پنج شنبه ۳ خرداد ۱۳۹۷ / Thursday, 24 May, 2018

فلزکاری در دوره ساسانی


فلزکاری در دوره ساسانی
اردشیر بابکان حکومت ساسانیان را در سال ۲۲۴ میلادی تأسیس کرد که تا سلطه کامل مسلمانان در ایران ادامه داشت .
شواهد باستان شناسی موجود ، سکه ها و کتیبه های به دست آمده ، حاکی از آن است که سرزمینهای وسیعی زیر تسلط پادشاهان ساسانی بوده اند . در این دوره تولید انبوه اشیاء فلزی در کنار دیگر هنرها باعث گسترش امر تجارت و در نتیجه موجب پیشرفت اقتصادی شد . با روابط بازرگانی و جنگهای مداوم ایرانیان و رومیان عوامل هنری روم در ایران نفوذ کرد و این تأثیرات در بعضی از اشیاء دوره ساسانی به وضوح مشاهده می شود .
به عنوان نمونه می توان از تصاویر زنان رقصنده نام برد که مکرراً روی ظروف نقره ای ساسانی نقش شده است . همچنین تنگی با نقش مرد نیرومندی ( احتمالاً هرکول ) که در حال نبرد با یک قوچ است نیز دیده می شود که نقش این تنگ تأثیر هنر یونانی و رومی را در هنر ساسانی به وضوح نشان می دهد . هنر ساسانی و به خصوص هنر فلز کاری آن هنری درباری است . احتمالاً در کنار کاخهای سلطنتی کارگاههایی برای ساختن این اشیاء گرانبها و تجملاتی وجود داشته است .
در این کارگاهها از نقره برای ساختن ظروف مختلف و از طلا برای زراندود کردن آنها استفاده می شد . هنر مردمی نیز تحت تأثیر این هنر درباری بوده است و در مواردی که توانایی استفاده از فلزات طلا و نقره برای ساخت ظروف نبود هنرمندان آلیاژهای کم بها از جمله سفیدروی را به کار می گرفتند و با پیروی از همان شیوه تجملاتی ، آثار زیبایی می ساختند که در جای خود شواهدی در این زمینه ارائه خواهد شد .
مهمترین آثار فلزی که از دوره ساسانی باقی مانده ، ظروف نقره ای هستند که شماری از آنان زراندود شده اند .
برخی از این ظروف نقره ای دارای خط نوشته هستند که بیان کننده نام صاحب ظرف و مشخصه وزن آن است . این ظروف که تاکنون اطلاع دقیقی از محل ساخت آنها به دست نیامده دارای شکلهای مختلفی هستند که رایجترین آنها عبارتند از :
۱) بشقابها
این بشقابها دارای دیواره کوتاه هستند و منقوش به تصاویر گوناگونی مانند شکار شاهان ، شاه و ملکه بر تخت نشسته ، شاه بر تخت نشسته همراه با ملازمان ، حیوانات ترکیبی زمینه این نقوش با پیچکها ، برگهای مو ، نقوشی به شکل قلب ( این نقوش از دوره اشکانیان متداول شده و چـنان که قـبلاً ذکر شـد می توان آن را تـأثیر هنـر هلنی دانست ) و پرندگان و بوته انار و میوه آن و … تزئین شده است .
۲) کاسه های نیمکره ای
با نقوش مختلفی مانند : نوازندگان ، رقاصان و … همراه با نقوش زمینه متداول در این دوره .
۳) تنگها
از نظر شکل بسیار متنوع هستند و اکثر آنها زراندود شده اند . به طور مثال تنگهایی با بدنه گلابی شکل ، دهانه دارای آبریز منقار مانند ، دسته بلند با تزیین بالای دسته ، پایه بلند حلقوی و یا قیفی شکل . همچنین تنگهایی بدون دسته و پایه که دهانه آن ساده و بدون آبریز است و بر آنها نقوش متنوعی مانند: حیوانات ترکیبی ، زنان رقصنده ، سایر نقوش مرسوم در دوره ساسانی ترسیم شده است .
۴) ظروف کشکولی شکل با نقشهای متنوع
۵) ریتونها
ظروفی هستند که مانند لیوان برای آشامیدن مایعات از آنها استفاده می شد و به شکل مجسمه حیوان ، ویا انتهای آنها به شکل نیمتنه حیوان ساخته می شد. ساختن این گونه ظروف از زمانهای پیشین مرسوم بوده است و نمونه های زیبائی از آن به شکل بزکوهی ، قوچ و … همراه با نقوش متداول این دوره در دست است .
۶ ) ظروفی به شکل مجسمه کامل حیوان
لازم به توضیح است که به علت جنگهای که بین خسرو دوم و هراکلیوس ( هرقل ) امپراطور روم اتفاق افتاد ، و سپس با آمدن اعراب به ایران ، مقادیر معتنابهی از اشیاء سیمین و احتمالاً زرین به غارت رفت و یا برای ساختن سکه ذوب شد ، به همین علت تعداد اشیاء نقره ای که از دوره ساسانی به دست آمده بسیار محدود است . اکثر ظروف نقره ای این دوره در خارج از مرزهای کنونی ایران کشف شده اند و آن تعدادی که در ایران به دست آمده به علل مختلف تاریخ و منشأ درستی از آنها در دست نیست .
در دوره ساسانی از آلیاژ مفرغ برای ساختن اشیاء گوناگون استفاده بسیار شده است . اشیایی مانند ، جنگ افزار ، مجسمه های کوچک قطعات پایه تخت به شکل گیرفن ( حیوان ترکیبی با سرپرنده ) ، احتمالاً با تزئینات باقی نمانده است .
در اواخر دوره ساسانی کاربرد سفیدروی برای ساختن ظروف مورد توجه بیشتری قرار گرفت . دلیل این امر رنگ و شفافیت طلا و نقره مانند سفیدروی است که موجب می شد آن طبقاتی که نمتوانستند از نقره استفاده کنند ، ظروف ساخته شده از سفیدروی را جایگزین آن کنند .
از انواع آلیاژهای مورد استفاده در اواخر دوره ساسانی که دارای ظاهری نقره مانندند از آلیاژ سرب و روی می توان نام برد .
با این آلیاژ در سده ششم ـ هفتم میلادی ظروفی با همان شکلهای متداول دوره ساسانی ساخته می شد. به کارگیری این دو آلیاژ ـ سفیدروی وسرب و روی ـ از یک طرف درباری بودن هنر ساسانی را مشخص می کند و اینکه چگونه مورد تقلید و پیروی حکام محلی و دیگر طبقات جامعه قرار گرفته ، و از طرف دیگر بیانگر این مطلب است که ضعف دولت مرکزی و کاهش قدرت سیاسی در اواخر دوره ساسانی سبب کاهش توان اقتصادی آنان شده است .
با توجه به توسعه فلزکاری طی این ادوار ، و با بررسی نمونه های ارزنده و زیبای به جای مانده از دوره ساسانی که حاکی از پیشرفت تکنیک ساخت و روشهای متنوع تزیینی است ، و با مطالعه اشیاء فلزی باقیمانده از دوره اسلامی می توان گفت که سنت هنر فلزکاری ساسانیان ، در دوره اسلامی ادامه یافت . در واقع باید توجه داشت که بنیان هنر فلزکاران دوره اسلامی بر این مبنا قرار گرفته است .


منبع : پایگاه تجاری و اطلاع‌رسانی صنایع دستی

مطالب مرتبط

فلزکاری ایران از ظهور اسلام تا دوره مغول

فلزکاری ایران از ظهور اسلام تا دوره مغول
با ورود دین مبین اسلام به ایران در سده هفتم میلادی ، این آیین جدید در ایران رواج یافت . می توان گفت در اواخر سده اول هجری تا اوایل سده دوم هجری اغلب مناطق ایران ، به ویژه خراسان بزرگ ، به آیین جدید گرویده بودند . سواحل جنوبی دریای خزر تا سده سوم هجری ( نهم میلادی ) مستقل بود و خود مختاری خود را تحت حكومت حكام محلی حفظ كردند .
مسلمانان با استیلا بر منطقه خراسان بزرگ ، به شرق و شمال شرق ایران ، كه یكی از مراكز عمده فلزكاری در دوره ساسانی بود ، دست یافتند .
در این دوره هنرمندان با پیشینه ای كه از این هنر داشتند و تأثیرپذیری از آیین اسلام به ساختن اشیاء فلزی از آلیاژهای مختلف با تركیبات گوناگون ادامه دادند . در دوره اسلامی فلزكاران فلزات مختلف و آلیاژ آنها را به طور گسترده ای به كار گرفته اند .
لازم به ذكر است كه در این بین از آهن برای ساختن ظروف استفاده چندانی نشد و این فلز اغلب برای ساختن ابزار و ادوات جنگی ، قفل ، كلید و یا قاب در و پنجره به كار گرفته شده است . به دلیل نكوهیده بودن استفاده از ظروف گرانبها ( طلا و نقره ) نزد مسلمانان تعداد ظروف ساخته شده از طلا و نقره باقیمانده از این دوره یسیار محدود و انگشت شمار است . همچنین ذخایر و گنجینه های طلا و نقره كه توسط اقوام غالب به غارت رفته بوده ، مجداداً برای ضرب سكه و یا دوباره سازی اشیاء زینتی ذوب شدند و مورد استفاده قرار گرفتند .
در نهایت این دو فلز گرانبها برای ترصیع فلزات دیگر به كار گرفته شدند . نمونه های فلزكاری به جا مانده از اوایل اسلام و مقایسه آنها با آثار فلزی دوره ساسانی بیانگر تداوم این هنر به ویژه در منطقه خراسان بزرگ است كه در بعضی موارد تاریخگذاری این گونه اشیاء به دلیل این شباهتها دچار اشكال می شود و نیاز به بررسی موشكافانه دارد . اشیاء فلزی دوره اسلامی با روشهای قالب ریزی و چكش كاری صفحات فلزی ساخته شده اند . روشهای تزیینی دیگری نیز نظیر قلمزنی ، حكاكی ، ترصیع ، سیاه قلم ، برجسته كاری ، میناكاری و بندرت زراندود بر روی ظروف باقیمانده از اوایل دوره اسلامی دیده شده است .
با برافتادن حكومت بنی امیه در سال ۱۳۲ هـ . ق . ، بعد ا زچندی خراسان بزرگ تحت استیلای سامانیان قرار گرفته كه تا اواخر سده چهارم هـ . ق . ( ۳۹۰ هـ .ق .) نیز ادامه داشت . حكام این سلسله در تمامی هنرها سعی در ترویج هنر دوران ساسانی داشتند ، از این روی در اشیاء فلزی به جای مانده از این دوره ، تقلید و تداوم سنتهای ساسانی كاملاً محسوس است . به عنوان مثال دو نمونه از تنگهای ساسانی كه شكل آنها عیناً مورد تقلید هنرمندان سامانی قرار گرفته ارائه می شود :
برخی از این ظروف نقره ای دارای خط نوشته هستند كه بیان كننده نام صاحب ظرف و مشخصه وزن آن است . این ظروف كه تاكنون اطلاع دقیقی از محل ساخت آنها به دست نیامده دارای شكلهای مختلفی هستند كه رایجترین آنها عبارتند از :
الف) تنگ ساسانی با پایه بلند قیفی شكل ، بدنه گلابی شكل ، دهانه دارای آبریز منقار مانند و دسته بلند با تزیین برجسته قبه ای در بالای آن . این مشخصات را عیناً می توان با نمونه ساخته شده در دوره اسلامی مقایسه كرد .
ب) نمونه دیگری از تنگهای ساسانی كه در دوره اسلامی مورد تقلید قرار گرفته تنگی است با پایه بلند، بدنه گلابی شكل ، گردن بلند ، لبه به خارج برگشته با دو زائده تزیینی در طرفین آن ، دسته بلند با تزیینات گوی مانند كه برگی به شكل برگ نخل قسمت فوقانی دسته آن را تزیین كرده است.
شكل این تنگ نیز با همان برگ تزیینی بالای دسته و دیگر مشخصات ذكر شده ، در دوره اسلامی ساخته شده است .
تفاوت تنگهای این دو دوره در پر نقش و نگار بودن تنگهای دوره ساسانی و بی نقش بودن تنگهای دوره اسلامی است .
با گذشتن چهار قرن از استیلای مسلمانان بر ایران به تدریج در هنر فلزكاری از نظر شكل و همچنین تزیینات تغییراتی پدید آمد . به این تریتب هنر فلزكاری در منطقه خراسان به وضوح پیشرفت كرد، ویژگیهای خاص خود را یافت و مكتب فلزكاری خراسان به وجود آمد . این مكتب در دوره سلجوقی به اوج خود رسید .
تركان سلجوقی پس از مهاجرت از تركمنستان در اوایل سده پنجم هجری ( ۴۲۹ هـ .ق .‌) به ماوراءنهر آمدند ، در آنجا ساكن شدند و دین اسلام را پذیرفتند . سـلجوقیان تـوانستند خـراسـان امروزی ، بـغداد، شمال عراق ، سوریه ، ارمنستان و بالاخره آناتولی را به تصرف در آورند . گسترش هنرهای مختلف مورد توجه و حمایت بسیاری از سلاطین و حكام سلجوقی قرار گرفت و هنر فلزكاری در این دوره پیشرفتهای چشمگیری كرد .
در این دوره چهار شهر خراسان بزرگ ، نیشابور . مرو ( در تركمنستان امروز ) ، هرات و بلخ ( در افغانستان امروز ) به عنوان مراكز ساختن آثار فلزی شناخته شده اند . فلزكاری مكتب خراسان تا یورش مغول در این مراكز ادامه یافت . آثار فلزی دوره سلجوقی گویای تغییر و تحول هنر فلزكاری از دوره ساسانی به بعد و بیانگر ویژگیهای خاص مكتب خراسان است كه برای آشنایی بیشتر به نكاتی چند از خصوصیات این مكتب اشاره می شود :
۱) در مكتب خراسان با حفظ سنتهای پیشین فلزكاری ، در ساختن اشیاء تنوع و ابداعاتی پدید آمد
این تنوع را در شكل تنگها‌‌ ، كاسه ها ، سینیها ، پیه سوزها ، عود سوزها ، و … باقیمانده از این دوران می توان مشاهده كرد . نمونه مورد مثال بدنه محدب ترك دار تنگی است متعلق به سده چهارم ـ پنجم هجری قمری. این تنگ ار نظر شكل كلی مشابه تنگهای ساسانی است با این تفاوت كه بدنه و گردن آن دارای تركهای عمودی موازی است .
۲) جایگزینی طرحهای كوچك و متراكم به جای نقوش منفرد معمول در دوره ساسانی .
۳) قرار گرفتن پیچكها و خط نوشتهائی در تقسیمات مشهور به طرحهای بازو بندی كه مختص فلز كاری مكتب خراسان است .
۴) در دوره اسلامی خط ( مانند دیگر هنرهای اسلامی ) در هنر فلز كاری ، به خصوص در خراسان از جایگاه ویژه ای برخوردار است و در اكثر ظروف فلزی ، كلمات دعا و آرزوی خیر برای دارنده ظرف نوشته شده است .
این نوشته ها به زبان عربی وخط كوفی ، نسخ و یا ثالث است . باید توجه داشت كه حروف بلند در خط كوفی نظیر حرف (( الف )) و (( ل )) در بعضی از نوشته های روی ظروف متعلق به این مكتب بلند تر از حد معمول است .
گاهی انتهای حروف به سر و بدن انسان یا حیوان ختم می شود.
۵) در دوره اسلامی خط ( مانند دیگر هنرهای اسلامی ) در هنر فلز كاری ، به خصوص در خراسان از جایگاه ویژه ای برخوردار است و در اكثر ظروف ف از دیگر ویژگیهای مكتب خراسان نمایش انسان در حالتهای مختلفی مانند نواختن آلات و ادوات موسیقی ، رقص ، كشتی ، انسان نشسته بر تخت یا در قالب صور فلكی است .
۶) خرگوشهایی با دو گوش بلندتر از حد معمول .
۷) ردیف حیوانات چهارپا ، در حال حركت در زمینه نقوش گیاهی .
۸) پرندگان كوچك ، مانند پرندگانی كه در قاشقها دیده می شود . نقش این پرندگان در سفالینه های نیشابور نیز دیده می شوند .
۹) گیسبافته هایی متشكل از سه تا پنج نوار .
۱۰) پیچكها و برگهای مو، كه به صورت یكی از ردیفهای اصلی نقوش ویا زینتبخش زمینه نقوش دیگرند. این پیچكها بر ظروف سفالی به دست آمده از كاوشهای باستان شناسی نیشابور نیز نقش شده اند . در دوره سلجوقی ، به ویژه در مكتب خراسان ، توجه خاصی به ترصیع فلزات شده است و هنرمندان فلزكار از مفتولهای طلا و نقره و گاهی مس برای ترصیع ظروف مفرغی یا برنجی استفاده كرده اند.
۱۱) همانطور كه قبلاً اشاره شد ، در اواخر دوره ساسانی اشیاء ساخته شده از سفیدروی رواج بیشتری یافت . در خراسان بزرگ نیز در دوره اسلامی با این آلیاژ اشیاء متنوع فراوانی ساخته شده است .
شاید بتوان گفت كه توجه خاص به این آلیاژ در دوره اسلامی از آن جهت بوده است كه خوردن و آشامیدن در ظروف سیمین و زرین نهی شده بود . با بررسی تزیینات ظروف سفیدروی ساخت خراسان می توان اشاره كرد كه از دوایر نقطه چین با تركیبات مختلف به طور گسترده ای استفاده شده است . این دوایر نقطه چین را در اشیاء سنگی به دست آمده از كاوشهای نیشابور نیز می توان دید ( در حال حاضر در كارگاههای ساخت اشیاء سنگی خراسان نیز این روش تزیین متداول است ) .
این دوایر نقطه چین در نمونه های متقدم دوره اسلامی همراه با اشكال هندسی ( لوزی ، دایره ، نیمدایره و …) قلمزنی شده اند . در سده های بعد نیز این دوایر نقطه چین با نقوش متنوع دیگری نظیر نقش انسان، حیـوان { در بیشتـر موارد در تصـاویر منطقه البروج } ، نقـوش گیـاهـی ، نقوش هندسـی پیـچیـده و گره بندیهای كاملاً استادانه ظروف نقش شده اند .

وبگردی
نخل طلای کن در فرودگاه به جعفر پناهی رسید
نخل طلای کن در فرودگاه به جعفر پناهی رسید - عوامل فیلم «سه رخ» با استقبال جعفر پناهی به ایران بازگشتند و جایزه جشنواره فیلم کن را به او رساندند. جعفر پناهی به همراه نادی ساعی ور، برای فیلم "سه رخ" جایزه بهترین فیلمنامه جشنواره فیلم کن امسال را دریافت کردند اما به دلیل آنکه پناهی ممنوعیت قانونی برای خروج از کشور داشت، موفق به حضور در جشنواره و دریافت جایزه نشد.
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد!
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد! - در ادامه حضور چهره های شناخته شده در کمپین "خانم گزارشگر"، این بار آزاده نامداری مجری تلویزیون تلویزیون اقدام به گزارش فوتبال کرد. او برای این کار بازی خاطره انگیز ایران - استرالیا در مقدماتی جام جهانی 98 فرانسه را انتخاب کرده است که گزارش ضعیف او با انتقادات فراوانی مواجه شده است، تا حدی که وبسایت مربوط به این کمپین ویدئوی گزارش این او را از سایت حذف کرد.
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی - عکسی از حضور سید ابراهیم رئیسی در مراسمی ویژه منتشر شده است که گفته می شود متعلق به کنفرانس افق نو در مشهد بوده است. در این عکس حرکات عجیب خانمی با لباس های قرمز، چفیه بر گردن و پرچم در دست در مقابل ابراهیم رییسی به چشم می خورد که توجه کاربران بسیاری را در شبکه های اجتماعی جلب کرده است!
حمله ماموران شهرداری به پلیس راهور!
حمله ماموران شهرداری به پلیس راهور! - حمله ور شدن ماموران سد معبر شهرداری به ماموران راهنمایی رانندگی
دستگیری معروف ترین شرور تهران، در ۵۰۰ متری مرز ترکیه
دستگیری معروف ترین شرور تهران، در ۵۰۰ متری مرز ترکیه - شرور سطح یک که در آخرین اقدام خود یکی از دوستانش را در منطقه ولنجک به قتل رسانده بود؛ در ۵۰۰ متری مرز ترکیه دستگیر شد.
لحظه ریزش وحشتناک کوه در جاده هراز!
لحظه ریزش وحشتناک کوه در جاده هراز! - ریزش ناگهانی کوه که توسط مسافران به ثبت رسیده است...!
همسر محسن افشانی با ریش و سبیل در استادیوم آزادی دستگیر شد
همسر محسن افشانی با ریش و سبیل در استادیوم آزادی دستگیر شد - قبل از شروع بازی تیم‌های پرسپولیس و الجزیره یکی از بازیگران سینما کشورمان قصد داشت به همراه همسرش وارد ورزشگاه آزادی شوند که این دو نفر توسط نیروهای انتظامی بازداشت شدند.
فیلم | خسرو معتضد: جسد مومیایی قطعا متعلق به رضاخان است
فیلم | خسرو معتضد: جسد مومیایی قطعا متعلق به رضاخان است - فیلم - در ویدئوی زیر بخشی از صحبت های خسرو معتضد، مورخ را می شنوید که نتیجه تحقیقاتش را درباره مومیایی پیدا شده در حرم حضرت عبدالعظیم بیان می کند.
پهلوانان این روزهای ما
پهلوانان این روزهای ما - تصویری زننده و به شدت ناراحت کننده بر جا مانده از مسابقه انتخابی تیم ملی کشتی ایران که به کتک کاری و جنجال کشید. خانواده عبدولی باز هم پای ثابت این درگیری بود که چهره ورزش پهلوانی ایران را تیره کرد
(ویدئو) تشویق اصغر فرهادی در جشنواره کن توسط بزرگان سینمای جهان
(ویدئو) تشویق اصغر فرهادی در جشنواره کن توسط بزرگان سینمای جهان - در این ویدئو تشویق اصغر فرهادی و پنه لوپه کروز، خاویر باردم و دیگر عوامل فیلم «همه میﺩﺍنند» در جشنواره کن توسط بزرگان سینمای جهان را مشاهده می‌کنید.
فیلم حجوم داعشی‌های حاتمی کیا به یک مرکز خرید و وحشت و اعتراض مردم
فیلم حجوم داعشی‌های حاتمی کیا به یک مرکز خرید و وحشت و اعتراض مردم - عوامل فیلم «به وقت شام» روز گذشته با حضور عجیب و رعب آور در پردیس سینمایی کوروش مردم را وحشت زده کردند. در این حرکت تبلیغاتی بازیگران نقش داعش، با گریم و پوشش داعشی ها، سوار بر اسب راهی پردیس سینمایی کوروش شدند و با حضور در مرکز خرید و فودکورت مجموعه، رفتارهای عجیبی نشان دادند که باعث وحشت و اعتراض مردم شد.
تصاویر مخفی از بزرگترین مرکز فروش مواد مخدر در جنوب تهران / فیلم
تصاویر مخفی از بزرگترین مرکز فروش مواد مخدر در جنوب تهران / فیلم - این گزارش حاوی تصاویری از بزرگترین مرکز فروش و مصرف مواد مخدر در جنوب شرق تهران است که مخفیانه ضبط شده‌است.
کشتار اسب‌های کولبران / فیلم
کشتار اسب‌های کولبران / فیلم - متاسفانه طی یک ماه گذشته دستکم سه نوبت و هر نوبت دستکم 30 اسب باربر متعلق به کولبران در جنگل میرآباد شهرستان اشنویه با شلیک گلوله از پای درآمده‌اند.
سید احمد خمینی معمم شد
سید احمد خمینی معمم شد - سید احمد خمینی فرزند آیت‌الله سید حسن خمینی در حضور جمعی از علما و پدر و پدربزرگ خود در حسینیه جماران معمم شد.
دختران پرسپولیسی با ریش و سبیل در ورزشگاه آزادی!
دختران پرسپولیسی با ریش و سبیل در ورزشگاه آزادی! - امروز عکسی از 5 تماشاگر بازی روز گذشته در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که نشان می‌دهد 5 دختر جوان با گریم‌های عجیب و حرفه‌ای خودشان را به عنوان پسر جا زده و وارد ورزشگاه شده‌اند.
اگر با وجود این مشکلات ملت قیام کند همه ما را به دریا خواهد ریخت
اگر با وجود این مشکلات ملت قیام کند همه ما را به دریا خواهد ریخت - از ملتی که ستون فقراتش شکسته انتظار مقاومت دارید؟ بسیاری از کشور فرار کردند یا جای فرار خود را فراهم آوردند اما ما جای فرار نداریم
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس!
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس! - عکس و ویدیویی منتسب به ستاره پرسپولیس فرشاد احمدزاده و ترلان پروانه بازیگر سینما و تلویزیون در فضای مجازی منتشر شده است. عجب پاپراتزی‌هایی داریم!