پنج شنبه ۱۱ تیر ۱۳۹۴ / Thursday, 2 July, 2015
فلزکاری در دوره ساسانی

فلزکاری در دوره ساسانیاردشیر بابکان حکومت ساسانیان را در سال ۲۲۴ میلادی تأسیس کرد که تا سلطه کامل مسلمانان در ایران ادامه داشت .
شواهد باستان شناسی موجود ، سکه ها و کتیبه های به دست آمده ، حاکی از آن است که سرزمینهای وسیعی زیر تسلط پادشاهان ساسانی بوده اند . در این دوره تولید انبوه اشیاء فلزی در کنار دیگر هنرها باعث گسترش امر تجارت و در نتیجه موجب پیشرفت اقتصادی شد . با روابط بازرگانی و جنگهای مداوم ایرانیان و رومیان عوامل هنری روم در ایران نفوذ کرد و این تأثیرات در بعضی از اشیاء دوره ساسانی به وضوح مشاهده می شود .
به عنوان نمونه می توان از تصاویر زنان رقصنده نام برد که مکرراً روی ظروف نقره ای ساسانی نقش شده است . همچنین تنگی با نقش مرد نیرومندی ( احتمالاً هرکول ) که در حال نبرد با یک قوچ است نیز دیده می شود که نقش این تنگ تأثیر هنر یونانی و رومی را در هنر ساسانی به وضوح نشان می دهد . هنر ساسانی و به خصوص هنر فلز کاری آن هنری درباری است . احتمالاً در کنار کاخهای سلطنتی کارگاههایی برای ساختن این اشیاء گرانبها و تجملاتی وجود داشته است .
در این کارگاهها از نقره برای ساختن ظروف مختلف و از طلا برای زراندود کردن آنها استفاده می شد . هنر مردمی نیز تحت تأثیر این هنر درباری بوده است و در مواردی که توانایی استفاده از فلزات طلا و نقره برای ساخت ظروف نبود هنرمندان آلیاژهای کم بها از جمله سفیدروی را به کار می گرفتند و با پیروی از همان شیوه تجملاتی ، آثار زیبایی می ساختند که در جای خود شواهدی در این زمینه ارائه خواهد شد .
مهمترین آثار فلزی که از دوره ساسانی باقی مانده ، ظروف نقره ای هستند که شماری از آنان زراندود شده اند .
برخی از این ظروف نقره ای دارای خط نوشته هستند که بیان کننده نام صاحب ظرف و مشخصه وزن آن است . این ظروف که تاکنون اطلاع دقیقی از محل ساخت آنها به دست نیامده دارای شکلهای مختلفی هستند که رایجترین آنها عبارتند از :
۱) بشقابها
این بشقابها دارای دیواره کوتاه هستند و منقوش به تصاویر گوناگونی مانند شکار شاهان ، شاه و ملکه بر تخت نشسته ، شاه بر تخت نشسته همراه با ملازمان ، حیوانات ترکیبی زمینه این نقوش با پیچکها ، برگهای مو ، نقوشی به شکل قلب ( این نقوش از دوره اشکانیان متداول شده و چـنان که قـبلاً ذکر شـد می توان آن را تـأثیر هنـر هلنی دانست ) و پرندگان و بوته انار و میوه آن و … تزئین شده است .
۲) کاسه های نیمکره ای
با نقوش مختلفی مانند : نوازندگان ، رقاصان و … همراه با نقوش زمینه متداول در این دوره .
۳) تنگها
از نظر شکل بسیار متنوع هستند و اکثر آنها زراندود شده اند . به طور مثال تنگهایی با بدنه گلابی شکل ، دهانه دارای آبریز منقار مانند ، دسته بلند با تزیین بالای دسته ، پایه بلند حلقوی و یا قیفی شکل . همچنین تنگهایی بدون دسته و پایه که دهانه آن ساده و بدون آبریز است و بر آنها نقوش متنوعی مانند: حیوانات ترکیبی ، زنان رقصنده ، سایر نقوش مرسوم در دوره ساسانی ترسیم شده است .
۴) ظروف کشکولی شکل با نقشهای متنوع
۵) ریتونها
ظروفی هستند که مانند لیوان برای آشامیدن مایعات از آنها استفاده می شد و به شکل مجسمه حیوان ، ویا انتهای آنها به شکل نیمتنه حیوان ساخته می شد. ساختن این گونه ظروف از زمانهای پیشین مرسوم بوده است و نمونه های زیبائی از آن به شکل بزکوهی ، قوچ و … همراه با نقوش متداول این دوره در دست است .
۶ ) ظروفی به شکل مجسمه کامل حیوان
لازم به توضیح است که به علت جنگهای که بین خسرو دوم و هراکلیوس ( هرقل ) امپراطور روم اتفاق افتاد ، و سپس با آمدن اعراب به ایران ، مقادیر معتنابهی از اشیاء سیمین و احتمالاً زرین به غارت رفت و یا برای ساختن سکه ذوب شد ، به همین علت تعداد اشیاء نقره ای که از دوره ساسانی به دست آمده بسیار محدود است . اکثر ظروف نقره ای این دوره در خارج از مرزهای کنونی ایران کشف شده اند و آن تعدادی که در ایران به دست آمده به علل مختلف تاریخ و منشأ درستی از آنها در دست نیست .
در دوره ساسانی از آلیاژ مفرغ برای ساختن اشیاء گوناگون استفاده بسیار شده است . اشیایی مانند ، جنگ افزار ، مجسمه های کوچک قطعات پایه تخت به شکل گیرفن ( حیوان ترکیبی با سرپرنده ) ، احتمالاً با تزئینات باقی نمانده است .
در اواخر دوره ساسانی کاربرد سفیدروی برای ساختن ظروف مورد توجه بیشتری قرار گرفت . دلیل این امر رنگ و شفافیت طلا و نقره مانند سفیدروی است که موجب می شد آن طبقاتی که نمتوانستند از نقره استفاده کنند ، ظروف ساخته شده از سفیدروی را جایگزین آن کنند .
از انواع آلیاژهای مورد استفاده در اواخر دوره ساسانی که دارای ظاهری نقره مانندند از آلیاژ سرب و روی می توان نام برد .
با این آلیاژ در سده ششم ـ هفتم میلادی ظروفی با همان شکلهای متداول دوره ساسانی ساخته می شد. به کارگیری این دو آلیاژ ـ سفیدروی وسرب و روی ـ از یک طرف درباری بودن هنر ساسانی را مشخص می کند و اینکه چگونه مورد تقلید و پیروی حکام محلی و دیگر طبقات جامعه قرار گرفته ، و از طرف دیگر بیانگر این مطلب است که ضعف دولت مرکزی و کاهش قدرت سیاسی در اواخر دوره ساسانی سبب کاهش توان اقتصادی آنان شده است .
با توجه به توسعه فلزکاری طی این ادوار ، و با بررسی نمونه های ارزنده و زیبای به جای مانده از دوره ساسانی که حاکی از پیشرفت تکنیک ساخت و روشهای متنوع تزیینی است ، و با مطالعه اشیاء فلزی باقیمانده از دوره اسلامی می توان گفت که سنت هنر فلزکاری ساسانیان ، در دوره اسلامی ادامه یافت . در واقع باید توجه داشت که بنیان هنر فلزکاران دوره اسلامی بر این مبنا قرار گرفته است .

منبع : پایگاه تجاری و اطلاع‌رسانی صنایع دستی

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
سرطان روده , 8ماهه , ضد جنگ , مقامات فیفا , پرتقال آفریقایی , صحبت , مکارم‌شیرازی , سلولهای سرطانی , حسین رحیمی , داوود نژاد , دارد , شهوت , محمود عاطفی , سنی , شلوار , جابان , جوانان اروپایی , محمد رضا باهنر , اشتباهات مدیریتی , جانشین , صدر اسلام , سبزترین , مشاغل زیان آور , نگین شرق , نوگلان , تشییع شهید ساجد حسین , بشورم , حرکت معکوس , ژیرود , طرح های , تریتاپارسی , کمیته انقلاب یمن , بی ام و m3 , عملیات جاده‌ای , حمیدرضا مومنی , بازی شبیه کراش اندروید جدید , دختران روستایی , شرف‌الشمس , نظام رتبه بندی , عراقایران , سید جواد هاشمی , ساحل ویکتوریا , خوسف , عناویت , نوزادان سر راهی , شهر تهران , کس , قبول باشه , میخوای , کهگیلویه و بویراحمد , نتایج انتخابات , خیالبافی , تالاسمی , حرکت بی شرمانه , گروه های مسلح قفقاز , تیم گشتی , سیزدهم فروردین , آیت الله روح الله خاتمی , قاریان , شنبلیله , عکس های خصوصی , آیت الله خوشوقت , داروی پر مصرف , اسکلت دایناسور , آزار و اذیت مسلمانان , رنو مگان , میل گرد , مکان های زیارتی , جاروبرقی , منحصربفرد , ما می‌توانیم , محمد سلامتی , سم زادیی , شهدای فرهنگی , معدل پایین , مندسین مشاور , جنجال رسانه ایی , تنیس , جبل , ترمیم رابطه , میوه زمستانی , پایان اجرا , الکس سوسای , زردآلو , نجات آتش نشان ها , درباره نمایش , تتراژ سریال , وزیرسعودی , تحرک , محاصر , سطل , فکر زیاد , انتحابی , ظرافت , وادی اسلام , ایتای برون , اتابکی , غلام , مایکل کیتن , هایب ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
تخته‌های شکسته‌بندی , من از دیوانگی خالی نخواهم بود تا هستم , منزلگه جانست که جانان من آنجاست , جو (Hordeum Valger) , سیر طبیعی , در تفسیر این خبر کی مصطفی صلوات‌الله علیه فرمود من... , تپهٔ خندو، تاكستان (ساسانیان) , تا از خودی خود نبریدند عزیزان , بازگشتن فرعون از میدان به شهر شاد بتفریق بنی اسرائ... , برداشتن آدرنال , ما را ز مه عشق تو سالی دگر آمد , بلوط , حزب جماعت اسلامی ((Jama, at - I - Islami(JI) , نژاد مرندی , چگونه سرو روان گویمت که عین روانی , A , مولانا مولانا اغنانا اغنانا , نیازهای عاطفی و اجتماعی , خفگی , پیشگیری ,

انتشار توبه نامه بهرام رادان پس از 100 ساعت سخت - بهرام رادان بازیگر سینمای ایران پس از گذشت چند روز از توئیتش که حمایت از قانونی شدن ازدواج همجنس‌بازان در آمریکا تعبیر شد، در نامه‌ای رسماً عذرخواهی کرد اما آنچه از اصل نامه جالب‌تر بود، مخاطب این نامه بود.
جشن شب کانون کارگردانان سینمای ایران - از داریوش مهرجویی کارگردان پیشکسوت چهارشنبه شب در جشن شب کانون کارگردانان سینمای ایران در پردیس سینمایی ملت تجلیل شد.
محسن کیایی و همسر / تصاویر - سام درخشانی چمدان‌ها را بسته و به همراه تازه عروسش راهی ماه عسل است. عکس جدید مهناز افشار و همسر و ...
حضور جنجالی پزر عروس در ماه‌عسل! / فیلم - برنامه ماه‌عسل امسال که با برنامه جنجالی اثبات عشق یک پسر به دختر آغاز شد، در قسمت یازدهم میزبان یک پزر عروس شد تا حاشیه‌ها کماکان دامن‌گیر این برنامه باشد.
هنرمندان و ورزشکاران در مراسم خیریه / تصاویر - لیلا بلوکات مراسم خیریه ای تشکیل داده بود که ستاره‌های مشهوری در این مراسم حضور داشتند. ستاره اول فوتبال ایران علی کریمی ، ستاره اول والیبال سعید معروف ستاره اول بسکتبال حامد حدادی و جمعی از اهالی فرهنگ و سینما مانند مهراب قاسمخانی ، پوریا پورسرخ ، پرستو صالحی ، فاطمه گودرزی و ... در این مراسم حضور داشتند.
نخستین مصاحبه همسر مهناز افشار / عکس - ...آقازاده بودن یک سری ویژگی‌ها، محدودیت‌ها و چارچوب‌ها دارد که به درست و غلط بودن آن کارى ندارم اما وقتی از آنها عبور کنى به تو می‌گویند "آقازاده خاص".
ورود همسر ظریف به محل مذاکرات / تصاویر - عکس های منتشر شده از محل برگزاری گفتگوها نشان می‌دهد همسر ظریف نیز همراه با گروه ایرانی وارد وین و هتل کوبورک محل برگزاری نشست ها شده است. حسین فریدون برادر رئیس‌جمهور و نماینده ویژه او در مذاکرات هسته‌ای و جان کری وزیر امور خارجه آمریکا نیز دقایقی پیش وارد هتل کوبورگ شدند.
شب پُر ستاره اکران خصوصی «عصر یخبندان» / فیلم - جدیدترین ساخته مصطفی کیایی این روزها با بازی بهرام رادان، مهتاب کرامتی، سحر دولتشاهی، آناهیتا نعمتی، فرهاد اصلانی و محسن کیایی اکران عمومی شده و پیش بینی می‌شود با استقبال بسیار زیادی روبرو شود.
لیلا اوتادی: من گرانقیمت‌ترین بازیگر زن شدم / فیلم - لیلا اوتادی بازیگر زن سینما و تلویزیون ایران مهمان ویژه برنامه ماه رمضان تی وی پلاس که در رستوران ژیلمو سعادت آباد تهران ضبط می شود، شد تا با او گفتگویی انجام بدهیم که شاید تا امروز در هیچ رسانه‌ای به زبان نیاورده بود.
تیپ جدید مهناز افشار و همسرش / عکس - محمد یاسین رامین، فرزند محمدعلی رامین، نظریه پرداز هلوکاست در دولت احمدی نژاد به همراه همسرش مهناز افشار
تنابنده و عطاران در مراسم اکران فیلم گینس / فیلم - محسن تنابنده و رضا عطاران دو ستاره محبوب و پرفروش این روزهای سینما و تلویزیون ایران که برای اکران عمومی فیلم گینس، اولین ساخته محسن تنابنده به سینما قدس میدان ولیعصر تهران آمده بودند، در میان استقبال شدید طرفدارانشان روبروی دوربین های تی وی پلاس نشستند.
اکران خصوصی فيلم عصر یخبندان / تصاویر - بازیگران این فیلم عبارتند از :مهتاب کرامتی، بهرام رادان، آنا نعمتی، سحر دولت شاهی، مینا ساداتی، محسن کیایی، بابک بهشاد، علی میلانی، پوریا رحیمی سام، صدف طاهریان، علی کوچکی، فرهاد اصلانی، ژاله صامتی و ... . نویسنده و کارگردان : مصطفی کیایی .
رونمایی مهران غفوریان از همسرش / تصاویر - جشن حافظ اولین جایی بود که مهران غفوریان همراه با همسرش در آن جا حاضر شد و به عبارت دیگر از همسر خود رونمایی کرد!
بازاری که داعش در آن زنان را می‌فروشد / فیلم - "نخاسة"؛ بازاری که داعش در آن زنان را می فروشد
نیوشا ضیغمی در فستیوال فیلم مسکو / تصاویر - نیوشا ضیغمی و همسرش در فستیوال فیلم مسکو شرکت کرده اند . نیوشا ضیغمی با فیلم «دریا و ماهی پرنده» به کارگردانی مهرداد غفارزاده را در این جشنواره شرکت کرده است.
پوشش متفاوت مهتاب كرامتی در شانگهای / تصاویر - در جشنواره شانگهای مهتاب کرامتی و مصطفی زمانی در یک فیلم مشترک به نام جامه درآن حضور دارند و به همین دلیل سفری به شانگهای کرده اند.
جشن زادروز رضا کیانیان / تصاویر - جشن زادروز رضا کیانیان بازیگر سینما تئاتر و تلویزیون عصر یکشنبه با حضور هنرمندان سینما برگزار شد.
الناز شاکردوست در مراسم اکران فیلم آتیش بازی - تصاویری از الناز شاکردوست و سایر هنرمندان را در مراسم اکران خصوصی فیلم آتیش بازی مشاهده می کنید.
دختران رپ‌خوان افغان / تصاویر - سوسن فیروز یکی از مطرح‌ترین دختران رپ‌خوان افغان است. ترانه‌های سوسن فیروز در شبکه‌های اجتماعی فارسی‌زبان بسیار به اشتراک گذاشته می‌شود. او در اکثر ترانه‌های خود به تبعیض جنسیتی اعتراض می‌کند.
الناز حبیبی در یک همایش ! / تصاویر اینستاگرامی - سلفی فقیهه خانم سلطانی در کنار همسر محترم. لیلا اوتادی سوار ماشین شاسی بلند خفنش. مهسا کامیابی افتخار گرفتن عکس یادگاری با علی دایی را پیدا کرده است.
پربازدیدها
آماده باش فرانسه به شرکت هایش: از بازار ایران جا نمانید - در صورت دست یابی به توافق هسته ای، لوران فابیوس وزیر خارجه فرانسه بعد از گذشت مدت کوتاهی از دست یابی به توافق هسته ای به تهران سفر خواهد کرد/ در صورت برداشته شدن تحریم های ایران، این کشور می تواند مبلغی به رقم 150 میلیارد دلار از پول های خود را از بانک های جهان دریافت می کند.
برخی اختلاف‌های کلیدی برای تصمیم‌گیری وزیران می‌ماند - یک عضو تیم مذاکره کننده ایران از فشردگی مذاکرات در روزهای پایانی خبر داد و گفت : احتمال می دهیم یکی دو موضوع کلیدی اختلافی برای ادامه...
تعارف در نقد سینمایی غیر حرفه ای است/ بازنده رقابت با آثار خارجی شدیم - بازیگر سینما از تعارف های سینماگران در نقد آثار سینمایی انتقاد کرد.
دلیل اختلاف آمار سرمایه‌گذاری خارجی چیست؟ - در حالی که آنکتاد می‌گوید میزان سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در ایران کاهش یافته، سازمان سرمایه‌گذاری اعلام کرده سرمایه‌گذاری خارجی در ایران 300 درصد افزایش یافته است.
ساجدی نیا خبر داد: کشف حدود 20 هزار تلفن همراه قاچاق در پایتخت - رییس پلیس پایتخت از کشف قریب به 20 هزار دستگاه انواع گوشی‌های تلفن همراه قاچاق از ابتدای سالجاری تاکنون خبر داد.
دستگیری قاچاقچی حرفه ای در حین معامله ۱۰۰ کیلو شیشه - فرمانده انتظامی ویژه غرب استان تهران از یک عملیات ویژه برای دستگیری یک قاچاقچی در هنگام مبادله ۱۰۹ کیلوگرم مواد مخدر در حاشیه پایتخت خبر داد.
مصر و تکرار سناریوی سوریه و عراق - یکی از تحلیلگران برجسته جهان عرب با اشاره به حوادث روز گذشته مصر از آن به مثابه حرکت پرشتاب این کشور به سوی بی ثباتی مشابه وضعیت سوریه و عراق یاد کرده است.
۱۴ ملی پوش ایران مقابل روسیه - سرمربی تیم ملی والیبال اسامی 14 بازیکن تیم ایران برای دو دیدار با روسیه را اعلام کرد.
وحدت شکل‌گرفته در ایران بزودی به جهان اسلام روان می‌شود +تصاویر - علی انتظاری، عضو هیئت علمی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی معتقد است: اگر نتوانیم با هم کنار بیاییم و وحدت داشته باشیم باید به سبک زندگی آمریکایی برگردیم.
بیم از دخالت‌های دولت در امور باشگاه‌داری تا شیر و ماست - رئیس اتاق بازرگانی ایران معتقد است که بالاخره باید تکلیف با اندازه دولت مشخص شود و این گونه که نمی‌شود دولتی روی کار بیاید که هیچ حد و مرزی برای خود نشناسد و در همه امور از باشگاه‌داری تا شیر و ماست دخالت داشته باشد.