سه شنبه ۲۲ آبان ۱۳۹۷ / Tuesday, 13 November, 2018

اثر تغذیه بر روی قسمتهای مختلف سیستم ایمنی طیور


اثر تغذیه بر روی قسمتهای مختلف سیستم ایمنی طیور
● اثر تغذیه بر روی قسمتهای مختلف سیستم ایمنی:
تغذیه نقش بسیار مهمی را در جهت حفاظت میزبان بر علیه هجوم عوامل بیماریزا بر عهده دارد. كمبود در تغذیه طیور می تواند اثرات زیادی بر روی وظایف سیستم ایمنی داشته باشد كه این اثرات غالباً اثرات مضری می‌باشند.مواد مغذی مشخص و قابل تعدیل وظایف سیستم ایمنی را بوسیله روشهای گوناگون بر عهده دارند.
● تنظیم تغذیه‌ای سیستم ایمنی:
مواد مغذی برای ساختن سدهایی در جهت حفاظت سلولها و بافتها در برابر عوامل مهاجم خارجی مورد نیاز هستند. این سدها به عنوان ایمنی غیراختصاصی و شامل پوست و تمام سدهای فیزیكی دیگر می‌باشد.
برخی مواد مغذی دارای اهمیت بخصوصی در پیشرفت اولیه سیستم ایمنی می‌باشند. سطوح ویتامین A برای ایجاد بهترین حالت ایمنی خیلی بیشتر از حالتی است كه ما فقط به مقدار رشد و ضریب تبدیل غذایی اهمیت می‌دهیم . این نشان می‌دهد كه اگر ما به دنبال یك سیستم ایمنی كامل هستیم می‌بایست سطوح ویتامین A بیشتری را نسبت به حالتهای عادی بكارببریم. ( Sklan et al., ۱۹۹۱., Friadman and sklan, ۱۹۹۷ ).
دیگر مواد مغذی كه در پیشرفت سیستم ایمنی نقش بسیار مهمی را ایفا می‌كنند عبارتنداز : لینولئیك اسید، آهن، سلنیم و بعضی از ویتامینهای گروه B . ( Klassing ۱۹۹۸).
قسمت اعظم پیشرفت سیستم ایمنی در اواخر جوجه كشی و اوابل زندگی جوجه رخ می‌دهد.از این رو وضعیت سیستم تغذیه مادر اثر مهمی را بر روی سیستم ایمنی جوجه می‌گذارد.
اگرچه پاسخگویی به عوامل عفونی احتیاج به مكانیسم‌های بسیار پیچیده‌ای دارد و عوامل واسطه‌‌ای بسیار زیادی را نیاز دارد ولی مقدار واقعی موادی كه در این پاسخگویی شركت می‌كنند بسیار كم است. وزن لکوسیتها چیزی در حدود ۴۲/۰% وزن بدن جوجه محاسبه می‌شود. مقدار كل وزن آنتی‌بادیهای موجود در بدن نیز در حدود ۱/۰% وزن بدن آن محاسبه می‌شود و این مقدار هم تنها در هنگام مواجهه با عوامل بیماریزا قابل مشاهده و اندازه‌گیری می‌باشد. ( Klassing ۱۹۹۸).
مقدار زیادی از تقاضای مورد نیاز برای جیره غذایی در طول یك مبارزه بین سیستم ایمنی و عوامل بیماریزا از سوی لكوسیتها نیست بلكه از جانب پاسخگویی مرحله حاد می‌باشد. این پاسخ اندكی پس از قرار گرفتن در معرض ایمنوژن بروز می‌كند و بوسیله ساختن پروتئین‌های مرحله حاد كه بوسیله كبد و … ساخته می‌شوند.
(Grimble , ۱۹۹۶., ۱۹۹۸., Moldawer and copeland, ۱۹۹۷ ). ایمنی تغذیه‌ای به توزیع موادمغذی مشخص در بدن فرد میزبان در جهت محدود كردن تاخت‌و تاز عوامل بیماریزا برمی‌گردد. سودمندی این استراتژی را می‌توان به این صورت نشان داد كه بالا بردن آهن در پلاسمای خون باعث از بین رفتن و مرگ و میر اشرشیاكولی می‌شود. ( Tufft and Nackels, ۱۹۹۱ )در قسمتی از پاسخگویی مرحله حاد ، آهن و روی از گردش عمومی خارج می‌شود و این محدودیت به عوامل پاتوژن بسیار ضربه می‌زند.
Hormonal milien Immune cells دارای گیرنده‌هایی برای انواع زیادی از هورمونها كه با جیره تنظیم می‌شوند می باشند كه شامل انسولین،‌ فاکتورهای رشد شبه انسولین، گلوكاگون، تیروكسین و كورتیكوسترن می‌باشد. ( Klassing ۱۹۹۸).
بهبود در هر دو نوع سلول واسطه و پاسخ ایمنی در یك مدت محرومیت كوتاه مدت (۲۴-۱۲ ساعت ) قابل مشاهده است. محدودیت‌های غذایی بلندمدت موجب آسیب رساندن به سلولهای واسطه می‌شود.
● اهمیت موادمغذی:
پیچیدگی زیاد پاسخ ایمنی مستلزم داشتن مولكولهای مرتبط بسیار زیادی می‌باشد. این واسطه‌ها بوسیله مواد مغذی كه توسط میزبان حورده می‌شود، مشتق می‌شوند. ایكوسانوئیدها از اسیدهای چرب اشباع نشده ۲۰ كربنه تشكیل شده‌اند. این تقسیمات از خانواده ۶- n اسیدهای چرب اشباع نشده (PUFA) در زمینه فعالیتهای پیش التهابی بسیار قویتر از آنهایی هستند كه از خانواده ۳-n PUFA مشتق شده‌اند.
جیره‌ای كه با PuFA ۳-n غنی شده است باعث كاهش چشمگیری در پاسخهای التهابی نسبت به Eimeria tenella می باشد. ( korver ۱۹۹۷ )
همچنین ویتامینهای E, D, A دارای نقش تنظیم كنندگی در سیستم ایمنی می باشند. (cook , ۱۹۹۱ )
فعالیت اجزای سلولی سیستم ایمنی دارای نتایج زیان باری از جهت ایجاد مولكولهای مخرب در microenvironmet می‌باشد.
این مولكولها توسط بدن و در جهت مبارزه با عوامل بیماریزا ساخته می‌شوند ولی دراغلب موارد به سلولهای میزبان نیز ضربه می‌زنند. اغلب این مولكولها دارای پایه اكسیژنی می‌باشند.
فعالیت ویتامینهای E,C با همدیگر و به عنوان یك آنتی اكسیدان موجب حفاظت سلولها در برابر آسیب‌های ROS می‌باشد. جیره حاوی سیستنین موجب اتحاد در مورد آنتی اكسیدان گلوتاتیون می‌شود. همچنین جیره‌ای كه دارای نقص در مورد سولفور – آمینواسید باشد می‌تواند اثرات پیش اكسیدانی در مورد in-vivo می‌باشد. (Grimble۱۹۹۶)
بوسیله افزایش توانایی میزبان در مورد حفاظت در مقابل ROS ، می تواند جوابگویی بسیار شدیدتری را در هنگام مواجهه با عوامل بیماریزا ( Pathogene) ایجاد كند.
افزایش حجم و فضای معدی تنها موجب افزایش مصرف خوراك در دام نمی‌باشد. بلكه ما همزمان دارای افزایش قابل توجه باكتری در این فضا خواهیم بود كه ممكن است بیماریزا و یا غیر بیماریزا باشند. بدن می‌بایست تعادلی را بین این دو نوع باكتری ایجاد كند و این تعادل موجب جذب بهتر مواد مغزی در فضای معدی می‌باشد.
تركیب شیمیایی جیره موجب عوض شدن جمعیت میكروبی معده می‌باشد كه این موضوع با افزایش گرانروی هضمی صورت می‌گیرد ویا موقعی روی میدهد كه تنها مواد غذایی خاصی در جیره توسط باكتریهای مشخص مصرف می‌شوند.
● اثر تغذیه محدود شده و یا جیره خاص در روی سیستم ایمنی:
در خلال مكانیسم‌هایی كه در قبل بحث شد تغذیه با موادغذایی مشخص می‌تواند اثرات مثبت و یا منفی زیادی بر روی پاسخ ایمنی حیوان می‌باشد.
● محدودیت غذایی:
اعمال محدودیت‌های غذایی كوتاه مدت (۲۴-۱۲ ساعته ) موجب بالا رفتن پاسخ جوجه هایی كه دارای تغذیه در حد کافی می‌باشند نسبت به واكسیناسیون می‌باشد. ( cook ۱۹۹۱ ).اعمال محدودیت‌های بلندمدت می‌تواند موجب اثرات زیان باری بوسیله افزایش سطح كورتیكوسترون شود.
● انرژی:
محدودیت غذایی در مورد پرندگان می‌تواند اثرات متفاوتی را بر روی وظایف سیستم ایمنی پرنده بگذارد. این اثرات با توجه به مقدار موادمغذی درون جیره متغیر می‌باشد. هنگامی كه جوجه‌ها با جیره‌ای كه از نظر كالری و اسیدهای آمینه دچار كمبود است، تغذیه می‌شوند، پاسخ ایمنی این جوجه با جوجه های كنترل كه جیره كافی دریافت كرده‌اند فرقی نمی‌كرد.
افزایش مصرف اسیدهای آمینه كه موجب نقص در كالری دریافتی و كامل بودن اسیدهای آمینه جیره می‌باشد موجب كاهش پاسخگویی آنتی‌بادیها می‌شود. ( cook ۱۹۹۱ ).
● كربوهیدرات:
بنسون و همكاران ( ۱۹۹۳) نشان دادن كه در جیره‌های دارای سطوح انرژی یكسان
قسمتی از این اثرات ممكن است ناشی از اثرات پیش التهابی جیره هایی باشد كه دارای سطوح بالای n-۶ PUFA می‌باشند.
● لیپیدها:
تركیب اسیدهای چرب جیره می‌تواند اثرات قابل توجهی بر روی specific و واكنش‌های التهابی سیستم ایمنی بگذارند.
این اثرات به میزان قابل توجهی با وجود ایكوسانوئیدها وابسته می‌باشد. ایكوسانوئیدها از اسیدهای چرب ۲۰ كربنه اشباع نشده تشكیل شده‌اند. ایكوسانوئیدهای مشخصی كه از n-۳ PUFA مشتق می‌شوند دارای توانایی پیش التهابی بسیار كمتری نسبت به همتاهای خود كه از n-۶ PUFA تقسیم شده‌اند می‌باشند. از انواع ایكوسانوئیدهای n-۳ PUFA می توان به پروستاگلاندین E۳ و لكوترین B۵‌ اشاره كرد و همین طور از ایكوسانوئیدهای n-۶ PUFA می‌توان به پروستاگلاندین E۲ و لكوترین B۴ اشاره كرد.
بنابراین، n-۳ PUFA موجب اثرات ضدالتهابی می‌شود كه این درست بر خلاف n-۶ PUFA می‌باشد كه موجب اثرات التهابی می‌باشد.
● ویتامین‌ها:
اثر ویتامین A بر روی وظایف سیستم ایمنی قبلاً بحث شده است. ویتامین E می‌توان اثرات ضدالتهابی داشته باشد كه این عمل توسط كاهش پروستاگلاندین تولیدی توسط لكوسیتهای فعال می‌باشد.
مونوسیت های محیطی موجود در خون گیرنده‌هایی برای ۱ و ۲۵ دی هیدروكسی كول كلسیفرول می‌باشد و ممكن است با كاهش فعالیت IL-۱ وابسته باشد. ( cook ۱۹۹۱ ).
ویتامین‌های محلول در آب نیز در پاسخهای ایمنی دخیل هستند. ویتامین C به شدت درگیر احیای وظایف ویتامین E پس از آنكه این ویتامین موجب دفع رادیكالهای آزاد می‌شود ، می‌باشد و به این وسیله موجب حفاظت میزبان بر علیه ROS میشود. ویتامین B۶ اگرچه خود یك آنتی‌اكسیدان نمی باشد ولی نقش بسیار مهمی را در دفاع آنتی‌اكسیدانها به خاطر نقش متابولیكی خود در ساخت سیستسین ایفا می‌كند.
● مواد معدنی:
كمبود مس می‌تواند باعث كاهش پاسخ آنتی بادیها شود. و اضافه كردن مس به جیره غذایی طیور می‌تواند باعث اقزایش پاسخ اولیه آنتی بادیها شود.
كمبود روی همانطور كه در بالا نشان داده شد، موجب توقـف وظایف سیستم ایمنـی در پستانداران و طور می‌شود. ( cook ۱۹۹۱ ).
● پروتئین و امینواسیدها:
آمینواسیدهای مخصوص در حالت كلی متمایل به كاهش پاسخ همورال می‌باشند و این در صورتی است كه اثرات كمتری بر روی سلولهای ایمنی خواهند داشت. كمبودكلی اسید آمینه سولفور ( TSAA) ممكن است باعث كاهش دسترسی به سیستینن به منظور ساخت گلوتاتین شود و به این ترتیب باعث محدود شدن دفاع آنتی اكسیدانی علیه محصولات ROS شوند كه این اتفاق در خلال پاسخ ایمنی روی می‌دهد.
Bhargave و همكاران در سال ۱۹۷۰ نشان دادند كه كمبود متیونین موجب افزاش سطح آنتی بادیها می‌شود و این نتیجه برخلاف نتایج Tsiagbe (۱۹۸۷) بود كه معتقد بود كه مقدار نیاز به متیونین به منظور دارا شدن بالاترین سطح ایمنی بسیار بیشتر از زمانی است كه ما فقط به بالاترین مقدار رشد بها می‌دهیم. البته تفاوت در این ۲ نوع نتیجه‌گیری ممكن است به خاطر طراحی آزمایشات مختلف آنها و استفاده متفاوت از آنتی‌ژنها بود.
● اثر پاسخ ایمنی بر روی تغذیه:
پاسخ ایمنی می‌تواند به ۲ پایه گوناگون تقسیم شود. ایمنی غیراختصاصی موجب حفاظت بدن میزبان می‌شود كه این حفاظت توسط محدود كردن عوامل بیماریزا و یا با آماده كردن بدن میزبان در جهت ایجاد شرایط محیطی نامناسب برای گروه وسیعی از عوامل بیماریزا می‌باشد. سدهایی كه در جهت جلوگیری از ورود و بقای عوامل بیماریزا ایجاد می‌شود شامل پوست، لایه موكوسی لوله گوارش و یا توسط مولكولهایی مثل Agglutinins ، Precipitines ، پروتئین‌های مرحله حاد، لیزوزیم و غیره می‌باشد.
این نوع ایمنی غیراختصاصی می‌باشد زیرا هدف خاصی برای مبارزه با یك عامل خارجی مخصوص را در برنامه خود ندارد. تعداد انبوهی از عوامل پاتوژن موجب پاسخ ایمنی یكسانی می‌شوند . هنگامی كه یك باكتری وارد بدن می‌شود اولین پاسخ ایجاد شده همان التهاب می‌باشد. این اثرات به صورت سیستمیك در بدن میزبان روی می‌دهد و می‌تواند در سراسر بدن نیز این اثر را بگذارد. تب، سوء هاضمه و كم اشتهایی تماماً مثالهایی از byproduct های پاسخ التهابی می‌باشند.
سلولهایی كه در ایمنی غیراختصاصی دخیل هستند شامل سلولهای كشنده طبیعی و سلولهای پیش التهابی مانند ماكروفاژها می‌باشند. همچنین شامل مونوسیتها، نوتروفیل‌ها و هتروفیل‌ها می‌باشد. التهاب در نتیجه یك سری پاسخهای رفتاری، ایمونولوژیكی و متابولیكی رخ می‌دهد. نتیجه این پاسخها كاهش نرخ رشد، تحلیل ماهیچه‌های اسكلتی، كاهش اشتها، ناخوشی عمومی و در نهایت مرگ خواهد شد.
مشاهده این رفتار را می‌توان با استفاده از لیپوپلی ساكارید باكتریایی مشاهده كرد. در این مدل اجزای دیواره سلولی باكتریها اثرات عفونتهای باكتریایی تقلید می‌گردد، اگرچه لیپوبلی ساكاریدها استریل می‌باشند. میزبان LPS را به عنوان یك موجود خارجی در نظر می‌گیرد، شروع به پاسخهای التهابی می‌كند. اگرچه عدم پاسخگویی نیز به علت آنكه LPS ها یك جسم مضر نیستند نیز اثرات مخربی به همراه نخواهد داشت.
اثرات التهابی می‌تواند اثرات بسیار زیادی در جهت كاهش محصولات حیوانات ایفا كند. به نظر می‌رسد كه آنتی‌بیوتیكها در جهت كاهش نیاز به پاسخهای التهابی در هنگام مواحهه با باكتریها به ما كمك می‌كنند. (Roura, ۱۹۹۲).
پس از پاسخهای التهابی ، حیوانات اغلب مجبور به تحمل رشد جبرانی می‌شوند در خلال این عمل، مواد مغذی مورد نیاز حیوان افزایش می‌یابد.
دومین حالت پاسخگویی ایمنی پاسخگویی اختصاصی سیستم ایمنی می‌باشد. در این حالت مولكولهای خاصی مثل ایمنوگولوبین‌ها ساخته می‌شوند تا در جهت مقابله با آنتی ژنهای بسیار خاص عمل كنند.
ایمنی اختصاصی توسط پاسخهای اختصاصی میزبان عمل می‌كند مانند ایمنوگلوبین‌های سلولهای B و همین طور پاسخهای سلولی مانند سلولهای واسطه T . این نوع پاسخها بسیار متمركز عمل می‌كنند. از این رو دفاع با استفاده از ایمنی اختصاصی به خاطر واكنش تنها با عامل بیماریزا ، موجب اثرات مستقیم در كل بدن حیوان نخواهد بود.
● نتیجه گیری:
در خلال یك پاسخ ایمنی، اجزای جیره غذایی اثرات مستقیم و غیرمستقیم بر روی شدت و اثرگذاری پاسخ ایمنی خواهد داشت. برخی موجب افزایش و برخی دیگر موجب كاهش شدت پاسخ ایمنی نابجا مانند ایمنی خودکار و ایمنی مفرد مانند پاسخ التهابی با عوامل غیربیماریزا و ناكافی بودن ایمنی مانند كمبود پاسخ آنتی بادیها نسبت به عفونتهای میكروبی همگی مثالهایی هستد كه موجب كاهش عملكرد میزبان می‌شوند.

مترجم:مهندس محمدرضا دباغچیان

منبع : نشریه الکترونیک فارم

مطالب مرتبط

پرورش گوساله

پرورش گوساله
● خشک کردن گوساله:
برای خشک شدن گوساله را مدتی در کنار مادر قرار دهید این کار علاوه بر خشک شدن گوساله، در به جریان انداختن خون در بدن گوساله بسیار اهمیت دارد. مگر اینکه که گاو شما مبتلا به بیماری باشد و احتمال انتقال آن از طریق لیسیدن به گوساله وجود داشته باشد ( مانند یون) . بنابراین در این مورد با دامپزشک خود مشورت کنید.
اگر به هر دلیلی این کار توسط مادر انجام نمی شود، گوساله را با یک حوله خشک و تمیز خشک کنید.
● ضدعفونی بند ناف:
برای جلوگیری از عفونت بند ناف ، بلافاصله بعد از تولد بند ناف را در مایع ضدعفونی مناسب ( محلول ید ۷% ) فروبرید .
از بستن و گره زدن بند ناف خودداری کنید.
کار ضدعفونی را همراه با هر بار خوراندن آغوز تکرار کنید به این ترتیب بند ناف بطور طبیعی خشک شده و خواهد افتاد.
● خوراندن آغوز:
ماک ( آغوز) چیست؟ ماک یا آغوز اولین ترشح غده پستانی بعد از تولد است و منبع سرشاری از پروتئین ، عناصر معدنی و آنتی بادی ها بشمار می رود. مواد جامد آغوز تقریباً ۲ برابر شیر معمولی است که بیشتر به بخش پروتئینی آن مربوط می باشد. این ماده مغذی معمولاً تا ۶ دوشش اول بعد از تولد از پستان خارج می شود اما رفته رفته از مقدار مواد ایمنی زای آن کاسته می شود و ترکیبات آن به ترکیبات شیر کامل تبدیل می شود. طوری که میزان گلوبولینهای ایمنی در دوشش دوم و سوم نسبت به دوشش اول به ترتیب ۳۰ و ۷۰ درصد کاهش می یابد.
گوساله بر خلاف نوزاد انسان ایمینوگلبولینها را از طریق جفت ( درشکم مادر ) دریافت نمی کند ولی در عوض اولین شیر گاو یا ماک حاوی گلبولینها ی ایمنی زا و بسیاری از موا د مغذی است که باید هر چه سریعتر توسط گوساله مصرف شود.
ایمونوگلبولینها مولکولهای پروتئینی بزرگی هستند که در گوساله ایجاد مصونیت در برابر بیماریهای مختلف می کند.
بلافاصله بعد از تولد گوساله در دیواره روده گوساله منافذ بزرگی وجود دارد که به او قدرت جذب این مولکولهای بزرگ را بدون هضم می دهد.
در حدود ۱۲تا ۲۴ ساعت اولیه زندگی گوساله این منافذ رفته رفته بسته می شوند و قدرت جذب این پروتئینهای بزرگ در روده بطور چشم گیری کاهش خواهد یافت.
در دادن آغوز مادر به گوساله هرگز درنگ نکنید. اولین آغوز باید در طول حداکثر نیم ساعت بعد از تولد به گوساله داده شود.
آغوز اولین دوشش بعد از زایمان دارای موا ایمنی زای بیشتری می باشند و در دوششهای بعدی از غلظت این موا کاسته میشود. بنابراین حداقل در ۶ ساعت اول زندگی حتماً باید آغوز دوشش اول به گوساله ها خورانده شود.
برای اطمینان از اینکه مواد ایمنی زا به اندازه کافی وارد بدن گوساله شده است در ۸ ساعت اول زندگی هر ۲ ساعت یکبار آغوز را به گوساله بدهید.
گوساله باید در اولین ۱۲ ساعت عمر خود ۸ تا ۱۰ درصد وزن بدن آغوز دریافت کرده باشد.
سعی کنید ماک هر گاو را به گوساله خودش بخورانید.
به خاطر داشته باشید ماک گاو نسبت به ماک تلیسه مواد ایمنی زای بیشتری دارد. بنابراین اگر ماک گاو مسن سالمی را اضافه بر گوساله اش دارید می توانید به گوساله تلیسه خود بخورانید.
دمای آغوز در هنگام تغذیه باید درحدود دمای بدن باشد ( ۳۸ الی ۴۰ در جه سانتیگراد)
اگر گوساله تمایلی به خوردن آغوز ندارد بهتر است از خوراک دهنده مری استفاده کنید تا ماک اول حتماً به گوساله داده شود.
کیفیت ماک را کنترل کنید. برای این کار می توانید از ماک سنج استفاده کنید.
ماک اضافی ( بخصوص در دوشش اول ) را در فریزر به صورت منجمد ذخیره کنید تا همواره ماک در دسترس داشته باشید. این کار در مورد ماکهای با کیفیت خوب اهمیت بیشتری دارد.
آغوز را در ظروف پلاستیکی ذخیره کنید. زیرا آغوز روی ظروف فلزی اثر می گذارد.
ظرف محتوی آغوز را دربسته نگهدارید.
هرچه مدت ذخیره آغوز بیشتر باشد، مواد غذایی آن بیشتر از بین می رود.
بعد از گذشت ۲۴ ساعت از تولد هر چند قدرت جذب به پروتئینهای بزرگ به صفر می رسد اما خوراندن آغوز حداقل به مدت ۳ روز برای ایمنی دستگاه گوارش و رساندن مواد مغذی به گوساله بسیار مهم است.
در این مدت سعی کنید گوساله را به خوردن شیر با سطل عادت دهید . در این کار حوصله زیادی باید به خرج داد.
● دستگاه گوارش در گوساله
معده گوساله نیز مانند گاو بالغ ۴ قسمت دارد با این تفاوت که نسبت بخشهای مختلف در گاو گوساله تازه متولد شده متفاوت می باشد:
بخشهای گوناگون/ گوساله/ گاو بالغ
شکمبه - نگاری (%)/ ۳۷/ ۷۶
هزارلا (%)/ ۱۳/ ۱۸
شیردان (%)/ ۵۰/ ۱۵
معده گوساله های تازه متولد شده شبیه یک حیوان تک معده ای است. رشد بافت شکمبه ,نگاری در طی سن ۳ تا ۸ هفتگی گوساله خیلی سریع بوده ۴ تا ۸ برابر سریعتر از رشد کل بدن می باشد.
● رشد و تکامل شکمبه:
مادامی که گوساله با شیر تغذیه می شود، شکمبه توسعه نیافته باقی می ماند.
با آغاز خوردن خوراک جامد، جمعیت میکروبی در شکمبه و نگاری مستقر شده و تکامل شکمبه آغاز می شود. این وضعیت اکثراً در ۳ هفته اول پس از تولد ایجاد می شود.
عوامل متعددی در نمو شکمبه و نگاری موثر می باشند . اسیدهای چرب فرار حاصل از تخمیر استارتر (کنسانتره مخصوص گوساله ها) در این مسئله مهمترین نقش را بازی می کند.
مصرف آب تازه در فراهم کردن محیط مناسب برای رشد میکروارگانیسم ها بسیار مهم می باشد.
فعالیت شکمبه در سن ۳ ماهگی همانند فعالیت آن در دام بالغ خواهد بود.
● تغذیه گوساله های شیرخوار:
هزینه تغذیه ۵۵ تا ۶۰ درصد هزینه های پرورش تلیسه ها را در بر می گیرد. بنابراین تغذیه صحیح اهمیت زیادی در سوددهی گاوداری دارد.
تغذیه صحیح در زمان گوسالگی در رسیدن به موقع به وزن و قد تلقیح بسیار موثر است.
● شیر:
بعد از اتمام دوره ۳ روزه تغذیه با آغوز باید تغذیه با شیر یا شیر جانشین را آغاز کرد.
شیر کامل غذای مایع مرغوبی است که گوساله ها با تغذیه آن به خوبی رشد می کنند.
شیر گاوهارا بعد از درمان آنتی بیوتیک نمی توان فروخت در عوض می توان به مصرف گوساله ها رساند.
گوساله نوزاد باید از شیر تازه مادر تغذیه نماید و شیر گاوهایی که از نظر ابتلا به امراض مسری مثل سل و بروسلولز مشکوک هستند باید جوشیده شود.
مصرف شیر گاوهای ورم پستانی در گوساله های ماده احتمالاً ایجاد گاوهائی با ورم پستان یا کارتیه های کور می کند.
پاستوریزه کردن منجربه کاهش بیماری و افزایش سرعت رشد در گوساله ها قبل و بعد از شیر گیری شده.
پاستوریزه کردن منجربه کاهش اسهال در گوساله ها می شود.
اما پاستوریزه کردن بخصوص برای تعداد کم گوساله ها هزینه بر است.
مقدار شیری که باید به حیوان داده شود بستگی به وزن گوساله دارد .
مقدار شیر کامل و شیر جانشین آماده ، در حدود ۱۰ در صد وزن بدن گوساله در نظر گرفته می شود.
شیر و جایگزین شیر باید در درجه حرارت ثابت نزدیک درجه حرارت بدن تغذیه شود.
به درجه حرارت پایین شیر بخصوص در محیط سرد توجه فراوان داشته باشید.
دقت در برنامه غذایی مقدار شیری که در هر وعده باید گوساله مصرف نماید دارای اهمیت ویژه ای است.
اگر در یک وعده شیر کمتر و در وعده دیگر شیر بیشتری به حیوان داده شود ممکن است موجب نفخ معده و سوء هاضمه شده ایجاد اسهال و دل درد وگاهی مواقع باعث تلف شدن حیوان گردد.
اگر شیر زیادی به گوساله خورانده شود باعث کاهش جذب و کسالت حیوان می شود.
مقدار چربی شیر ممکن است سبب دل درد و سوء هاضمه شود پس اگر شیری بیشتر از ۴ % چربی داشت با افزودن آب گرم یا شیری که چربی اش گرفته شده باشد میزان چربی شیر را تقلیل می دهیم.
● شیر جایگزین:
شیر کامل غذایی است عالی . اما در صورت بالا بودن قیمت شیر در بازار می توان گوساله ها را با شیر جانشین تغذیه کرد.
▪ محاسن جایگزین شیر عبارتست از :
ـ یکنواختی محصول در روزهای متوالی
ـ سهولت ذخیره
ـ کنترل بیماری
ـ سود اقتصادی
ـ جایگزینهای شیر دو منشأ گیاهی و حیوانی دارند. به این موضوع در انتخاب شیر خشک توجه خاص داشته باشید.
ـ بخصوص در یک ماه اول زندگی باید از شیر خشکی استفاده کرد که منشأ شیر داشته باشد.
ـ در انتخاب شیر جایگزین شیر خود دقت نمائید.
ـ پیشنهادهای مربوط به مخلوط کردن روی برچسب را باید به دقت اجرا کنید.
ـ مخلوط کردن شیر جایگزین شیر باید تا موقعی ادامه یابد که همه پودر در سوسپانسیون حل شده و تکه های یزرگ پودر در سطح یا ته ظرف باقی نماند.
ـ شیر جایگزین باید در آب معلق بماند و ته نشین نشود.
ـ زیاد مخلوط شدن شیر خشک ایجاد کف زیاد و جدا شدن چربی و تشکیل یک لایه روغنی در سطح ظرف می کند.
● خوراک آغازین:
مصرف زود هنگام خوراک خشک مهمترین عامل موثر در انتقال گوساله جوان از حالت متابولیسم و هضم پیش از نشخوار به وضعیت حیوان نشخوار کننده بالغ می باشد.
فرآورده های تخمیر اسیدهای چرب فرار(VFA) بویژه اسیدهای پروپیونیک و بوتیریک که از تخمیر کنسانتره حاصل می شوند، عامل رشد و تکامل بافتهای شکمبه می باشند.
بمحض از شیر گرفتن گوساله و انتقال به خوراک جامد, مشکلات بیماری مخصوصا اسهال , روند کاهشی نشان می دهند .
محتوای پروتئین خام جیره آغازین باید در حدود ۲۰ الی ۲۲ در صد در نظر گرفت.
میزان انرژی (NEL) جیره آغازین باید در حدود ۹/۱ باشد.
شکل فیزیکی بویژه اندازه ذرات خوراک در آماده سازی خوراکهای آغازین برای گوساله ها فوق العاده مهم می باشند. کنسانتره نباید زیاد آردی و نرم باشد زیرا نتیجه عکس روی رشد شکمبه خواهد داشت.
حجم خوراک مایع تغذیه شده(بیشتر از مقادیر مصرف ماده جامد) موجب کاهش مصرف خوراک می شود.
جثه حیوان و دسترسی به آب نیز بر مصرف خوراک تاثیر دارند.
به ازای هر لیتر آب مصرفی بیشتر، مصرف خوراک خشک به میزان ۸۲ گرم در روز افزایش می یابد و افزایش وزن هم به مقادیر ۵۶ گرم بیشتر می شود.
کیفیت جیره مایع بر میزان مصرف خوراک خشک موثر است.
در گوساله هائی که شیر دریافت می کند تا بیش از ۶۵% افزایش وزن بدن به میزان مصرف خوراک آغازین بستگی دارد و بعد از شیر گیری گوساله، باید انتظار داشت که تغییرات در مقادیر مصرف خوراک آغازین اثر زیادتری بر افزایش وزن گوساله داشته باشد.
گوساله های جوان باید تا حد ممکن در سنین اولیه به مصرف خوراک خشک تشویق شوند. این امر برای تکامل پوشش شکمبه – نگاری مورد نیاز برای عملکرد خوب اهمیت اساسی دارد.
استقرار جمعیت میکروبی بستگی به پیش سازهایی دارد که خوراک خشک آنرا فراهم می کند.
● علوفه:
مصرف علوفه قبل از شیر گیری سبب کاهش سرعت تکامل پرزهای شکمبه می شود . چون اسیدهای چرب لازم برای رشد پاپیلاهای شکمبه را تولید نمی کند.
اما برای عادت دادن گوساله به مصرف علوفه بهتر است برگ یونجه را بعنوان بخش علوفه ای با کیفیت بالا از حدود سن ۲ ماهگی در اختیار گوساله قرار داد.
● آب:
برای رشد و تکثیر میکروارگانیسمها نیاز به یک محیط آبکی دارند. برای تأمین این محیط آب تازه و تمیز را در اختیار گوساله ها قرار دهید.
مصرف آب مصرف کنسانتره را بالا خواهد برد.
آب را می تواند از ۳ روزگی و همراه با شروع مصرف جیره آغازین در اختیار گوساله ها قرار داد.
● قطع شیر:
زمان قطع شیر وقتی است که گوساله شما ۳ روز متوالی مقدار ۵/۱ الی ۲ کیلوگرم کنسانتره را دریافت می کند. بنابراین برای اینکه بتوانید گوساله را زود از شیر بگیرید، باید او را به خوردن بیشتر کنسانتره ترقیب کنید.
با مدیریت صحیح گوساله های هلشتاین را می توان در حدود ۶ هفتگی از شیر گرفت.
در رمان قطع شیر به وضعیت بدنی گوساله توجه کنید. اگر گوساله شما لاغر است بهتر است چند روز دیگر به دادن شیر به او ادامه دهید.
در زمان قطع شیر از سلامت گوساله مطمئن شوید.
گوساله را حداقل به مدت ۵ روز بعد از شیر گیری تحت نظر داشته باشید تا مطمئن شوید قطع شیر به گوساله شما آسیبی نرسانده باشد.
قطع شیر به دو صورت ناگهانی یا تدریجی انجام می شود . برای انتخاب این روشها در مزرعه خود با دامپزشک یا کارشناس خود مشورت کنید.
● اقدامات مدیریتی و بهداشتی
▪ از بین بردن شاخ:
از بین بردن شاخ برای کنترل بهتر گاوها و جلوگیری از صدمات احتمالی صورت می گیرد.
این کار با خمیر ( پماد) شاخسوز انجام می شود.
از بین بردن شاخ باید در روز ۷ الی ۱۰ زندگی و با مشاهده تکمه شاخ باید انجام گیرد. این کار شوک و تنش کمتری در گوساله ایجاد می کند.
برای انجام کار ابتدا موهای اطراف تکمه شاخ را بتراشید، سپس پماد را به اندازه یک دوریالی روی تکمه شاخ قرار دهید.
برای اینکه از جاری نشدن پماد به روی صورت و چشمها مطمئن شوید بهتر است از وازلین دور تکمه شاخ استفاده کنید.
در استفاده از هر نوع پماد شاخسوز بهتر است دستورات روی برچسب پماد را بدقت مطالعه کنید.
در استفاده از پماد حتماً از دستکش استفاده کنید.
▪ قطع سرپستانکهای اضافی:
این کار باید در روز ۷ الی ۱۰ زندگی انجام شود.
تشخیص سرپستانک اضافی را به عهده دامپزشک یا تکنسین باتجربه بگذارید.
برای قطع سرپستانکها اضافی حتماً تمام نکات بهداشتی را رعایت کنید.
▪ جلوگیری از عادت مکیدن:
جا دادن گوساله ها در جایگاه انفرادی و استفاده از سطل تا حد زیادی باعث از بین رفتن عادت مکیدن می شود .
گاهی این عادت در بعضی گوساله ها مشاهده می شود که ممکن است در سنین بالاتر نیز مشاهده شود. این موضوع بخصوص در گوساله های ماده اهمیت دارد چراکه مکیدن پستان یک گوساله توسط گوساله ای که عادت به مکیدن دارد علاوه بر افزایش انتقال عوامل بیماریزای احتمالی باعث ورم پستان و گاهی کوری پستان می شود.
برای جلوگیری از این عادت، وسیله ای وجود دارد که به بینی گوساله وصل می شود که در موقع مک زدن باعث ناراحتی در خود و گوساله دیگر در موقع مکیدن می شود.
● جایگاه گوساله:
ـ جایگاه گوساله باید جایی بنا شود که بتوان به آسانی فضولات آنرا خارج نمود.
ـ جایگاه گوساله باید به نحوی باشد که دسترسی به مواد بستر و غذا باشد.
ـ گوساله نباید دور از نظر باشد . بهترین محل نزدیک زایشگاه و یا در کنار آن است .
ـ برای جلوگیری از انتشار بیماری باید جایگاه گوساله را کمی دوراز جایگاه دامهای بالغ بنا نمود.
ـ جهت گوساله دانی باید به نحوی باشد که زهکشی در آن بخوبی صورت گیرد و بادهای زمستانی زیاد به داخل آن نفوذ نکند و در تابستان حداقل نور خورشید و در زمستان حداکثر نور خورشید به داخل آن بتابد.
ـ لایه نازک عایق کمک می کند تا حرارت در زمستان کمتر به خارج نفوذ کند و در تابستان نیز خیلی گرم نشود.
ـ تهویه در جایگاه گوساله حیاتی است که می تواند طبیعی یا مصنوعی توسط هواکشها در جایگاه بسته حاصل شود. تهویه کافی و دایمی باعث کنترل رطوبت ، حرارت و بو در جایگاه در طول سال می شود.
● علائم تهویه
ـ جمع شدن قطرات آب زیر سقف و دیوارها
ـ یخ زدن آنها در فصل سرد
ـ بوی زننده
ـ رطوبت زیاد
ـ اغلب ساختمانهای گوساله دانی طوری ساخته می شوند که برای خروج هوا قدری فاصله بین سقف و دیوارها وجود داشته یاشد.این کار به تهویه کمک می کند.
ـ در جایگاه باز جریان حرکت هوا باید از سمت گوساله دانی به سمت دامهای بالغ باشد و در جایگاه بسته دستگاههای تهویه باید طوری کار گذاشته شوند که هوای داخل جایگاه دامهای بالغ به طرف دامهای بالغ کشیده شود.
ـ برای پخش یکنواخت گرما و اجتناب از خیس و کثیف شدن کف جایگاه ، باید شیب مناسب در کف ایجاد گردد و ادرار و آب ناشی از شستشو دورن فاضلاب ریخته شود و به خارج هدایت گردد.
ـ کف بهتر است از بتون ساخته شود که با شیب مناسبی به فاضلاب منتهی گردد.
ـ به طور کلی زایشگاه و گوساله دانی احتیاج به نظافت بیشتری دارند .بنابراین طرح ساختمانی در آنها باید به نحوی باشد که تمیز کردن آنها آسان باشد.
ـ بستر در جایگاه گوساله از اهمیت بسیاری برخوردار می باشد.
ـ کاه غلات ( بلند یا خرد نشده) دارای رنگ روشن ، بوی خوب و قابلیت جذب رطوبت مناسب است و بستر خوب وگرمی را تشکیل می دهد.
ـ اگر قیمت کاه بالاست ، پوست خرد شده درخت ، خاک اره ، تراشه چوب و غیره را میتوان به کار برد. اما تا حد امکان از این مواد استفاده نکنید.
ـ بستر باید حتی الامکان هر روز تعویض شده و قسمتهای مرطوب آن برداشته شود.
ـ جایگاه انفرادی برای گوساله ها بسیار مناسبتر از آغلهای گروهی می باشند.
ـ در جایگاه انفرادی گوساله ها باید از اجرام ، تغییر ناگهانی درجه حرارت و رطوبت محافظت شوند.
ـ آغلهای انفرادی به دودسته ثابت (بتونی)و متحرک( اغلب فلزی)تقسیم می شوند.
▪ از مزایای جایگاه انفرادی می توان به موارد زیر اشاره کرد:
ـ عدم تماس گوساله ها باهم که موجب کاهش گسترش عوامل بیماریزا به حداقل ممکن می شود.
ـ امکان بازدید هر رأس گوساله را به منظور دریافت حالات سلامتی یا بیماری آنها با آسانی فراهم می کند .
ـ از مکیدن ناف گوساله بوسیله یکدیگر جلوگیری می نماید.
ـ امکان تمیز ، شستشو و ضد عفونی نمودن جایگاه به آسانی فراهم می شود.
ـ می توان کف آن را بوسیله بستری از کاه یا کلش کاملاً خشک و پاک نگهداشت.
ـ جیره یا شیر هر گوساله را می توان به میزان جثه هرگوساله به آسانی در اختیار آن قرار داد.
ـ از بروز بیماریهای تنفسی در اثر جایگاه مرطوب و پخش میکروبها جلوگیری می کند.
ـ البته لازم به ذکر است جایگاههای انفرادی تعدا گارگر بیشتری را لازم دارد.
● خصوصیات جایگاه انفرادی:
این جایگاه باید در سطحی قرار گیرند که عمل زهکشی در آن بخوبی صورت گیرد.
ظرف غذا(علوفه و کنسانتره ) باید در داخل آغل قرار گیرد.
برای ایجاد تهویه مناسب در تابستان بهتر است در قسمت بالای دیوار عقب جایگاه دریچه ای ایجاد گردد که براحتی باز و بسته گردد.
▪ ابعاد جایگاه انفرادی ثابت را معمولا به صورت زیر در نظر می گیرند:
ـ ۱۲۰ سانتی متر عرض
ـ ۱۸۰ سانتی متر طول
ـ ۵ سانتی متر شیب در کف به سمت فاضلاب
ابعاد جایگاه انفرادی متحرک این مقادیر کمتر می باشدو معمولاً برای ساختن این نوع جایگاهها از میله های فلزی استفاده می شود که کف آن را با مواد بستری مناسب می پوشانند. از این آغلها بخصوص در یک هفته اول که گوساله ها حساس هستند می تواند مورد استفاده قرار گیرند.این آغلها کار پرورش گوساله ها را با مشکلات بهداشتی بسیار کمتری میسر می سازد. بخصوص که این آغلها براحتی قابل شستشو بوده و ضد عفونی کردن و شعله دادن آن راحتتر می باشد. معمولا تعدادی از این آغلهای انفرادی را دریک فضای بسته در شرایط کنترل شده قرار می دهند که گوساله ها در یکهفته اول زندگی که دوره بحرانی است تحت کنترل بیشتری باشند. بعد از تخلیه باکس از گوساله باید باکس رابدقت شستشو و ضدعفونی کرد.
از روش مناسب برای مبارزه با حشرات استفاده کنید.
گوساله ها را باید بعد گرفتن از شیر ( ۱ هفته بعنوان استرس از شیر گیری در نظر گرفته می شود) از جایگاه انفرادی خارج کرده و در آغلهای گروهی در گروه سنی بالاتر قرار داد.در این جایگاهها معمولا ۳ تا ۵/۳ متر مربع فضا ، برای هر رأس گوساله در نظر گرفته می شود.
پس از تخلیه آغل از یک گوساله و قبل از قرار دادن گوساله دیگر در آن در صورت متحرک بودن باید محل آنرا را تغییر داد و در صورت ثابت بودن باد بستر و کف آنرا کاملاً جمع آوری و ضدعفونی نمود و حدود ۱۵ سانتی متر سنگ آهک خرد شده در آن قرار داد ( سنگ آهک برای ضد عفونی کف و جذب رطوبت بسیار مناسب می باشد.
کف جایگاه باید قابلیت تمیز کردن کافی باشد چون در پیشگیری از بیماری مفصلی بسیار موثر است.طی ۳ روز اول زندگی بویژه در ۲۴ ساعت اول ناف راه مناسبی برای ورود عفونت است و بدیهی است که احتمال استقرار عفونت در یک بستر خیس و کثیف بسیار بیشتر از یک بستر خشک و تمیز است.
جای ظرف آّب و کنسانتره باید در جایگاه انفرادی در نظر گرفته شود و براحتی قابل دسترس باشد.

وبگردی
اشراف متواضع!
اشراف متواضع! - افرادی هستند که در دروس زندگی میکنند اما ماشین زیر پایشان پراید است. افرادی که چند ده میلیون از جوجه‌مایه‌دارهای پدرریشو میگیرند که خوب تربیتشان کنند برای مدیر شدن در جمهوری اسلامی و بعد چند هفته در سال هم آنها را می‌برند اردوی جهادی تا از نزدیک ببینند فردا که به لطف جیب پدر در کنکور ترکاندند و مدرک معتبر گرفتند و مدیر شدند قرار است به چه بدبختهای مستضعفی که بخاطر پول نداشتن در آموزش و پرورش رایگان…
پدیده آلاچیق نشین‌ها در قلب شهر
پدیده آلاچیق نشین‌ها در قلب شهر - اینجا زندگی یخ زده است، اینجا درست در وسط شلوغ‌ترین نقطه شهر ری، در گوشه به گوشه بوستانی که قرار بود زیر آلاچیق هایش، انسان‌ها در کنار عزیزان، قهقهه‌های شادیشان فضا را لبریز کند.
زاکانی: خطاهای برادر رئیس جمهور فاجعه است!
زاکانی: خطاهای برادر رئیس جمهور فاجعه است! - علیرضا زاکانی فعالی سیاسی مهمان برنامه«رو در رو» بود و در این برنامه واکنش تندی نسبت به حسین فریدون(برادر رئیس جمهور) نشان داد.
شویِ زنان گزینشی! برای حفظ آبرو
شویِ زنان گزینشی! برای حفظ آبرو - اما حقیقت این شویِ توهین‌آمیز، آبروداری آقایان مسئولین در مقابل نماینده فیفا و ای‌اف‌سی فشار این مقام‌ها برای ورود زنان به ورزشگاه است.
چالش جدید با نام «نوه آیت‌ا... یزدی»!
چالش جدید با نام «نوه آیت‌ا... یزدی»! - روز پنجشنبه تصویری در فضای مجازی منتشر شد که قابل تامل بود. زهرا تخشید نوه آیت‌ا... یزدی است که با انتشار تصویری که از دانشگاهش در نیویورک منتشر کرده بود، نوشت: «عکسی که دیروز عصر از دانشگاهم گرفتم با چراغ‌های همیشه روشنش».
روایت تجاوز عجیب به بازیگر لبنانی سریال «حوالی پاییز»
روایت تجاوز عجیب به بازیگر لبنانی سریال «حوالی پاییز» - ماجرای تجاوز به آن ماری سلامه، بازیگر زن عرب سریال تلویزیونی صدا و سیمای ایران.
عکس | همسر جدید نماینده سابق اردبیل در آمریکا
عکس | همسر جدید نماینده سابق اردبیل در آمریکا - «نورالدین پیرموذن» نماینده سابق اردبیل در مجلس شورای اسلامی که سالهاست در آمریکا زندگی می‌کند چند عکس از خود و همسر جدیدش را در اینستاگرام منتشر کرده است.
گزارشی تکان دهنده از تولید و توزیع سیب زمینی و پیاز سمی در کشور
گزارشی تکان دهنده از تولید و توزیع سیب زمینی و پیاز سمی در کشور - در این گزارش اسنادی ارائه میشود که یک واقعیت عجیب را بازگو میکند.