یکشنبه ۳ مرداد ۱۳۹۵ / Sunday, 24 July, 2016

بررسی ارتباط میزان فلوراید پایه و pH بزاق با dmft کودکان پنج ساله شهر همدان


بررسی ارتباط میزان فلوراید پایه و pH بزاق با dmft کودکان پنج ساله شهر همدان● مقدمه
پوسیدگی، انحلال پیشروندهٔ اجزا معدنی مینا، عاج و سمان است و اساساً یك بیماری باكتریایی می‌باشد كه عوامل مختلفی در ایجاد آن نقش دارند.(۱)، اسیدهای حاصل از پلاك باكتریایی موجب تخریب سطح دندان می‌شوند كه این تخریب با نفوذ باكتری‌ها تشدید و ادامه می‌یابد. در صورتی كه pH دهان برای مدت طولانی و مكرراً زیر ۵/۵ باقی بماند دمینرالیزاسیون ممكن است تبدیل به پوسیدگی شود.(۲)
مطالعات بسیاری نشان داده‌اند كه فلوراید به میزان اندك باعث دمینرالیزاسیون مینا و عاج دمینرلیزه می‌شود. به علاوه ساختمان چنین دندانی محتوی غلظتهای افزایش یافته فلوروهیدروكسی اپاتیت است كه نسبت به هیدروكسی اپاتیت مقاومت بیشتری نسبت به حمله اسید دارد.(۳-۴)
از آنجایی كه فلوراید نمی‌تواند مستقیما وارد مایع پلاك یا مایع مینایی شود لذا ابتدا باید در بزاق و سایر مایعات دهان حل شود و سپس براساس شیب غلظتی منتشر شود.(۵)، سن پلاك و نوع هیدرات كربن مصرفی، pH، قابلیت بافرینگ بزاق و وجود یا عدم وجود فلوراید مدت زمان لازم رمینرالیزاسیون و جایگزینی هیدروكسی آپاتیت را مشخص می‌كند.
عوامل موثر در ایجاد پوسیدگی عوامل وابسته به میكروارگانیسم، رژیم غذایی و عوامل مربوط به میزبان می‌باشد.(۶)
فلوراید علاوه بر افزایش مقاومت دندانی به اسید، خود خاصیت ضدمیكروبی داشته و همچنین باعث دوباره معدنی شدن ضایعات پوسیده اولیه می‌شود.(۷)
حجم و قابلیت بافركنندگی بزاق در مجاورت سطوح دندانی نقش اساسی در حفاظت از پوسیدگی داشته و یكی از شاخصهای مهم تلقی می‌شود. بزاق ۸۰% كل دهان را می‌پوشاند و مهمترین منبع فلوراید در داخل دهان است.(۸)، مطالعات اخیر تأثیر ضدپوسیدگی فلوراید را حتی در غلظتهای خیلی پایین‌درمایع پلاك‌وبزاق نشان داده است.(۹)
بالا رفتن غلظت فلوراید در بزاق كه منجر به افزایش فلوراید در مایع پلاك دندانی می‌شود، موجب حفاظت دندان در مقابل پوسیدگی می‌گردد و این عمل در زمان تغییرات موقتی pH رخ می‌دهد.(۱۰)
شواهد ‌كافی وجود دارد كه مهمترین مكانیسم ضد پوسیدگی فلوراید وابسته به غلظت آن در مرحله مایع كریستال مینا و محیط اطراف یعنی پلاك و بزاق است. افزایش فلوراید در بزاق و پلاك دندانی موجب كاهش تولید اسید می‌گردد.(۱۱)
به نظر می‌رسد با توجه به نكات ذكر شده آگاهی كافی از تركیب بزاق اعم از میزان غلظت فلوراید و قابلیت بافركنندگی و آگاهی از pH بزاق می‌تواند در بررسی وضعیت موجود دهان و كنترل فعالیت باكتری‌های ساكن دهان، همچنین محتوای معدنی دندانها نقش مهمی را ایفا نماید. برنامه استفاده همگانی از دهان‌شویه سدیم فلوراید در ایران از برنامه‌های بسیار خوب وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی و وزارت آموزش و پرورش در مدارس ابتدائی است كه از ابتدای سال ۱۳۷۸ به اجرا گذاشته شده است. این طرح كودكان بالای شش سال را پوشش می‌دهد و از آنجایی كه یكی از جوامع هدف در برنامه‌‌های دندانپزشكی پیشگیری، كودكان زیردبستان می‌باشند، لذا این مطالعه با هدف بررسی میزان فلوراید و pH پایه بزاق در كودكان پنج ساله مهدكودكهای شهر همدان در مرحله دندانهای شیری و بررسی ارتباط این دو عامل با dmft آگاهی از وضعیت موجود و بدست آوردن یك رابطه وضعیتی بین این عوامل و پوسیدگی دندانی انجام ‌گرفت.
● روش بررسی
مطالعه حاضر به روش توصیفی تحلیلی مقطعی انجام گرفت. جامعه آماری مورد مطالعه كودكان پنج ساله مهدكودكهای شهر همدان در سال ۱۳۸۲ بود. پس از كسب مجوز و انجام هماهنگیهای لازم با مسئولان بهزیستی استان و تهیهٔ لیست و آدرس مهدكودكها، كل شهر همدان به پنج منطقه (شمال، جنوب، مغرب، مشرق و مركز ) تقسیم گردید. برای هر کودک چک لیستی در مورد اطلات فردی و بهداشتی وی تهیه گردید. كودكان پنج ساله توسط آینه و سوند در نور طبیعی معاینه شدند و ایندكس dmft آنها تعیین گردید.
(۱۲-۱۳) با توجه به حجم نمونهٔ تعیین شده كه دویست نمونه بود صد نمونه به عنوان گروه مورد (dmft>۱) و صد نمونه دیگر به عنوان گروه شاهد (dmft≤۱) طوری انتخاب شدند كه از هر كدام از مناطق پنجگانه، بیست نمونه مورد و بیست نمونه شاهد، تحت مطالعه قرار گرفت. نمونه‎ها به نسبت مساوی از هر دو جنس (پنجاه دختر و پنجاه پسر برای هر گروه) و برای هر منطقه به تفكیك جنس ده نمونه مورد و ده نمونه شاهد انتخاب شدند.
طی جلسه‌ای دیگر، با اطلاع قبلی به والدین كودكان از طریق مسئولان مهدكودك، به فاصلهٔ زمانی بعد از صبحانه تا قبل از ناهار، حدود ۱-۳ میلی‌لیتر بزاق تحریك نشده از هر كودك گرفته شد و در لوله‌های پلاستیكی درب‌دار و با برچسب مشخصات تهیه و بلافاصله جهت آزمایش به آزمایشگاه شیمی تجزیه دانشكده علوم دانشگاه بوعلی همدان ارسال گردید. ضمناً جهت جلوگیری از تأثیر خمیردندان و مواد غذائی حاوی فلوراید در میزان فلوراید پایه بزاق در اطلاع قبلی به والدین توصیه گردید كه یک هفته قبل نمونه‌گیری بزاق، از خمیردندانهاومواد غذائی حاوی فلوراید استفاده نكنند.
● اندازه‌گیری فلوراید بزاق
با توجه به روشهای پیشنهادی در منابع یكی از كارآمدترین و اختصاصیترین روشهای اندازه‌گیری فلوراید استفاده از الكترود انتخابگر فلوراید می‌باشد كه این الكترود می‌تواند غلظتهای در حد ppm را بدون مزاحمت قابل توجه در محدوده pHهای ۵-۸ اندازه‌گیری نماید.
روش اندازه‌گیری شامل استفاده از منحنی كالیبراسیون می‌باشد. در این روش سیستم الكترودی كه شامل الكترود انتخابگر فلوراید و یك الكترود مرجع می‌باشد، در محلولهای استاندارد فلوراید فرو برده می‌شود و بعد از قرائت توان، منحنی كالیبراسیون رسم می‌گردد. سپس بعد از قرائت پتانسیل مربوط به نمونه، غلظت فلوراید با استفاده از منحنی كالیبراسیون بدست می‌آید. در این روش لازم است كه به محلولهای استاندارد و نمونه، مقداری از محلول TISAB (بافر تنظیم كننده كل قدرت یونی) جهت تثبیت قدرت یونی و pH اضافه گردد. این امر برای یكسان كردن تركیب یونی استانداردها و نمونه‌ها ضروری می‌باشد.(۱۴)
محلول TISAB شامل NaCl خالص (Merck,Germany)، آب مقطر (داروپخش، ایران) و اسید استیك گلاسیال (Merck,Germany) می‌باشد. برای تهیهٔ محلول TISAB مقدار ۸/۱۱۶ گرم NaCl خالص و ۱۱۵ میلی‌لیتر اسید استیك گلاسیال در یك لیتر آب مقطر دی یونیزه حل گردید. برای اندازه‌گیری ابتدا نمونه‌های بزاق با نسبت ۱:۱ با محلول TISAB تهیه شده، رقیق گردید و سپس مورد اندازه‌گیری قرار گرفتند.
مراحل كار بدین ترتیب صورت گرفت كه در هر روز كاری، پتانسیل سیستم الكترودی كه شامل الكترود انتخابگر یونی فلوراید (Metrom,Swiss) و الكترود مرجع استاندارد كالومل (Metrom,Swiss) می‌باشد، برای محلولهای استاندارد فلوراید (Merck,Germany) با غلظت معین كه حاوی مقدار ثابتی از TISAB می‌باشد قرائت گردید. سپس منحنی كالیبراسیون با استفاده از روش حداقل مربعات رسم گردید. ضریب تطابق منحنیهای كالیبراسیون حاصله در محدوده ۹۹۸/۰-۹۹۵/۰ قرار داشته كه نشان از خطی بودن پاسخ سیستم الكترودی نسبت به غلظت یون فلوراید و كارآمدی سیستم جهت اندازه‌گیری غلظت فلوراید در حد ppm می‌باشد. پس از آن توان سیستم برای هر یك از نمونه‌ با دستگاه پتانسیومتر (Hioki,Japan) قرائت و غلظت فلوراید با درون‌یابی از منحنی كالیبراسیون بدست آمد.
● اندازه‌گیری pHبزاق
هر نمونه توسط یك دستگاه pHمتر (Metrom,Swiss) اندازه‌گیری شد. این دستگاه شامل الكترود متصل به دستگاه دیجیتالی pHسنج می‌باشد كه با فرو بردن الكترود در نمونه و نشان دادن pHنمونه مورد مطالعه بر روی مانیتور دستگاه بدست می‌آید.
سپس داده‌های حاصل توسط نرم‌افزار SPSS نسخه نهم آنالیز شد. برای تجزیه و تحلیل آماری از آزمون t استفاده شد كه در این مطالعه آزمون تفاوت میانگینها و آزمون میانگینهای مستقل به دلیل وجود گروه مورد و كنترل و مقایسه بین این دوانجام شد.
امروزه با پیشرفت علم دندانپزشكی، تشخیص و درمان پوسیدگیها به شكل مرسوم محدود شده است و این راه حل (تراش پوسیدگی و ترمیم آن فقط درمان علامتی بوده و در برخورد با عوامل ایجاد كننده نهفته در بطن بیماری ناموفق می‌ماند. بنابراین محدود كردن فعالیت پوسیدگیها قبل از ایجاد هرگونه تخریب واضح باید یكی از اهداف اولیه هر برنامه تشخیصی و درمانی باشد. یكی از روشهای پیشگیرانه ارزیابی وضعیت محیطی در كنار آزمونهای باكتریایی می‌باشد كه این ارزیابی محیطی شامل بررسی میزان فلوراید بزاق، pHبزاق و خواص بافرینگ بزاق یعنی قدرت بزاق در حفظ pHخنثی می‌باشد.(۱۵)
همان طور كه مشخص است فلوراید مهمترین مادهٔ معدنی در پیشگیری از پوسیدگیهای دندانی است و تأثیر فلوراید در جهت پیشگیری از پوسیدگی توسط بسیاری از محققان مورد بررسی قرار گرفته است.
چون سنین ۳-۶ سالگی قبل از رویش دندانهای دائمی می‌باشد و با توجه به اهمیت پیشگیری، قبل از ابتلا به پوسیدگی، وجود ارتباط مستقیمی بین میزان فلوراید پایه بزاق و میزان dmft می‌تواند قبل از رویش دندانهای دائمی، در این سنین شرایط مناسب محیطی را برای جلوگیری از ابتلا به پوسیدگی دندانها فراهم كند.
بنابراین در این مطالعه، كودكان پنج ساله به منظور بررسی این ارتباط انتخاب گردید تا در صورت وجود ارتباط مستقیم بتوان راهی برای كاهش dmft دندانهای دائمی این كودكان در آینده پیشنهاد شود.مهمترین فرضیهٔ این مطالعه تأثیر میزان فلوراید پایه و pH بزاق بر dmftكودكان پنج ساله در مهدكودكهای شهر همدان است براساس نتایج این بررسی، غلظت فلوراید و pH بزاق
كاملاً بر dmft كودكان تاثیر داشته است. اختلاف آشكار میزان dmft در دو گروه مورد و شاهد كه حدود پنج می‌باشد، نشان دهندهٔ انتخاب صحیح گروهها به عنوان مورد و یا شاهد جهت مقایسهٔ تأثیر میزان فلوراید پایه بزاق در dmft دو گروه می‌باشد. طبق نتایج بدست آمده تأثیر میزان فلوراید پایه و pHبزاق در كاهش dmft به طور معنی‌داری قابل مشاهده است و كودكانی كه میزان dmf ۱ دارند، میزان فلوراید پایه بزاق در آنها حدود سه برابر كودكانی است كه میزان dmft>۱ دارند.
با اطلاعات بدست آمده از پرسشنامه ها، علت بالا بودن فلوراید پایه در گروه شاهد را می‌توان به کاهش تعداد دفعات مسواک زدن و در مواردی عدم کیفیت روش مسواک زدن گروه مورد نسبت داد زیرا ۳۴% اصلا مسواک نمی‌زدند و ۲۳% گاهی (یک نوبت) مسواک می‌زدند و قائدتا این درصد از نمونه‌ها خمیر دندانهای حاوی فلوراید استفاده نمی‌کردند. از آنجایی که فلوراید آب آشامیدنی برای هر منطقه که گروههای شاهد و کنترل انتخاب شده‌اند به یک میزان بود، علت بالا بودن فلوراید پایه در گروه شاهد را نمی‌توان به این عامل نسبت داد. دلیل احتمالی بعدی مصرف تنقلات پوسیدگی‌زای بیشتر در گروه مورد بوده، هر چند تفاوت فاحشی دیده نشد.
به لحاظ محدودیت تعداد كودكان عاری از پوسیدگی در جامعه مورد مطالعه و همكاری آنان جهت گرفتن بزاق، نمونه‌های با dmft صفر انتخاب نشد.
تحقیقات در این زمینه اغلب بر روی تأثیر فلوراید آب آشامیدنی و یا میزان آزادسازی فلوراید از دهان‌شویه‌ها، خمیردندانها و وارنیش‌ها بوده است. محققان قبلی تحقیقات زیادی در زمینهٔ ارتباط فلوراید موجود در آب و كاهش میزان پوسیدگی انجام داده‌اند. از جملهٔ آنها Deam بود، مطالعات او نشان داد كه حداكثر میزان كاهش پوسیدگی در غلظت ppm ۱ فلوراید در آب آشامیدنی است.(۳)Rugg Gunn كاهش میزان پوسیدگی را در آبهای فلورایددار گزارش كردند.(۴)
Oliveby میزان فلوراید در بزاق تحریك نشدهٔ بچه‌های ۱۲ ساله با آب ppm ۱/۰ را ۰۱۳۸/۰±۲۳/۰ میكرومول در لیتر و در آب ppm۲/۱ را ۰۴۷/۰±۸۷/۰ میكرومول در لیتر گزارش كرد.(۱۶)
تحقیقات دیگر میزان فلوراید بزاق را پس از مصرف مواد حاوی فلوراید مثل خمیردندان و دهان‌شویه بررسی كرده‌اند.(۱۷)،Hicks وFlaitz اثر دو خمیر دندان حاوی فلوراید را مقایسه نموده خاطر نشان كردند كه نوع دارای كلسیم فسفات باعث كاهش بیشتر پوسیدگی می‌شود.(۱۵)، همچنین نشان دادند كه استفاده از وارنیش فلوراید ۴۰% پوسیدگی را كاهش می‌دهد هر چند استفاده از وارنیش‌های فلوراید ایجاد تغییر رنگ موقت می‌نماید.(۱۸)
Duckworth در سال ۱۹۹۱ نشان داد در طی استفادهٔ منظم و مكرر از خمیر دندانهای حاوی ppm۱۰۰۰ فلوراید، فلوراید بزاق به ۰۶/۰±۷۵/۰ میكرومول در لیتر رسید، در حالی كه در دو گروه كنترل ۰۵/۰±۴۸/۰ میكرومول در لیتر بود. پس از قطع مصرف خمیر دندان فلورایددار میزان فلوراید پایه بزاق در حد گروه كنترل رسید.(۹)
مطالعه‌ای توسط Muhler, Katz انجام گرفت كه اثر فلوراید بر دندانهای شیری عمدتاً بعد از تولد است. برای تعیین اثر فلوراید موجود در آب بر پوسیدگی در دندانهای شیری در یك شهر هند كه منبع آب ناحیه‌ای تنها ppm ۵/۰ فلوراید و در سه شهر كه غلظتی معادلppm ۱ فلوراید داشت، هشتصد و نود كودك از ۴-۷ سال معاینه شدند كودكانی كه در شهرهای واجد آب فلوریده زندگی می‌كردند از آنهایی كه در شهر با فلوراید اندک زندگی می‌كردند، بین ۳۵%-۶۵% دندانهای شیری‌شان پوسیدگی كمتری نشان داد. مقایسهٔ وقوع پوسیدگی دندانی در دندانهای شیری كودكانی كه در همان شهر زندگی می‌كردند چه قبل از تولد و چه بعد از تولد یا منحصراً بعد از تولد در معرض فلوراید قرار داده شـدند
اختلافی مابین گروهها نشان نداد.(۴)
مطالعه Margolis نیز نشان داد كه میزان فلوراید در حد پایینی، معادل ۳/۱ میكرومول در لیتر نیز می‌تواند تا حدودی از دمینرالیزاسیون مینا در محلول با ۳/۴=pH جلوگیری كند.(۱) جنبهٔ تازهٔ این تحقیق به دلیل بررسی غلظت پایه فلوراید بزاق است كه تحت تأثیر مصرف مواد حاوی فلوراید مثل آب آشامیدنی و چای و استفاده موضعی از فلوراید است. بنابراین از طریق كنترل غلظت فلوراید بزاق، با مصرف مواد حاوی فلوراید می‌توان باعث كاهش میزان dmft شد. از آنجائی كه dmft تحت تأثیر عوامل مختلفی از جمله رژیم غذائی، بهداشت دهان، میزان فلوراید آب آشامیدنی و ... می‌باشد، به دلیل عدم وجود امكانات كافی همهٔ این عوامل در این مطالعه كنترل نشده و صرفاً فلوراید بزاق بررسی شد . البته این امر وجود ارتباط مستقیم را نقض نمی‎كند اما اعداد بدست آمده را می‎تواند متاثر نماید. این بررسی نشان داد كه غلظت مناسب فلوراید بزاق می‎تواند میزان dmft كودكان را كاهش دهد.
مطالعات نشان داده‎اند افزایش استفاده از میزان فلوراید باعث ایجاد فلوروزیس می‎گردد(۲۰،۱۹) و این به نظر می‎رسد كه وجود برنامه مشخص جهت استفاده از فلوراید لازم و ضروری است. همچنین شناسایی افرادی كه به میزان كافی فلوراید دارند نشانگر این موضوع است كه شاید عملاً نیازی به اقدامات پیشگیرانه استفاده از فلوراید نداشته باشند.
● نتیجه‌گیری
۱) كودكان با dmft>۱ از میزان فلوراید پایه بزاق كمتری برخوردار بودند و برعكس كودكان با dmft≤۱ میزان فلوراید پایه بزاق بیشتری دارند. افزایش میزان فلوراید بزاق در كاهش dmft مؤثر است و با dmft رابطهٔ معكوس دارد.
۲) كودكان با dmft≤۱ از pHبزاق بالاتری برخوردار بودند و برعكس كودكان با dmft>۱ میزان pH پایه بزاق پایینتری داشتند. كاهش pH بزاق در افزایش dmft مؤثر است و با dmft رابطهٔ مستقیم دارد.

دكتر زهرا خاموردی - دكتر محسن دالبند - دكتر مهدی شیرین‌زاد
- استادیار گروه آموزشی ترمیمی دانشكده دندانپزشكی دانشگاه علوم پزشكی همدان.
REFERENCES
۱. Raberson TM, Hemann AH, Swift EJ. The art and science of operative dentistry, ۴th ed. St. Louis: Mosby; ۲۰۰۲, ۱۱۰-۱۱۸.
۲. Zero DT. Featherstone JDB. Fluoride concentrations in plaque, whole saliva, and ductal saliva after application of home – use topical fluorides. J Dent Res. ۱۹۹۲ Nov;۷۱(۱۱):۱۷۷۵–۱۷۸۸.
۳. Lageralof F, Oliveby A. Caries protective factors in saliva. Adv Dent Res. ۱۹۹۴;۸(۲): ۲۲۹–۲۳۸.
۴. Mcdonald RE, Avery DR. Dentistry for the child and Adolescent, ۷th Ed. St Louis: Mosby; ۲۰۰۰,۱۳۷-۱۵۶.
۵. Dawes C, Weatheroll J. A kinetics of fluoride in the oral fluid. J Dent Res. ۱۹۹۰ Jan;۶۹(۱):۶۳۸- ۶۴۴.
۶. Kotsanos N, Dorling AI. Influence of posteruptive age of enamel on its susceptibility to artificial caries. Caries Res. ۱۹۹۱;۲(۴):۲۴۱-۲۵۰.
۷. Zero DT, Featherston JOB. Studies of Fluoride Retention by oral soft tissues after the application of home – use topical fluoride. J Dent Res. ۱۹۹۲;۷۱(۹):۱۷۳-۱۷۱۰.
۸. Lagerlof F, Oliveby A. Physiological factors influencing salivary clearance of sugar and fluoride. J Dent Res. ۱۹۸۷;۶۶(۲):۴۳۰–۴۳۵.
۹. Duckworth RM. Oral fluoride Retention after use of fluoride Dentifrices. Caries Res. ۱۹۹۱;۲۵(۲):۱۲۳–۱۲۹.
۱۰. شوارتز، ریچارد. اصول دندانپزشكی ترمیمی. ترجمه: كامران ارسطوپور. تهران: انتشارات شایان نمودار؛ ۱۳۸۲، ۱۳۵-۱۶۷.
۱۱. Duckworth RM. The science behind caries prevention. Inter Dent J. ۱۹۹۳;۴۳(۵):۵۲۹-۵۳۹.
۱۲. شیرین‌زاد، م، خسروی، ك. بررسی DMFT دانش‎آموزان ۱۲ ساله شهر اصفهان. توصیفی تحلیلی. [پایان‌نامه]. اصفهان: دانشكده دندانپزشكی دانشگاه علوم پزشكی اصفهان، ۱۳۷۶.
۱۳. Arabzadeh F, Bouzari M. Study of DMFT index in twelve-year old school girls and boys in Shahreza, Iran. J Dent Educ. ۲۰۰۴;۸۷(۷Suppl):۶۳-۷۰.
۱۴. Glaser AN. High biostatistics, ۳th ed. Lippincott: Williams & Wilkins; ۲۰۰۱, ۲۵۳-۲۶۴.
۱۵. Hicks J, Falitz CM. Enamel caries formation and lesion progression with a fluoride dentifrice and a calcium-phosphate containing fluoride dentifrice. J Dent Child. ۲۰۰۰;۱۰(۱):۲۱-۲۷.
۱۶. Oliveby A, Ekstrand J, Lagerlof F. Effect of salivary flow rate on salivary fluoride clearance after use of a fluoride – containing chewirum. Caries Res. ۱۹۸۹;۲۱(۴):۳۹۳–۴۰۱.
۱۷. Alpoz AR, Oren MC. Fluoride uptake by enamel in vitro following application of various topical fluoride preparation. J Clin Dent. ۱۹۹۳;۱۱(۴):۲۰۷-۲۳۰.
۱۸. Hicks J, Falitz CM, Seybold S. Fluoride varnishes and caries development in primary tooth enamel. J Dent Child. ۲۰۰۱;۱۶(۵):۳۰۴-۳۰۹.
۱۹. Pereia AC, Cunha FED, Meneghin MDC. Dental caries and fluorosis prevalence study in a nonfluoridated brazilian community. J Dent Child. ۲۰۰۰;۱۲(۱):۱۳۲-۱۳۴.
۲۰. Westerman G, Hicks J, Flaitz C. Argon laser curing of fluoride - releasing pit and fissure sealant. J Dent Child. ۲۰۰۰;۱۴(۵):۳۸۵-۳۸۸.

منبع : جامعه اسلامی دندانپزشکان ایران

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
منتقد سینما , بی.تی .اس , قندیل مولودی , Anglerfish , گارد مرزی , لوگار , جریمه شرکت , ابراز , تیم ملی فوتبال شیلی , توطئه ها , بازار تلفن , شخم زدن , سستی و بیحالی , سموم , بلوغ مناسب , موج سرمای خشک , قیمت بنز , باغ گلابی , واردات روغن , منبع اگاه , اظهارنامه هدف , محمد صادق رحمانیان , خوردن سحری , یارانه تسهیلات , اردوی تدارکاتی , تریپوفوبیا , کودکان نیجریه , حاج صفی , عکس نجومی , فرهان حق , وین سرف , دچار معلولیت , Mad Max , اربعینِ دریا , دمیستورا , توفیق عکاشه , خواستار فسخ قرارداد , عسل کشان , زائران فوت‌شده , طاهره احمد , اصلاح ساختار اداری , آسمان آبی , کتاب نبر من هیتلر , حمله به مدرسه در یمن , ابراهیم مقبلی , کامزد , رمال ها , مکمل های مرگ , عبدالله حسینی , کرستان ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
روش پرداخت براتی (BILL OF EXCHANGE) , جام پر کن ساقیا آتش بزن اندر غمان , زخم قرنیه‌ای پسودومونا , نوده، گنبدكاووس , کاردانی دریانوردی , به آنکه بر سرلطفی مکش ز منت خویشم , مبانی و مفاهیم , پیش‌آگهی , از دوست به هر جوری بیزار نباید شد , سرمایه‌گذاری خارجی , تشخیص افتراقی , اشكفت سلمان، ایذه , کدام یک از نیازهای تغذیه‌ای ما مهم‌تر هستند؟ , احمدِ مِه و احمدِ کِه , مهمان توام ای جان زنهار مخسب امشب , بگیر دامن لطفش که ناگهان بگریزد , مرگ و میر , پیش‌بینی اتفاقات احتمالی , منافع مناطق آزاد برای سرمایه‌گذاری خارجی , حسن‌خرک ,

برخی منابع مهم خبری
roozannews.com روزان , pana.ir پانا , 90ict.com نود آی سی تی , itiran.com آی تی ایران , hhnews.ir حوزه هنری , jamnews.ir جام نیوز , tct.ir شرکت مخابرات , mellatonline.net ملت آنلاین , parsine.com پارسینه , ireconomy.ir اقتصاد ایرانی , etemadnewspaper.ir روزنامه اعتماد , setarehnews.ir ستاره‌ها , 1pezeshk.com یک پزشک , tejaratnews.com تجارت نیوز , asreertebat.com عصر ارتباط , unp.ir اخبار دانشگاهی , irna.ir خبرگزاری جمهوری اسلامی , niksalehi.com نیک صالحی , eghtesadonline.com اقتصاد آنلاین , qudsonline.ir روزنامه قدس , p30world.com پی سی ورلد , itna.ir ایتنا , biznews.ir کسب و کار , ebrat.ir عبرت , simafilm.ir سیما فیلم , parsapress.ir پارسا , itanalyze.com آی تی آنالیز , pardad.ir پرداد , bina.ir بینا , siasatnameh.ir سیاست نامه ,

وبگردی
روایتی از خواب آلودگی 60 میلیارد تومانی مرتضوی در معامله با زنجانی! - ترک همدانی وکیل شاکیان تامین اجتماعی در گفت و گویی به جزئیات مهمی از پرونده مرتضوی در تامین اجتماعی اشاره کرده است.حال با توجه به رفع نقص این پرونده و اعاده آن به دادگاه باید دید که سرنوشت این پرونده به کجا ختم خواهد شد.
ویدیوهایی از زندگی جوان ایرانی آلمانی که در مونیخ شلیک کرد - ویدیوی حرف های مردی که با عامل حملات نیس جنگید! / ویدیوی لحظه انفجار خودروی مخالف پوتین / ویدیوی نقش آفرینی ترامپ در انیمیشن سیمپسون‌ها / ویدیوی آمارسازی برای محدود کردن اینترنت / ویدیویی از لباس خنده دار المپین های ایران؛ یک ترور شخصیت بامزه از دیگر ویدیوهای این بسته خبری است.
مراسم برترین های لیگ برتر فوتبال / فیلم و تصاویر - مراسم برترین های لیگ برتر فوتبال با حضور چهره های ورزشی در برج میلاد آغاز شد.
ویدیویی از کنسرت خاص ترین دختر ایران - ویدیویی از کنسرت خاص ترین دختر ایران/اراده ای که جهانی شد/مریم و میترا به بزرگ ترین آرزوی زندگیشان رسیدند
مراسم شانزدهمین دوره جشن حافظ / فیلم و تصاویر - مهران مدیری؛ بهترین چهره تلویزیونی/ علی نصیریان تندیس بهترین بازیگر درام تلویزیونی را برد
رویارویی جالب مهران مدیری و فراستی در هفت - آنقدر عصبانی شدم که شیشه نوشابه را روی سرم شکاندم/حالم اصلا خوب نیست/طرف بخاطر خصومت شخصی اش کار من را ترکاند/کمدین محبوب ایران مهمان برنامه هفت
استندآپ کمدی از امیر مهدی ژوله در خندوانه - تصمیم امیرمهدی ژوله برای سفر به ترکیه؛ انتقاد ژوله از طرفدارانش: من را به بچه هایتان نشان ندهید؛ استندآپ کمدی باحال از امیر مهدی ژوله در خندوانه
گفتگوی سحر دولتشاهی با زنی که مورد آزار جنسی قرار گرفته / یک داستان واقعی - گفتگوی سحر دولتشاهی با زنی که مورد آزار و اذیت جنسی قرار گرفته است
تجمع اعتراضی اهالی سینما در مقابل بیمارستان «جم» - تجمع اعتراضی اهالی سینما با عنوان «تجمع سکوت کمپین مدافعان عباس» مقابل بیمارستان «جم» بعد‌ از ظهر امروز (جمعه) برگزار شد.
تمام فیلم‌های حادثه نیس فرانسه - لحظه ی حمله کامیون به ازدحام جمعیت در نیس فرانسه با 130 کشته و زخمی
مهرجویی: قاتل کیارستمی را باید کُشت / فیلم - داریوش مهرجویی کارگردان سینمای ایران در مراسم بزرگداشت عباس کیارستمی که به همت خانواده اش برگزار شد، ناگهان خونش به جوش آمد و از کسانی که قصور پزشکی شان باعث مرگ کیارستمی شد به شدت انتقاد کرد و خواست مسئولان آنها را به سزای اعمال شان برسانند.
شبی که ستاره های سینمای ایران اشک ریختند / فیلم - گزارش مراسم بزرگداشت عباس کیارستمی، برجسته ترین کارگردان ایران/شبی که ستاره های سینمای ایران اشک ریختند و شمع روشن کردند و فاتحه خواندند
روایت فرزند کیارستمی از آنچه پزشکان با عباس کردند / فیلم - جنگ علنی جاسوس‌های روس و آمریکا / این محموله موشک های آمریکایی، قاتل هلی کوپترهای روسی و سوری شدند / ویدیوهای تاثربرانگیز از زجرکش کردن گاوها؛ از دیگر ویدیوهای این بسته خبری است.
جزئیات تکان دهنده از مرگ کیارستمی - دکتر میر هم اشتباهاتش را مخفی می‌کند و به گردن نمی‌گیرد، هم راست نمی‌گوید. چون آزمایشات پاتولوژی مشخص می‌کند که آقای کیارستمی اصلا سرطان نداشتند. پزشکی که به این راحتی دروغ می‌گوید، چطور قسم پزشکی خورده است؟ ایشان فیلمی را منتشر کردند که بتوانند خودشان را بی‌تقصیر نشان دهند. این فیلم آقای کیارستمی را به حدی ناراحت کرده که به ما معترض شدند چرا اجازه ادامه درمان به این دکتر داده‌ایم
فیلم/ ماجرای تصادف بازیگر زن با خودروی مهران مدیری - مهران مدیری در برنامه شب گذشته «دورهمی» ماجرای تصادف گلاره عباسی با ماشین جدیدش را تعریف کرد.
تصاویر/ چهره‌ها در افطاری لیلا بلوکات - ضیافت افطاری خیریه لیلا بلوکات دوشنبه شب، همزمان با بیست و هشتمین شب ماه مبارک رمضان در موزه طبیعت و حیات وحش دارآباد با حضور هنرمندان و ورزشکاران و افراد خیر برای کودکان معلول، بیماران سرطانی و کودکان بی‌سرپرست برگزار شد.
مهران مدیری دلایل مجرد ماندن خانم بازیگر را کشف کرد! - الهام حمیدی بازیگر زن سینما و تلویزیون ایران مهمان برنامه دورهمی مهران مدیری شد تا گپ و گفت متفاوت و البته بامزه ای میان او و مجری برنامه اتفاق بیفتد.
افطار رییس جمهور با اصحاب فرهنگ و هنر - ضیافت افطار رییس جمهور با اصحاب فرهنگ و هنر در سالن اجلاس برگزار شد.
پربازدیدها