ویستا مرجع مهمترین عناوین خبری / یکشنبه ۹ شهریور ۱۳۹۳ / Sunday, 31 August, 2014 /
بررسی ارتباط میزان فلوراید پایه و pH بزاق با dmft کودکان پنج ساله شهر همدان

بررسی ارتباط میزان فلوراید پایه و pH بزاق با dmft کودکان پنج ساله شهر همدان● مقدمه
پوسیدگی، انحلال پیشروندهٔ اجزا معدنی مینا، عاج و سمان است و اساساً یك بیماری باكتریایی می‌باشد كه عوامل مختلفی در ایجاد آن نقش دارند.(۱)، اسیدهای حاصل از پلاك باكتریایی موجب تخریب سطح دندان می‌شوند كه این تخریب با نفوذ باكتری‌ها تشدید و ادامه می‌یابد. در صورتی كه pH دهان برای مدت طولانی و مكرراً زیر ۵/۵ باقی بماند دمینرالیزاسیون ممكن است تبدیل به پوسیدگی شود.(۲)
مطالعات بسیاری نشان داده‌اند كه فلوراید به میزان اندك باعث دمینرالیزاسیون مینا و عاج دمینرلیزه می‌شود. به علاوه ساختمان چنین دندانی محتوی غلظتهای افزایش یافته فلوروهیدروكسی اپاتیت است كه نسبت به هیدروكسی اپاتیت مقاومت بیشتری نسبت به حمله اسید دارد.(۳-۴)
از آنجایی كه فلوراید نمی‌تواند مستقیما وارد مایع پلاك یا مایع مینایی شود لذا ابتدا باید در بزاق و سایر مایعات دهان حل شود و سپس براساس شیب غلظتی منتشر شود.(۵)، سن پلاك و نوع هیدرات كربن مصرفی، pH، قابلیت بافرینگ بزاق و وجود یا عدم وجود فلوراید مدت زمان لازم رمینرالیزاسیون و جایگزینی هیدروكسی آپاتیت را مشخص می‌كند.
عوامل موثر در ایجاد پوسیدگی عوامل وابسته به میكروارگانیسم، رژیم غذایی و عوامل مربوط به میزبان می‌باشد.(۶)
فلوراید علاوه بر افزایش مقاومت دندانی به اسید، خود خاصیت ضدمیكروبی داشته و همچنین باعث دوباره معدنی شدن ضایعات پوسیده اولیه می‌شود.(۷)
حجم و قابلیت بافركنندگی بزاق در مجاورت سطوح دندانی نقش اساسی در حفاظت از پوسیدگی داشته و یكی از شاخصهای مهم تلقی می‌شود. بزاق ۸۰% كل دهان را می‌پوشاند و مهمترین منبع فلوراید در داخل دهان است.(۸)، مطالعات اخیر تأثیر ضدپوسیدگی فلوراید را حتی در غلظتهای خیلی پایین‌درمایع پلاك‌وبزاق نشان داده است.(۹)
بالا رفتن غلظت فلوراید در بزاق كه منجر به افزایش فلوراید در مایع پلاك دندانی می‌شود، موجب حفاظت دندان در مقابل پوسیدگی می‌گردد و این عمل در زمان تغییرات موقتی pH رخ می‌دهد.(۱۰)
شواهد ‌كافی وجود دارد كه مهمترین مكانیسم ضد پوسیدگی فلوراید وابسته به غلظت آن در مرحله مایع كریستال مینا و محیط اطراف یعنی پلاك و بزاق است. افزایش فلوراید در بزاق و پلاك دندانی موجب كاهش تولید اسید می‌گردد.(۱۱)
به نظر می‌رسد با توجه به نكات ذكر شده آگاهی كافی از تركیب بزاق اعم از میزان غلظت فلوراید و قابلیت بافركنندگی و آگاهی از pH بزاق می‌تواند در بررسی وضعیت موجود دهان و كنترل فعالیت باكتری‌های ساكن دهان، همچنین محتوای معدنی دندانها نقش مهمی را ایفا نماید. برنامه استفاده همگانی از دهان‌شویه سدیم فلوراید در ایران از برنامه‌های بسیار خوب وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی و وزارت آموزش و پرورش در مدارس ابتدائی است كه از ابتدای سال ۱۳۷۸ به اجرا گذاشته شده است. این طرح كودكان بالای شش سال را پوشش می‌دهد و از آنجایی كه یكی از جوامع هدف در برنامه‌‌های دندانپزشكی پیشگیری، كودكان زیردبستان می‌باشند، لذا این مطالعه با هدف بررسی میزان فلوراید و pH پایه بزاق در كودكان پنج ساله مهدكودكهای شهر همدان در مرحله دندانهای شیری و بررسی ارتباط این دو عامل با dmft آگاهی از وضعیت موجود و بدست آوردن یك رابطه وضعیتی بین این عوامل و پوسیدگی دندانی انجام ‌گرفت.
● روش بررسی
مطالعه حاضر به روش توصیفی تحلیلی مقطعی انجام گرفت. جامعه آماری مورد مطالعه كودكان پنج ساله مهدكودكهای شهر همدان در سال ۱۳۸۲ بود. پس از كسب مجوز و انجام هماهنگیهای لازم با مسئولان بهزیستی استان و تهیهٔ لیست و آدرس مهدكودكها، كل شهر همدان به پنج منطقه (شمال، جنوب، مغرب، مشرق و مركز ) تقسیم گردید. برای هر کودک چک لیستی در مورد اطلات فردی و بهداشتی وی تهیه گردید. كودكان پنج ساله توسط آینه و سوند در نور طبیعی معاینه شدند و ایندكس dmft آنها تعیین گردید.
(۱۲-۱۳) با توجه به حجم نمونهٔ تعیین شده كه دویست نمونه بود صد نمونه به عنوان گروه مورد (dmft>۱) و صد نمونه دیگر به عنوان گروه شاهد (dmft≤۱) طوری انتخاب شدند كه از هر كدام از مناطق پنجگانه، بیست نمونه مورد و بیست نمونه شاهد، تحت مطالعه قرار گرفت. نمونه‎ها به نسبت مساوی از هر دو جنس (پنجاه دختر و پنجاه پسر برای هر گروه) و برای هر منطقه به تفكیك جنس ده نمونه مورد و ده نمونه شاهد انتخاب شدند.
طی جلسه‌ای دیگر، با اطلاع قبلی به والدین كودكان از طریق مسئولان مهدكودك، به فاصلهٔ زمانی بعد از صبحانه تا قبل از ناهار، حدود ۱-۳ میلی‌لیتر بزاق تحریك نشده از هر كودك گرفته شد و در لوله‌های پلاستیكی درب‌دار و با برچسب مشخصات تهیه و بلافاصله جهت آزمایش به آزمایشگاه شیمی تجزیه دانشكده علوم دانشگاه بوعلی همدان ارسال گردید. ضمناً جهت جلوگیری از تأثیر خمیردندان و مواد غذائی حاوی فلوراید در میزان فلوراید پایه بزاق در اطلاع قبلی به والدین توصیه گردید كه یک هفته قبل نمونه‌گیری بزاق، از خمیردندانهاومواد غذائی حاوی فلوراید استفاده نكنند.
● اندازه‌گیری فلوراید بزاق
با توجه به روشهای پیشنهادی در منابع یكی از كارآمدترین و اختصاصیترین روشهای اندازه‌گیری فلوراید استفاده از الكترود انتخابگر فلوراید می‌باشد كه این الكترود می‌تواند غلظتهای در حد ppm را بدون مزاحمت قابل توجه در محدوده pHهای ۵-۸ اندازه‌گیری نماید.
روش اندازه‌گیری شامل استفاده از منحنی كالیبراسیون می‌باشد. در این روش سیستم الكترودی كه شامل الكترود انتخابگر فلوراید و یك الكترود مرجع می‌باشد، در محلولهای استاندارد فلوراید فرو برده می‌شود و بعد از قرائت توان، منحنی كالیبراسیون رسم می‌گردد. سپس بعد از قرائت پتانسیل مربوط به نمونه، غلظت فلوراید با استفاده از منحنی كالیبراسیون بدست می‌آید. در این روش لازم است كه به محلولهای استاندارد و نمونه، مقداری از محلول TISAB (بافر تنظیم كننده كل قدرت یونی) جهت تثبیت قدرت یونی و pH اضافه گردد. این امر برای یكسان كردن تركیب یونی استانداردها و نمونه‌ها ضروری می‌باشد.(۱۴)
محلول TISAB شامل NaCl خالص (Merck,Germany)، آب مقطر (داروپخش، ایران) و اسید استیك گلاسیال (Merck,Germany) می‌باشد. برای تهیهٔ محلول TISAB مقدار ۸/۱۱۶ گرم NaCl خالص و ۱۱۵ میلی‌لیتر اسید استیك گلاسیال در یك لیتر آب مقطر دی یونیزه حل گردید. برای اندازه‌گیری ابتدا نمونه‌های بزاق با نسبت ۱:۱ با محلول TISAB تهیه شده، رقیق گردید و سپس مورد اندازه‌گیری قرار گرفتند.
مراحل كار بدین ترتیب صورت گرفت كه در هر روز كاری، پتانسیل سیستم الكترودی كه شامل الكترود انتخابگر یونی فلوراید (Metrom,Swiss) و الكترود مرجع استاندارد كالومل (Metrom,Swiss) می‌باشد، برای محلولهای استاندارد فلوراید (Merck,Germany) با غلظت معین كه حاوی مقدار ثابتی از TISAB می‌باشد قرائت گردید. سپس منحنی كالیبراسیون با استفاده از روش حداقل مربعات رسم گردید. ضریب تطابق منحنیهای كالیبراسیون حاصله در محدوده ۹۹۸/۰-۹۹۵/۰ قرار داشته كه نشان از خطی بودن پاسخ سیستم الكترودی نسبت به غلظت یون فلوراید و كارآمدی سیستم جهت اندازه‌گیری غلظت فلوراید در حد ppm می‌باشد. پس از آن توان سیستم برای هر یك از نمونه‌ با دستگاه پتانسیومتر (Hioki,Japan) قرائت و غلظت فلوراید با درون‌یابی از منحنی كالیبراسیون بدست آمد.
● اندازه‌گیری pHبزاق
هر نمونه توسط یك دستگاه pHمتر (Metrom,Swiss) اندازه‌گیری شد. این دستگاه شامل الكترود متصل به دستگاه دیجیتالی pHسنج می‌باشد كه با فرو بردن الكترود در نمونه و نشان دادن pHنمونه مورد مطالعه بر روی مانیتور دستگاه بدست می‌آید.
سپس داده‌های حاصل توسط نرم‌افزار SPSS نسخه نهم آنالیز شد. برای تجزیه و تحلیل آماری از آزمون t استفاده شد كه در این مطالعه آزمون تفاوت میانگینها و آزمون میانگینهای مستقل به دلیل وجود گروه مورد و كنترل و مقایسه بین این دوانجام شد.
امروزه با پیشرفت علم دندانپزشكی، تشخیص و درمان پوسیدگیها به شكل مرسوم محدود شده است و این راه حل (تراش پوسیدگی و ترمیم آن فقط درمان علامتی بوده و در برخورد با عوامل ایجاد كننده نهفته در بطن بیماری ناموفق می‌ماند. بنابراین محدود كردن فعالیت پوسیدگیها قبل از ایجاد هرگونه تخریب واضح باید یكی از اهداف اولیه هر برنامه تشخیصی و درمانی باشد. یكی از روشهای پیشگیرانه ارزیابی وضعیت محیطی در كنار آزمونهای باكتریایی می‌باشد كه این ارزیابی محیطی شامل بررسی میزان فلوراید بزاق، pHبزاق و خواص بافرینگ بزاق یعنی قدرت بزاق در حفظ pHخنثی می‌باشد.(۱۵)
همان طور كه مشخص است فلوراید مهمترین مادهٔ معدنی در پیشگیری از پوسیدگیهای دندانی است و تأثیر فلوراید در جهت پیشگیری از پوسیدگی توسط بسیاری از محققان مورد بررسی قرار گرفته است.
چون سنین ۳-۶ سالگی قبل از رویش دندانهای دائمی می‌باشد و با توجه به اهمیت پیشگیری، قبل از ابتلا به پوسیدگی، وجود ارتباط مستقیمی بین میزان فلوراید پایه بزاق و میزان dmft می‌تواند قبل از رویش دندانهای دائمی، در این سنین شرایط مناسب محیطی را برای جلوگیری از ابتلا به پوسیدگی دندانها فراهم كند.
بنابراین در این مطالعه، كودكان پنج ساله به منظور بررسی این ارتباط انتخاب گردید تا در صورت وجود ارتباط مستقیم بتوان راهی برای كاهش dmft دندانهای دائمی این كودكان در آینده پیشنهاد شود.مهمترین فرضیهٔ این مطالعه تأثیر میزان فلوراید پایه و pH بزاق بر dmftكودكان پنج ساله در مهدكودكهای شهر همدان است براساس نتایج این بررسی، غلظت فلوراید و pH بزاق
كاملاً بر dmft كودكان تاثیر داشته است. اختلاف آشكار میزان dmft در دو گروه مورد و شاهد كه حدود پنج می‌باشد، نشان دهندهٔ انتخاب صحیح گروهها به عنوان مورد و یا شاهد جهت مقایسهٔ تأثیر میزان فلوراید پایه بزاق در dmft دو گروه می‌باشد. طبق نتایج بدست آمده تأثیر میزان فلوراید پایه و pHبزاق در كاهش dmft به طور معنی‌داری قابل مشاهده است و كودكانی كه میزان dmf ۱ دارند، میزان فلوراید پایه بزاق در آنها حدود سه برابر كودكانی است كه میزان dmft>۱ دارند.
با اطلاعات بدست آمده از پرسشنامه ها، علت بالا بودن فلوراید پایه در گروه شاهد را می‌توان به کاهش تعداد دفعات مسواک زدن و در مواردی عدم کیفیت روش مسواک زدن گروه مورد نسبت داد زیرا ۳۴% اصلا مسواک نمی‌زدند و ۲۳% گاهی (یک نوبت) مسواک می‌زدند و قائدتا این درصد از نمونه‌ها خمیر دندانهای حاوی فلوراید استفاده نمی‌کردند. از آنجایی که فلوراید آب آشامیدنی برای هر منطقه که گروههای شاهد و کنترل انتخاب شده‌اند به یک میزان بود، علت بالا بودن فلوراید پایه در گروه شاهد را نمی‌توان به این عامل نسبت داد. دلیل احتمالی بعدی مصرف تنقلات پوسیدگی‌زای بیشتر در گروه مورد بوده، هر چند تفاوت فاحشی دیده نشد.
به لحاظ محدودیت تعداد كودكان عاری از پوسیدگی در جامعه مورد مطالعه و همكاری آنان جهت گرفتن بزاق، نمونه‌های با dmft صفر انتخاب نشد.
تحقیقات در این زمینه اغلب بر روی تأثیر فلوراید آب آشامیدنی و یا میزان آزادسازی فلوراید از دهان‌شویه‌ها، خمیردندانها و وارنیش‌ها بوده است. محققان قبلی تحقیقات زیادی در زمینهٔ ارتباط فلوراید موجود در آب و كاهش میزان پوسیدگی انجام داده‌اند. از جملهٔ آنها Deam بود، مطالعات او نشان داد كه حداكثر میزان كاهش پوسیدگی در غلظت ppm ۱ فلوراید در آب آشامیدنی است.(۳)Rugg Gunn كاهش میزان پوسیدگی را در آبهای فلورایددار گزارش كردند.(۴)
Oliveby میزان فلوراید در بزاق تحریك نشدهٔ بچه‌های ۱۲ ساله با آب ppm ۱/۰ را ۰۱۳۸/۰±۲۳/۰ میكرومول در لیتر و در آب ppm۲/۱ را ۰۴۷/۰±۸۷/۰ میكرومول در لیتر گزارش كرد.(۱۶)
تحقیقات دیگر میزان فلوراید بزاق را پس از مصرف مواد حاوی فلوراید مثل خمیردندان و دهان‌شویه بررسی كرده‌اند.(۱۷)،Hicks وFlaitz اثر دو خمیر دندان حاوی فلوراید را مقایسه نموده خاطر نشان كردند كه نوع دارای كلسیم فسفات باعث كاهش بیشتر پوسیدگی می‌شود.(۱۵)، همچنین نشان دادند كه استفاده از وارنیش فلوراید ۴۰% پوسیدگی را كاهش می‌دهد هر چند استفاده از وارنیش‌های فلوراید ایجاد تغییر رنگ موقت می‌نماید.(۱۸)
Duckworth در سال ۱۹۹۱ نشان داد در طی استفادهٔ منظم و مكرر از خمیر دندانهای حاوی ppm۱۰۰۰ فلوراید، فلوراید بزاق به ۰۶/۰±۷۵/۰ میكرومول در لیتر رسید، در حالی كه در دو گروه كنترل ۰۵/۰±۴۸/۰ میكرومول در لیتر بود. پس از قطع مصرف خمیر دندان فلورایددار میزان فلوراید پایه بزاق در حد گروه كنترل رسید.(۹)
مطالعه‌ای توسط Muhler, Katz انجام گرفت كه اثر فلوراید بر دندانهای شیری عمدتاً بعد از تولد است. برای تعیین اثر فلوراید موجود در آب بر پوسیدگی در دندانهای شیری در یك شهر هند كه منبع آب ناحیه‌ای تنها ppm ۵/۰ فلوراید و در سه شهر كه غلظتی معادلppm ۱ فلوراید داشت، هشتصد و نود كودك از ۴-۷ سال معاینه شدند كودكانی كه در شهرهای واجد آب فلوریده زندگی می‌كردند از آنهایی كه در شهر با فلوراید اندک زندگی می‌كردند، بین ۳۵%-۶۵% دندانهای شیری‌شان پوسیدگی كمتری نشان داد. مقایسهٔ وقوع پوسیدگی دندانی در دندانهای شیری كودكانی كه در همان شهر زندگی می‌كردند چه قبل از تولد و چه بعد از تولد یا منحصراً بعد از تولد در معرض فلوراید قرار داده شـدند
اختلافی مابین گروهها نشان نداد.(۴)
مطالعه Margolis نیز نشان داد كه میزان فلوراید در حد پایینی، معادل ۳/۱ میكرومول در لیتر نیز می‌تواند تا حدودی از دمینرالیزاسیون مینا در محلول با ۳/۴=pH جلوگیری كند.(۱) جنبهٔ تازهٔ این تحقیق به دلیل بررسی غلظت پایه فلوراید بزاق است كه تحت تأثیر مصرف مواد حاوی فلوراید مثل آب آشامیدنی و چای و استفاده موضعی از فلوراید است. بنابراین از طریق كنترل غلظت فلوراید بزاق، با مصرف مواد حاوی فلوراید می‌توان باعث كاهش میزان dmft شد. از آنجائی كه dmft تحت تأثیر عوامل مختلفی از جمله رژیم غذائی، بهداشت دهان، میزان فلوراید آب آشامیدنی و ... می‌باشد، به دلیل عدم وجود امكانات كافی همهٔ این عوامل در این مطالعه كنترل نشده و صرفاً فلوراید بزاق بررسی شد . البته این امر وجود ارتباط مستقیم را نقض نمی‎كند اما اعداد بدست آمده را می‎تواند متاثر نماید. این بررسی نشان داد كه غلظت مناسب فلوراید بزاق می‎تواند میزان dmft كودكان را كاهش دهد.
مطالعات نشان داده‎اند افزایش استفاده از میزان فلوراید باعث ایجاد فلوروزیس می‎گردد(۲۰،۱۹) و این به نظر می‎رسد كه وجود برنامه مشخص جهت استفاده از فلوراید لازم و ضروری است. همچنین شناسایی افرادی كه به میزان كافی فلوراید دارند نشانگر این موضوع است كه شاید عملاً نیازی به اقدامات پیشگیرانه استفاده از فلوراید نداشته باشند.
● نتیجه‌گیری
۱) كودكان با dmft>۱ از میزان فلوراید پایه بزاق كمتری برخوردار بودند و برعكس كودكان با dmft≤۱ میزان فلوراید پایه بزاق بیشتری دارند. افزایش میزان فلوراید بزاق در كاهش dmft مؤثر است و با dmft رابطهٔ معكوس دارد.
۲) كودكان با dmft≤۱ از pHبزاق بالاتری برخوردار بودند و برعكس كودكان با dmft>۱ میزان pH پایه بزاق پایینتری داشتند. كاهش pH بزاق در افزایش dmft مؤثر است و با dmft رابطهٔ مستقیم دارد.
دكتر زهرا خاموردی - دكتر محسن دالبند - دكتر مهدی شیرین‌زاد
- استادیار گروه آموزشی ترمیمی دانشكده دندانپزشكی دانشگاه علوم پزشكی همدان.
REFERENCES
۱. Raberson TM, Hemann AH, Swift EJ. The art and science of operative dentistry, ۴th ed. St. Louis: Mosby; ۲۰۰۲, ۱۱۰-۱۱۸.
۲. Zero DT. Featherstone JDB. Fluoride concentrations in plaque, whole saliva, and ductal saliva after application of home – use topical fluorides. J Dent Res. ۱۹۹۲ Nov;۷۱(۱۱):۱۷۷۵–۱۷۸۸.
۳. Lageralof F, Oliveby A. Caries protective factors in saliva. Adv Dent Res. ۱۹۹۴;۸(۲): ۲۲۹–۲۳۸.
۴. Mcdonald RE, Avery DR. Dentistry for the child and Adolescent, ۷th Ed. St Louis: Mosby; ۲۰۰۰,۱۳۷-۱۵۶.
۵. Dawes C, Weatheroll J. A kinetics of fluoride in the oral fluid. J Dent Res. ۱۹۹۰ Jan;۶۹(۱):۶۳۸- ۶۴۴.
۶. Kotsanos N, Dorling AI. Influence of posteruptive age of enamel on its susceptibility to artificial caries. Caries Res. ۱۹۹۱;۲(۴):۲۴۱-۲۵۰.
۷. Zero DT, Featherston JOB. Studies of Fluoride Retention by oral soft tissues after the application of home – use topical fluoride. J Dent Res. ۱۹۹۲;۷۱(۹):۱۷۳-۱۷۱۰.
۸. Lagerlof F, Oliveby A. Physiological factors influencing salivary clearance of sugar and fluoride. J Dent Res. ۱۹۸۷;۶۶(۲):۴۳۰–۴۳۵.
۹. Duckworth RM. Oral fluoride Retention after use of fluoride Dentifrices. Caries Res. ۱۹۹۱;۲۵(۲):۱۲۳–۱۲۹.
۱۰. شوارتز، ریچارد. اصول دندانپزشكی ترمیمی. ترجمه: كامران ارسطوپور. تهران: انتشارات شایان نمودار؛ ۱۳۸۲، ۱۳۵-۱۶۷.
۱۱. Duckworth RM. The science behind caries prevention. Inter Dent J. ۱۹۹۳;۴۳(۵):۵۲۹-۵۳۹.
۱۲. شیرین‌زاد، م، خسروی، ك. بررسی DMFT دانش‎آموزان ۱۲ ساله شهر اصفهان. توصیفی تحلیلی. [پایان‌نامه]. اصفهان: دانشكده دندانپزشكی دانشگاه علوم پزشكی اصفهان، ۱۳۷۶.
۱۳. Arabzadeh F, Bouzari M. Study of DMFT index in twelve-year old school girls and boys in Shahreza, Iran. J Dent Educ. ۲۰۰۴;۸۷(۷Suppl):۶۳-۷۰.
۱۴. Glaser AN. High biostatistics, ۳th ed. Lippincott: Williams & Wilkins; ۲۰۰۱, ۲۵۳-۲۶۴.
۱۵. Hicks J, Falitz CM. Enamel caries formation and lesion progression with a fluoride dentifrice and a calcium-phosphate containing fluoride dentifrice. J Dent Child. ۲۰۰۰;۱۰(۱):۲۱-۲۷.
۱۶. Oliveby A, Ekstrand J, Lagerlof F. Effect of salivary flow rate on salivary fluoride clearance after use of a fluoride – containing chewirum. Caries Res. ۱۹۸۹;۲۱(۴):۳۹۳–۴۰۱.
۱۷. Alpoz AR, Oren MC. Fluoride uptake by enamel in vitro following application of various topical fluoride preparation. J Clin Dent. ۱۹۹۳;۱۱(۴):۲۰۷-۲۳۰.
۱۸. Hicks J, Falitz CM, Seybold S. Fluoride varnishes and caries development in primary tooth enamel. J Dent Child. ۲۰۰۱;۱۶(۵):۳۰۴-۳۰۹.
۱۹. Pereia AC, Cunha FED, Meneghin MDC. Dental caries and fluorosis prevalence study in a nonfluoridated brazilian community. J Dent Child. ۲۰۰۰;۱۲(۱):۱۳۲-۱۳۴.
۲۰. Westerman G, Hicks J, Flaitz C. Argon laser curing of fluoride - releasing pit and fissure sealant. J Dent Child. ۲۰۰۰;۱۴(۵):۳۸۵-۳۸۸.
منبع : جامعه اسلامی دندانپزشکان ایران

همچنین مشاهده کنید


همچنین سایر کاربران این صفحات را هم دیده‌اند
شعر و ادب    سنائی    دیوان اشعار   
ارتباطات    رسانه    رسانه های گروهی    رسانه های الکترونیکی ـ دیداری و شنیداری    تلویزیون    برنامه سازی تلویزیونی    صدا در تلویزیون    خصوصیات میکروفن    انواع میکروفن   
بازار و بازاریابی    اصول بازاریابی    فرآیند و مدیریت بازاریابی    محیط بازاریابی    محیط خرد شرکت    جوامع   
فرهنگ عامهٔ مردم ایران    افسانه ها و قصه های عامیانه مردم ایران    افسانه ها و قصه ها   
آموزش    روشها و فنون تدریس    نظریه های یادگیری    نظریهٔ شرطی (رفتار گرایی)    نظریه ثرندایک (کوشش و خطا)   
موسیقی    موسیقی جهان    تاریخ هنر موسیقی غرب    سبک کلاسیک (۱۸۲۰ - ۱۷۵۰)   
شعر و ادب    مولوی    دیوان شمس    غزلیات   
شعر و ادب    انوری    دیوان اشعار    مقطعات   
شعر و ادب    محتشم کاشانی    دیوان اشعار    غزلیات   
سینما    تاریخچه سینما در ایران    نسل اوّل سینماداران در ایران   


کلمات در حال جستجو
سوریه    خطرناک    خبرنگاران    داعش    عربستان    خاورمیانه    افراط گرایی    رغد حسین    دختر صدام    عراق    شریعتمداری    روحانی    طعنه    زندگی    پیر    جیب بر    واردات    چادر مشکی    زنگنه    بابک زنجانی    اتحادیه اروپا    روسیه    ضرب العجل    خاک ایران    قاچاق   



مردم باید در میزان مصرف روغن پالم خود دقت کنند !
اینکه چگونه از وجود این روغن در محصولات آگاه شوید مشکل شماست و به سازمان استاندارد یا غذا و دارو مربوط نیست. فعلآ خواهشمند است هر چه سریعتر موجودی بازار را مصرف کنید تا ببینیم چه میشود.
ماجرا را اینجا بخوانید.

دلایل سقوط 10 پله‌ای رتبه کسب و کار ایران در جهان/ به دولت نمره عالی می‌دهم - معاون اقتصادی وزیر امور اقتصادی و دارایی با اعلام اینکه دولت در یک سال گذشته بخش عمده مشکلات تولید را حل کرده است، گفت: سقوط 10 پله ای رتبه فضای کسب و کار ایران در جهان ...
بازار مسکن به‌راحتی از رکود خارج نمی‌شود/ پیشنهاد پرداخت متغیر اقساط بانکی - عضو شورای عالی بورس و مشاور عالی وزیر راه و شهرسازی با بیان اینکه بازار مسکن به راحتی از رکود خارج نمی‌شود، گفت: اگر نرخ تورم کاهش یابد، پرداخت نرخ‌های سود ثابت برای ...
یک کتابخانه فراگیر در مرکز هر استان ساخته می‌شود/ 20 سال از حذف یارانه فرهنگی پست می‌گذرد - معاون فرهنگی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، وجود کتابخانه‌های فراگیر را اقدامی مثبت برای کودکان با نیازهای ویژه دانست و گفت: تا پایان سال جاری، 20 کتابخانه در مراکز ...
حمید لولایی: بطور اتفاقی بازیگر شدم - حمید لولایی با حضور در برنامه تلویزیونی "گلخانه" از دلایل عدم بازی اش در سریال های تلویزیونی چند سال اخیر گفت.
زمان و مکان جلسه نقد و بررسی «خندوانه» - «خندوانه» به کارگردانی رامبد جوان برنامه ای طنز است که در حال حاضر از شبکه نسیم پخش می شود.
ظاهر متفاوت پارسا پیروزفر بر صحنه تئاتر/ تصاویر - پارسا پیروزفر این روزها با ظاهری متفاوت روی صحنه است. این هنرمند که اجرای نمایشش «بر پهنه دریا» را از 5 شهریور ماه آغاز کرده است، در این نمایش ...
انتقاد بهنوش بختیاری از لطیفه‌گویی برنامه های شبکه نسیم - بهنوش بختیاری مجری برنامه آبرنگ می‌گوید: در حال حاضر در بیشتر برنامه‌های این شبکه، لطیفه تعریف می‌کنند؛ از‌ «هاونگ» گرفته تا «عینک آفتابی».
تولید و پخش همزمان «دردسرهای عظیم» - تصویربرداری سریال تلویزیونی دردسرهای عظیم به کارگردانی برزو نیک‌نژاد همزمان با پخش ادامه دارد و طبق برنامه‌ریزی تا پایان شهریور طول خواهد کشید.
تهیه کننده «ضیافت» حرف‌های «کیمیایی» را تکذیب کرد - امیر حسین شریفی به بخشی از صحبتهای مسعود کیمیایی در برنامه «هفت» که گفته‌بود هزینه‌ فیلمش را از سرمایه شخصی‌اش داده،واکنش نشان داد.وی مدعی شد که تمام هزینه فیلم«ضیافت»و حتی ...
دستمزد 800 هزارتومانی بازیگران «آیینه عبرت» در 23 سال پیش - محمود دینی، بازیگر سریال «آیینه عبرت» با بیان اینکه اصلا از حال و روز بازیگر نقش «آتقی»خبر نداشته که بخواهد به او کمک کند نکات جالبی را هم درباره ...
برای ساخت «ساختمان پزشکان 2» انگیزه ندارم - سروش صحت درخصوص لزوم انتقال جسارت به هنرمندان از سوی مدیران تلویزیون برای ساخت سریال‌های موفق اظهار کرد: همیشه از سوی مدیران تلویزیون پشتیبانی و حمایت درخصوص کارهای من بوده ...
بازیگر نقش «عین‌الله باقرزاده» درگذشت/ عکس - «حسن رضیانی» بازیگر پیشکسوت تئاتر و سینما پس از 70 روز بستری در بیمارستان به علت ایست قلبی از دنیا رفت. او را همگان با نقش «عین‌الله باقرزاده» در فیلم‌های ...
فردوسی‌پور هرگز برهانی را رها نمی‌کند - مهاجم استقلال سال هاست در تیررس طعنه های مجری محبوب برنامه های ورزشی تلویزیون قرار دارد.
توزیع مجله تصویری «سی و پنج» ویژه روز سینما - فریدون جیرانی کارگردان سینما و سردبیر مجله تصویری «سی و پنج» از توزیع قسمت دوم این مجله همزمان با روز ملی سینما در شبکه نمایش خانگی خبر داد.
رامبد جوان برنامه های ماهواره را نقد می‌کند - مستند «سرگردون» به کارگردانی محمد طادی و تهیه کنندگی سید‌ صابر امامی تولید شده است.
مراسم تشییع بازیگر پیشکسوت از مقابل خانه سینما - پیکر «حسین رضیانی» بازیگر پیشکسوت تئاتر و سینما که همگان او را با نقش «عین‌الله باقرزاده» فیلم‌های صمد می‌شناسند، امروز 9 شهریور ماه از مقابل خانه سینما تشییع می‌شود.
اژدهاسواران به شبکه پویا رسیدند - اگر صنعت سینما می‌تواند از تلویزیون کمک بگیرد و فیلم‌های سینمایی براساس قصه مجموعه‌های موفق تلویزیونی تهیه کند، چرا رسانه تلویزیون هم از این شیوه استفاده نکند؟ به هر حال ...
آنجلینا جولی و برد پیت سرانجام ازدواج کردند - طبق اعلام سخنگوی برد پیت و آنجلینا جولی، زوج سرشناس هالیوود، این دو نفر بعد از نزدیک به ۹ سال زندگی مشترک ازدواج کرده‌اند.
تدابیر جدید برای نجات دریاچه ارومیه/ اجرای 3 راهکار فوری کلید خورد - قائم مقام وزیر نیرو با اعلام اینکه دولت برای نجات دریاچه ارومیه متولیانی تعیین کرده است، گفت: کارگروه ویژه نجات، به صورت دوره ای گزارش های مستقیمی را به رئیس جمهور ارائه ...
مهرجویی: متاسفم که محمود اینقدر زود از میان ما رفت/ الماسی: 200 صفحه از لحظه‌های انقلاب گم شده است - در حالی که فرهاد توحیدی دردومین سالگرد درگذشت سید محمود گلابدره‌ای گفت: ارزش آثار گلابدره‌ای بیش از ادبیاتش در نگاه جامعه شناختی و اجتماعی آن است، جهانگیر الماسی از آنچه ...
دولت غبار بین روسای 3 قوه را از بین برد/ برداشت از صندوق توسعه ملی برای حل مشکل زاینده رود - اصفهان – خبرگزاری مهر: معاون پارلمانی رئیس جمهور با بیان اینکه دولت یازدهم بدون پرداختن به حاشیه ها راه خود را ادامه خواهد داد، گفت: رئیس جمهور طی یک سال گذشته غبار بین ...
پیکر حسن رضیانی از مقابل خانه سینما تشییع شد - صبح امروز یکشنبه 9 شهریور پیکر حسن رضیانی بازیگر پیشکسوت سینما و تلویزیون با حضور هنرمندان و خانواده آن مرحوم از مقابل خانه سینما به آرامگاه ابدی اش در قطعه هنرمندان ...
دلیل دیده شدن فیلمبرداری «مروارید» در جشنواره بخارست/ فیلمی که زیر آب ضبط شد - ساعد نیک ذات مدیر فیلمبرداری سینمای ایران که به تازگی جایزه جشنواره فیلم بخارست را برای فیلمبرداری فیلم «مروارید» به کارگردانی سیروس حسن پور دریافت کرده معتقد است که ...
محسن چاووشی، سینا حجازی، رضا صادقی و ... در یک آلبوم - موسیقی - آلبوم گروهی «من و ما» با حضور ۱۱ خواننده‌ی شناخته شده موسیقی پاپ، از امروز 9 شهریور روانه بازار موسیقی می شود.
امروز چهار ورزشکار سابق برای پایتخت تصمیم می‌گیرند؟ - احتمال انجام رای‌گیری برای انتخاب رئیس شورای شهر تهران برای سال جدید کاری سرانجام با ابراز نگرانی اصلاح‌طلبان از شکست در برابر چمران در روزنامه‌های امروز فراگیر شده است. در حالی که بیشتر روزنامه سخنان رئیس جمهور در کنفرانس مطبوعاتی دیروز را به تیتر یک خود تبدیل کرده‌اند، سوال و جواب روحانی با خبرنگار کیهان خبرساز شده است. تحریم‌های جدید آمریکا نیز مورد بررسی روزنامه‌ها قرار گرفته است.
برپایی پنجمین همایش باران غدیر با حضور پنج کشور خارجی - حجت‌الاسلام محمد رضا زائری از برگزاری پنجمین همایش باران غدیر با حضور میهمانانی از پنج کشور در ایام عید سعید غدیر خم در تهران و یکی دیگر از استان‌های کشور خبر داد.
گزارش تصویری از دیدار تیم‌های ملی بسکتبال ایران و اسپانیا - تیم ملی بسکتبال ایران در نخستین دیدارش در رقابتهای جام جهانی بسکتبال 2014 - اسپانیا، برابر میزبان این جام شکست خورد.
تناقض‌گویی در اظهارات مسئولان وزارت ورزش/ چرا حقیقت را به مردم نمی‌گویند؟ - خبرگزاری مهر - گروه ورزشی: مردم خسته شده‌اند از این همه دو رنگی و حرف‌های ضد و نقیض. از این همه حرف نادرست زدن و تقصیر را گردن دیگران انداختن. چه وزارت ورزش باشد و چه ...
محمدرضا فروتن داور بخش ویژه جشنواره فیلم رضوی شد - دبیر اجرایی نهمین جشنواره سراسری فیلم مستند و کوتاه رضوی یزد، محمدرضا فروتن، افشین یداللهی و پوریا آذربایجانی را به‌عنوان داوران بخش ویژه این جشنواره معرفی کرد.
صالحی: تا من هستم فشارها بر تصمیم‌گیری‌ها تاثیر نخواهد داشت / زمان صدور مجور کاهش پیدا کرده است - ادبیات - سیدعباس صالحی، معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به مناسبت هفته دولت در یک نشست خبری حضور یافت.


بیشترین بازدیدها - سرویس خبر


Copyright © 2008 - 2014 vista.ir. All Rights Reserved