پنج شنبه ۲۶ مهر ۱۳۹۷ / Thursday, 18 October, 2018

سیستان و بلوچستان دریای آرمیده درکویر


سیستان و بلوچستان دریای آرمیده درکویر
سیستان و بلوچستان، سرزمین بلوچ هاست و بلوچ‌ها، مردمانی هستند رشید، غیرتمند، شجاع، درستكار، امانتدار، نترس، خوش‌قدم، مهمان‌نواز، جنگجو، بامهارت و صادق. در دوران هخامنشیان و پس از فتوحات كورش، مرزهای شرقی ایران، كویر هند و ادامه آن در شمال شرقی تا كناره‌های رود جیحون می‌رسید. در سال‌های ۳۳۶ قبل از میلاد كه كشور ایران، (آریانا) نامیده می‌شد، اسكندر با لشگركشی به هندوستان از طریق ایران، بخش عظیمی از آن كشور را فتح كرد و مرزهای ایران تا پنجاب از سمت مشرق كشیده شد. در دوره اشكانیان و به هنگام سلطنت مهرداد اول، بلوچستان به‌طور كامل جزء قلمروی دولت اشكانی به شمار می‌رفته است.
در سال ۱۸۵۹ میلادی، برابر با ۱۲۳۸ش، انگلیسی‌‌ها بین اسكندریه و خلیج‌فارس اقدام به كشیدن سیم تلگراف كردند و این بهانه‌‌ای شد برای تصرف اراضی كشور در حوالی بندر گواز از سوی آنها. بعدها، ناصرالدین شاه برای خشنودی دولت انگلیس با جدا شدن قسمتی از كشور ما موافقت كرد. بدین ترتیب مرزهای كشور ما به دو منطقه سیاسی بلوچستان ایران و بلوچستان پاكستان تقسیم شد.اغلب پژوهشگران ایرانی و خارجی معتقدند كه نژاد ایرانی و به‌خصوص بلوچ، از زیباترین نژادهاست. (نئار كوس)، دریادار قشون اسكندر نیز از زیبایی‌های این منطقه و مهربانی و خونگرمی بلوچ‌ها بسیار تعریف كرده است.
قدمت سرزمین سیستان بسیار زیاد است و حتی بر پایه كتیبه‌های تاریخی، بلوچ و بلوچستان، قبل از اسلام هم وجود داشته است.
● طبیعت سیستان
كوه‌های بلوچستان در اثر فرسایش اشكال عجیب و دیدنی پیدا كرده است. مثلا رشته‌كوه اطراف خاش، بین راه زاهدان تا خاش از آن جمله است كه درباره بعضی از این اشكال مردم اعتقادات خاصی دارند.كوهی در نزدیكی خاش وجود دارد كه مردم محلی معتقدند شكل آن شبیه مادری است كه كودكش را درآغوش‌گرفته و به آن شیر می‌دهد. د ریاچه جازموریان دریاچه‌ای فصلی است كه در غرب بلوچستان واقع است و نیمی از آن در كرمان قرار دارد، این دریاچه چون پوشش گیاهی فراوانی دارد (جاز) و به علت كثرت و زیادی (موریان) و در كل (جازموریان) نام گرفته است.بادهای سیستان بسیار معروفند. یكی از آنها را مردم در قدیم باد (گاوكش) می‌نامیدند. این باد فقط در زمستان‌ها از شمال‌شرقی می‌وزد و هنگام وزش، باران‌های سیل‌آسا به دنبال دارد. می‌گویند وجه تسمیه آن به این علت بود كه در اثر شدت باران، علوفه گاوها مرطوب می‌شد و از بین می‌رفت و گاوها بی‌علوفه مانده و از گرسنگی می‌مردند.
● زاهدان، بنا شده در كویری زیبا
نام زاهدان در قدیم دزداب بوده، یعنی محلی كه آب رودخانه به دلیل مسیر شنی آن، درون شن فرو رفته و در محلی دورتر كه پست‌تر بود بیرون می‌آمد. وجه تسمیه دیگر دزداب را به دلیل این كه در بیابانی چاه آبی بوده و اطرافش مامن دزدان و راهزنان بوده، این‌گونه می‌دانسته‌اند.چهار راه (چكنم) در قدیم مركز شهر زاهدان بوده و جوانان شهر از هر طرف به آن محل می‌آمده‌اند تا وقت خود را بگذرانند، به آنجا كه می‌رسیده‌اند، می‌گفته‌اند: (حالا چه‌كار كنیم.) این چه‌كار كنیم‌ها باعث شده كه نام این چهار راه چه‌كنم شود و تاكنون بدین نام مشهور است. ا ز جمله آثار تاریخی و دیدنی زاهدان می‌توان به بازار سرپوش، ساختمان قدیمی اداره پست، ساختمان قدیمی دادگستری، معماری صخره‌ای قبرستان هفتاد ملا، قلعه لاویز و مسجد جامع اشاره كرد.
● سایر شهرهای استان
شهر خاش، تقریبا از زمان نادرشاه افشار با ساختن سه قلعه ناصری، حیدرآباد و كمال‌آباد به وجود آمده است. مردم خاش بسیار سخت‌كوش و زحمت‌كش هستند. به همت آنها قنات‌هایی در شهر احداث شده و كشاورزی رونق گرفته و خاش را به‌خاطر صیفی‌جاتش معروف كرده است. محصولات پسته آن اگر بهتر از پسته صادراتی رفنسجان نباشد، كمتر نیست. در بازار شهر مسجدی است كه شیعه و سنی در كنار هم به نماز و عبادت می‌پردازند.
عده زیادی از مردم این شهر، در آمدوشد به كشورهای حوزه خلیج‌فارس هستند . سراوان جزء مناطق حاصلخیز استان به شمار می‌رود. این شهر تا قبل از سال ۱۳۰۵ه.ش روستایی به نام شستون بوده و به تدریج توسعه یافته و به سراوان تغییر نام داده است. قلعه دزك بزرگ‌ترین قلعه سراوان و یكی از جاذبه‌های گردشگری این شهر است كه تاریخ ساخت آن به قبل از عصر صفویه بازمی‌گردد. سنگ‌نگاره‌‌های دره ناهوك در هفتاد كیلومتری سراوان هم بسیار زیباست. موضوعات اصلی این سنگنگاره‌ها شامل صحنه‌های شكارگری و جنگ بین انسان‌ها می‌باشد. شهرستان نیكشهر قبل از ورود رضاخان به منطقه بلوچستان (گه) یعنی (خوب) نام داشته و پس از آن به نام نیكشهر نام گذارده شده است. اكثریت مردم این شهرستان دارای مذهب تسنن می‌باشند. درخت كهنسال انجیر معابد، قلعه نیكشهر و قلعه فنوج از آثار دیدنی این شهر هستند.
ایرانشهر، با نام‌های قدیمی پهره، فهرج و پهله مركز سیاسی بلوچستان بوده است. قلعه بمپور كه از آثار تاریخی این شهر است، قلعه‌ای است مسكونی و تدافعی كه تماما از خشت و گل ساخته شده و از دو قسمت حاكم‌نشین و عامه‌نشین تشكیل شده است و حصاری مرتفع گرداگرد آن را احاطه كرده است.چهار برج دیده‌بانی در اطراف آن قرار دارد و مربوط به دوره ساسانی و اسلامی می‌باشد. شهرستان سرباز، از نظر شرایط اقلیمی شهری است با آب و هوای گرم. رودخانه سرباز منبع تامین آب منطقه می‌باشد تا از نظر پوشش گیاهی و محصولات زراعی و باغی پوشش متنوعی داشته باشد؛ ضمنا محل زیست نوعی تمساح به نام پوزه‌كوتاه است. البته مامن تمساح پوزه كوتاه در اصل منطقه حفاظت شده باهوكلات‌ و در تالابی به نام گاندو است. نام قدیم زابل، ناصرآباد یا نصیرآباد بوده و در زمان پهلوی زابل نام گرفته است.
آثار باستانی شهر سوخته كه به‌طور حتم نام آن را شنیده‌اید در كیلومتر ۵۶ جاده زابل به زاهدان واقع شده است. شهر سوخته یكی از بزرگ‌ترین شهرهای عصر مفرغ در جنوب شرقی ایران می‌‌باشد و مربوط به دوره پیش از تاریخ است. نخستین كاوش‌های باستان‌شناسی در این منطقه توسط هیئت ایتالیایی صورت پذیرفته است كه ارتباطات تجاری و فرهنگی این شهر با شهر‌های مهم آن دوره شناسایی گردیده است. از دیگر جاذبه‌های این شهر می‌‌توان به كوه خواجه، قلعه مچی، قلعه سه‌كوه، قلعه رستم و آسیاب بادی سیستان اشاره كرد.
● چابهار، شهری خنك در فصول گرم
قرار گرفتن در مسیر بادهای موسمی شبه قاره هند، چابهار را به خنك‌ترین بندر ایران در تابستان و گرم‌ترین نقطه كشور در زمستان تبدیل كرده است. مردم این شهر اكثرا بلوچ و اهل سنت هستند. اقتصاد آنها مبتنی بر صیادی، كشاورزی و خدمات است.
خلیج چابهار با جلوه بی‌‌نظیر طلوع و غروب خورشید در دریا كه بدون شك بی‌‌بدیل‌ترین منظره طلوع و غروب در كشور است همراه با نور كشتی‌ها در شب و موقعیت نعل اسبی‌اش در كناره اقیانوس هند از جمله دیدنی‌های طبیعی چابهار است.
منظره برخورد موج به ساحل صخره‌ای چابهار كه گاه تا پنج متر پس از برخورد، اوج می‌‌گیرد انواع خرچنگ‌ها و لاك‌پشت‌هایی كه در روی صخره‌ها همبازی موج اقیانوس و جدال موج و صخره‌‌اند و نسیم روح‌بخشی كه در موج می‌‌پیچد و... همه و همه جلوه‌های نابی از طبیعت شاعرانه را به تصویر می‌‌كشند كه هر بیننده‌ای را با شعر و ترانه پیوند می‌‌دهد.اسكله ماهیگیری تیس یكی از اسكله‌های دیدنی چابهار است. از این منطقه، تماشای كشتی‌ها و قایق‌های صیادی و صیادان بلوچ و صید انواع ماهی‌ها و شاه‌میگو دیدنی و خاطره‌انگیز است. آرامگاه سیدغلام رسول، غارها و قبرستان تاریخی تیس، ساختمان قدیمی اداره پست، جنگل‌های زیبای حرا و تپه‌های معروف گل‌فشان از جاذبه‌های گردشگری چابهار است.گل فشان‌ها از عجایب و دیدنی‌های شگفت‌انگیز چابهارند و تپه‌های بلندی همچون آتشفشان بوده كه به جای گدازه، گل می‌‌فشانند.
● بلوچ‌ها و آداب و رسومشان
قبایل بلوچ رسم دارند كه وقتی مهمانی تازه بر آنها وارد می‌‌شود، كدخدا یا ریش‌سفید او را به مهمانخانه یا به قول خودشان مسافر‌خانه‌شان می‌‌برند. به رسم همیشگی، اول آب تعارف می‌‌كنند. این عادت دیرینه بلوچ‌‌ها به آن علت است كه در صحرا‌های بلوچستان آب كم می‌‌باشد و كمتر آبی به مسافران و مهمانان می‌‌رسد، پس اول آب تعارف می‌‌‌كنند و بعد هم چایی می‌‌آورند. جالب این است كه چایی كه می‌‌آورند شیرین بوده و به جای قند از شكر استفاده می‌‌كنند.رسم جالب دیگری در میان مردم بلوچ كه تا سال‌ها قبل بسیار پررنگ‌تر بوده، این است كه زنانشان با طلا و حلقه‌های نگین‌دار، تیغه وسط بینی یا پره سمت چپ یا راست آن را مزین می‌‌كنند و از گوشواره‌‌های بسیار كلفت و پهن با نگین‌های قرمز رنگ درشت برای گوش‌هایشان استفاده می‌‌كنند. گردن‌بندهای بسیار بزرگ و پر طلا و سنگین بر گردن‌شان می‌‌آویزند. آب خوردن را در داخل مشك‌هایی می‌‌ریزند و مشك‌های آب هر خانواده بر دو پایه یا چهار پایه‌ آویزان است و قطرات آبی كه از روزنه‌های ریز آن می‌‌تراود به آرامی پایین می‌‌چكد.
جنس مشك‌هایشان از كیسه‌ای چرمی است كه از پوست گوسفند یا بز می‌‌باشد، هنگام قصابی با مهارتی خاص و بدون پارگی، آن را از گوشت جدا می‌‌كنند و بعد پرداخت می‌‌دهند سپس منافذ آن را با نخ‌‌های چرمی می‌‌گیرند و با استفاده از چوبی در محل سر حیوان، سوراخی ایجاد می‌‌كنند. باد و گرمای هوا به بدنه مشك برخورد می‌‌كند و باعث تبخیر بخشی از آب‌های تراویده شده از منفذهای بسیار ریز می‌‌گردد و در نتیجه آب درون مشك، خنك‌تر می‌‌شود.كفش‌هایی كه مردم بلوچ به پا می‌‌كنند از پشم روی نخل‌هاست كه به گونه‌ای خاص ساخته شده و دارای بندی مخصوص از همان الیاف است. بند به گونه‌ای تعبیه شده كه برانگشت وسط و پشت پا قرار می‌‌گیرد. درست همانند دمپایی‌های ابری یا سندل. این كفش‌ها بسیار پردوام هستند.عروسی اهل هر قبیله با هم قبیله خودش صورت می‌‌گیرد. در مراسم ازدواج رسمی به نام بجاری دارند یعنی اخذ كمك از تمامی فامیل و آشنایان. هركس هر چقدر داد، نوشته می‌‌شود تا بعدا به همان اندازه یا حتی بیشتر به وی پرداخت شود.
سوزن‌دوزی بلوچی، سفالگری، حصیربافی، قالی‌بافی، سبدبافی، گلیم‌بافی، سكه و آینه‌دوزی، پشتی‌بافی، بوریابافی و پرده بافی از صنایع‌دستی استان سیستان و بلوچستان محسوب می‌‌شوند.از سوغات این استان هم می‌‌توان مركبات، انار، انبه، موز، خربزه درختی و خرما را نام برد.شاید سفر به كویر اندكی دشوار باشد، هر سفری سختی‌هایی به همراه دارد اما سیستان و بلوچستان، با طبیعت خاص و زیبای خود و مردمان مقاوم و مهمان‌نوازش، خاطراتی شیرین برای تان برجا می‌‌گذارد كه هرگز از یاد نخواهید برد.


منبع : مجله خانواده سبز

مطالب مرتبط

جاذبه های مذهبی و تاریخی قم

جاذبه های مذهبی و تاریخی قم
استان قم از مناطق جهانگردی زیارتی و مذهبی مهم ایران بوده و یكی از قطب های بزرگ توسعه توریسم مذهبی كشور به شمار می آید. جریان فرهنگ دینی و مذهبی، شهر قم را به یكی از بزرگترین مراكز آموزش علوم دینی و آیین های مذهبی تبدیل كرده كه در دهه های اخیر نقش بسیار ممتازی در فرآیند تحولات دینی، مذهبی، سیاسی و اجتماعی ایران بر عهده داشته است. تعلیم و تربیت مروجین، عالمان و اندیشمندان علوم دینی و به تبع آن تاثیر فراوان بر نظام فرهنگی كشور از تاثیرهای فرهنگی بسیار مهم این خطه از ایران اسلامی است. در این منطقه مراسم اعیاد و سوگواری های دینی و مذهبی با شكوه فراوانی برگزار می شوند، در استان قم بیش از ۳۱۷ مورد تاریخی و مذهبی به ثبت رسیده كه به لحاظ جهانگردی مذهبی دارای پتانسیل و جایگاه ویژه ای است. دریاچه نمك و دریاچه حوض سلطان نیز به لحاظ طبیعی از اهمیت توریستی و علمی زیادی برخوردار هستند. این استان به دلیل قرار گرفتن در مركز ایران و همسایگی با دشت كویر از جاذبه های توریستی و بیابانگردی كم نظیری نیز برخوردار است.
● مراكز عبادی اسلامی استان قم
از جمله مراكز عبادی اسلامی قم می توان به آستانه مقدس حضرت معصومه(س)، امامزاده شاه احمدقاسم، امامزاده شاهزاده حمزه، امامزاده شاهزاده طاهر، امامزاده ابراهیم، امامزاده صفورا، شش امامزاده، امامزاده سلیمان، امامزاده سكینه خاتون، امامزاده طیب و طاهر، امامزاده شاهزاده زكریا و...را نام برد.
▪ آستانه مقدس حضرت معصومه (س)
تارخ ایجاد فضای معماری بر تربت پاك حضرت فاطمه معصومه (س) به نیمه دوم قرن دوم هجری قمری باز می گردد. به استناد كتاب های معتبر تاریخی این بنا در میانه های قرن پنجم هجری قمری توسط یكی از رجال دوره طغرل اول سلجوقی؛ تجدید بنا شد. با آغاز قرن دهم و شروع فرمان روایی سلسله صفویه، آستانه بیشتر مورد توجه قرار گرفت. در عصر قاجاریه فتحعلی شاه قاجار؛ به آستانه مقدس توجهی خاص داشت و تزیینات كنونی به همراه رواق ها و بیوتات فعلی اغلب متعلق به آن دوره است.
مرقد شریف حضرت فاطمه معصومه (س) با كاشی های نفیس و زیبای زرفام متعلق به قرن هفتم هجری قمری پوشیده شده است. گرداگرد مرقد منور دیواری به بلندی دو متر و درازا و پهنای ۴‎/۸۰ و۴‎/۴۰ قرار گرفته است كه در سال ۹۵۰ بنا شده و با كاشی های معرق آراسته شده است.اكنون دیوار با ضریح مشبك از جنس نقره پوشیده شده است. محدوده های نزدیك تر به ضریح مطهر را رواق می گویند كه هر یك اسامی خاصی دارند. رواق بالاسرمحوطه ای است بین مسجد بالاسر تا ضریح مطهر كه با آیینه كاری و گچ كاری های بسیار زیبا آراسته شده و محل زیارت مومنان است.
محوطه بین ایوان طلا و ضریح مطهر را رواق دارالحفاظ می گویند كه از سابق در این محل خادمان و قاریان قرآن مراسم ویژه ای داشته اند و هم اكنون نیز خطبه شامگاهی خادمان در آنجا اجرا می شود. رواق آیینه (شهید بهشتی) نیز در بخش زنانه و پایین پای حضرت معصومه (س) واقع است.
مسجد مقدس جمكران، مسجد اعظم قم، مسجد جامع قم، مسجد فیض قم، مسجد صرم، مسجد جامع كهك، مسجد پنجه علی قم، مسجد فاطمیه قم(مسجد خانم) و...از جمله مساجد تاریخی و مذهبی این استان شمار می آیند.
▪ مسجد مقدس جمكران
به مردم بگو به این مكان (مسجد مقدس جمكران) رغبت كنند و آن را عزیز دارند. (از فرمایشات حضرت مهدی علیه السلام به حسن بن مثله جمكرانی)
مسجد جمكران، امروزه یكی از مهمترین مراكز زیارتی شیعیان ایران و جهان است. سه شنبه شب ها و روزهای هفته به خصوص تعطیلات آخر هفته و عیدها و سوگواری های مذهبی این مكان مقدس مملو از زایرانی است كه از راه های دور و نزدیك خود را به این مسجد رسانده اند. درباره چگونگی و تاریخچه ساخت این مسجد؛ حكایت زیر گفته می شود.شیخ حسن بن مثله جمكرانی می گوید: من شب سه شنبه، ۱۷ ماه مبارك رمضان سال ۳۷۳ هجری قمری در خانه خود خوابیده بودم كه ناگاه جماعتی از مردم به درب خانه من آمدند و مرا از خواب بیدار كردند و گفتند: برخیز و مولای خود حضرت مهدی علیه السلام را اجابت كن كه تو را طلب نموده است.آنها مرا به محلی كه اكنون مسجد جمكران است آوردند.
چون نیك نگاه كردم تختی دیدم كه فرشی نیكو بر آن تخت گسترده شده و جوانی سی ساله بر آن تخت، تكیه بر بالش كرده و پیرمردی هم نزد او نشسته است. آن پیر؛ حضرت خضر علیه السلام بود كه مرا امر به نشستن نمود، حضرت مهدی علیه السلام مرا به نام خودم خواند و فرمود: برو به حسن مسلم (كه در این زمین كشاورزی می كند) بگو: این زمین شریفی است و حق تعالی آن را از زمین های دیگر برگزیده است و دیگر نباید در آن كشاورزی كند.
عرض كردم: یا سیدی و مولای! لازم است كه من دلیل و نشانه ای داشته باشم و گرنه مردم حرف مرا قبول نمی كنند، آقا فرمود: تو برو و آن رسالت را انجام بده، ما نشانه هایی برای آن قرار می دهیم وهمچنین نزد سید ابوالحسن (یكی از علمای قم) برو و به او بگو: حسن مسلم را احضار كند.
▪ ساختمان هشتی
هشتی ساختمانی است كه در مجاورت بقعه خاك فرج واقع شده است. در وسط این ساختمان چاهی و بر فراز آن تپه ای وجود دارد. در مورد این هشتی دو روایت وجود دارد: یكی این كه حجرالاسود را از این مكان به محل فعلی آن برده اند و دیگر این كه چاه را به منظور استخراج آب حفر كرده اند اما در اثر زلزله و نفوذ گازهای زیرزمینی به بیرون این چاه بدون نیاز به مواد سوختی شعله ور شده و به همین دلیل می گویند یكی از سه آتشكده بزرگ زرتشتیان در این محل قرار داشته است.
خانه ملاصدرا، خانه حضرت امام خمینی، خانه زند، خانه حاج قلی خان، ایوان مهدعلیا صفوی، خانه شاكری (حاج عسگرخان)، خانه سید حاجی روحانی و... از دیگر ساختمان های تاریخی این شهر است.
▪ مدرسه فیضیه
مدرسه فیضیه یكی از مشهورترین مدرسه های دینی سرتاسر جهان است كه در شهر قم واقع شده است. این مدرسه از نیمه نخست قرن سیزدهم هجری قمری جایگزین بنای مدرسه آستانه شد كه به اعتبار متون معتبر تاریخی، آن مدرسه ازمیانه قرن ششم هجری قمری وجود داشته و درعصر صفوی تجدید بنا شده بود.
بنای مدرسه چهار ایوانی است و در دو طبقه با ۴۰ حجره پایینی متعلق به عصر قاجار و ۴۰ حجره بالایی متعلق به قرن چهاردهم هجری قمری بنا شده است. قدیمی ترین بخش مدرسه،ایوان جنوبی آن است كه به تاریخ ۹۳۹ هجری قمری با كاشی های زیبای معرق، متعلق به عصر صفوی تزیین شده است وسردر صحن عتیق آستانه مقدس حضرت فاطمه معصومه (س) محسوب
می شود.مدرسه صفویه، مدرسه جهانگیرخان و مدرسه دارالشفاء از دیگر مدارس استان قم است.
پل علیخانی، پل عسگر آباد، پل كاج، پل دلاك، سد كبار و … از جمله پل های و بندهای تاریخی استان قم است.
▪ پل علیخانی
پل علیخانی در داخل شهر قم، درابتدای بازار واقع شده است. اصل این پل از بناهای دوره صفویه است كه در حدود ۱۲۹۲ هجری قمری بازسازی شد و در این بازسازی طاق دهانه های قبلی برداشته شده و در حد فاصل پایه های قدیمی، طاق های مرتفع تری برپا شد و برروی پایه ها نیز دهانه های كوچك تری تعبیه شده است. پل دوره صفوی ظاهرا یازده دهنه داشته و به هنگام بازسازی های دوره گذشته؛ سنگ نوشته ای مربوط به بنای اصلی درآن كشف شده است. بازسازی بعدی پل به منظور تعریض آن در دو طرف گذرگاه در دهه ۲۰ قرن اخیر صورت گرفته است. این پل در حال حاضر ۹۶ متر درازا و با احتساب پیاده روها ۱۰ متر پهنا دارد.
▪ حمام ها و آب انبارهای قدیمی
آب انبار مدرسه دارالشفاء، حمام حاج عسگر خان، حمام روستای قباد بزن از جمله حمام ها و آب انبارهای قدیمی می توان برشمرد.
▪ آب انبار مدرسه دارالشفاء
بنای آب انبار در مجاورت مدرسه دارالشفاء قم واقع شده و به همین نام نیز مشهور است. قدمت ساختمان آن به قرن یازدهم و سال ۱۰۵۵ هجری قمری (زمان شاه عباس دوم) می رسد. این بنا دارای سردری به پهنای ۶ ،عمق ۷۰/۲ و ارتفاع ۸ متر است كه با كاشیكاری، مقرنس و كتیبه های تاریخی تزیین شده است. لچكی های قوس طاق راه پله هابا كاشی های معرق نفیسی آراسته شده اند كه برروی آن اشعاری كتیبه شده است. پوشش سردر، دارای مقرنس گچی و منقش زیبایی است. بالای این سردر، سنگ نوشته ای است كه تاریخ تعمیر و مرمت بنا برروی آن نوشته شده است.
▪ دژها و قلعه ها
قیز قلعه سی جمكران، قلعه تپه طغرود، قلعه گبری جمكران ، قلعه گلی، میل سنگی امامزاده جعفر ، میل امامزاده عبدالله از جمله دژها و قلعه های باستانی است.▪ قیز قلعه سی جمكران
در سمت جنوب باختری جمكران قلعه بزرگی بر روی یكی از مرتفع ترین نقاط مجموعه كوه های این منطقه قرار گرفته كه به قیز قلعه سی شهرت دارد و مابین شهر قم و روستای جمكران قرار گرفته است. خصوصیات بارز قلعه های موجود دررشته كوه های البرز دراین قلعه مشخص است. نوع معماری، مصالح و تكه سفال های سطحی اطراف قلعه نشانگر تاریخ قرن ۷و ۸ است ولی آثاری نیز وجود دارند كه می توانند به دوره های قدیمی تر مربوط شوند. به عنوان نمونه یك بنای گنبدی شكل برروی تپه شمالی وجود دارد كه یادآور معماری قبل از اسلام است.
باتوجه به شرایط و موقعیت خاص قلعه در منطقه؛ می توان تصور كرد كه دوره حیات آن بسیار طولانی بوده است. بدیهی است قلعه یاد شده در دوره تاریخی مورد استفاده بوده و شواهدی از استقرار دوره تاریخی قابل مطالعه است. اغلب دژهای كوهستانی رشته البرز در نقاطی ساخته شده اند كه تسلطی برجلگه هاكه مراكز اصلی شهرنشینی است، نداشته اند و اغلب رشته كوهی حدفاصل میان دژنشینان و شهرنشینان بوده است. در مورد این قلعه نیز می توان تصورنمود كه نزدیك ترین منطقه مسكونی در جلگه های اطراف جمكران كنونی قرار داشته است. داخل باروی اصلی دژ اتاق های متعدد برای دژنشینان و بناهایی برای انبار ساخته شده كه مانند دیگر قلعه های كوهستانی ایران و برخلاف قلعه های جلگه ای شكل هندسی منظمی ندارند. آب بیشتر دژهای كوهستانی از آب باران و برف را به آب انبارها هدایت می كرده است.
▪ قره تپه قم رود
قره تپه قم رود در ۲۳ كیلومتری شمال خاوری استان قم و حدود ۵/۱ كیلومتری جنوب باختری دهستان قم رود و در فاصله۲۰۰ متری جنوب جاده آسفالته قم رود به قم واقع شده است. قره تپه با شكل مدور بر روی پشته ای طبیعی قرار گرفته و در میان مزارع سبز و خرم محصور شده است. براساس شواهد موجود، نخستین استقرار دردشت قم رود به هزاره ششم پیش از میلاد یا هشت هزار سال پیش مربوط است. این زندگی حدود دو هزار سال ادامه یافته و در میانه هزاره چهارم بر اثر سیل مهیبی به زیر آب رفته و اهالی به سمت غرب به سمت البرز مهاجرت كرده اند و تا هزاره هاظاهراً سمت خاور قم رود خالی از سكنه بوده است ولی از اواخر دوره ساسانی دوباره مسكونی شده است.
قره تپه اكنون طی سه مرحله مورد كاوش قرار گرفته و طی این سه مرحله هفت لایه فرهنگی شناسایی شده كه هر دوره با دوره قبل متفاوت است. آثار به دست آمده، شامل بقایای معماری با ارزش و تعدادی ظروف سفالین است كه با آثار سیلك كاشان و چشمه علی دامغان قابل مقایسه است. قدمت آثار به دست آمده در این تپه به ۶۴۰۰ سال پیش می رسد. ابعاد آن ۱۱*۲۷۵*۳۲۰ متر و مصالح آن از خشت، گل، آجر و اندود كاهگل و گچ است.
از دیگر كتیبه هاو تپه های باستانی این شهر می توان به تپه قلعه مبارك آباد، تپه گبری روستای قاضی پایین اشاره كرد.
▪ مقبره شاه صفی
نخستین پادشاهی كه از خاندان صفوی در قم به خاك سپرده شد شاه صفی بود كه در ۱۲ صفر ۱۰۵۲ در كاشان درگذشت و جسد او به قم منتقل شده، در رواق جنوبی حرم مدفون گردید. بر فراز قبر شاه صفی بنایی با شكوه برپا بوده كه تزیینات سقف و بدنه آن تا اوایل قرن حاضر بر پایه های بنا برجای مانده بود كه این تزیینات هم اكنون از میان رفته است. در حال حاضر از مقبره شاه صفی جز صندوق خاتم مدفن كه در درون آستانه نگاهداری می شود هیچ اثری باقی نمانده است. این صندوق اثری بسیار نفیس از هنر خاتم كاری و منبت كاری دوره صفوی است كه برگرداگرد هر یك از چهار بدنه آن آیاتی از سوره «یس» تا پایان آورده شده است.
مقبره شاه عباس دوم، مقبره شاه سبحان و شاه سلطان حسین، مقبره های باغ گنبد سبز و مقبره مهد علیا از دیگر آرامگاه های تاریخی این استان است.
▪ تیمچه بزرگ قم
تیمچه بزرگ قم (بازار) یكی از بناهای تاریخی و زیبای قم به شمار می آید كه در نزدیكی مجموعه آرامگاهی حضرت معصومه (س) واقع شده است. معماری این بنا در دوره قاجاریه و توسط استاد حسن قمی (هنرمند و معمار مشهور آن دوره) صورت گرفته است. بنای تیمچه بزرگ قم از دو طبقه با پوشش طاق و گنبد تشكیل شده است كه طبقه پایینی دارای ۲۰ حجره و طبقه بالایی آن دارای ۱۲ غرفه با ارسی های زیبا است. زوایای بالای حجره هاو پاطاق پوشش چشمه شمالی بنای تیمچه مقرنس گچی دارد. وجه تسمیه این بنا به «بزرگ» به جهت دو تیمچه كوچك تر قم بوده كه در جریان تعریض خیابان از بین رفته اند. غیر از تیمچه بزرگ قم بازار نو و بازار كهنه از دیگر بازارهای خرید این شهر است.
▪ روستای آباد جمكران
روستای آباد جمكران در كنار مسجد مقدس جمكران و در دامنه چند كوه متصل به هم و درشش كیلومتری باختر مركز شهر قم قرار گرفته است. نام جمكران را می توان بی گمان به دورانی بس كهن نسبت داد: «كران» در زبان پهلوی به معنای كنار، سامان، پایان و نیز ساحل دریا است و جم (jam) همان جمشید شاه افسانه ای ایرانیان است. بنابراین می توان نام جمكران را به معنای انتهای سرزمین جمشید یا مرز سرزمین جمشید شمرد. در كتاب تاریخ قم (نوشته شده به سال ۳۷۸ هجری قمری) آمده است:
« اول دیه كه بدین ناحیت بنا نهادند، جمكران است كه جم ملك آن را بنا نهاد» نیز در همین كتاب آمده است كه قم در ابتدا «ممجان» نام داشته كه به معنای خانه بزرگان و اشراف جمكران است. دو كوه پیوسته به هم در شمال مسجد جمكران وجود دارند كه در گفت وگوهای روزمره مردم بومی «دوبرادران» خوانده می شود. به علاوه در سمت شمال خاوری مسجد؛ كوه سبز رنگی وجود دارد كه مردم بومی آن را كوه خضر می نامند. یال بالایی این كوه پستی و بلندی هایی دارد كه مردم محلی آن را قطار شتری می دانند كه با دعای خضر پیامبر مبدل به سنگ شده اند. این كوه خضر از گذشته های دور مورد احترام فراوان بوده و زاهدان، عابدان و صوفیان در آن ریاضت می كشیده اند. در كتاب تاریخ قم، نام كوه مشرف بر جمكران را «ویشویه» ذكر كرده و آورده كه بر فراز آن قلعه ای است كه گفته می شود؛ اسكندر آن را بنا كرده است.
روستای كهك، روستای حمزقان ، محله موسیان، محله آستانه و محله لوندید از دیگر روستاهای آباد این استان است.

وبگردی
فیلم | رسوایی جدید در رسانه ملی؛ مقصر فریب مردم کیست؟
فیلم | رسوایی جدید در رسانه ملی؛ مقصر فریب مردم کیست؟ - فیلم - پدری که در برنامه «فرمول یک» علی ضیا ادعا کرد به خاطر تامین هزینه‌های درمان فرزندش اقدام به فروش کلیه‌اش کرده، مردم را فریب داده است.
«بیان واضحات و تکرار مکررات» ؛ نتیجه 7 سال بودجه و تشکیلات و همایش و جلسه!
«بیان واضحات و تکرار مکررات» ؛ نتیجه 7 سال بودجه و تشکیلات و همایش و جلسه! - مثلاً سنت های الهی که در این سند آمده، در کتاب های درس بینش اسلامی دوره دبیرستان هم وجود دارد... واقعاً هزاران جلسه تشکیل داده اند که بدیهیاتی مانند خانواده بنیادی ترین واحد تشکیل دهنده جامعه است، انسان دارای اختیار است، جهان دارای نظام علّی - معلولی است، خداوند رحمان و رحیم است و ... را در سند بازنویسی کنند؟!
گلایه های جنجالی یک بازرگان با وزیر صنعت
گلایه های جنجالی یک بازرگان با وزیر صنعت - صحبتهای کنایه آمیز یک بازرگان با وزیر صنعت
ادامه داستان لُنگ و خانه سعدآباد
ادامه داستان لُنگ و خانه سعدآباد - ۱- خب چی میشه ولایتی بجای توصیه به لُنگ پوشی، بملت توصیه کنه تو سعدآباد مالک خونه بشن ویک سومشو وقف کنن؟ ۲- اینجور واینجا صاحبخونه شدن و بعد توجیه وقف، آدمو یادحافظ میندازه: فقیه مدرسه دی مست بود و فتوی داد که می‌حرام، ولی بِه زمالِ اوقاف است
عبدی : آقای ولایتی با خانه هزارمتری کنار کاخ سعدآباد حالا مردم رابه نان خشک خوردن دعوت می‌کنند
عبدی : آقای ولایتی با خانه هزارمتری کنار کاخ سعدآباد حالا مردم رابه نان خشک خوردن دعوت می‌کنند - حالا مردم رابه نان خشک خوردن دعوت می‌کنند؟مردم نیازی به این توصیه‌هاندارند اگرلازم باشد آن‌قدر شرف دارندکه از خودشان دفاع کنند ولی این دفاع،منحصربه دفاع دربرابر دشمنان خارجی نمی‌شود که باید وضعیت خیلی‌ها رادر داخل هم بررسی کرد.
فیلم | حمله به پلیس در اهواز به درگیری مرگ‌بار انجامید!
فیلم | حمله به پلیس در اهواز به درگیری مرگ‌بار انجامید! - فیلم - حمله فرد متهم در بازار پرنده فروشان اهواز به پلیس آگاهی منجر به درگیری مرگبار شد.
ماجرای عجیب منزل های مسکونی در همسایگی کاخ سعد آباد
ماجرای عجیب منزل های مسکونی در همسایگی کاخ سعد آباد - ماجرای عجیب دو منزل مسکونی در همسایگی کاخ سعدآباد و حسین فریدون و نهاد ریاست جمهوری
فیلم | لحظه حمله جن‌ها به یک مرد در کرج! (۱۶+)
فیلم | لحظه حمله جن‌ها به یک مرد در کرج! (۱۶+) - فیلم - به تازگی شخصی در فضای مجازی فیلمی منتشر کرده که مردی ادعا می کند در پارکینگ خانه اش مورد حمله جن ها قرار گرفته است.
فیلم | درس خجالت‌آوری که یک توریست به ایرانی‌ها می‌دهد!
فیلم | درس خجالت‌آوری که یک توریست به ایرانی‌ها می‌دهد! - فیلم - پاول یک توریست اهل چک است که با موتورسیکلتش دنیا را می گردد و یک هفته در ایران اقامت داشته است. ویدئوی سلفی که او در طبیعت ایران از خود و اقدام پسندیده اش منتشر کرده برای همه ایرانیان جای تامل دارد.
فیلم | جنازه غرق در خون ملکه زیبایی عراق (۱۶+)
فیلم | جنازه غرق در خون ملکه زیبایی عراق (۱۶+) - فیلم - قتل مدل و ملکه زیبایی عراق از روز گذشته سوژه رسانه ها شده و پلیس تحقیقات ویژه ای را برای دستگیر قاتل وی انجام داده است. تصاویر منتشر شده از جنازه غرق در خون وی را در ویدئوی زیر می بینید.
جنجال بنر سربازان اسرائیلی در شیراز
جنجال بنر سربازان اسرائیلی در شیراز - عکس این بنرکه گفته می‌شود نمایشگر تصویری از سربازان رژیم صهیونیستی است طی روزهای اخیر در فضای مجازی دست به دست می‌شد و واکنش‌هایی به همراه داشت.
عکسی آموزنده از سفر نیویورک
عکسی آموزنده از سفر نیویورک - پوشه‌های پُر از برنامه فرانسوی‌ها در برابر دستان خالی تیم ایرانی. به کاغذ ها و پرونده های موجود روبه روی تیم فرانسه دقت کنید!
ویدئوی جنجالی وزیر بهداشت؛ #خودت_بمال / تمسخر و تحقیر بیمار نیازمند توسط وزیر
ویدئوی جنجالی وزیر بهداشت؛ #خودت_بمال / تمسخر و تحقیر بیمار نیازمند توسط وزیر - وزیربهداشت بهترین توصیه رو به اون پیرمرد بیچاره کرد که گفت: خودت بمال. پیرمرد باید دستش رو محکم می‌مالید به گوش وزیر تا یک بار هم که شده از تخت اخلاق فرعونی بیاد پایین
نیاز شدید تلویزیون به بدحجابها در روزهای خاص
نیاز شدید تلویزیون به بدحجابها در روزهای خاص - کاش در این میان یکی به ما بگوید که بالاخره بی حجاب بد است، خوب است؟ چه زمانی بد است؟ چه زمانی خوب است؟
حال فعلی ! یا ناتوانی در تشخیص حال قبلی
حال فعلی ! یا ناتوانی در تشخیص حال قبلی - حمید رسایی عضو جبهه پایداری در صفحه شخصی خود در شبکه توییتر نسبت به اهانت زشت امیر تتلو به امام حسین (ع) و 72 تن از یاران باوفایش واکنش تندی نشان داد.
ویدئو/ وحشت پزشکان از تولد نوزاد تک چشم در اندونزی (۱۶+)
ویدئو/ وحشت پزشکان از تولد نوزاد تک چشم در اندونزی (۱۶+) - پزشکان هنگامی که یک نوزاد دختر اندونزیایی را در یکی از بیمارستان های این کشور به دنیا آوردند بسیار وحشت زده شدند. نوزاد تازه متولد شده با یک چشم بزرگ روی پیشانی اش متولد شد و پس از هفت ساعت درگذشت.
بازنشر نامه استاد به امیر تتلو! / معیار تشخیص حق از باطل گشته ای !
بازنشر نامه استاد به امیر تتلو! / معیار تشخیص حق از باطل گشته ای ! - فردی به نام علی‌اکبر رائفی‌پور كه رسانه‌‌های اصولگرا از او به عنوان «استاد، محقق و پژوهشگر» یاد می‌كنند! در تاریخ 29 اردیبهشت 96 (در كوران انتخابات ریاست‌جمهوری) در نامه‌ای سرگشاده به امیرحسین مقصودلو (تتلو) نوشت: «امیر جان بخوان، تو باید بخوانی، عیبی ندارد! سرت را بالا بگیر و خدا را شکر کن که به واسطه تو این همه نفاق را آشکار کرد! دلت محکم باشد پهلوان! تو فقط بخوان، بخوان
جنجال احمد خمینی در VIP عزاداری حسینی
جنجال احمد خمینی در VIP عزاداری حسینی - انتشار عکس‌های نشستن احمد خمینی زیر کولر در بخش وی‌آی‌پی هیات که پوششی شیشه‌ای دارد و از سینه‌زنان جداست، پس از توضیح او که گفت آن جایگاه مربوط به «روحانیون درجه یک و دو قم» است و «اون بالا معممین میشینن که لباسشون چون زیاده باعث گرمازدگی نشه»، با واکنش‌های تندتری هم همراه بود.
واکنش جالب رهبری به روبوسی کیارستمی با داور خانم جشنواره کن!
واکنش جالب رهبری به روبوسی کیارستمی با داور خانم جشنواره کن! - واکنش جالب مقام معظم رهبری به روبوسی کیارستمی با خانم داور جشنواره کن از زبان عزت الله ضرغامی