسابقه معطوف كرد. دی‌جی كیوبِرت با برتری مطلق در ‏پنج رشته به مقام اول رسید. كیوبرت به همراه دی‌جی «شُرت‌كات» (‏Short cut‏) (برنده‌ی سه دروه‌ی مسابقات در كرانه‌ی ‏باختری) و دی‌جی «دیسك» (‏Disc‏) گروهی به نام «تِرن‌تِیبل دراگونز» (‏Turntable Dragons‏) را تشكیل دادند كه آوازه‌ی ‏آن به تمامی جهان رسید. ‏
درسال ۱۹۹۶ مسابقه‌ی بین‌المللی دیگری در آمریكا با نام «آی.تی.اف» (‏International Turntablist Federation‏) ‏برگزار شد. این مسابقه با افتتاحیه‌ی باشكوه و با اجرای گروه مشهور «ران دی.ام.سی» (‏Run D.M.C‏) برگزار شد. ‏دی‌جی‌هایی از ۳۹ كشور جهان در این رقابت شركت كردند و ۶ شبكه‌ی تلویزیونی بین‌المللی به طور مستقیم این رقابت را ‏پوشش دادند. ظهور پدیده‌هایی از كشورهایی نظیر اكراین، كاستاریكا، كنیا، بلغارستان و چك در این مسابقه قابل‌ توجه بود. ‏
در ۲۳ مارچ ۱۹۹۷ هم‌زمان با اولین ماه‌گرفتگی كامل سال، نخستین كانال تِرن‌تِیبل در ‌آمریكا به همین نام راه‌اندازی شد. در ‏سال اول، فعالیت این كانال منطقه‌ای بود اما از ژوئن سال ۱۹۹۸ پخش برنامه‌های این كانال سراسری شد. برنامه‌هایی شامل ‏آموزش تكنیك‌ها، مصاحبه، آشنایی با استعداد‌های جوان و پوشش خبری اتفاقات منطقه‌ای و بین‌المللی در این زمینه. ‏
ظهور شبكه‌ی تِرن تِیبل و مسابقه‌ی آی.اف.تی زمینه را برای انتشار آلبوم‌های اختصاصی دی‌جی‌هایی چون «اسپوكی» ‏‏(‏Spooky‏)، «كم» (‏Cam‏)، « كراش» (‏Crush‏) و «راب‌سوایفت» (‏Rob Swift‏) ایجاد كرد و تورهای اختصاصی دی‌جی‌ها ‏افزایش چشم‌گیری یافت، به طوری كه امروزه بسیاری از دی‌جی‌ها بیش‌ از نیمی از سال را صرف برگزاری تور و ضبط ‏آلبوم‌های اختصاصی‌شان می‌كنند. ‏

صمد طالقانی

منبع : دو هفته نامه فروغ

مطالب مرتبط

موسیقی ودین

ارتباط موسیقی با فضاهای آیینی – ودرنهایت : فضاهای مرتبط با حوزه هایی كه درآن ، محتوایی اساطیری صورت عملی می یابد ، قدمتی تقریبا به اندازهٔ قدمت خود موسیقی دارد باوجود زمنیه های غنی وكهنی كه پیرامون این ارتباط حیاتی ، درحوزهٔ تاریخ وفرهنگ ایرا وجود داشته است ، بحث های نظری ومقالات ارزشمند دراین باره به زبان فارسی بسیاراندك ونزدیك به هیچ است . مطلب حاضر از ‹‹ دایره المعارف دین ›› حاصل كوشش والای دانشمند معروف معاصر ، میرچاالیاده است كه شهری جهانی دارد.‹‹ مقام ›› ازهرتألیف دقیق ونفیس دراین زمینه استقبال می كند .
موسیقی ودین ، چنان روابط نزدیك ودرآمیخته ای باهم دارندكه از جهت پیچیدگی وتنوع ، تعریف هریك ، به تنهایی كاری دشوار است .مؤمنان به دین ، موسیقی را [گاه ] صدای خدایان یا [گاهی هم ] تنافراصوات شیاطین دانسته اند ؛ گاه آن را به منزلهٔ‌ پاك ترین نمونهٔ‌ روحانیت ستوده اند وزمانی همانند نهایت تباهی های نفسانی ، مورد نفرت قرارداده اند ؛ درهردومورد ، اشتیاق آنان برای ترفیع آن درعبادات ویا از ریشه كندن آن ، هم دردین وهم درزندگی دنیوی ، یكسان بوده است . موسیقی ، به ندرت پدیده ای بی طرف شناخته شده وهمواره ارزش مثبت یا منفی آن ، بازتابی تقریبا جهانی وپراهمیت درفضای دینی داشته است . این اهمیت – كه شاید برای مردم پس ازعصر انقلاب صنعتی مغرب زمین ، كه به تنزل موسیقی تا حد یكی از شاخه های فرعی ‹‹ هنر ››‌ ،‹‹ سرگرمی ›› یا موسیقی گاه به گاه ‹‹ مذهبی ››‌ متروك مانده در- پشت دیوارهای مقدس كلیساها ، خوگرفته اند، ناشناخته باشد – درعین حال امری فراگیربوده است . ‹‹ متون ›› دینی ، درسراسرجهان دربیشترین بخش تاریخ انسانی ، به جای آن كه ابتدا نوشته شده باشند ، سروده وخوانده شده اند ؛ ورفتارهای مبتنی بردین، درتقریبا تمامی سنن مذهبی ، الفاظ موسیقی را دریافت داشته است . روحانیون ناواژو(۱) ، خواننده اند ، نخستین گروندگان مذهب سنتی مردم سریلانكا ، طبل زن ورقصیده بوده اند؛ شمن های شمال اروپا/ آسیا وآسیای میانه ، موسیقی را ، اساسی ترین واسطه برای برقراری ارتباط باجهان روحانی دانسته اند . درطول قرون ، كشیش ها ، راهبان ودیگر متخصصان مذهب ، نیایش های عشای ربانی ، پوژا (۲) های بودایی ، دعاهای اسلامی ، قربانی های هندوودیگر مراسمی را كه بنیاد ملاحظات سازمان یافتهٔ دینی درمهم ترین ادیان جهان است ، با آواز خوانده اند. ارزش ها ، بكارگیری ها وقالب های موسیقی مذهبی ، همان قدرگوناگون ودارای ویژگی های خاص فرهنگی است كه سن دینی ای كه زمینه ساز این موسیقی بوده است . موسیقی مربوط به عشای ربانی مسیحیان ، به طوركلی همانقدر‹‹ اروپایی›› انست كه موسیقی دینی هندوان، ‹‹ هندی ›› است .
هردو، صداها ، قالب ها وسازهایی را به كار برده اندكه ازفرهنگ خود آنهاست وبه شدت با موسیقی عام سرزمین خودشان درآمیخته است . با وجود این ،موسیقی ، همانند دین ، می تواند محدودیت های فرهنگی را تعالی بخشد؛برای مثال ، دستگاه موسیقاتی اتیوپی وتبت ، همان قدر با موسیقی غیر دینی فرهنگ این كشورها ، متفاوت است كه با موسیقی كشورهای بیگانه اختلاف دارد .
نظام موسیقایی مذهبی ،گاه ازمرزهای فرهنگی خود فراتر رفته است . برای مثال ، اسلام ، پیوندهای موسیقاتی را تاسرزمینهای گستردهٔ آسیا وآفریقا نیز گسترش داده است ؛ وبرخی ازسنن امریكای شمالی ، مانند ‹‹ رقص اروح ›› وآیین پیوت (۳) ، سبب پیدا شدن پیوند موسیقاتی میان بسیاری از اقوام غیربومی [=بیگانه ] شده است . دیگر سنت های موسیقاتی مذهبی مشهور ودرون – فرهنگی عبارتنداز موسیقی اقوام یهود . مسیحی ، هندو،بودایی وموسیقی جذبه دار غرب افریقا / امریكای لاتین . موارد دیگری را كه می توان اضافه كرد عبارتنداز :
۱)طبل زدن وآوازخواند دشمن های آسیا ، كه احتمالا سازندهٔ سنت به هم پیوسته ای است كه از كشورهای اسكاندیناوی تا سرزمین هیمالیا رافراگرفته وشاید تادرون سرزمین ههای امریكا نیز كشیده شده است .
۲) سرودهای حماسی ،كه تركیب دوباره ای ، برپایهٔ بدیهه سازی قطعاتی از سرودهای سنتی آسیای میانه واروپای شرقی بوده است .
۳)سازهای دسته جمعی باناقوس های برنجی ، تداعی كنندهٔ نماد پردازی ونقش های كیهانی وموسمی ، درآسیای جنوب شرقی .
۴)شاید تغنی ههای باستان مربوط به آیین قربانی ، كه براساس دانگها ، با دستگاههای مقامی پیوندی داشته است ، ازمردم هندواروپایی ،كه از هندوستان تا یونان امتداد یافته بود.
۵)وتصورمی شود كه ارتباطی از این هم گسترده تر ، میان برداشت های مردم چین ، هندوستان ویونان ازموسیقی وجود داشته كه آن را تجسمی از قوانین كیهانی وریاضی كل هستی می انگاشته اند .
باوجود این ، پس ازمسئله جهان شمولی ، برجسته ترین ویژگی موسیقی مذهبی ، گوناگونی آن ، حتی درسنن درون مذهبی بزرگترین فرهنگ ها بوده است . برای مثال ، موسیقی مسیحیت نه تنها دربرگیرندهٔ‌ ترانه های سادهٔ گریگورین ، موسیقی ویژهٔ عشای ربانی پالسترینا (۴) ، ترتیل های پروتسان واوراتورهای باخ ، بلكه شامل صداهای طنین انداز سرودهای دسته جمعی ارتدوكس های روسی ، ملودی های خوشاهنگ تغنی های ارتدوكس یونان ورقص هایی است كه همراه ادوات ضربی، درآیین های عبادی قبطی های اتیوپی اجرامی شده است . دركشورهایی كه روزگاری جزو مستعمرات بودند، ریتم های افریقای غربی ، صداهای كوبنده ونواهای الكترونیكی گروه موسیقی را ك را نیز باید درهمین گروه جای داد . موسیقی هندی ، هدفش كمك درجهت دستیابی به حالت مرافبهٔ سمادی است ، لیكن می تواند از صداهای غیر هندی ادوات برنزی غیر هندی [متعلق به موسیقی ] مردم هند شرقی نیز استفاده كند . گوناگونی موسیقی درزمینه های مذهبی وفرهنگی را باید درمقاله های دیگر بدان پرداخت ؛ دراینجا من دربارهٔ‌برخی موضوعات مشترك درمیان همهٔادیان وفرهنگها بحث می كنم .
تعارف ومفاهیم
بافرض پیوندهای نزدیك میان مفاهیم مذهبی وموسیقاتی ، تعریفی ازموسیقی ، بدون آن كه محدود به قیدهای مذهبی شده باشد ، ممكن نیست . برای مثال ، یك تعریف متداول از موسیقی ، یعنی ‹‹ صداهای طرح انداختهٔ انسانی ›› . با این باور ، فراگیر مذهبی ، كه موسیقی را دارای طرح الهی می داند ، ناسازگار می نماید . از دیدگاه سنت نگاهدارنی كه موسیقی ، یا دست كم موسیقی مذهبی را ، دارای اصلی ایزدی [ و] یا [ خاستگاهی ] شیطانی می دانند ، ادعای انسانی بودن آن ، نهایت جزم نگری ماده گرایان مغرب زمین شمرده می شود ، اگر چه به نظردیگران نظریه ای بی طرفانه وعلمی بیابد .
حتی مایهٔ تعریف های سادهٔ فرهنگ لغات، مانند ‹‹ هنرتلفیق صداها ›› نیزدارای مفاهیمی قوم مدارانه وفرقه ای است . دربسیاری از زمینه های مذهبی ، موسیقی ، كمتر مبین ‹‹‌ هنر ›› وبیشتر ، به منزلهٔ ‹‹ فن›› ی است كه برای نتایج عملی به كارگرفته شده است : ازذخیره سازی وبازیافت اطلاعاتی كه درحكایت ها ، وآموزه های مذهبی ،به یادگار مانده درترانه ها ،تا جذب حیوانات شكاری ، افزایش محصولات ، درمان امراض ، برقراری ارتباط با الوهیت ، درخواست وكنترل مراحل مختلف تجربه های روانی – كیهانی كه به موسیقی نسبت داده اند . درحالی كه ازجهت زیبایی شناختی ، ممكن است زیبایی ، درای فنون ، بخشی تكمیلی بوده یا نبوده باشد ، اما بیان شخصی افراد ، نقش اندكی را دراین اظهارات داراست وشاید حتی درنتایج مورد نظرنیز زیان آورباشد .
به موسیقی مفهوم ‹‹ هنر›› بخشیدن ، اشارهٔ بیش از حد ستایش آمیزی مربوط به ایدئولوژی اخیر اروپایی است كه مبنای آن ، تقدس احوال شخصی وفردیت گرایی است ودرنهایت ، ریشه در مفاهیم یونانی ویهودی / مسیحی ‹‹ خود›› ،‹‹ نفس›› و‹‹ روان ›› دارد. ازنظر بعضی سنت ها ، موسیقی با نفس یا روح فردی ضدیت وتعارض دارد . دسته ای از متون بودایی، موسیقی را تجسمی نمونه وار از ‹‹ ناپایداری وعلیت مشروط›› می داند كه برپایهٔ منابع وشرایط بیرونی نهاده شده است . به منظور آن كه نشان دهد كه چیزی به نام فرد یاخود،وجود ندارد . درمقابل ، پژوهشگران جدید مغرب زمین ، موسیقی را – دست كم درصورتهای ناب آرمانی آن – به طوركامل ، جدای از هرعلت وهر شرط خارجی دانسته ا ند ؛ آنان ، خط فاصلی میان عناصر‹‹ فراموسیقایی››، مانند نمادپردازی ، نقش ، هدف ونظایرآن و‹‹ موسیقی ، به خودی خود ›› كه باید ظاهرا مركب از نظام صداها باشد رسم می كنند . به نظر می رسد این مفهوم ازموسیقی ، بازتابی از تصورات مذهبی اروپای بعد ازرنسانس باشد مبنی براین كه روح ، به طورمستقل ومنزه ، كلاملا درجسم یك فرد جای گرفته است . شاید همچنین بازتابی نیز ازمفاهیم فرافئودالیسم اقتصادی دربارهٔ آزادی فردی سرپرست گروه نوازندگان باشد ، همانند عقیدهٔ بوداییان مبنی براینكه یك موسیقی ناپایدار ، نتیجهٔ تركیب زودگذر علتها وشرایطی است كه درباورهای اساسی آیین بودایی انعكاس یافته است .
حتی صداها ، ممكن است نقشی تعیین كننده دربرداشتهای مذهبی از موسیقی – دست كم درمعنای فنی آن – نداشته باشد . وقتی مسلمانان بنیادگرا، ضبط وثبت موسیقی عامه پسند غربی را تحریم می كنند ومسیحیان بنیادگرا ، آنها را می سوزانند ، واكنش آنان الزاما برساخت های آهنگین یا [فی المثل ] مبتنی برسازهای زهی نیست ، كه سازندهٔ جوهر موسیقی برای بیگانگانی است كه ازجهت فنی آموزش دیده اند .‹‹ موسیقی كیهانی ›› ، كه مورد ستایش نخستین نویسندگان مسیحی قرارمی گرفت ، ازجهت امواج فیزیكی انباشته دریك وسیلهٔ هنری ضعیف ، چندان معتبر نبود ودركشورتبت ، بوداییان می اندیشیدند كه موسیقی ، متشكل از دو بخش است : ‹‹ موسیقی به راستی زمان حال ›› كه صدای خوانندگان وادوات سازی ،آن را پدید آورده و‹‹ موسیقی ساختهٔ ذهن ›› گونه ای كه هرشنونده ای ، برمبنای تجربهٔ مهارت ونیروی تخیل خویش ،به گونه هایی متفاوت درك ودریافت وتصورمی كند . سنن مذهبی ، برروی هم ، تصوری كه از موسیقی داشته اند ، متشكل از صداها و ‹‹ فراموسیقایی ›› ها بوده است واین تصور، چیزی بیش از تصور از انسان ، متشكل از جسم و‹‹ برتر از جسم ›› ، نیست . از این رو، حتی اساسی ترین تعریف های فنی از موسیقی نیز ، جنبه های اصیل موسیقی را ، آن گونه كه درتصورمذاهب متعدد بوده است ، یانادیده می گیرند یا انكار می كنند ، درحالی كه ، برچسب هایی چون ‹‹ سمبلیسم ›› كه برای جنبه هایی غیر از علم اصوات به كارگرفته می شود ، ممكن است گمراه كننده یا حتی از دیدگاه یك معتقد ، خصمانه به نظربرسد .
نفس كوشش برای تعریفی بیطرفانه وآزاداندیشانه از موسیقی ، دربرخی از دیدگاههی مذهبی شاید قابل اعتراض باشد . برای گروهی ازمسیحیان ، برخی از انواع موسیقیهای عرفی وموسیقی مذاهب دیگر ، كارهای شیطان است ونام بردن از آنها نباید بدون لعن ونفرین صورت گیرد؛ از سوی دیگر ،ازدیدگاه نویسندهٔ فرقهٔ ماهایانای بودایی ، مؤلف سا – اسكیا پاندیتات (۵) ، هر موسیقی ، شایستهٔ ستایش است . زیرا انسان را ازرنج ، می رهاند . برخی از مسلمانان به آهنگین بودن (تسجیع) قرآن وآن را همردیف دیگر سروده ها نامیدن ،اعتراض دارند وبه طوركلی وتلویحا نسبت هایی منفی به موسیقی می دهند؛ لیكن برخی از نویسندگان صوفی ، به گونه ای از موسیقی سخن می گویند كه آن را دارای بیشترین گنجایش برای راهبری درجهت كمال معنوی می دانند واز این كه مهم ترین معانی وارزش های موسیقی مورد ستایش یا ادراك واقعی ، قرارنگرفته است ، حالت گواهانی بی طرف به خود گرفته اند .بسیاری از ادیان وفرهنگ ها ، مفهومی كه با ‹‹ موسیقی ›› یا ‹‹ موسیقی مذهبی ›› مطابقت كند ، ندارند . ازنظراسلام ، الموسیقی ( موزیك) ، دراصل، آن چیزی است كه مغرب زمین احتمالا آن را موسیقی عرفی تلقی می كند واز آن جهت كه نفس آن ، گمراه كردن هوادارانش به سوی انحراف های جسمانی است ، مورد بحث قرارمی گیرد؛ آهنگین بودن قرآن وبرخی از اشعارمذهبی را ‹‹ موسیقی ›› ، دست كم ، بدان معنا كه زمینهٔ آن برمبنای اصول فنی یا زیبایی شناسی باشد ، نمی دانند .برای پرهیز از بی حرمت ساختن سنت ، وتحمل عقیدهٔ نامناسب ، می كوشند تمامی مواردی كه دارای چنین ویژگی هایی هستند وبه گوش بیگانگان موسیقایی می رسند لیكن آشنایان آن راموسیقی نمی شمردند ، ‹‹ غیر موسیقایی ›› تلقی گردد.
فرهنگ هایی به گوناگونی فرهنگ اتیوپی وتبت نوین ، اصطلاحات ومفاهیمی مستقل برای موسیقی دینی وموسیقی غیردینی دارند ، بدون آنكه اصطلاح مشترك ‹‹ موسیقی ›› آن دورا دریك دسته بندی مشترك قراردهد . ازسویی ، موسیقی چینی ، شی این (۶) (گونه ای سنتور) ، آشكارا به عنوان موسیقی پذیرفته شده وریشه هایی . ژرف درمفاهیم مكتب كنفوسیون وتائوئیست وعبادات آنها را دارد ؛ لیكن به طورمسلم به معنای آوازهای راهبان بودایی درصومعه ها یامعابد تائویی ؛‹‹ مذهبی ›› نیست ، اگر چه این نكته به آسانی دستخوش تحریف ورمانتیسم قرارمی گیرد ، حقیقتی بارزنیز هست : مبنی براین كه دربسیاری از جوامع كوچكی كه برمبنای خویشاوندی درست شده اند وگذارن زندگی [آنها ]از راه شكارگری ، چادرنشینی وزراعت است .درجوامعی كه تفاوت نقش های قانونی افراد ، بسیاركمتر ازجوامع بوروكراسی متمدن ،به چشم می آید ، به دشواری می توان خطی روشن میان موسیقی ‹‹ مقدس ›› و‹‹ غیر مقدس ›› ، رسم كرد بدان صورت كه می توان تفاوت میان دین وزندگی روزانه قائل شد . آیا آوازهای كوتوله (۷) های افریقایی به هنگام جمع آوری عسل را باید ، آیینی سنتی ، تفریحی سرگرم كننده ، یا یك نظام ترتیب یافتهٔ اجتماعی ، درجهت اطمینان وازدیاد شركت همگانی وبرابر طلبی دركارهای اجتماعی ، دانسته یا آن را از جهت زیبایی شناسی ، هنر خواندن آوازهای چند صدایی ، تلقی كرد ؟ این پرسش ، اگر نگوییم بی معناست ، دست كم ناشی از بی ذوقی است .
‹‹ بامعنا›› ترین تعریف ها از موسیقی ، همانند ادیان ، با اصطلاحات خود موسیقی ، به دست می آید . درتعاریفی كه از دین می شود ، گذشته از جنبهٔ موسیقاتی صداها وارتباط ساختاری آنها باهم ، به عواملی مانند قوانین كیهان وریاضی ، اصل الوهیت یا الهام ، اثرهای روان شناختی یا عاطفی ، اشارات اجتماعی واخلاقی ، روابط یا تقابل میان موسیقی مذهبی وموسیقی غیرمذهبی وگسترهٔ وسیعی از عناصر دیگر نیز توجه می كنند .
ازآنجا كه برگزیدن عوامل ، از یك سنت مذهبی با سنت دیگر ، ونیز اهمیتی كه هریك از این عوامل برگزیده دارند به شدت متفاوت است ، برداشتی كه درآن ،همهٔ موسیقی های مذهبی ، دراصطلاحات خاص خودشان تعریف شده باشد ، مجموعه ای از تلقی هایی را پدید می آورد كه متقابلا نسبت بدانچه باید موضوعی نسبتا مرتبط باجهان هستی ، الوهیت یا انسان جهانی باشد ، نامفهوم است . برای دریافت راه حلی بهتر ، باید موسیقی ومذهب را دراصطلاحاتی كه به گونه ای گسترده تر ، درسن موسیقاتی ومذهبی مشترك هستند ،مورد بحث قرارداد؛ واین اصطلاحات ، نخست، خواهان توجه به اركان فنی موسیقی ونمودهای شبیه موسیقی است كه درمتون مذهبی یافت می شود .
خصیصه های فنی
پایه های فنی موسیقی ، درصدای انسان یا درادوات [و] سازهایی است كه پدید آورندهٔ صداهایی با ویژگی های اصوات طرح ریزی شده هستند. سنن مذهبی ، غالبا تمایزی میان موسیقی صوتی [= آوای خوش ] وموسیقی ابزاری [= سازی ] قائل شده واغلب ، موسیقی نوع اول را برتری داده اند . دلیل آن معمولا این است كه امكان برقراری ارتباط معنایی ، از طریق كلماتی كه درآوازها به كار رفته است ، وجود دارد . از آن رو كه به نظرمی رسد جسم انسان را بیشتر می تون بخشی ازآفرینش الهی دانست تاادوات نواختنی را ،كه اختراع انسان است ، شاید هم دلیل آن ، عدم همخوانی آلات موسیقی با موسیقیی باشد كه با آنها اجرامی شده است . دربرخی از سنت ها،مانند كلیساهای منونیت (۸) ، وراهبان تراودای بودایی ، آوازهایی به نام ‹‹ كاپلا›› (۹) اجرامی شود كه هیچ سازی آن را همراهی نمی كند .هیچ موردی دیده نشده است كه موسیقی آوازی را به طور كامل به خاطرموسیقی سازی ، رد كرده باشند ؛ اما نمونه های بارزی (مانندطبل شمن های سیبری ) وجود دارد كه صدای ساز وموسیقی آن ، ا زجهت اهمیت مذهبی ، همپای آواز یا اندكی بیشتر است .
صداهای سنجیدهٔ انسانی به دوشكل تقسیم می شود :گفتار، باتأكید برتمایزهای متقابلی كه میان واحدها ( واك ها، هجاها ، واژه ها ) بامعانی متفاوت وجود دارد ، وآواز ، با تأكیدبرامتداد دادن پیوستهٔ صداها همراه با زیر وبم های كنترل شدهٔ (بسامدارتعاش ها ) .آواز بدون كلام ،سازندهٔ نوایی خوش ، یعنی توالی صداهاست ، اگر كلامی بدین نوای خوش اضافه شود ، ترانه پدید می آید . یك ترانه ، گاه با ارتفاع صوتی پیوسته (یكنواخت ) خوانده می شود ؛ یاملودی آن با تعدادی معین از زیر وبم های بالاتر وپایین تر ، فراز وفرود می یابد كه مجموعهٔ آنها ،نظمی بالارونده یا فروردین بدان می بخشد كه گام / ردیف آن شمرده می شود ؛ یا می تواند مركب از بندهای آهنگینی باشد كه به طورپیوسته وبه تدریج جابه جا می شود بدون آن كه ترازهای برتر وفروتر آن به طورمشخص ازهم جدا بوده باشند . مجموعهٔ گام های موسیقایی رامی توان به منزلهٔ نماهایی انگاشت كه باطرح های آهنگین سنجیده ، باملازمه های كیهانی واخلاقی ودیگر خصیصه های غیرصوتی می آمیزند .
سنن مذهبی ممكن ارزشی برتریا تأكیدی بیشتر برواژه ها با برآهنگ بدهند؛ وسبك های آواز می تواند دارای ظاهری بسیارساده. ، با تنها چد حركت فرازوفرود آهنگنین ، برای پرهیز از ناروشنی كلمات متن ، یا به صورتی ماهرانه تر دارای حركتهای پیجیدهٔ ملیزماتیك (۱۰)درجهت افزودن برزیبایی موسیقایی آن باشد .روزگاری ، این باوری همگانی بودكه چنین تفاوتهایی نشان دهندهٔ ترتیب تكاملی تدریجی از سرودی ‹‹ ابتدایی ›› تاهنری موسیقایی است ؛ لیكن با بحث مجاب كنندهٔ ادیت ژرسن كیوی (۱۱) (۱۹۶۱) : سادگی آهنگ ،ممكن است ناشی از سبك پیشرفته ای باشد كه آگاهانه درتقابل با سبكهای غیرمذهبی درفرهنگهای پیچیده ، پدید آمده است .تأكیدهای متفاوت مربوط به متن اثریا موسیقی آن ، می تواند دارای بازتاب هایی متفاوت دركاربردهای اسطوره ای / عبادی ، بوده باشد : یعنی تكیهٔ آن برفحوای آگاهی دهندهٔ حكایت های مذهبی یا برجنبهٔ دلپذیر بودن آن از جهت زیبایی شناختی باشد یا قدرت القای دینی آن را بنمایاند .تقابل تأكیدهای متنی / موسیقایی ، همچنین ممكن است سبب تفاوت هایی ، دربرقراری ارتباط با مؤمنان مذهبی درزبانی قابل فهم یا ارتباط با ارواح یا خدایانی بشودكه ممكن است شیوهٔ‌ویژه ای از ارتباط موسیقایی را ترجیح بدهند .
ملودی ها ، گاه به صورت تك خوانی توسط یك خواننده یا تك نوازی، توسط یك نوازنده وگاهی دریك آهنگ به وسیلهٔگروه همسرایان ، یا به همراهی خوانندگان دیگر یاسازهای دیگری اجرا شود كه هركدام از آنها قطعات مشخصی را می خوانند یا می نوازند . ممكن است تنظیم آهنگ به گونه ای باشد كه به طور همزمان با دیگر ملودی ها ( یه صورت چندصدایی ) ، یابا یك صدای پیوستهٔ بی زیر وبم ( یكنواخت ) ، یا به صورت بخش های منظم قراردادی (هماهنگ ) از صداهای دیگر یاگروه همصدایان (همنوازان )اجراشود. حتی پیچیده ترین گونه های آن ازجهت موسیقایی ، گاه دركوچكترین مذاهب محلی ، درساده ترین فرهنگ های اجتماعی / سیاسی یا صنعتی ، نیز ممكن است اجراشود به طوركلی ، بیشترین تمایل این گونه جوامع به شركت همهٔ گروها درهمهٔمراسم دینی ومذهبی است ، درحالی كه ادیان ‹‹ بزرگ ›› دركشورهای متمدن ، گرایشی به طرح های پیچیده وتخصصی ‹‹ دینی وموسیقایی ››‌نشان می دهند .به هر حال ، وجود كارشناسان موسیقی ومذهبی درجوامع كوچك شمنی ، بخش های پیچید ه ای ازكارهای موسیقایی دراجراهای گروهی شكارگران ، مانند كوتوله ها واقوام ‹‹ سان ››‌ ونیزحركت هایی كه به سوی شركت مذهبی وموسیقایی همگانی ، مانند گسترش همسرایی لوتری ها وتغنی های صومعه ای بوداییان درشهرهای متمدن اروپا وهندوستان ، شده است ، نشان می دهد كه حتی معمول ترین قوانین نیز ممكن است درسنن مذهبی وموسیقایی ، استثناهایی را پدید بیاورند .ایقاعات ، نتیجهٔ تكیه صداهای طرح ریزی شده وامتداد های ‹‹ بلند ›› و‹‹ كوتاه ›› صداها هستند . طرح آنها ، گروه های متنوعی از ضربه های نامنظم یا هم اندازه (واحدهای انتزاعی یا واقعا قابل اجرای تكیه ای / زمانی )وتپش ها (كوتاهترین واحد های نواختنی ) است ؛ یااین طرح ها درترجیعاتی معین باهمان تعداد ضربه های نواخته شده ، بارها تكرار می شود . ریتم ها وترجیع ها را گاه متناسب باایزدان خاص وفعالیت های عبادی طبقه بندی كرده اند ، ودربرخی از سنتها (مانند آیین تانترای (۱۲)بودایی ) تعداد گروه ضربه های ریاضی به كارگرفته شده به صدها گروه می رسد كه بتواند مفاهیم كیهانی ودیگر مفاهیم مذهبی را ازجهت موسیقایی تجسم بخشد .
ایفاعات ، غالبا پیوندی را میان موسیقی ، كلام ورقص پدید می آورند . درترانه هایی كه كلام آن نثراست ریتم های موسیقی اغلب آزادانه وهمراه باطرح جمله ها ، وهجاهای بلند وكوتاه ، متناوبا همراهی می شوند ؛ درحالی كه درترانه هایی كه كلامشان شعراست، غالبا انعكاسی از بحر قطعات شعری با همان تعداد هجا وزنش هایی است كه درمصراع های پشت سر هم تكرار می شوند . به هرحال ، آهنگ های موسیقایی ممكن است طرح های مختلف ایقاعی را كه باآنها هماهنگ می شود به كار گیرد . ریتم های رقص ، حاوی اشاره هایی از تكیهٔ صدا وطرح انگیز درجهت انطباق باحركات اندام است ؛ تنوع آنها درسبك ، ازتازش ها (صداها ی موافقی كه درمیان ودرروی زنش ها فرو می افتند )وسبك های بسیارتندی كه پیوستگی با برخی از مذاهب تسخیری افریقا/ امریكایی دارند،تا ریتم های بی نهایت آهسته ونامتناسبی است كه رقص های بوداییان كشورتبت وجود دارد .
آلات موسیقی از جهت علمی براساس صداهایی كه تولید می كنند ، به چهارگروه تقسیم بندی شده اند : آواهای خود به خودی (زنگ ها ،ناقوس ها ونظایرآن ) ، كه تنها به وسیلهٔ یك جسم مرتعش جامد . تولید صدا می كنند؛ آواهای پوسته ای ( طبل ها وشبیه به آن ) ، كه پوست كشیده برآن مورد استفاده قرارمی گیرد؛ سازهای زهی ( عود ،چنگ ونظایرآن ) كه دارای تاریا سیم هستند ؛ وسازهای بادی ( شیپور، نی ومانند آن ) كه درآنها ، ارتعاش هوا ، تولید صدامی كند . سازهایی از این چهارگروه ، به فراوانی درموسیقی های مذهبی مورد استفاده قرارمی گیرند ،اگرچه درسنت مذاهب مختلف یك دسته مورد توجه بیشتر یا دسته ای مورد بی مهری قرارگرفته اند . ادوات سازی غالبا به طورگروهی یادسته جمعی نواخته می شوند . اینها گاهی ‹‹ گروه ›› وگاه ‹‹ اركستر›› نوازندگان نامیده می شوند؛‹‹ اركستر ›› ازجهت فنی ، اصطلاحی است كه ازحیث تعداد نوازندگان وگوناگونی سازها ، بزرگتر است ؛ لیكن غالبا این دواصطلاح ،اشاره ای به درجهٔ‌كمتر وبیشتراحترامی است كه مصنف ،برای آنها قائل شده است .
برخی از نویسندگان غربی كه دربارهٔ دین وموسیقی نوشته اند ، به ویژه آثارنخستین پژوهشگران ومبلغان ، حاوی نامهای نادرستی است كه رسانندهٔ استنباطهای فنی نادرست شده اند . ازهمه معمولتر واژهٔ ‹‹ ابتدایی ›› است كه هم رسانندهٔ ‹‹ نخستین بودن ›› وهم ‹‹ ساده بودن›› است ؛ درواقع شرح تاریخی تكامل انواع موسیقایی ، هم قابل پژوهش وهم قابل بحث است واین اصطلاح ، بدون فرق گذاری ، صرفا با توجه به زمینه های نژادی موسیقی به كار رفته واز جهت پیچیدگی ومهارت باموسیقی كشورهای متمدن مقایسه شده است. استفاده ازواژهایی مانند ‹‹‌ سروصدا ›› ، ‹‹ عروتیز ›› و‹‹ عربده ›› ، غالبا نشانهٔ نفهمیدن وهمدلی نداشتن بوده است .
برای مثال ،سازهایی كه به فراوانی ، نادرست نامیده شده اند عبارت اند از : نی لبك ، نام نوعی نی ، كه بیشتر آن را برای ‹‹ ابوآ ›› (۱۳) وشیپور، به كار برده اند ؛ تنبور ، نوعی طبل كه صدای جرنگ جرنگ از آن برمی خیزد اما آن را عموما برای هرنوع طبلی به كاربرده اند ؛ وگیتار وچنگ كه تقریبا تمامی سازهای زهی را بدین دونام خوانده اند . یك مورد مبهم دیگر واژهٔ ‹‹ شانت ›› (۱۴) ، اصطلاحی است كه از جهت فنی مستلزم داشتن ریتمی آزاد، حوزهٔ محدودی از ارتفاع صوت ، وسبك ملودی آن نسبتا ساده است .
درحقیقت ، این اصطلاح غالبا ، به سادگی مرادف ‹‹ ترتیل وتغنی مذهبی ›› یا ‹‹ آواز مذهبی ›› به كاررفته ، حتی درمواردی كه ازجهت ملودی وریتم ، موسیقی بسیار پیچیده ای بوده است ؛ از این رو ممكن است رسانندهٔ این برداشت گمراهی كننده باشد كه این موسیقی ،صرفا به سبب مذهبی بودن ، دارای ارزشی كمتر از جهت زیبایی شناختن است .

پانویس ها :
Navajo-۱
Pujas-۲
Peyote-۳
Palestrina-۴
Sa-skya pandta-۵
Chin-۶
Pygmy-۷
Mennonit e-۸
Cappella-۹
Mel l ismatic-۱۰
Edith Gerson KiWi-۱۱
Tantric-۱۲
Oboes-۱۳
Chant-۱۴

وبگردی
سحر تبر چهره واقعی‌اش را آشکار کرد!
سحر تبر چهره واقعی‌اش را آشکار کرد! - سحر تبر سال گذشته برای اولین بار در رسانه‌های جهان دیده شد. گمانه زنی می‌شد که او برای شباهت پیدا کردن به آنجلینا جولی ۵۰ عمل جراحی داشته است. اما او در نهلایت شبیه شخصیت "عروس مرده" تیم برتون به نظر می‌رسید.
جنجال جدیدِ تلویزیون؛ پریدن از پنجره برای فرار از دست دختران!
جنجال جدیدِ تلویزیون؛ پریدن از پنجره برای فرار از دست دختران! - دخترها پسرجوان را دوره کرده‌اند و پسرجوان خود را از پنجره به بیرون پرتاب می‌کند. باورتان نمی‌شود که نشود، اما این صحنه را در سریال تلویزیونی پدر دیدیم که حالا دوباره این موضوع تلویزیون و دست‌اندرکاران سریال را وارد حاشیه‌های اینستاگرامی کرده است. منبع
بحران غارت سازمان یافته / در همین دو ماه اخیر ۱۵ تا ۲۰ میلیارد دلار پول دزدیده شده
بحران غارت سازمان یافته / در همین دو ماه اخیر ۱۵ تا ۲۰ میلیارد دلار پول دزدیده شده - بحران موجود، مشروعیت است. بحران مشروعیت ناشی از خیانتی است که به صداقت و آرمانگرایی و از خودگذشتگی ملت ایران انجام شده.
فیلم | علت فساد در حکومت اسلامی چیست؟
فیلم | علت فساد در حکومت اسلامی چیست؟ - فیلم - در ویدئوی زیر بخشی از سخنرانی قدیمی شهید بهشتی در مجمع عمومی اتحادیه دانشجویان مسلمان در اروپا را درباره فساد در حکومت اسلامی و دلایل آن می شنوید.
ماجرای سفر مخفیانه حسن روحانی به انگلیس
ماجرای سفر مخفیانه حسن روحانی به انگلیس - کامران غضنفری با کتاب «راز قطعنامه» شناخته شد؛ هر چند بیش از آن هم دستی بر آتش نوشتن و پژوهش داشت. غضنفری بعد از این تجربه های موفق دست به انتشار کتاب یا به قول خودش مقاله مفصل در مورد پیشنه، زندگی و عملکرد حسن روحانی در فضای مجازی زده است.
ماجرای احسان علیخانی و  ثامن الحجج
ماجرای احسان علیخانی و ثامن الحجج - پنج ماه بعد از اعلام رسمی غیرقانونی بودنِ موسسه ثامن الحجج در آبان 1393، برنامه تحویل سال 1394 شبکه سوم سیما تحت عنوان «بهارنارنج» با تهیه کنندگی و به مدت هشت ساعت پخش شد و این بار به جای تبلیغ مستقیم ثامن الحجج، باشگاه فرهنگی و ورزشی ثامن الحجج تبلیغ شد! در این برنامه بارها از ابوالفضل میرعلی مدیرعامل موسسه ثامن الحجج با عنوان دکتر تقدیر به عمل آمد؛ دکتری که اکنون مشخص شده یک دیپلمه با سوابق مالی…
وقتی یک دامدار با مدرک دیپلم و ۱۱۹ فقره چک برگشتی مدیرعامل «ثامن‌الحجج» شد
وقتی یک دامدار با مدرک دیپلم و ۱۱۹ فقره چک برگشتی مدیرعامل «ثامن‌الحجج» شد - تصاویر با شما سخن می گویند؛ تصاویری بی روتوش با سخنانی بی روتوش‌تر؛ می‌خواهیم با بخش خبری «فوتونیوز»، مقامات با شما بی روتوش و رودررو سخن بگویند. از این پس، عصرگاه هر روز با «فوتو نیوز» تابناک، حرف و سخن مقامات داخلی و خارجی را به عکس بی روتوش‌شان الصاق می‌کنیم، تا بهتر بدانیم چه کسی حرف زده و از چه سخن گفته است. کوتاه و مختصر؛ به احترام وقت شما و فرصتی که برای دانستن می‌گذارید.
ترجیح می‌دهید کدام‌ زن همکار شوهر شما باشد!
ترجیح می‌دهید کدام‌ زن همکار شوهر شما باشد! - یک بنر تبلیغاتی که ظاهراً با هدف ترویج فرهنگ حجاب طراحی شده، سبب‌ساز واکنش‌های کاربران شبکه اجتماعی توییتر شده است. در این بنر، از رهگذران خواسته شده بین دو گزینه موجود، زنی چادری و زنی مانتویی، انتخاب کنند ترجیح می‌دهند کدام‌یک همکار همسرشان باشد!
فیلم قتل عجیب زن جوان توسط شوهرش در اسلامشهر!
فیلم قتل عجیب زن جوان توسط شوهرش در اسلامشهر! - در اتفاقی عجیب و غیر قابل باور فردی امروز به دلیل درخواست طلاق همسرش در خیابان اسلامشهر وی را با ضربات چاقو از پای درآورد، از سرنوشت این خانم اطلاع دقیقی در دست نیست.
مائده‌ها و دلارهای رانتی
مائده‌ها و دلارهای رانتی - اشارت‌هایی که برخی نکات جالب توجهی دیگری در خصوص آن بیان می‌کنند، مثل مطرح شدن مساله مانتو‌های جلوباز و اشکالی که برخی مسئولان به آن وارد می‌دانند. موضوعی که موجب شد تا بعد از مدت‌های مدید و در شرایطی که بسیاری بر این باورند که شناسایی و مقابله با اخلال گران بازار می‌بایست در اولویت همه امور باشد، گشت‌های ارشاد به خیابان‌ها باز گردند.
دورهمی کثیف‌ترین برنامه جنسی  ! تفکرات پیچیده یک استاد علوم انسانی !
دورهمی کثیف‌ترین برنامه جنسی ! تفکرات پیچیده یک استاد علوم انسانی ! - یکی از بحث های جنجالی دکتر فیاض در سال های اخیر اظهار نظر او در مورد وقوع بحران جنسی در ایران بوده است که حالا او معتقد است تبدیل به انقلاب جنسی شده است. با او در این زمینه مصاحبه مفصلی انجام دادیم که به زودی منتشر می شود. بخشی از این مصاحبه که درباره برنامه دورهمی است را تماشا کنید.
آغوش جنسی یا مادرانه ! مشغله فکری مطهری
آغوش جنسی یا مادرانه ! مشغله فکری مطهری - وی در بخش دیگری از صحبت‌هایش با اشاره به نمایش در آغوش کشیدن تیم ملی کروواسی توسط رئیس‌جمهور کشورشان،گفت: ایشان با یک حس مادرانه این کار را انجام داد و این آغوش، جنسی نبود، البته که پخش آن نباید انجام می‌شد.
کدام پسر روحانی سه تابعیتی است؟
کدام پسر روحانی سه تابعیتی است؟ - سرنوشت فرزند بزرگ حسن روحانی از جمله مواردی است که در سال‌های گذشته بارها مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفته است. پیش از برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۹۲ نیز یکی از وب‌سایت‌های اصولگرا مدعی بود که او به دنبال “شکست عشقی” دست به “خودکشی” زده است. بنا به ادعای برخی از رسانه‌های اصو‌لگرا، فرزند روحانی با کلت کمری پدر خودکشی کرد.
فیلم منزل محمود خاوری درکانادا
فیلم منزل محمود خاوری درکانادا - کاربران شبکه های اجتماعی فیلمی را منتشر کرده اند که گفته می شود مربوط به خانه مجلل محمود خاوری در کانادا است. صحت و سقم این قضیه هنوز تایید نشده است.
مائده هژبری و امیرحسین مقصودلو در استانبول
مائده هژبری و امیرحسین مقصودلو در استانبول - امیرحسین مقصودلو (تتلو) با انتشار عکسی از خودش و مائده هژبری، دختر نوجوانی که پس از اعتراف تلویزیونی اش معروف شد، از کنسرت مشترک در استانبول خبر داد.
واکنش فغانی به انتشار تصاویردست دادنش با داور زن برزیلی:کوچکترین اهمیتی برایم ندارد!
واکنش فغانی به انتشار تصاویردست دادنش با داور زن برزیلی:کوچکترین اهمیتی برایم ندارد! - تصاویر با شما سخن می گویند؛ تصاویری بی روتوش با سخنانی بی روتوش‌تر؛ می‌خواهیم با بخش خبری «فوتونیوز»، مقامات با شما بی روتوش و رودررو سخن بگویند. از این پس، عصرگاه هر روز با «فوتو نیوز» تابناک، حرف و سخن مقامات داخلی و خارجی را به عکس بی روتوش‌شان الصاق می‌کنیم، تا بهتر بدانیم چه کسی حرف زده و از چه سخن گفته است. کوتاه و مختصر؛ به احترام وقت شما و فرصتی که برای دانستن می‌گذارید.
مرد رو‌به‌روی مائده هژبری کیست؟
مرد رو‌به‌روی مائده هژبری کیست؟ - دختر بازداشت شده در بخشی از مصاحبه توضیح می‌دهد که صبح دستگیر شده و خانواده‌اش در جریان این موضوع قرار گرفته‌اند و این ادعا نشان می‌دهد تهیه فیلم اعترافات به فاصله یک صبح تا عصر انجام شده که خود نشان‌دهنده این است که برای متهم هنوز دادگاهی تشکیل نشده و جرمی به اثبات نرسیده ‌است.
فیلم | رامبد: دهنتو ببند، فرح‌بخش: دهنتو گِل بگیر!
فیلم | رامبد: دهنتو ببند، فرح‌بخش: دهنتو گِل بگیر! - پس از آنکه فیلم تازه محمدحسین فرح‌بخش در سالن‌های سینمای شهر تهران اکران نشد. احمدی مدیر سینماشهر که از قضا تهیه کننده برنامه خندوانه نیز هست و سوله مدیریت بحران شهر تهران در دوره تهیه کنندگی او به «خندوانه» اختصاص یافت، مانع از این اکران شده بود و همین مسئله واکنش فرح بخش را به دنبال داشت و او را رانت‌‎‌خوار خواند و پای رامبد جوان را به میان کشید.
شاخ‌های اینستاگرامی که نمی‌شناختیم
شاخ‌های اینستاگرامی که نمی‌شناختیم - یکی از دختران که به شدت مورد توجه قرار گرفته است مائده نام دارد. او از چهره‌های شناخته شده اینستاگرام است که ویدئو‌هایی از رقص هایش را در صفحه خود منتشر کرده است. او متولد سال 1380 است. به گفته خودش حدود 600هزار فالوئر دارد. او حالا با قرار وثیقه آزاد است.
تصادف سردار آزمون با پورشه اش (عکس)
تصادف سردار آزمون با پورشه اش (عکس) - سردار آزمون نیمه شب گذشته و در نزدیکی‌های صبح امروز با خودوری پورشه شخصی خود در محور نکا بهشهر پس از عبور از روستای کمیشان با تصادف زنجیره‌ای مواجه شد که در این حادثه خودروهای زیادی خسارت دیدند