چهارشنبه ۷ مرداد ۱۳۹۴ / Wednesday, 29 July, 2015
فلزکاری در دوره ساسانی

فلزکاری در دوره ساسانیاردشیر بابکان حکومت ساسانیان را در سال ۲۲۴ میلادی تأسیس کرد که تا سلطه کامل مسلمانان در ایران ادامه داشت .
شواهد باستان شناسی موجود ، سکه ها و کتیبه های به دست آمده ، حاکی از آن است که سرزمینهای وسیعی زیر تسلط پادشاهان ساسانی بوده اند . در این دوره تولید انبوه اشیاء فلزی در کنار دیگر هنرها باعث گسترش امر تجارت و در نتیجه موجب پیشرفت اقتصادی شد . با روابط بازرگانی و جنگهای مداوم ایرانیان و رومیان عوامل هنری روم در ایران نفوذ کرد و این تأثیرات در بعضی از اشیاء دوره ساسانی به وضوح مشاهده می شود .
به عنوان نمونه می توان از تصاویر زنان رقصنده نام برد که مکرراً روی ظروف نقره ای ساسانی نقش شده است . همچنین تنگی با نقش مرد نیرومندی ( احتمالاً هرکول ) که در حال نبرد با یک قوچ است نیز دیده می شود که نقش این تنگ تأثیر هنر یونانی و رومی را در هنر ساسانی به وضوح نشان می دهد . هنر ساسانی و به خصوص هنر فلز کاری آن هنری درباری است . احتمالاً در کنار کاخهای سلطنتی کارگاههایی برای ساختن این اشیاء گرانبها و تجملاتی وجود داشته است .
در این کارگاهها از نقره برای ساختن ظروف مختلف و از طلا برای زراندود کردن آنها استفاده می شد . هنر مردمی نیز تحت تأثیر این هنر درباری بوده است و در مواردی که توانایی استفاده از فلزات طلا و نقره برای ساخت ظروف نبود هنرمندان آلیاژهای کم بها از جمله سفیدروی را به کار می گرفتند و با پیروی از همان شیوه تجملاتی ، آثار زیبایی می ساختند که در جای خود شواهدی در این زمینه ارائه خواهد شد .
مهمترین آثار فلزی که از دوره ساسانی باقی مانده ، ظروف نقره ای هستند که شماری از آنان زراندود شده اند .
برخی از این ظروف نقره ای دارای خط نوشته هستند که بیان کننده نام صاحب ظرف و مشخصه وزن آن است . این ظروف که تاکنون اطلاع دقیقی از محل ساخت آنها به دست نیامده دارای شکلهای مختلفی هستند که رایجترین آنها عبارتند از :
۱) بشقابها
این بشقابها دارای دیواره کوتاه هستند و منقوش به تصاویر گوناگونی مانند شکار شاهان ، شاه و ملکه بر تخت نشسته ، شاه بر تخت نشسته همراه با ملازمان ، حیوانات ترکیبی زمینه این نقوش با پیچکها ، برگهای مو ، نقوشی به شکل قلب ( این نقوش از دوره اشکانیان متداول شده و چـنان که قـبلاً ذکر شـد می توان آن را تـأثیر هنـر هلنی دانست ) و پرندگان و بوته انار و میوه آن و … تزئین شده است .
۲) کاسه های نیمکره ای
با نقوش مختلفی مانند : نوازندگان ، رقاصان و … همراه با نقوش زمینه متداول در این دوره .
۳) تنگها
از نظر شکل بسیار متنوع هستند و اکثر آنها زراندود شده اند . به طور مثال تنگهایی با بدنه گلابی شکل ، دهانه دارای آبریز منقار مانند ، دسته بلند با تزیین بالای دسته ، پایه بلند حلقوی و یا قیفی شکل . همچنین تنگهایی بدون دسته و پایه که دهانه آن ساده و بدون آبریز است و بر آنها نقوش متنوعی مانند: حیوانات ترکیبی ، زنان رقصنده ، سایر نقوش مرسوم در دوره ساسانی ترسیم شده است .
۴) ظروف کشکولی شکل با نقشهای متنوع
۵) ریتونها
ظروفی هستند که مانند لیوان برای آشامیدن مایعات از آنها استفاده می شد و به شکل مجسمه حیوان ، ویا انتهای آنها به شکل نیمتنه حیوان ساخته می شد. ساختن این گونه ظروف از زمانهای پیشین مرسوم بوده است و نمونه های زیبائی از آن به شکل بزکوهی ، قوچ و … همراه با نقوش متداول این دوره در دست است .
۶ ) ظروفی به شکل مجسمه کامل حیوان
لازم به توضیح است که به علت جنگهای که بین خسرو دوم و هراکلیوس ( هرقل ) امپراطور روم اتفاق افتاد ، و سپس با آمدن اعراب به ایران ، مقادیر معتنابهی از اشیاء سیمین و احتمالاً زرین به غارت رفت و یا برای ساختن سکه ذوب شد ، به همین علت تعداد اشیاء نقره ای که از دوره ساسانی به دست آمده بسیار محدود است . اکثر ظروف نقره ای این دوره در خارج از مرزهای کنونی ایران کشف شده اند و آن تعدادی که در ایران به دست آمده به علل مختلف تاریخ و منشأ درستی از آنها در دست نیست .
در دوره ساسانی از آلیاژ مفرغ برای ساختن اشیاء گوناگون استفاده بسیار شده است . اشیایی مانند ، جنگ افزار ، مجسمه های کوچک قطعات پایه تخت به شکل گیرفن ( حیوان ترکیبی با سرپرنده ) ، احتمالاً با تزئینات باقی نمانده است .
در اواخر دوره ساسانی کاربرد سفیدروی برای ساختن ظروف مورد توجه بیشتری قرار گرفت . دلیل این امر رنگ و شفافیت طلا و نقره مانند سفیدروی است که موجب می شد آن طبقاتی که نمتوانستند از نقره استفاده کنند ، ظروف ساخته شده از سفیدروی را جایگزین آن کنند .
از انواع آلیاژهای مورد استفاده در اواخر دوره ساسانی که دارای ظاهری نقره مانندند از آلیاژ سرب و روی می توان نام برد .
با این آلیاژ در سده ششم ـ هفتم میلادی ظروفی با همان شکلهای متداول دوره ساسانی ساخته می شد. به کارگیری این دو آلیاژ ـ سفیدروی وسرب و روی ـ از یک طرف درباری بودن هنر ساسانی را مشخص می کند و اینکه چگونه مورد تقلید و پیروی حکام محلی و دیگر طبقات جامعه قرار گرفته ، و از طرف دیگر بیانگر این مطلب است که ضعف دولت مرکزی و کاهش قدرت سیاسی در اواخر دوره ساسانی سبب کاهش توان اقتصادی آنان شده است .
با توجه به توسعه فلزکاری طی این ادوار ، و با بررسی نمونه های ارزنده و زیبای به جای مانده از دوره ساسانی که حاکی از پیشرفت تکنیک ساخت و روشهای متنوع تزیینی است ، و با مطالعه اشیاء فلزی باقیمانده از دوره اسلامی می توان گفت که سنت هنر فلزکاری ساسانیان ، در دوره اسلامی ادامه یافت . در واقع باید توجه داشت که بنیان هنر فلزکاران دوره اسلامی بر این مبنا قرار گرفته است .

منبع : پایگاه تجاری و اطلاع‌رسانی صنایع دستی

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
مجید سرسنگی , داداگاه , رئیس مجلس خبرگان , پهلوان مقدم , سانجیائو , جگین , نفتی و پتروشیمی , کاروانی , حضرت مهدی موعود , اخلاق حسنه , 351 , جوک های موبایلی , شهرستان البرز , دوره دوم متوسطه , زنده , نرم افزار ویندوزفون , تیم بسکتبال چین , مشروبات , فوتبال استقلال , شانزدهم آذر ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
یار در آخرزمان کرد طرب سازیی , گوش من منتظر پیام تو را , کربوهیدرات , ۱۸۷۵ م. ایجاد تشکیلات شبکه پستی به روش اروپا در ایران , ویژگی‌های اساسی خانواده سنتی روستائی (۲) , طبقات اجتماعی (۳) , دستور بافت يک سارافون کاموائى , اختلال‌های عاطفی , جواب فرعون موسی را و وحی آمدن موسی را علیه‌السلام , نظریهٔ شکل و کیفیت‌ها , تیپ‌شناسی خانواده (۲) , جراحی برای چاقی , درمان , افرادی که آزمایش آنها از نظر ایدز مثبت است باید , شرایط اقلیمی و خاکی شبدر مصری , اقبال ظفر پیوند در کار جهانبانی , جدول فارماکوکینتیک ترکیبات انسولین , اجبار , درمان , تظاهرات بالینی ,

چه کسی گفت سگِ احمدی نژاد و مشایی ... / فیلم - چه کسی گفت سگِ احمدی نژاد و مشایی به لاریجانی شرف دارد؟ / پیام واضح یادداشت اختصاصی فابیوس در روزنامه ایران / فرار شکارچی به واسطه ترس ماموران از شلیک مستقیم! / قمه زنی زنان وسط خیابان در مخالفت با فیلم «رستاخیز»! / واکنش مسئول موسیقی کشور به اتهام سرقت مو
موگرینی با مانتو و روسری - فدریکا موگرینی مسئول سیاست خارجه اتحادیه اروپا امروز با محمد جواد ظریف وزیرامورخارجه کشورمان دیدار و گفتگو کرد.
مستندات جهانگیری از تخلفات 294 میلیارد دلاری احمدی نژاد - روز گذشته وکیل احمدی نژاد اعلام کرد که از جهانگیری معاون اول رییس جمهور شکایت کرده است. خبری که بلافاصله انعکاس رسانه ای گسترده و پاسخ دفتر جهانگیری را به همراه داشت.
دندانپزشک پیام صادقیان ! / تصاویر اینستاگرامی - پیام صادقیان با انتشار این عکس از خانم دکتر دندانپزشک برای درست کردن دندان هایش تشکر کرده است. محسن افشانی هم در کلینیک دندانپزشکی در کنار خانم دکتر و دستیارانش سلفی گرفته است.
بدون هیچ صحبتی فقط تماشا کنید - بدون هیچ صحبتی فقط تماشا کنید
هجوم عکس سلفی با پزرعروس در تهران - شروع برنامه ماه عسل 94 با اجرای علیخانی که به دلیل موضوع دور از انتظاری که به آن برنامه اختصاص داده بود؛ حسابی مخاطبان را دلسرد کرد و در ادامه هم، این دلسردی با حضورمهمانی با شغل پزری عروس! در این برنامه، تکمیل شد.
عکسی جدید از بهادر زمانی در گریم حضرت عباس (ع) - بهادر زمانی در گریم حضرت عباس (ع) در نمایی از فیلم رستاخیز در کنار تهیه کننده این مجموعه. احتمالا بهادر حالا که دیده فیلمشان قرار نیست اکران بشود روی به منتشر کردن عکس های آن در شبکه های اجتماعی و فضای مجازی آورده است تا در آن محیطِ پر مخاطب برجسته و دیده شوند.
تصاویر نشست عوامل سریال پایتخت - نشست صمیمانه عوامل سریال پایتخت با اصحاب رسانه
سلفی با جسد دانشجویان ایرانی ! / تصاویر - عکاسی و سلفی گرفتن در کلاس‌های تشریح پزشکی و انتشار آن در فضای مجازی، پدیده‌ای است که این روزها در حال فراگیر شدن است؛ پدیده‌ای که شاید در هیچ کجای دنیا مانند کشور ما به این صورت دیده نشود.
گفتگو با تازه عروس سینمای ایران در شب ازدواجش - گلاره عباسی بازیگر سینما و تلویزیون به خانه بخت رفت.
الناز حبیبی در فروشگاه شاهرخ استخری / تصاویر - عکس جدید سحر قریشی، بهاره کیان افشار، لیندا کیانی، شهرزاد عبدالمجید، کوروش تهامی در روز تولد همسرش، عکس یادگاری نفیسه روشن با کودکان افغان و تصاویر تتلو در ناو جنگی و ...
صحنه نادر شکار شیرها وسط جاده / تصاویر - در این گزارش تصویری که در دو روز اخیر منتشر شده و میلیون‌ها کاربر آن را تماشا کرده‌اند شاهد شکار دو شیر نر در وسط جاده‌ای در آفریقای جنوبی که در برابر چشمان حیرت زده دهها توریست رخ داد، خواهیم بود.
سلفی همسر شهرام محمودی / تصاویر اینستاگرامی - علی لهراسبی، مهدی ماهانی و کامبیز دیرباز چند روز مانده به تعطیلات به پیشواز تفریحات تابستانی در ترکیه رفته اند. سلفی فرزاد حسنی با نیما کرمی، علیرضا جاوید نیا، مژده لواسانی، ژیلا صادقی و صبا راد در حاشیه مراسم یادبود زنده یاد مهران دوستی.
فیلم/ توضیحات مجری زن درباره روزه‌خواری در آنتن زنده - صبا راد مجری برنامه «به خانه بر‌می‌گردیم» که در برنامه زنده تلویزیون به طور ناخواسته مزه غذایی را چشید، توضیحاتی در این خصوص ارائه کرد.
جنجال کلیپ هسته‌ای «تتلو» / ویدئو - تصاویر حرفه‌ای و قاب‌های هوشمندانه و کارگردانی درستی که در یک کلیپ با مضمون انرژی هسته‌ای دیده می‌شود، هم به لحاظ ساختار و هم از نگاه مضمون اتفاق خوبی محسوب می‌شود، اما اینکه کلیپ انرژی هسته‌ای را چه کسی خوانده بسیار جالب است!
رونمایی از فاجعه ملی در یک مسابقه تلویزیونی / فیلم - مسابقه تلویزیونی «ثانیه ها» که از شبکه دوم سیما پخش می شود، سطح پایین اطلاعات عمومی و سرانه مطالعه در کشور را به نمایش گذاشت. هر یک از شرکت کنندگان در این مسابقه، نماینده هزاران نفر از افراد جامعه هستند که اطلاعات عمومی آنها در حد یک دانش آموز سال دوم ابتدایی است.
عکس جدید از مهناز افشار و دخترش / عکس - بعد از ازدواج پر سر و صدای مهناز افشار با یاسین رامین پسر محمدعلی رامین معاون مطبوعاتی دولت احمدی‌نژاد، این زوج جوان وارد ماجراجویی جدیدی شده‌اند.
مهران غفوریان و همسر در تعطیلات. - مارال فرجاد، نگین صدق گویا، سیاوش خیرابی و امین زندگانی در پشت صحنه سریال جدیدشان. رز رضوی در یک جشنواره خیریه در شیراز. امیر مهدی کیا و ساغر عزیزی در نمایی از سریال معمای شاه در نقش محمدرضا شاه و فرح پهلوی.
در جستجوی همسر برای کاپیتان معروف ! - مجله ایده آل عکس کاپیتان تیم ملی والیبال را با تیتر «در جست و جوی همسر برای کاپیتان معروف» کار کرده است.
اولین bmw i8 سه میلیاردی در ایران چپ کرد / عکس - تقریبا 1 ماه پیش بود به ورود یک خودروی بی‌ ام‌ دبلیو bmw i8 به ایران اشاره شده بود. این خودرو که جزء پیشرفته ترین خودروهای دنیا می باشد, زمانی که وارد ایران شد به دلیل خاص و تک بودن در کشورمان, قیمتی در حدود 3 میلیارد تومان پیدا کرد!!
پربازدیدها
«سواد خبری» سلاحی برای کارزار رسانه‌ای - «تصویر مجسمه کوروش در صفحه تلگرام دست به دست می‌شود، قرار است برای نمایش اقتدار ایران، این مجسمه در خلیج فارس نصب شود ...ایرانی نیستی اگر این پیام را نشر ...
مناظره‌های تلویزیونی در انتظار مسئولان پاسخگو - پخش سه برنامه مناظره در حالی در تلویزیون آغاز می‌شود که معدود تجربه‌های قبلی در این باره هم به لحاظ ساختار و هم تاثیرگذاری، نیازمند بازنگری هستند.
دختر روسی، عاشق تاریکی و افتخار، زیر پرچم ایران - دختر بلاروسی که به عشق پسر ایرانی مسلمان شد و افتخارات بسیاری را برای ورزش کشورمان کسب کرد .
شمشیربازی، بابت تجهیزات رایگان، دست به جیب می شود - فدراسیون جهانی شمشیربازی تجهیزاتی را به صورت رایگان در اختیار ایران قرار داده، این در حالی است که فدراسیون‌نشینان...
مسئولان اجرایی باید نسبت به نقض قانون پاسخگو باشند - رئیس کمیته انضباطی فدراسیون فوتبال گفت: مسئولان فوتبال با تعهد و قولشان نسبت به اجرای ممنوعیت حضور تیم‌های بدهکار...
منصوریان: رحمتی برای استقلالی شدن سیدجلال پایش را در کفش غلطی کرد/ صادقیان خواسته با یک خطا قراردادش را پاره کنم - سرمربی تیم فوتبال نفت تهران گفت: صادقیان از من خواسته اگر خطایی از او سر بزند، قراردادش را پاره کنم و دوست دارد به اوج برسد و دوباره به پرسپولیس برگردد.
روحانی توافق وین نمایش قدرت دیپلماسی برای حل اختلافات بود - رییس جمهوری در دیدار نماینده عالی اتحادیه اروپا در سیاست خارجی، توافق وین را «نمایش قدرت دیپلماسی برای حل اختلافات و مشکلات ادامه...
ابلاغ آئین‌نامه نحوه ترخیص کالاهای وارداتی مورد نیاز واحدهای تولیدی - معاون اول رئیس جمهور، آئین‌نامه روش ترخیص کالاهای وارداتی مورد نیاز واحدهای تولیدی را برای اجرا ابلاغ کرد. ادامه...
ضوابط جدید بانکداری برون مرزی در مناطق آزاد تصویب شد - دستورالعمل اجرایی ناظر بر تأسیس، فعالیت، نظارت و انحلال واحدهای بانکی برون‌مرزی در مناطق آزاد در جلسه عصر سه شنبه شورای پول و ادامه...
بچه دزدی درچند ثانیه / دختری که بدون دست و پا متولد شد/ جالب ترین شبیه سازی بین بازیگران معروف و شخصیت‌های کارتونی! + تصاویر - در باشگاه شبانه امشب ماجرای زن معتادی را بخوانید که نوزاد ۳ ماهه ای را در چند ثانیه ربوده و همچنین تصاویری ببینید از جالب ترین شبیه سازی که بین بازیگران معروف و شخصیت‌های کارتونی ایجاد شده است.