ویستا مرجع مهمترین عناوین خبری / یکشنبه ۱۰ اسفند ۱۳۹۳ / Sunday, 1 March, 2015
بررسی ارتباط میزان فلوراید پایه و pH بزاق با dmft کودکان پنج ساله شهر همدان

بررسی ارتباط میزان فلوراید پایه و pH بزاق با dmft کودکان پنج ساله شهر همدان● مقدمه
پوسیدگی، انحلال پیشروندهٔ اجزا معدنی مینا، عاج و سمان است و اساساً یك بیماری باكتریایی می‌باشد كه عوامل مختلفی در ایجاد آن نقش دارند.(۱)، اسیدهای حاصل از پلاك باكتریایی موجب تخریب سطح دندان می‌شوند كه این تخریب با نفوذ باكتری‌ها تشدید و ادامه می‌یابد. در صورتی كه pH دهان برای مدت طولانی و مكرراً زیر ۵/۵ باقی بماند دمینرالیزاسیون ممكن است تبدیل به پوسیدگی شود.(۲)
مطالعات بسیاری نشان داده‌اند كه فلوراید به میزان اندك باعث دمینرالیزاسیون مینا و عاج دمینرلیزه می‌شود. به علاوه ساختمان چنین دندانی محتوی غلظتهای افزایش یافته فلوروهیدروكسی اپاتیت است كه نسبت به هیدروكسی اپاتیت مقاومت بیشتری نسبت به حمله اسید دارد.(۳-۴)
از آنجایی كه فلوراید نمی‌تواند مستقیما وارد مایع پلاك یا مایع مینایی شود لذا ابتدا باید در بزاق و سایر مایعات دهان حل شود و سپس براساس شیب غلظتی منتشر شود.(۵)، سن پلاك و نوع هیدرات كربن مصرفی، pH، قابلیت بافرینگ بزاق و وجود یا عدم وجود فلوراید مدت زمان لازم رمینرالیزاسیون و جایگزینی هیدروكسی آپاتیت را مشخص می‌كند.
عوامل موثر در ایجاد پوسیدگی عوامل وابسته به میكروارگانیسم، رژیم غذایی و عوامل مربوط به میزبان می‌باشد.(۶)
فلوراید علاوه بر افزایش مقاومت دندانی به اسید، خود خاصیت ضدمیكروبی داشته و همچنین باعث دوباره معدنی شدن ضایعات پوسیده اولیه می‌شود.(۷)
حجم و قابلیت بافركنندگی بزاق در مجاورت سطوح دندانی نقش اساسی در حفاظت از پوسیدگی داشته و یكی از شاخصهای مهم تلقی می‌شود. بزاق ۸۰% كل دهان را می‌پوشاند و مهمترین منبع فلوراید در داخل دهان است.(۸)، مطالعات اخیر تأثیر ضدپوسیدگی فلوراید را حتی در غلظتهای خیلی پایین‌درمایع پلاك‌وبزاق نشان داده است.(۹)
بالا رفتن غلظت فلوراید در بزاق كه منجر به افزایش فلوراید در مایع پلاك دندانی می‌شود، موجب حفاظت دندان در مقابل پوسیدگی می‌گردد و این عمل در زمان تغییرات موقتی pH رخ می‌دهد.(۱۰)
شواهد ‌كافی وجود دارد كه مهمترین مكانیسم ضد پوسیدگی فلوراید وابسته به غلظت آن در مرحله مایع كریستال مینا و محیط اطراف یعنی پلاك و بزاق است. افزایش فلوراید در بزاق و پلاك دندانی موجب كاهش تولید اسید می‌گردد.(۱۱)
به نظر می‌رسد با توجه به نكات ذكر شده آگاهی كافی از تركیب بزاق اعم از میزان غلظت فلوراید و قابلیت بافركنندگی و آگاهی از pH بزاق می‌تواند در بررسی وضعیت موجود دهان و كنترل فعالیت باكتری‌های ساكن دهان، همچنین محتوای معدنی دندانها نقش مهمی را ایفا نماید. برنامه استفاده همگانی از دهان‌شویه سدیم فلوراید در ایران از برنامه‌های بسیار خوب وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی و وزارت آموزش و پرورش در مدارس ابتدائی است كه از ابتدای سال ۱۳۷۸ به اجرا گذاشته شده است. این طرح كودكان بالای شش سال را پوشش می‌دهد و از آنجایی كه یكی از جوامع هدف در برنامه‌‌های دندانپزشكی پیشگیری، كودكان زیردبستان می‌باشند، لذا این مطالعه با هدف بررسی میزان فلوراید و pH پایه بزاق در كودكان پنج ساله مهدكودكهای شهر همدان در مرحله دندانهای شیری و بررسی ارتباط این دو عامل با dmft آگاهی از وضعیت موجود و بدست آوردن یك رابطه وضعیتی بین این عوامل و پوسیدگی دندانی انجام ‌گرفت.
● روش بررسی
مطالعه حاضر به روش توصیفی تحلیلی مقطعی انجام گرفت. جامعه آماری مورد مطالعه كودكان پنج ساله مهدكودكهای شهر همدان در سال ۱۳۸۲ بود. پس از كسب مجوز و انجام هماهنگیهای لازم با مسئولان بهزیستی استان و تهیهٔ لیست و آدرس مهدكودكها، كل شهر همدان به پنج منطقه (شمال، جنوب، مغرب، مشرق و مركز ) تقسیم گردید. برای هر کودک چک لیستی در مورد اطلات فردی و بهداشتی وی تهیه گردید. كودكان پنج ساله توسط آینه و سوند در نور طبیعی معاینه شدند و ایندكس dmft آنها تعیین گردید.
(۱۲-۱۳) با توجه به حجم نمونهٔ تعیین شده كه دویست نمونه بود صد نمونه به عنوان گروه مورد (dmft>۱) و صد نمونه دیگر به عنوان گروه شاهد (dmft≤۱) طوری انتخاب شدند كه از هر كدام از مناطق پنجگانه، بیست نمونه مورد و بیست نمونه شاهد، تحت مطالعه قرار گرفت. نمونه‎ها به نسبت مساوی از هر دو جنس (پنجاه دختر و پنجاه پسر برای هر گروه) و برای هر منطقه به تفكیك جنس ده نمونه مورد و ده نمونه شاهد انتخاب شدند.
طی جلسه‌ای دیگر، با اطلاع قبلی به والدین كودكان از طریق مسئولان مهدكودك، به فاصلهٔ زمانی بعد از صبحانه تا قبل از ناهار، حدود ۱-۳ میلی‌لیتر بزاق تحریك نشده از هر كودك گرفته شد و در لوله‌های پلاستیكی درب‌دار و با برچسب مشخصات تهیه و بلافاصله جهت آزمایش به آزمایشگاه شیمی تجزیه دانشكده علوم دانشگاه بوعلی همدان ارسال گردید. ضمناً جهت جلوگیری از تأثیر خمیردندان و مواد غذائی حاوی فلوراید در میزان فلوراید پایه بزاق در اطلاع قبلی به والدین توصیه گردید كه یک هفته قبل نمونه‌گیری بزاق، از خمیردندانهاومواد غذائی حاوی فلوراید استفاده نكنند.
● اندازه‌گیری فلوراید بزاق
با توجه به روشهای پیشنهادی در منابع یكی از كارآمدترین و اختصاصیترین روشهای اندازه‌گیری فلوراید استفاده از الكترود انتخابگر فلوراید می‌باشد كه این الكترود می‌تواند غلظتهای در حد ppm را بدون مزاحمت قابل توجه در محدوده pHهای ۵-۸ اندازه‌گیری نماید.
روش اندازه‌گیری شامل استفاده از منحنی كالیبراسیون می‌باشد. در این روش سیستم الكترودی كه شامل الكترود انتخابگر فلوراید و یك الكترود مرجع می‌باشد، در محلولهای استاندارد فلوراید فرو برده می‌شود و بعد از قرائت توان، منحنی كالیبراسیون رسم می‌گردد. سپس بعد از قرائت پتانسیل مربوط به نمونه، غلظت فلوراید با استفاده از منحنی كالیبراسیون بدست می‌آید. در این روش لازم است كه به محلولهای استاندارد و نمونه، مقداری از محلول TISAB (بافر تنظیم كننده كل قدرت یونی) جهت تثبیت قدرت یونی و pH اضافه گردد. این امر برای یكسان كردن تركیب یونی استانداردها و نمونه‌ها ضروری می‌باشد.(۱۴)
محلول TISAB شامل NaCl خالص (Merck,Germany)، آب مقطر (داروپخش، ایران) و اسید استیك گلاسیال (Merck,Germany) می‌باشد. برای تهیهٔ محلول TISAB مقدار ۸/۱۱۶ گرم NaCl خالص و ۱۱۵ میلی‌لیتر اسید استیك گلاسیال در یك لیتر آب مقطر دی یونیزه حل گردید. برای اندازه‌گیری ابتدا نمونه‌های بزاق با نسبت ۱:۱ با محلول TISAB تهیه شده، رقیق گردید و سپس مورد اندازه‌گیری قرار گرفتند.
مراحل كار بدین ترتیب صورت گرفت كه در هر روز كاری، پتانسیل سیستم الكترودی كه شامل الكترود انتخابگر یونی فلوراید (Metrom,Swiss) و الكترود مرجع استاندارد كالومل (Metrom,Swiss) می‌باشد، برای محلولهای استاندارد فلوراید (Merck,Germany) با غلظت معین كه حاوی مقدار ثابتی از TISAB می‌باشد قرائت گردید. سپس منحنی كالیبراسیون با استفاده از روش حداقل مربعات رسم گردید. ضریب تطابق منحنیهای كالیبراسیون حاصله در محدوده ۹۹۸/۰-۹۹۵/۰ قرار داشته كه نشان از خطی بودن پاسخ سیستم الكترودی نسبت به غلظت یون فلوراید و كارآمدی سیستم جهت اندازه‌گیری غلظت فلوراید در حد ppm می‌باشد. پس از آن توان سیستم برای هر یك از نمونه‌ با دستگاه پتانسیومتر (Hioki,Japan) قرائت و غلظت فلوراید با درون‌یابی از منحنی كالیبراسیون بدست آمد.
● اندازه‌گیری pHبزاق
هر نمونه توسط یك دستگاه pHمتر (Metrom,Swiss) اندازه‌گیری شد. این دستگاه شامل الكترود متصل به دستگاه دیجیتالی pHسنج می‌باشد كه با فرو بردن الكترود در نمونه و نشان دادن pHنمونه مورد مطالعه بر روی مانیتور دستگاه بدست می‌آید.
سپس داده‌های حاصل توسط نرم‌افزار SPSS نسخه نهم آنالیز شد. برای تجزیه و تحلیل آماری از آزمون t استفاده شد كه در این مطالعه آزمون تفاوت میانگینها و آزمون میانگینهای مستقل به دلیل وجود گروه مورد و كنترل و مقایسه بین این دوانجام شد.
امروزه با پیشرفت علم دندانپزشكی، تشخیص و درمان پوسیدگیها به شكل مرسوم محدود شده است و این راه حل (تراش پوسیدگی و ترمیم آن فقط درمان علامتی بوده و در برخورد با عوامل ایجاد كننده نهفته در بطن بیماری ناموفق می‌ماند. بنابراین محدود كردن فعالیت پوسیدگیها قبل از ایجاد هرگونه تخریب واضح باید یكی از اهداف اولیه هر برنامه تشخیصی و درمانی باشد. یكی از روشهای پیشگیرانه ارزیابی وضعیت محیطی در كنار آزمونهای باكتریایی می‌باشد كه این ارزیابی محیطی شامل بررسی میزان فلوراید بزاق، pHبزاق و خواص بافرینگ بزاق یعنی قدرت بزاق در حفظ pHخنثی می‌باشد.(۱۵)
همان طور كه مشخص است فلوراید مهمترین مادهٔ معدنی در پیشگیری از پوسیدگیهای دندانی است و تأثیر فلوراید در جهت پیشگیری از پوسیدگی توسط بسیاری از محققان مورد بررسی قرار گرفته است.
چون سنین ۳-۶ سالگی قبل از رویش دندانهای دائمی می‌باشد و با توجه به اهمیت پیشگیری، قبل از ابتلا به پوسیدگی، وجود ارتباط مستقیمی بین میزان فلوراید پایه بزاق و میزان dmft می‌تواند قبل از رویش دندانهای دائمی، در این سنین شرایط مناسب محیطی را برای جلوگیری از ابتلا به پوسیدگی دندانها فراهم كند.
بنابراین در این مطالعه، كودكان پنج ساله به منظور بررسی این ارتباط انتخاب گردید تا در صورت وجود ارتباط مستقیم بتوان راهی برای كاهش dmft دندانهای دائمی این كودكان در آینده پیشنهاد شود.مهمترین فرضیهٔ این مطالعه تأثیر میزان فلوراید پایه و pH بزاق بر dmftكودكان پنج ساله در مهدكودكهای شهر همدان است براساس نتایج این بررسی، غلظت فلوراید و pH بزاق
كاملاً بر dmft كودكان تاثیر داشته است. اختلاف آشكار میزان dmft در دو گروه مورد و شاهد كه حدود پنج می‌باشد، نشان دهندهٔ انتخاب صحیح گروهها به عنوان مورد و یا شاهد جهت مقایسهٔ تأثیر میزان فلوراید پایه بزاق در dmft دو گروه می‌باشد. طبق نتایج بدست آمده تأثیر میزان فلوراید پایه و pHبزاق در كاهش dmft به طور معنی‌داری قابل مشاهده است و كودكانی كه میزان dmf ۱ دارند، میزان فلوراید پایه بزاق در آنها حدود سه برابر كودكانی است كه میزان dmft>۱ دارند.
با اطلاعات بدست آمده از پرسشنامه ها، علت بالا بودن فلوراید پایه در گروه شاهد را می‌توان به کاهش تعداد دفعات مسواک زدن و در مواردی عدم کیفیت روش مسواک زدن گروه مورد نسبت داد زیرا ۳۴% اصلا مسواک نمی‌زدند و ۲۳% گاهی (یک نوبت) مسواک می‌زدند و قائدتا این درصد از نمونه‌ها خمیر دندانهای حاوی فلوراید استفاده نمی‌کردند. از آنجایی که فلوراید آب آشامیدنی برای هر منطقه که گروههای شاهد و کنترل انتخاب شده‌اند به یک میزان بود، علت بالا بودن فلوراید پایه در گروه شاهد را نمی‌توان به این عامل نسبت داد. دلیل احتمالی بعدی مصرف تنقلات پوسیدگی‌زای بیشتر در گروه مورد بوده، هر چند تفاوت فاحشی دیده نشد.
به لحاظ محدودیت تعداد كودكان عاری از پوسیدگی در جامعه مورد مطالعه و همكاری آنان جهت گرفتن بزاق، نمونه‌های با dmft صفر انتخاب نشد.
تحقیقات در این زمینه اغلب بر روی تأثیر فلوراید آب آشامیدنی و یا میزان آزادسازی فلوراید از دهان‌شویه‌ها، خمیردندانها و وارنیش‌ها بوده است. محققان قبلی تحقیقات زیادی در زمینهٔ ارتباط فلوراید موجود در آب و كاهش میزان پوسیدگی انجام داده‌اند. از جملهٔ آنها Deam بود، مطالعات او نشان داد كه حداكثر میزان كاهش پوسیدگی در غلظت ppm ۱ فلوراید در آب آشامیدنی است.(۳)Rugg Gunn كاهش میزان پوسیدگی را در آبهای فلورایددار گزارش كردند.(۴)
Oliveby میزان فلوراید در بزاق تحریك نشدهٔ بچه‌های ۱۲ ساله با آب ppm ۱/۰ را ۰۱۳۸/۰±۲۳/۰ میكرومول در لیتر و در آب ppm۲/۱ را ۰۴۷/۰±۸۷/۰ میكرومول در لیتر گزارش كرد.(۱۶)
تحقیقات دیگر میزان فلوراید بزاق را پس از مصرف مواد حاوی فلوراید مثل خمیردندان و دهان‌شویه بررسی كرده‌اند.(۱۷)،Hicks وFlaitz اثر دو خمیر دندان حاوی فلوراید را مقایسه نموده خاطر نشان كردند كه نوع دارای كلسیم فسفات باعث كاهش بیشتر پوسیدگی می‌شود.(۱۵)، همچنین نشان دادند كه استفاده از وارنیش فلوراید ۴۰% پوسیدگی را كاهش می‌دهد هر چند استفاده از وارنیش‌های فلوراید ایجاد تغییر رنگ موقت می‌نماید.(۱۸)
Duckworth در سال ۱۹۹۱ نشان داد در طی استفادهٔ منظم و مكرر از خمیر دندانهای حاوی ppm۱۰۰۰ فلوراید، فلوراید بزاق به ۰۶/۰±۷۵/۰ میكرومول در لیتر رسید، در حالی كه در دو گروه كنترل ۰۵/۰±۴۸/۰ میكرومول در لیتر بود. پس از قطع مصرف خمیر دندان فلورایددار میزان فلوراید پایه بزاق در حد گروه كنترل رسید.(۹)
مطالعه‌ای توسط Muhler, Katz انجام گرفت كه اثر فلوراید بر دندانهای شیری عمدتاً بعد از تولد است. برای تعیین اثر فلوراید موجود در آب بر پوسیدگی در دندانهای شیری در یك شهر هند كه منبع آب ناحیه‌ای تنها ppm ۵/۰ فلوراید و در سه شهر كه غلظتی معادلppm ۱ فلوراید داشت، هشتصد و نود كودك از ۴-۷ سال معاینه شدند كودكانی كه در شهرهای واجد آب فلوریده زندگی می‌كردند از آنهایی كه در شهر با فلوراید اندک زندگی می‌كردند، بین ۳۵%-۶۵% دندانهای شیری‌شان پوسیدگی كمتری نشان داد. مقایسهٔ وقوع پوسیدگی دندانی در دندانهای شیری كودكانی كه در همان شهر زندگی می‌كردند چه قبل از تولد و چه بعد از تولد یا منحصراً بعد از تولد در معرض فلوراید قرار داده شـدند
اختلافی مابین گروهها نشان نداد.(۴)
مطالعه Margolis نیز نشان داد كه میزان فلوراید در حد پایینی، معادل ۳/۱ میكرومول در لیتر نیز می‌تواند تا حدودی از دمینرالیزاسیون مینا در محلول با ۳/۴=pH جلوگیری كند.(۱) جنبهٔ تازهٔ این تحقیق به دلیل بررسی غلظت پایه فلوراید بزاق است كه تحت تأثیر مصرف مواد حاوی فلوراید مثل آب آشامیدنی و چای و استفاده موضعی از فلوراید است. بنابراین از طریق كنترل غلظت فلوراید بزاق، با مصرف مواد حاوی فلوراید می‌توان باعث كاهش میزان dmft شد. از آنجائی كه dmft تحت تأثیر عوامل مختلفی از جمله رژیم غذائی، بهداشت دهان، میزان فلوراید آب آشامیدنی و ... می‌باشد، به دلیل عدم وجود امكانات كافی همهٔ این عوامل در این مطالعه كنترل نشده و صرفاً فلوراید بزاق بررسی شد . البته این امر وجود ارتباط مستقیم را نقض نمی‎كند اما اعداد بدست آمده را می‎تواند متاثر نماید. این بررسی نشان داد كه غلظت مناسب فلوراید بزاق می‎تواند میزان dmft كودكان را كاهش دهد.
مطالعات نشان داده‎اند افزایش استفاده از میزان فلوراید باعث ایجاد فلوروزیس می‎گردد(۲۰،۱۹) و این به نظر می‎رسد كه وجود برنامه مشخص جهت استفاده از فلوراید لازم و ضروری است. همچنین شناسایی افرادی كه به میزان كافی فلوراید دارند نشانگر این موضوع است كه شاید عملاً نیازی به اقدامات پیشگیرانه استفاده از فلوراید نداشته باشند.
● نتیجه‌گیری
۱) كودكان با dmft>۱ از میزان فلوراید پایه بزاق كمتری برخوردار بودند و برعكس كودكان با dmft≤۱ میزان فلوراید پایه بزاق بیشتری دارند. افزایش میزان فلوراید بزاق در كاهش dmft مؤثر است و با dmft رابطهٔ معكوس دارد.
۲) كودكان با dmft≤۱ از pHبزاق بالاتری برخوردار بودند و برعكس كودكان با dmft>۱ میزان pH پایه بزاق پایینتری داشتند. كاهش pH بزاق در افزایش dmft مؤثر است و با dmft رابطهٔ مستقیم دارد.
دكتر زهرا خاموردی - دكتر محسن دالبند - دكتر مهدی شیرین‌زاد
- استادیار گروه آموزشی ترمیمی دانشكده دندانپزشكی دانشگاه علوم پزشكی همدان.
REFERENCES
۱. Raberson TM, Hemann AH, Swift EJ. The art and science of operative dentistry, ۴th ed. St. Louis: Mosby; ۲۰۰۲, ۱۱۰-۱۱۸.
۲. Zero DT. Featherstone JDB. Fluoride concentrations in plaque, whole saliva, and ductal saliva after application of home – use topical fluorides. J Dent Res. ۱۹۹۲ Nov;۷۱(۱۱):۱۷۷۵–۱۷۸۸.
۳. Lageralof F, Oliveby A. Caries protective factors in saliva. Adv Dent Res. ۱۹۹۴;۸(۲): ۲۲۹–۲۳۸.
۴. Mcdonald RE, Avery DR. Dentistry for the child and Adolescent, ۷th Ed. St Louis: Mosby; ۲۰۰۰,۱۳۷-۱۵۶.
۵. Dawes C, Weatheroll J. A kinetics of fluoride in the oral fluid. J Dent Res. ۱۹۹۰ Jan;۶۹(۱):۶۳۸- ۶۴۴.
۶. Kotsanos N, Dorling AI. Influence of posteruptive age of enamel on its susceptibility to artificial caries. Caries Res. ۱۹۹۱;۲(۴):۲۴۱-۲۵۰.
۷. Zero DT, Featherston JOB. Studies of Fluoride Retention by oral soft tissues after the application of home – use topical fluoride. J Dent Res. ۱۹۹۲;۷۱(۹):۱۷۳-۱۷۱۰.
۸. Lagerlof F, Oliveby A. Physiological factors influencing salivary clearance of sugar and fluoride. J Dent Res. ۱۹۸۷;۶۶(۲):۴۳۰–۴۳۵.
۹. Duckworth RM. Oral fluoride Retention after use of fluoride Dentifrices. Caries Res. ۱۹۹۱;۲۵(۲):۱۲۳–۱۲۹.
۱۰. شوارتز، ریچارد. اصول دندانپزشكی ترمیمی. ترجمه: كامران ارسطوپور. تهران: انتشارات شایان نمودار؛ ۱۳۸۲، ۱۳۵-۱۶۷.
۱۱. Duckworth RM. The science behind caries prevention. Inter Dent J. ۱۹۹۳;۴۳(۵):۵۲۹-۵۳۹.
۱۲. شیرین‌زاد، م، خسروی، ك. بررسی DMFT دانش‎آموزان ۱۲ ساله شهر اصفهان. توصیفی تحلیلی. [پایان‌نامه]. اصفهان: دانشكده دندانپزشكی دانشگاه علوم پزشكی اصفهان، ۱۳۷۶.
۱۳. Arabzadeh F, Bouzari M. Study of DMFT index in twelve-year old school girls and boys in Shahreza, Iran. J Dent Educ. ۲۰۰۴;۸۷(۷Suppl):۶۳-۷۰.
۱۴. Glaser AN. High biostatistics, ۳th ed. Lippincott: Williams & Wilkins; ۲۰۰۱, ۲۵۳-۲۶۴.
۱۵. Hicks J, Falitz CM. Enamel caries formation and lesion progression with a fluoride dentifrice and a calcium-phosphate containing fluoride dentifrice. J Dent Child. ۲۰۰۰;۱۰(۱):۲۱-۲۷.
۱۶. Oliveby A, Ekstrand J, Lagerlof F. Effect of salivary flow rate on salivary fluoride clearance after use of a fluoride – containing chewirum. Caries Res. ۱۹۸۹;۲۱(۴):۳۹۳–۴۰۱.
۱۷. Alpoz AR, Oren MC. Fluoride uptake by enamel in vitro following application of various topical fluoride preparation. J Clin Dent. ۱۹۹۳;۱۱(۴):۲۰۷-۲۳۰.
۱۸. Hicks J, Falitz CM, Seybold S. Fluoride varnishes and caries development in primary tooth enamel. J Dent Child. ۲۰۰۱;۱۶(۵):۳۰۴-۳۰۹.
۱۹. Pereia AC, Cunha FED, Meneghin MDC. Dental caries and fluorosis prevalence study in a nonfluoridated brazilian community. J Dent Child. ۲۰۰۰;۱۲(۱):۱۳۲-۱۳۴.
۲۰. Westerman G, Hicks J, Flaitz C. Argon laser curing of fluoride - releasing pit and fissure sealant. J Dent Child. ۲۰۰۰;۱۴(۵):۳۸۵-۳۸۸.
منبع : جامعه اسلامی دندانپزشکان ایران

همچنین مشاهده کنید


کلمات در حال جستجو
ملکرد , آزاد اندیشی , مسجد ترکیه , فرهادی , مجید بهرامی , الاینده , ستارگان کربلا , دایره المعارف , استان قزوین , رهبر انقلاب , ترفند جدید , گوشی های 2014 , مرغ , جمع و جور , عماره , لودویک دولیزال , آیرین , یانومامی , آموزش رقص , جروزالم , پایتخت بوستان , رژیم کودک کش , انتشارت , متروکه , متابولیک , مکان های دیدنی , طاسی سر , حق الزحمه , جبهه نصره , تعرفه پزشکی , ایکس60 , بافابیوس , محسنیگرکانی , عابران , کمباین , استخر معلق , Spira4u , خامس رودریگز , نرم , فانی , حیاط , ازذهن , جان‌مک‌کین , بالینی , تورنتو کانادا , محمدی گلپایگانی , آقای اسپاک , سبک زندگی , مصرف شیر , ذخیره نکردن ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
کنترل نور , وضعیت اجتماعی و اقتصادی استان , پروژهٔ بزرگراه چهارم , در ماده تاریخ فوت فرماید , درمان , جغرافياى طبيعى (۲) , پیشگیری اولیه و ثانویه , ساز و کارهای سیستم‌های اجتماعی , ریشارت واگنر , ساندویچ پنیر و گردو , گرگم و گله می‌برم (مشهد) , فرهنگ , واکسیناسیون علیه HBV , هپاتیت C , پی آن گیر کاین ره پیش بردست , صنایع و تکلفات (۳) , تیمچهٔ صدراعظم، تهران , درآمد ـ تمول , آروغ , اکسپرسیونیسم , شد وقت مرگ نوش لبی هم‌نشین مرا , گیاه کامل , ساقیا برخیز و می در جام کن , بازدید قبلی از نمایشگاه , دریاچه حوض سلطان , پادشاهی اردشیر نکوکار , گونه‌های اجتماعی‌شدن , «فی ذم العلماء المشبهین بالامراء المترفعین عن سیرة ... , پل خشتی تجن گوکه , یکدم ز قال بگذر اگر واقفی ز حال , باکتریمی , سهم بخش‌های مختلف از تولید ناخالص داخلی مالزی(۲) , معاینهٔ پستان توسط خود شخص , بقعه شجاع‌الدین خورشید , خانهٔ لاری‌ها، یزد , دوره تازه روابط چین - مالزی , جدول بهای آزاد کالاها در پیونگ یانگ در سال ۱۹۸۹ , ایلات پشتکوه ایلام , عوامل تغذیه‌ای , از صومعه پیری بخرابات درآمد , استخراج داده‌ها به شیوۀ ماشینی در سؤالات بسته , استاندارد و ساختار محصول , پادشاهی به معنی مملکت , گردش راه‌نامه راه‌آهن , نداشتن انگیزه , خواص داروئی , تقسیمات کشوری و اداری , در نصیحت , مقلد محض , موضوعات شعر و انواع آن (۴) ,

فیلم/ «بگم‌بگم»های احمدی‌نژادی در دولت روحانی - این روزها ظاهرا افشاگری‌های بدون سند، به پای ثابت سخنرانی‌‌های مقامات دولت تبدیل شده؛ افشاگری‌هایی که یاد و خاطره احمدی‌نژادی را زنده می‌کند که 8 سال می‌خواست نام مفسدان اقتصادی را فاش کند!
مصاحبه احمدی‌نژاد با BBC فارسی / فیلم - محمود احمدی نژاد در سفرش به ترکیه و پس از بازدید از محل اقامت امام راحل در ترکیه به سوال‌های خبرنگار بی‌بی‌سی فارسی پاسخ داد.
تحلیلگران اقتصادی / منتظر دلار 4 هزار تومانی باشید - سال 94 قیمت دلار چقدر می شود؟/ منتظر دلار 4 هزار تومانی باشید. پیش ببینی اقتصاددانان و تحلیلگران اقتصادی نشان می دهد قیمت دلار سال 94 رشد اندکی خواهد داشت.
کتک کاری در مراسم سخنرانی احمدی نژاد در ترکیه / تصاویر - مراسم چهارمین سالگرد درگذشت نجم الدین اربکان نخست وزیر اسبق ترکیه که روز گذشته در شهر بورسا با حضور محمود احمدی نژاد برگزار شد، به جنجال و درگیری کشیده شد.
«موشک‌ زیرآبی سپاه» را بیشتر بشناسید / تصاویر - موشک شلیک شده از زیر آب خارج می‌شود، این درحالی است که تاکنون، هیچ کدام از نیروهای نظامی در ایران، موشکی تست نکرده بود که از زیر آب شلیک شود، اما حالا نیروی دریایی سپاه برای اولین بار این موشک را شلیک کرده است.
جزئیات تازه از زندگی جلاد داعش در لندن/ تصاویر - جلاد ۲۷ ساله داعش که اولین بار حدود شش ماه پیش در ویدئویی از لحظه کشته شدن روزنامه نگار آمریکایی و آخرین بار یک ماه پیش در ویدئوی کشته شدن روزنامه نگار ژاپنی دیده شد عضو سازمان‌های امنیتی انگلیس بوده است.
اکران خصوصی فیلم سینمایی «ارسال آگهی تسلیت» / تصاویر - این فیلم داستان زن و مردی است که به واسطه یک آگهی در یک روزنامه در خانه پیرمردی مشغول به کار می‌شوند که در این خانه قدیمی حوادثی رخ می‌دهد و داستان بر پایه این حوادث و البته رابطه میان زن و مرد جوان فیلم شکل می‌گیرد.
افشاگری بی‌سابقه عليه «رضازاده» - متاسفانه عده‌ای برای رسيدن به منافع شخصی خود از داخل به بيگانه‌ها گرا میدهند و اين اوج كم‌لطفی است. من نمیدانم يک صندلی چقدر برای يک آدم ميتواند ارزش داشته باشد كه برای حفظش اطلاعات و مسائل ملی كشورش را اين‌گونه به تاراج ميگذارد.
ویدئویی از جراحی سنگین زیبایی بینی - در این ویدئو با هم مراحل جراحی زیبایی را از نزدیک می بینیم. این ویدئو حاصل سه ساعت و نیم عمل جراحی است و ما سعی کردیم به صورت خلاصه تمامی مراحل را به شما نشان دهیم.
آخرین تصویر لیندا کیانی / تصاویر اینستاگرامی - سلفی لیلا بلوکات با علی لهراسبی و برادر زنده یاد مرتضی پاشایی، طناز طباطبایی و نقاشی یکی از هواداران برای او. سلفی نرگس محمدی و همکاران در اولین روز کاری سریال جدید.بهنوش بختیاری در یکی از فیلم های جدید.
تصاویر پیچیده‌ترین عمل جداسازی دوقلوها - پزشکان تگزاس در عملی که پیچیده‌ترین جراحی جداسازی دوقلوها عنوان شده است، توانستند آرزوی "آلیس ماتا" را برآورده کنند و پس از ۲۶ ساعت دوقلوهای ۱۰ماهه‌اش را از هم جداکنند.
نقد تند و تیز «مسعود فراستی» بر 19 فیلم جشنواره امسال / تصاویر - عصر یخبندان فیلمی است دروغین، پرمدعا، بی خطر و بی اثر و فریبکار، عوام‌زده و عوام‌فریب. شیفت شب هم فیلم اولی است!. گناه دارد. دوربین روی دستش دیگر معرکه است. چقدر استیصال؟ مجبورید مگر فیلم بسازید. این همه کار در عالم هست. مثلا بازیگری...
پشت صحنه هایی جذاب از دیدار هنرمندان با جانبازان / فیلم - هنرمندان زیادی برای دیدار با جانبازان خودشان را به آسایشگاه جانبازان نیایش تهران رساندند تا با دیدارشان به آنها ادای دین کنند و بهشان بگویند همیشه کنارشان هستند.
مراسم اسکار 2015 / تصاویر - جایزه بهترین کارگردانی به آلخاندرو اینیاریتو برای فیلم «مرد پرنده‌ای» رسید. جایزه بهترین بازیگر نقش اول مرد به ادی ردمین برای فیلم «تئوری همه چیز» رسید. جایزه بهترین بازیگر نقش اول زن به جولین مور برای بازی‌اش در فیلم «هنوز آلیس» رسید.
فیلم/ واکنش مردم به وام 6500 میلیاردی آقای خاص - رئیس دستگاه قضا سه‌شنبه 28 بهمن‌ماه در جلسه شورای اداری استان لرستان گفت: چند پرونده فساد مالی در دست بررسی است که در یکی از آن‌ها فردی ۶ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان بدون حساب و کتاب از بانک‌ها وام گرفته است.
فیلم/ دخترهایی که طعمه پسران می‌شوند - مستند جهت به تاثیر شبکه‌های اجتماعی بر رفتار برخی جوانان اشاره می‌کند.
بهنوش بختیاری وارد پوسترهای تبلیغاتی شد / اینستاگرام چهره‌ها - علی دایی در هلند پا به توپ شد. پوریا پورسرخ هم به رستوران محمدرضا هدایتی رفته بود. سلفی‌های ناتمام فرهاد مجیدی یا در حال بدنسازی و یا در حال خوشگذرانی و به رخ کشیدن پولهای فوتبالی.
فیلم / کپی‌برداری سریال گلزار و افشار از سریال آمریکایی - این روزها گویا حس تولید سریال‌های بکر و تازه در فیلمسازان ایرانی کم‌رنگ شده است؛ سریال «عشق تعطیل نیست» ساخته بیژن بیرنگ از جمله این سریال‌هاست که کپی آن با اصل آمریکایی برابری می‌کند!
۲۰ ثانیه اول زایمان تا بریدن بند ناف / تصاوير - نخستین باری که «کریستین برتلوت» تولد کودکی را تجربه کرد لحظات سزارین همسرش بود. همسرش در بخش اورژانس بیمارستان بستری شده و پزشکان برای نجات هر دوی آنها (زن و فرزندش) تلاش می‌کردند.
آرامش در اینستاگرام چهره‌ها پس از جشنواره فیلم فجر / تصاویر - مهسا کامیابی و صدف طاهریان در افتتاحیه یک مزون. آخرین عکس لو رفته از صورت بدون گریم احسان علیخانی ! حدیث فولادوند و گریم فیلم جدیدش که احتمالاً نقش یکی از زنان دربار پهلوی را بازی خواهد کرد.
سه ایرانی در میان 100 کاندیدای نهایی سفر بی‌بازگشت به مریخ - پروژه «مارس وان» با هدف ارسال نخستین انسان به سیاره مریخ طراحی شده است؛ اما این سفر تفاوت بزرگی با دیگر سفرها دارد و آن بی‌بازگشت بودن آن است! با این حال این پروژه در ابتدا حدود ۲۰۲‌هزار داوطلب داشته است که ۷۳ نفر آن‌ها ایرانی بوده‌اند. اکنون در آخرین مراحل ارزیابی این داوطلبان اسامی سه ایرانی به چشم می‌خورد.
گفت وگوی آزاده نامداری با گلاره عباسی / عکس - اينقدر همدیگر را می‌شناسيم كه سوالات را بی‌هوا می‌پرسم و او چقدر صادقانه و موقر پاسخ ميدهد. ويژگی اصلی اوهمين يكرنگی است. نمی‌تواند رنگ رنگ باشد و به نظرم اين رنگ صورتی است. اگر من بخواهم چه از منظر گفت‌وگو كننده و چه در موقعيت دوست صميمی رنگ ‌مهمانم را بنويسم، مي‌گويم گلاره عباسی صورتی است.
انتقادات شدید و پیاپی فرزاد حسنی از مهران مدیری / صوت - وقتیکه فرزاد حسنی در حال گزارش مستقیم مراسم اختتامیه جشنواره فجر در رادیو بود انتقادات پیاپی به اجرای مهران مدیری داشت.
خوابیدن احمدی‌نژاد در قبر مادرش و...! - وی قبل از تدفین مادرش، برای دقایقی در قبر، دراز كشید همچنین به نقل از برخی رسانه های نزدیک به رئیس جمهور سابق ایران؛ به همراه پیکر مرحومه سیده فاطمه قادری یک جلد کلام الله مجید که وی تعلق خاطر خاصی به آن داشت و در صفحه اول آن سید حسن نصرالله جمله‌ای را نوشته بود نیز دفن شد.
اختتامیه و مرور تصویری سی و سومین جشنواره فیلم فجر - مراسم اختتامیه سی و سومین جشنواره فیلم فجر عصر امروز چهارشنبه با حضور هنرمندان سینما در سالن همایشهای برج میلاد تهران در حال برگزاری است.
اینستاگرام چهره‌ها / تصاویر - عکس یادگاری مریم امیرجلالی در کنار علی دایی و همسرش. ویشکا آسایش و سارا بهرامی پس از کنفرانس خبری «من دیگو مارادونا هستم» تا ادامه رفتارهای نامتعارف رامبد جوان پس از حامد بهداد و انواع سلفی‌های هنرمندان با یکدیگر.
یک روز با لیلا بلوکات میان برف و خوشی / تصاویر - هیجان اسكی در هر كدام از پیست‌های كشور، تجربه جذابی است. ما این روز خاطره‌انگیز زمستانی را با لیلا بلوكات پشت سر گذاشتیم. بازیگری كه از كودكی اسكی می‌كند و در این ورزش حرفه‌ای محسوب می‌شود.
سکوت فرزاد حسنی شکست، کی گفته من پیر شدم؟ / فیلم - شاید 93، سخت ترین سال زندگیش بود؛ بعد از اجرای برنامه جنجالی نوروز 93 شبکه دو، اتفاقات عجیبی در زندگی کاری و شخصی‌اش افتاد؛ از جدایی خبرسازشان با آزاده نامداری تا نبودن‌های طولانی‌اش روی آنتن تلویزیون.
مصاحبه با بازیگر زنی که زندگی‌اش تحت تاثیر یک «تیتر» قرار گرفته - ازدواج با شریفی‌نیا / فیلم - دو سال و اندی پیش بود که گروهی از بازیگران به مکه سفر کردند؛ اما این سفر حواشی زیادی به دنبال داشت؛ بزرگترین قربانی این سفر کسی نبود جز رز رضوی بازیگر زن سینما و تلویزیون که انتشار خبری با تیتر «ماه عسل رز رضوی و شریفی نیا».
فیلم اعتراض شدید سحر قریشی به ممنوع التصویر بودنش - در حاشیه اکران فیلم «تگرگ و آفتاب» در سی و سومین جشنواره فیلم فجر، سحر قریشی بازیگر زن سینما و تلویزیون ایران درباره ممنوع التصویر بودنش در تلویزیون صحبت کرد.
حاشیه‌های جشنواره فجر / تصاویر - بهرام رادان هر جایی باشد برای ابراز و اثبات متفاوت و خاص بودنش راهکاری پیدا می‌کند. در اینجا هم طی اقدامی متفاوت با عکاسان سلفی گرفته است! مهناز افشار چند روز پیش با یک خبر خوش هواداران اش را سورپرایز کرد و آن این بود که ایشان یک دختر خانم کوچولو در راه دارند و به زودی به دنیا خواهد آمد.
تصاویر/ دست‌بوسی احمدی‌نژاد در مرقد امام (ره) - محمود احمدی‌نژاد که به همراه تعدادی از وزرا و مشاوران خود در دولت‌های نهم و دهم برای تجدید میثاق در مرقد امام خمینی (ره) حاضر شده بود، در مورد این‌که آیا پاسخی خطاب به افرادی که دولت قبل را متهم به اتهامات اقتصادی می‌کنند دارید، گفت: پاسخ هست اما وقتش نیست.
چهره‌ها در کاخ جشنواره / تصاویر - حرکات عجیب حامد بهداد. زوج هنرمند سینمای ایران در محوطه بیرونی سالن میلاد. علی مصفا بازیگر فیلم «مرگ ماهی» به کارگردانی روح الله حجازی در نشست خبری فیلم «مرگ ماهی» حاضر شد. نکته جالب حضور لیلا حاتمی همسر علی مصفا در کنار خبرنگاران بود. و سایر تصاویر اینستاگرامی هفته.
فیلم/ حال حامد بهداد هنوز خوب نیست / پرحاشیه‌ترین نشست فجر 33 - نشست پرسش و پاسخ فیلم سینمایی «خانه دختر» به یکی از پرحاشیه‌ترین نشست‌های سی و سومین جشنواره فیلم فجر تبدیل شد. در این نشست حامد بهداد که با ادا و اطوار همیشگی‌اش پا به سالن گذاشته بود، گفت: حال ما و سینما خوب نیست!
بیشترین بازدیدها - سرویس خبر
حسین علیزاده: اگر دولت هم از جریان موسیقی سالم حمایت نکرد عیبی ندارد /صدای ساز، صدای یک ملت است - حسین علیزاده گفت: امروز هر کس در جایگاه خودش باید وظیفه‌اش را انجام دهد. همه چیز را از دولت نباید توقع داشت. اگر دولت هم از جریان موسیقی سالم و درست حمایت نکرد،…
دستور وزیر برای کاهش آورده متقاضیان مسکن مهر تا حد امکان - مدیرعامل شهر جدید پردیس با بیان اینکه برنامه‌ای در دست اجرا دارند که بر اساس آن تلاش می شود از میزان آورده متقاضیان مسکن مهر کاسته شود،گفت: امضای قرارداد با متقاضیان مسکن مهر منوط به تکمیل سقف آخر…
ایران پیشنهاد غیرفعال کردن یک سوم سانتریفیوژهایش را مطرح کرده اما باز هم احتمال توافق کم است - هاآرتص به نقل از دیپلمات‌های غربی مدعی شد که ایران برای اولین بار پیشنهاد داده است که یک سوم از سانتریفیوژهای خود را غیرفعال کند.
25 تا 75 درصد از اطلاعات پرونده‌های مالیاتی صحیح نیست/ دسترسی به اطلاعات لازم از طریق معاملات بورسی و LCهای ارزی - رئیس سازمان امور مالیاتی گفت: 25 تا 75 درصد از اطلاعات پرونده‌ها صحیح نیست به گونه‌ای که برخی اطلاعات شناسنامه‌ای افراد نیز نادرست است.
توضیح طیب نیا درباره خروج ارز چمدانی/ وصول معوقات بدحساب‌ها در دستور کار - وزیر امور اقتصادی و دارایی با اشاره به اینکه در زمینه وصول معوقات بدحسابها اقدام خواهیم کرد، درباره خروج ارز چمدانی و اینکه هیچ اقدام غیر قانونی در این زمینه صورت نگرفته است به ارائه…
پشت پرده تکذیب مصاحبه کرار/ ستاره یاغی ممنوع المصاحبه شد - جاسم کرار مصاحبه منتسب به خود را به نوعی تکذیب کرد و مدعی شد که تلفن همراهش خاموش بوده است.
باشگاه استقلال به پرداخت ٣٧٠ هزار دلار محکوم شد/خطر کسر ٦ امتیاز در صورت عدم‌ پرداخت - باشگاه استقلال با شکایت رودریگو توزی به پرداخت ٣٧٠ هزار دلار محکوم شد.
کنگره آمریکا نمی‌تواند مانع توافق هسته‌ای شود - یک کار‌شناس مسائل بین المللی با تاکید بر اینکه منافع ملی آمریکا ایجاب می‌کند که توافق هسته‌ای میان ایران و آمریکا امضا شود گفت: وقتی پای منافع ملی در ساختار قدرت آمریکا به میان آید منافع حزبی و جنگ جناحی در…
تا کی قرار است مسئولان در جایگاه تماشاچی نمایش حضور داشته باشند؟! - هر روز بسیاری از پروازهای شرکت های هواپیمایی مختلف در کشورمان با تاخیر انجام می‌شود و گاه این تاخیرها به دلیل استفاده از هواپیما در دو پرواز پی در پی و نظم و تریب حاکم بر نشست و برخاست هواپیماها…
محبعلی: موضوع داعش بر بودن یا نبودن اسد در قدرت غلبه پیدا کرده است - محبعلی: موضوع داعش بر بودن یا نبودن اسد در قدرت غلبه پیدا کرده است یک کارشناس مسائل خاورمیانه در گفتگو با خبرآنلاین ابعاد مبارزه با…


Copyright © 2008 - 2015 vista.ir. All Rights Reserved