سه شنبه ۲۹ خرداد ۱۳۹۷ / Tuesday, 19 June, 2018

گستره معنایی اصلاحات در قرآن


گستره معنایی اصلاحات در قرآن
یکی از واژگان و اصطلاحاتی که کاربرد بسیار فراوانی یافته و در سال های اخیر به سبب تحولات سیاسی گسترش رو به افزایش داشته ، اصلاحات است. این واژه یکی از اصلاحات قرآنی و اسلامی است که در قرآن نیز کاربرد بسیار داشته و در معانی چندی به کار رفته است. ظرفیت بسیار بالا این واژه و اصلاح قرآنی این امکان را به گوینده می بخشد تا بتواند مفاهیم چندی را با آن منتقل سازد. در روایات و سنت اسلامی این واژه نقش بسیاری حساسی را در اندیشه اسلامی بازی کرده است. نمود و تجلی کامل آن را در نهضت امام حسین (ع) می توان ردگیری و شناسایی کرد. آن حضرت در تحلیل و تبیین هدف نهضت خود ضد حکومت غاصب و باطل یزیدی و خلافت اموی به مساله بازسازی در امت جد خویش و اصلاح در میان ایشان اشاره می کند و می فرماید: ما خرجت اشرا ولا بطرا ولكن خرجت لاصلاح امهٔ جدی محمد، الموت احلی من دخول النار؛ برای فساد و تباهی خروج نکرده ام بلکه برای اصلاح در امت جدم حضرت محمد (ص) بیرون آمده ام؛ زیرا مرگ شیرین تر از وارد شدن در آتش دوزخ است. به نظر آن حضرت همراهی با دولت اموی و کوتاهی در قیام ضد آن به معنای نادیده گرفتن حدود و قوانین الهی و آموزه های وحیانی قرآن و سنت اسلامی است که پیامبر با عمل و کردار خویش شالوده هایش را پی ریخته است. کسی که به دستورها و فرمان های الهی توجهی نکند و به آن عمل ننماید می بایست خود را آماده ورود به آتش دوزخ نماید. بنابراین در اندیشه ناب اسلامی و قرآنی اصلاحات در امت و جامعه اسلامی امری بایسته است که کوتاهی در آن پیامدی جز خشم خداوندی و عذاب در آتش دوزخ نخواهد بود.
در آیات قرآن، واژه و اصطلاح اصلاحات در معانی چندی چون اصلاح در معنای نزدیک به احسان و یا ایمان و یا توبه ، اصلاح در برابر افساد و اصلاح در برابر اضلال به کار رفته است که برای تبیین و بیان آن در این نوشتار تلاش می شود تا در حد امکان گوشه هایی از آن بازخوانی و تحلیل شود.
● کاربردهای قرآنی اصلاحات
گاه اصلاح به معنایی به کار رفته است که نزدیک به معنای احسان است. به این معنا که در برخی از موارد مراد از اصلاح به معنایی نیکویی به دیگران است که در برابر آن بدی و اسائه به دیگران قرار می گیرد. ( لسان العرب ج ۳ ص ۱۷۹) کسی که در بهبود بخشیدن میان دو شخص و یا گروه فعالیت می کند به عنوان مصلح و محسن از او یاد می شود که بیانگر آن است که هدف نیکی کردن به دیگران است. البته در این معنا نیز تفاوت هایی میان دو واژه وجود دارد که می توان آن را امری طبیعی دانست ؛ زیرا به نظر می رسد که هیچ واژه ای را نمی توان در عربی و تازی یافت که مترادف به معنای واقعی کلمه باشند بلکه همواره تفاوت ها و تمایزهای ریز و دقیقی است که موجب می شود که دو واژه را از یک دیگر جدا سازد. در این جا نیز احسان و اصلاح هر چند به جهاتی یک مفهوم نزدیک به هم را بیان می دارند ولی تفاوت های نیز می توان در این میان یافت؛ زیرا احسان مطلق نیکی کردن به دیگران است ؛ در حالی که مراد از اصلاح میان دو شخص نوعی از میان برداشتن نقص در کار است که موجب اختلاف میان دو شخص شده است. مصلح با شناسایی نقص می کوشد تا آن را کامل کرده و روابط میان آن دو را به نیکی بازسازی کند.
در آیاتی از قرآن مساله اصلاحات با توبه آمیخته شده است و ارتباط تنگاتنگی میان آن دو برقرار شده است. از این رو از کسانی که توبه می کنند می خواهد که کارهای خویش را اصلاح کنند و نواقص آن را برطرف نمایند. برخی مراد از اصلاح را اعمال نیک و صالح دانسته اند که شخص پس از توبه آن را انجام می دهد تا توبه و بازگشت خود را نشان دهد و هر گونه شک و تردید را از دل ها بزداید؛ ولی برخی دیگر بر این باورند که مراد از اصلاحی که پس از توبه از اشخاص خواسته شده است همان توبه واقعی و راستین است. بنابر تفسیر نخست هنگامی که شخصی توبه کرد و عملی صالح انجام نداده در گذشت نمی توان توبه او را واقعی و کامل دانست بلکه توبه ای ناقص است ؛ ولی بنابر تفسیر دوم شخص با توبه ای که می کند توبه ای واقعی کرده است و نیازی نیست تا آن را به عملی صالح کامل کند؛ چون به نظر ایشان توبه ارتباطی به عمل صالح ندارد؛ زیرا نفس توبه خالص از سوی شخص مصداقی از اصلاحاتی است که در قرآن به آن دستور داده شده است.
مشروط شدن توبه به اصلاحات در آیه ۵۴ سوره انعام بیان شده است و به نظر می رسد که اگر شخصی توبه کند و پس از توبه اش عمل صالحی را انجام ندهد و بر گناه اصرار ورزد و یا اعمال واجب خود را انجام ندهد و حرام را ترک نکند ، اصولا چنین شخصی توبه نکرده است.( تبیان ج ۱ ص ۵۲۶)
اگر این مطلب درست باشد که توبه مشروط به عمل صالح است به معنای این خواهد بود که شخص می بایست پس از توبه به آموزه های قرآنی و اسلامی عمل کند که به معنای عمل صالح است. با این همه این گونه نیست که اگر در همان حال بمیرد و امکان انجام عملی را نیابد توبه او کامل نباشد؛ زیرا توبه امری قلبی است که خداوند به آشکار و نهان آگاه است و او می داند که آیا شخص توبه واقعی داشته و یا نداشته است. اما کسانی که زنده هستند در صورتی می توان پذیرفت که وی توبه واقعی کرده است که در کارها و اعمالش آموزه های دینی را مد نظر قرار دهد و بر پایه آن عمل کند.
نقش توبه همراه عمل صالح ( یعنی عمل به آموزه های دینی ) در برخی آیات به خوبی تبیین شده است . در آیات قرآن بیان شده است که هرگاه کسی یا جامعه ای به علت اعمال ناشایست و طغیان گری مستوجب عذاب و کیفر دنیایی و اخروی شده اند می توانند با توبه و عمل صالح خود را از شر و آسیب آن برهانند و خداوند به جهت توبه و کارهای شایسته از ایشان در می گذرد. ( نور آیه ۴ و ۵ و نیز نساء ایه ۱۶۴)
این آیات و آیات دیگر به خوبی روشن می کنند که زمانی توبه مفید و سودمند خواهد بود که فرد آن چه را با اعمال زشت خویش تباه کرده ، با توبه و اعمال نیک و صالح می تواند اصلاح کند و برای در امان ماندن از شر و بازگشت به گناه خود را به خدا واگذار کند. از این رو خداوند در آیه ۱۴۶ سوره نساء تاکید می کند که با توبه و اصلاح عمل نیاز شدیدی انسان به خدا دارد تا در کنف حمایت او خود را از گناه و بازگشت به آن مصون دارد و از عصمت الهی برخوردار گردد.
با این کار می تواند امیدوار باشد که در عمل خویش در آینده تنها خدا را در نظر خواهد گرفت و از شرک در عقیده و عمل رهایی خواهد یافت. از این رو در ادامه تاکید می ورزد که می بایست دین خویش را در آینده خالص گردانند و گرفتار شرک اعتقادی و عملی نشوند.
بنابراین می بینیم که چه سان ارتباط تنگاتنگی میان مفاهیمی چون احسان ، توبه ، عمل صالح و اخلاص برقرار می شود و مومن زمانی می تواند خود را مومن واقعی بداند که در مقام نظر و عمل از چنین خصلت ها و صفاتی برخوردار گردد.
در آیات قرآن و آموزه های وحیانی و اسلامی میان عقیده و عمل پیوندی ناگسستنی برقرار شده است. پیوندی که بیانگر آن است که چه سان بینش و نگرش انسانی در عمل او تاثیر گذار است و یا عمل او می تواند اندیشه ای را تغییر و دگرگونه سازد. این تاثیر و تاثر میان عمل و عقیده موجب شده است که قرآن هرگاه از عقیده و ایمان سخن به میان آورد در همان حال بر عمل صالح نیز تاکید کند. آیات قرآنی که پس از ایمان از عمل صالح سخن به میان آورده آن چنان زیاد است که دیگر نیازی برای اثبات ارتباط و پیوند میان آن دو به آیاتی اشاره شود.
قرآن به ارتباط میان تقوا و عمل صالح نیز اشاره می کند. می دانیم که تقوا مساله علم و عملی است که در دو حوزه علم و عمل قرار می گیرد. از سوی مساله نظری و قلبی است و از سوی مساله عمل است . از این رو می توان ارتباط محکم و استوار میان تقوا و عمل صالح را نیز دریافت.
ناگفته نماند که میان عمل صالح و تقوا و اخلاص و ایمان با اصلاحات ارتباطی محکم وجود دارد؛ زیرا کسی که خود را نساخته و به ایمان درست و تقوا و عمل صالح دست نیافته باشد, نمی تواند اقدام به اصلاح در دیگری و یا جامعه نماید؛ زیرا ذات نایافته از هستی بخش کی تواند که شود هستی بخش؛ انسان پیش از آن به اصلاحات اقدام ورزد می بایست خود شخصی کامل و صالح باشد و با ایمان و عمل صالح و تقواست که شخص خود را می سازد و به صلاح می گراید و می تواند دیگری و جامعه را اصلاح کند و از فساد و تباهی و نقص رهایی بخشد.
در آیه ۹۳ سوره مائده و نیز آیه ۷۰ و ۷۱ سوره احزاب به نقش مقدمی تقوا و ایمان و عمل صالح برای اصلاحات اشاره شده است. در این آیات رابطه ملازمه ای میان آن ها تبیین گردیده است. آیه ۷۰ و ۷۱ سوره احزاب بیان می کند که پای بندی انسان به نیکوکاری موجب می شود تا شخص به اصلاح اعمال کشانیده شود .
▪ اصلاح و اضلال
قرآن گاه اصلاح را در برابر اضلال قرار می دهد.( محمد آیه ۱ و ۲) که این کاربرد قرآنی همانند قرار دادن ایمان در کنار اصلاح است. به این معنا که هر مومنی می بایست در کارهای خویش بر صالح باشد و اعمال صالح را انجام دهد و در حق دیگران نیکی و احسان و اصلاح را رویه زندگی خویش قرار دهد. کسی که اهل اصلاح است با اضلال و گمراهی میانه ای ندارد. بنابراین اهل اصلاح هرگز اهل اضلال و گمراه سازی دیگری نیست و یا کسی که اهل اضلال است میانه خوبی با اصلاحات ندارد. یادکرد اضلال در کنار اصلاح گویای آن است که کفر و حق ستیزی سبب نابودی اعمال نیکو شده و ایمان را از میان می برد .
▪ اصلاح و افساد
بیشترین کاربرد واژه اصلاح در سال های اخیر در برابر واژه افساد است. این واژه در قرآن نیز چنین است و قرآن گاه اصلاحات را در برابر واژه افساد به کار می برد. در آیه ۸۱ سوره یونس خطاب حضرت موسی (ع) خطاب به ساحران می فرماید که خداوند عمل مفسدان را اصلاح نمی کند: ان الله لایصلح عمل المفسدین.
علامه طباطبایی معتقد است که صلاح و فساد دو امر متقابل و ضد یک دیگرند و سنت الهی بر آن است که اثر متناسب و ویژه هر یک از صلاح و فساد را بر صالح و فاسد مترتب کند و اثر عمل صالح سازگاری و هماهنگی با سایر حقایق عالم و اثر عمل فاسد ناسازگاری با سایر حقایق عالم است. پس این پدیده استثنایی به طور طبیعی بر اثر واکنش سایر اسباب عالم با همه قوا و وسایل موثرش ، محکوم به نابودی است. بنابراین باطل در نظام آفرینش پایدار نیست و دوام نمی یابد و سرانجام جهان رو به اصلاحات و آبادی و بهبودی است: و الله لایهدی القوم الظالمین ؛ خداوند گروه ستمکاران را هدایت و رهنمون نمی سازد.( بقره آیه ۲۵۸) و نیز می فرماید: ان الله لایصلح عمل المفسدین ؛ خداوند عمل افساد کنند گان را اصلاح نمی کند.(یونس آیه ۸۱) ( نگاه کنید : المیزان ج ۱۰ ص ۱۱۰)
بنابراین انسان که بخشی از هستی و آفرینش است از این قانون کلی بیرون نیست . پس اگر بر پایه هدایت فطری خود عمل کند به خوشبختی و سعادتی که برای او مقدر شده است ، می رسد و اگر از حدود الهی تجاوز کند و در زمین فساد و تباهی نماید در آغاز گرفتار بلا و رنج و گرسنگی و مانند آن شود (روم آیه ۴۱) و در نهایت به جایی می رسد که گرفتار عذاب استیصال می شود و در همین دنیا عذاب او را می گیرد و همانند قوم فرعون و لوط و ثمود و عاد نیست و نابود می شود.(هود آیه ۱۱۷)
سنت الهی و جبر تاریخی بر این است که در نهایت این انسان مومن و معتقد و یکتاپرستان هستند که زمین را به عنوان وارثان به ارث خواهند برد ؛ زیرا انسانی که صالح شد و در کارهایش عمل صالح را پیشه خود می کند با نظام عمومی جهان سازگار و هماهنگ می شود و با این اعمال صالح زمین را برای زندگی طیب و صالح آماده می سازد و در نهایت نیز خود وارث همین زمین می شود که در جهت صلاح قرار گرفته است.(بقره آیه ۱۱)

خلیل منصوری

مطالب مرتبط

قرآن‌ کریم، انگیزه‌یی‌ برای‌ جلوه‌ دادن‌ هنر

قرآن‌ کریم، انگیزه‌یی‌ برای‌ جلوه‌ دادن‌ هنر
قرآن‌ كتابی‌ است‌ آسمانی‌ و همین‌ ویژگی‌ آن‌ همواره‌ انگیزه‌یی‌ بوده‌ برای‌ هنرمندان‌ كه‌ به‌ كتابت‌، خوشنویسی‌، تذهیب‌، جلدسازی‌ و جلدآرایی‌ آن‌ بپردازند. خط‌ قرآن‌ عربی‌ است‌، این‌ خط‌ نسبت‌ به‌ سایر خطوط‌ باستانی‌ سابقه‌ نزدیك‌تری‌ به‌ خطوط‌ ایرانی‌ دارد. تا پیش‌ از اسلام‌ رسم‌ اعراب‌ به‌ این‌ شكل‌ بود كه‌ فرهنگ‌ خود را از طریق‌ روایات‌ شفاهی‌ و بویژه‌ شعرخوانی‌ به‌ نسل‌ بعدی‌ منتقل‌ كنند. قرآن‌ نیز در ابتدا سینه‌ به‌ سینه‌ انتشار یافت‌ ولی‌ زمان‌ زیادی‌ نگذشته‌ بود كه‌ ضرورت‌ ثبت‌ و نگارش‌ آیات‌ قرآنی‌ احساس‌ شد، پس‌ از آن‌ طولی‌ نكشید كه‌ نگارش‌ این‌ كتاب‌ آسمانی‌ به‌ گونه‌یی‌ حیرت‌انگیز رواج‌ یافت‌ و جلوه‌گاهی‌ برای‌ هنرهای‌ مختلف‌ گشت‌. خط‌ قرآنی‌ یا عربی‌ از گروه‌ خطوط‌ سامی‌ است‌. به‌ نظر می‌رسد مردم‌ نیمه‌ بدوی‌ قرن‌ اول‌ میلادی‌ در صحرای‌ سینا و نیز جنوب‌ سوریه‌ از آن‌ استفاده‌ می‌كردند، آنها این‌ خط‌ را از خط‌ آرامی‌ اقتباس‌ كرده‌ بودند. این‌ خط‌ پس‌ از پذیرش‌ تغییرات‌ عمده‌ در قرن‌های‌ ۵ و ۶ میلادی‌ مورد پذیرش‌ تمام‌ عرب‌های‌ سامی‌ نژاد قرار گرفت‌ و با ظهور اسلام‌ قداست‌ یافت‌، زیرا قرآن‌ كه‌ كلام‌ خداوند و پیامی‌ آسمانی‌ است‌ با این‌ خط‌ به‌ نگارش‌ در آمده‌ است‌.
نخستین‌ قرآن‌ احتمالا در اوایل‌ سده‌ اول‌ هجری‌ كه‌ برابر با قرن‌ هفتم‌ میلادی‌ است‌ تحریر شده‌ ولی‌ در سده‌ دوم‌ است‌ كه‌ برای‌ اولین‌ بار به‌ خط‌ كوفی‌ بر می‌خوریم‌ كه‌ منسوب‌ به‌ شهر كوفه‌ است‌. سادگی‌ و نیم‌رخ‌ عمودی‌ كوتاه‌ از جمله‌ ویژگی‌های‌ خط‌ كوفی‌ است‌ كه‌ در مجموع‌ تاكیدی‌ در شكل‌ افقی‌ حروف‌ دارد. الفبای‌ عربی‌ شامل‌ حروف‌ بی‌صدا و سه‌ حرف‌ صدادار كشیده‌ (آ-ای-‌او) است‌ و چهار حرف‌ (پ-‌چ-‌ژ-گ‌) نیز در عربی‌ وجود ندارد. با گسترش‌ دین‌ اسلام‌ و اجتماعات‌ اسلامی‌ خط‌ كوفی‌ نیز گسترش‌ یافت‌ اما از آنجا كه‌ ایرانیان‌ به‌ زبان‌ عربی‌ تسلط‌ كافی‌ نداشتند، حركت‌ و نقطه‌گذاری‌ را به‌ آن‌ افزودند تا بتوانند لغات‌ عربی‌ را صحیح‌ تلفظ‌ كنند.
خط‌ كوفی‌ به‌ لحاظ‌ قابلیت‌های‌ تزیینی‌ كه‌ در خود دارد همواره‌ برای‌ پارچه‌آرایی‌، كنده‌كاری‌ بر روی‌ انواع‌ ظروف‌ سفالی‌، فلزی‌، بلوری‌ و بر روی‌ چوب‌ و نیز در گچ‌بری‌ها و كاشی‌كاری‌ها مورد استفاده‌ قرار گرفته‌ است‌. بخش‌ عمودی‌ این‌ خط‌ در شیوه‌های‌ تزیینی‌ به‌ صورت‌ برگ‌ گیاهان‌ یا صورت‌های‌ دیگر طراحی‌ شده‌ و مجموعه‌ نوشته‌های‌ كوفی‌ اغلب‌ در زمینه‌یی‌ از پیچكها به‌ عنوان‌ بخشی‌ از تزیین‌ و در قالب‌ هنری‌ تجلی‌ یافته‌ است‌. تغییر در شكل‌ تزیینی‌ خط‌ كوفی‌ و گسترش‌ امور دیوانی‌، تند نویسی‌ها و افزایش‌ حجم‌ مكاتبات‌ نوعی‌ خط‌ كوفی‌ شكسته‌ را ایجاد كرد. ابن‌ مقلد كه‌ از شكسته‌نویسان‌ زبردست‌ این‌ خط‌ بود در اواخر قرن‌ چهارم‌ هجری‌ روشی‌ را برای‌ اندازه‌ مطلوب‌ حروف‌ كوفی‌ ابداع‌ كرد. این‌ روش‌ به‌ پهنای‌ سرقلم‌ بستگی‌ داشت‌، با فشار دادن‌ سرقلم‌ بطور مورب‌ بر روی‌ كاغذ نقطه‌یی‌ لوزی‌ شكل‌ به‌ وجود می‌آمد كه‌ اندازه‌ اضلاع‌ آن‌ برابر قلم‌ بود، او بر اساس‌ شمارش‌ تعدادی‌ از این‌ نقطه‌ها اندازه‌ الف‌ و دایره‌یی‌ به‌ قطر طول‌ الف‌ را مكمل‌ معیارهایی‌ قرار داد كه‌ به‌ كمك‌ آن‌ سایر حروف‌ نوشته‌ می‌شد.
در آغاز قرآن‌ها را تزیین‌ نمی‌كردند ولی‌ بزودی‌ دریافتند كه‌ مشخص كردن‌ آغاز كتاب‌، سرسوره‌ها و فواصل‌ آیات‌ ضرورت‌ دارد. تزیین‌ قرآن‌ها در ابتدا به‌ شكل‌ قاب‌بندی‌های‌ متعادل‌ در آغاز كتاب‌ و ترسیم‌ برگ‌های‌ نخل‌ در حاشیه‌ آغاز سوره‌ها و گل‌ رزت‌ كوچك‌ در بین‌ آیه‌ها بود. برگ‌های‌ نخل‌ دو نیم‌ شده‌، پیچكی‌ و گل‌های‌ رزت‌ از سنت‌های‌ باستانی‌ مدیترانه‌ و طرح‌های‌ بال‌دار و مهره‌نشان‌ و آراسته‌ با پر برگرفته‌ از هنر ساسانیان‌ است‌، طرح‌های‌ نیلوفری‌ نیز از چین‌ و مصر اقتباس‌ شده‌. در سرزمین‌های‌ عربی‌ قرآن‌های‌ اولیه‌ بر روی‌ پوست‌ نوشته‌ می‌شد، مصری‌ها آن‌ را بر روی‌ پاپیروس‌ می‌نگاشتند و بعدها از كاغذ استفاده‌ شد. كاغذ را از چین‌ وارد كردند.
بعدها مسلمانان‌ تكنیك‌ ساخت‌ كاغذ را از چینی‌ها آموختند، آنها در ابتدا كاغذ را از پارچه‌های‌ مستعمل‌ كتانی‌، قلم‌ را از انواع‌ نی‌، قلم‌مو را از دم‌ سنجاب‌، پشم‌ گاومیش‌، پشم‌ شتر یا موی‌ گربه‌ می‌ساختند. دوده‌ چراغ‌ را با نوعی‌ صمغ‌ عربی‌ (نوعی‌ صمغ‌ چسبنده‌ كه‌ از نوع‌ بخصوصی‌ از درخت‌ اقاقیا گرفته‌ می‌شود) می‌آمیختند و برای‌ طراحی‌ اولیه‌ از آن‌ بهره‌ می‌بردند. مركب‌ ضدآب‌ را با توتیا (سولفات‌ آهن) و روغن‌ مازو (درختی‌ از تیره‌ بلوط‌ها) می‌ساختند. بیشتر رنگ‌هایی‌ كه‌ در تذهیب‌ كاری‌ كتاب‌ قرآن‌ استفاده‌ شده‌اند از نوع‌ رنگ‌های‌ معدنی‌ می‌باشند. مثلا برای‌ رنگ‌های‌ قرمز از شنگرف‌ و برای‌ انواع‌ رنگ‌ آبی‌ از تركیبات‌ آزوریت‌ استفاده‌ می‌كردند. مالاشیت‌ برای‌ رنگ‌ سبز و انواع‌ گل‌ افرا جهت‌ رنگ‌های‌ قهوه‌یی‌ و زرد و سرخ‌ به‌ كار می‌رفت‌ آنها همچنین‌ رنگ‌ سفید را از گچ‌ یا كربنات‌ سرب‌ تهیه‌ می‌كردند. همه‌ این‌ رنگها باید با صمغ‌ عربی‌ مخلوط‌ می‌شد تا قابل‌ استفاده‌ باشد. هنرمندان‌ خوش‌ ذوق‌ از طلا به‌ شكل‌ زرورق‌ یا براده‌ آمیخته‌ با چسب‌ حیوانی‌ برای‌ تزیین‌ سر سوره‌ها و نیز صفحات‌ نخست‌ كتاب‌ استفاده‌ كرده‌اند كه‌ چشم‌ هر بیننده‌یی‌ را مجذوب‌ خود می‌كند. از آنجا كه‌ نگارش‌ قرآن‌ برای‌ مسلمانان‌ در تمام‌ زمان‌ها از ارزش‌ و اهمیت‌ ویژه‌یی‌ برخوردار بوده‌ و هست‌ بنابراین‌ بدیهی‌ است‌ كه‌ تزیینات‌ خوشنویسی‌ بارزترین‌ ویژگی‌ هنر اسلامی‌ به‌ حساب‌ آید و اشكال‌ تزیینی‌ خط‌ در معماری‌، فلزكاری‌، سفالگری‌ و گچ‌بری‌ بارزترین‌ نمود طرح‌ و نقش‌ در هنر و تمدن‌ اسلامی‌ باشند.

سارا یزدانی‌ خداشهری‌

وبگردی
سرلشگر فیروزآبادی و ویلای 10هزار متری لواسان !
سرلشگر فیروزآبادی و ویلای 10هزار متری لواسان ! - لازم است ذکر شود جنبش عدالتخواه دانشجویی در صورت ادامه تعلل دستگاه‌های مربوطه در تخلیه ملک بیت‌المال، حق اقدامات انقلابی را برای اجبار فرد نامبرده به تخلیه ویلای لواسان، برای خود محفوظ می‌داند.
فیلم | مشکل مقبولیت و مشروعیت در کشور
فیلم | مشکل مقبولیت و مشروعیت در کشور - دکتر حمید ابوطالبی مشاور سیاسی رئیس جمهوری معتقد است که ما یک بار برای همیشه باید مشکل مشروعیت و مقبولیت را در کشور حل کنیم. این درست نیست که بخشی از نظام هم مشروع باشد هم مقبول اما بخش دیگری که از دل همین نظام در آمده است فقط مقبول باشد.
ماجرای تجاوز به 41 دختر از زبان امام جمعه ایرانشهر
ماجرای تجاوز به 41 دختر از زبان امام جمعه ایرانشهر - امام جمعه اهل سنت ایرانشهر : در ماه رمضان به ۴۱ دختر تجاوز شده که از این میان فقط ۳ دختر شکایت کرده اند.
فیلم مهران مدیری در برنامه خندوانه
فیلم مهران مدیری در برنامه خندوانه - برنامه کامل خندوانه با حضور مهران مدیری مهمان ویژه برنامه عید فطر برنامه خندوانه بود و این قسمت از مجموعه خندوانه را خاص کرد.
ویدئو / لطفاً در این مکان اعتراض کنید!
ویدئو / لطفاً در این مکان اعتراض کنید! - بر این اساس، ورزشگاه‌های دستگردی، تختی، معتمدی، آزادی، شیرودی، بوستان‌های گفت‌وگو، طالقانی، ولایت، پردیسان، هنرمندان، پارک شهر و ضلع شمالی ساختمان مجلس شورای اسلامی به عنوان محل‌های مناسب تجمع در تهران تعیین شده‌اند و از این پس معترضان می‌توانند در این محل‌ها تجمع کنند.
انتشار عکس دلخراش حمید بقایی
انتشار عکس دلخراش حمید بقایی - مشاور رسانه‌ای احمدی نژاد دیشب با انتشار عکسی دلخراش از وضعیت جسمی «حمید بقایی» از بازگشت این مجرم پرونده‌ی مالی آن دولت به زندان اوین خبر داد.
سبک عجیب شوی لباس در عربستان حاشیه ساز شد!
سبک عجیب شوی لباس در عربستان حاشیه ساز شد! - در پی برگزاری نمایش مد لباس زنان به سبکی عجیب در عربستان، سر و صدای بسیاری در رسانه ها به راه افتاد. ماجرا از این قرار بود که لباسها بدون مانکن و مانند اشباح در حال پرواز با استفاده از پهباد نمایش داده شدند.
ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» به نام ولایتی
ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» به نام ولایتی - علی اکبر ولایتی، مرد 37 شغله ای که به جز حوزه دیپلماسی، سالیانیست که کارشناس ادبی، فرهنگی، تاریخی، عرفانی و ... تلویزیون نیز هست، و هر سال دهها جلد کتاب به نام او منتشر می شود. همه ی این سوابق معششع یک سو و چرخش مادام سیاسی او در حوزه های مختلف، در سوی دیگر، کار را به جایی رسانیده که ولایتی را با ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» نیز می شناسند! ولایتی در تازه ترین تغییر مواضع خود این بار برجام را که روزگاری…
صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده
صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده - در این ویدئو صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده توسط معلم مدرسه را مشاهده می کنید.
افشاگری پوری بنایی درباره واقعیتی تلخ از ناصر ملک‌مطیعی
افشاگری پوری بنایی درباره واقعیتی تلخ از ناصر ملک‌مطیعی - پوری بنایی به عیادت پناهی رفت و دیدارش با مرحوم ناصر ملک‌مطیعی پس از پخش نشدن برنامه‌هایش از تلویزیون تعریف کرد.
(ویدئو) آزار جنسی گروهی دانش آموزان در مدرسه‌ای در غرب تهران!
(ویدئو) آزار جنسی گروهی دانش آموزان در مدرسه‌ای در غرب تهران! - ماجرای تکان دهنده اذیت و آزار گروهی دانش آموزان یک دبیرستان پسرانه در غرب تهران وارد فصل تازه‌ای شد.
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد!
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد! - در ادامه حضور چهره های شناخته شده در کمپین "خانم گزارشگر"، این بار آزاده نامداری مجری تلویزیون تلویزیون اقدام به گزارش فوتبال کرد. او برای این کار بازی خاطره انگیز ایران - استرالیا در مقدماتی جام جهانی 98 فرانسه را انتخاب کرده است که گزارش ضعیف او با انتقادات فراوانی مواجه شده است، تا حدی که وبسایت مربوط به این کمپین ویدئوی گزارش این او را از سایت حذف کرد.
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی - عکسی از حضور سید ابراهیم رئیسی در مراسمی ویژه منتشر شده است که گفته می شود متعلق به کنفرانس افق نو در مشهد بوده است. در این عکس حرکات عجیب خانمی با لباس های قرمز، چفیه بر گردن و پرچم در دست در مقابل ابراهیم رییسی به چشم می خورد که توجه کاربران بسیاری را در شبکه های اجتماعی جلب کرده است!