شنبه ۳۰ دی ۱۳۹۶ / Saturday, 20 January, 2018

فیزیولوژی غده آدرنال


فیزیولوژی غده آدرنال
● غدد فوق کلیوی (Adrenal )
این غدد روی کلیه ها قرار دارند و وزن هر غده حدود ۵ گرم است. هر غده از دو بخش قشر(Adrena Cortex ) و مغز ( Adrenal Medulla) تشکیل شده است که هر بخش هورمون های جداگانه ای ترشح می کنند.
● بخش قشری غده آدرنال
اهمیت قشر غده آدرنال از مغز یا مدولای آن بیشتر است. بطوریکه برداشتن این بخش موجب مرگ می شود در حالیکه تخریب و یا برداشتن بخش مدولا فقط اختلالاتی را ایجاد می نماید.قشر غده آدرنال هورمون هایی با عنوان کورتیکوستروئید را تولید می کند که از جنس استروئید هستند. قشر آدرنال به ترتیب از خارج به داخل از سه لایه تشکیل شده است که عبارتند از :
▪ بخش گلومرولا که نسبتا نازک بوده و ترشح مینرالوکورتیکوئیدها مانند آلدوسترون را بر عهده دارند که در متابولیسم ترکیبات معدنی بویژه سدیم و پتاسیم نقش دارند.
▪ بخش فاسیکولا که ضخامت بیشتری دارد و ترشح گلوکوکورتیکوئیدها مانند کورتیزول و کورتیکوسترون را بر عهده دارد که بر متابولیسم مواد قندی اثر گذاشته و قند خون را زیاد می کنند. ▪ همچنین بر متابولیسم پروتئین ها و چربی ها نیز نقش دارند.
▪ بخش رتیکولا که در مجاورت قسمت مرکزی غده آدرنال قرار دارد ترشح آندروژن ها را بر عهده دارد که فعالیت آنها شبیه هورمون های جنسی نر و ماده می باشد.
● اثرات فیزیولوژیک هورمون های قشر آدرنال
هورمون های قشر آدرنال دارای دو اثر مهم مینرالوکورتیکوئیدی و گلوکوکورتیکوئیدی و اثرات ضعیف آندروژنی هستند. تقریبا تمام اثرات گلوکوکورتیکوئیدی مربوط به کورتیزول و اثرات مینرالوکورتیکوئیدی مربوط به آلدوسترون است.کورتیزول دارای اثر مینرالوکورتیکوئیدی مختصری نیز است ولی اثر آلدوسترون در احتباس سدیم ۵۰۰ برابر قوی تر از کورتیزول است. با توجه به میزان ترشح آلدوسترون ( ۱۵۰ میکروگرم) و کورتیزول (۲۰ تا ۲۵ میلی گرم) در شبانه روز مسلم است که اثرات گلوکوکورتیکوئیدی منحصر به کورتیزول است و این هورمون بعلت ترشح بسیار زیادتر از آلدوسترون، قسمتی از اثرات مینرالوکورتیکوئیدی در بدن را نیز انجام می دهد.
● اثرات گلوکوکورتیکوئیدها :
به علت پخش گیرنده های کورتیزول در نقاط مختلف بدن این هورمون آثار فیزیولوژیک وسیعی را در همه جای بدن موجب می شود. مهمترین اثر کورتیزول افزایش مقاومت بدن در مواقع استرس و تداوم حیات است.اثرات عمده کورتیزول عبارتند از :
۱) اثر در سوخت و ساز مواد قندی :
اثر اصلی کورتیزول هنگامیکه گلوکز مورد احتیاج نباشد، افزایش ذخیره گلیکوژن در کبد و به مقدار کمتر در عضلات و قلب است. ولی در شرایط بی غذایی موجب می شود که بافتهای مهم بدن گلوکز کافی دریافت کنند، اگر فردی از خوردن غذا خودداری کند پس از مدتی ذخیره گلوکز تمام می شود، در صورتیکه وجود گلوکز برای فعالیت مغز ضروری است. در چنین شرایطی کورتیزول از طرق مختلفی قند خون را افزایش می دهد.
۲) اثر بر سیستم عصبی :
تغییرات میزان کورتیزول سبب تغییراتی در آستانه حس ها ، حافظه ، هوش و تمرکز مغزی می شود. این اثرات در کمبود کورتیزول بصورت افسردگی ، خمودگی و ندرتا روان پریشی و نیز تغییراتی در حس های شنوایی، چشایی و بویایی می گردد. این تغییرات احتمالا از طریق کاهش جریان خون مغزی و اثر بر هدایت جریان های عصبی و تحریک پذیری سلول های عصبی ایجاد می شوند.
۳) اثرات ضد التهابی :
کورتیزول از طریق کاهش نفوذپذیری مویرگ ها از نشت پلاسما بداخل بافتها جلوگیری کرده و سبب کاهش التهاب و التیام سریعتر زخم ها می گردد
همچنین کورتیزول در متابولیسم مواد پروتئینی و چربیها، در حفظ فشار خون طبیعی ، مقاومت عضلات، افزایش اسید معده ، در تکامل رشد ریه در جنین، جذب آب و سدیم در کلیه ها ، کاهش لنفوسیت های خون و در بعضی از حیوانات در شروع و ادامه زایمان نقش موثری ایفا می نماید.
● اثرات مینرالوکورتیکوئیدی:
اگر چه بعضی از استروئید های قشر آدرنال مانند کورتیکوسترون و کورتیزول دارای اثرات مینرالوکورتیکوئیدی هستند ولی مهمترین مینرالوکورتیکوئید در انسان آلدوسترون است که دارای اثرات زی ر می باشد:
۱) کاهش دفع سدیم از ادرار
۲) افزایش دفع پتاسیم و یون هیدروزن در ادرار
۳) افزایش جذب آب در کلیه و جلوگیری از هدر رفتن آب بدن
● اثرات آندروژنی:
در قشر غده آدرنال چند هورمون جنسی نر ( آندروژن ) و به مقدار کمتری هورمونهای جنسی ماده ( استروژن و پروژسترون ) ساخته می شوند. آندروژن های قشر آدرنال در جنس نر به رشد اندام های جنسی در دوران کودکی کمک می نمایند.آندروژن های قشر آدرنال اثرات خفیفی در زنان نه تنها قبل از بلوغ بلکه در سراسر زندگی دارند.قسمت زیادی از رشد مو های زیر بغل و زهار در زنان ناشی از عمل این هورمون هاست. در زنان اگر ترشح آندروژن های قشر آدرنال از حد طبیعی بیشتر شود ، نشانه هایی از صفات ثانویه جنسی مردانه مانند بم شدن صدا ، پرمویی (Hirsutism ) کاهش رشد پستان ها و بزرگ شدن کلیتوریس(Clitoris ) ظاهر می گردد.که به این اختلال سندرم آدرنوژنیتال گویند.
● هیپوکورتیکوئیدی و هیپرکورتیکوئیدی:
کمبود هورمون های قشر غده آدرنال(هیپوکورتیکوئیدی ) باعث بیماری آدیسون(Addison ) و افزایش غیر طبیعی آنها موجب بیماری کوشینگ می شود. در بیماری آدیسون که در اثر تحلیل و کوچک شدن قشر آدرنال ایجاد می شود، حجم خون و فشار آن و بازده قلبی کاهش می یابد و ضعف و رخوت عمومی همراه با پیگمنتاسیون ( ایجاد لکه های قهوه ای و سیاه ) در نواحی نازک پوست بویژه در مخاط لب ها و نوک پستان ها می گردد. اگر بیمار درمان نشود در ظرف چند روز تا چند هفته بعلت ضعف شدید و شوک گردش خونی می میرد.
در بیماری کوشینگ که از رشد بیش از حد قشر آدرنال(هیپرکورتیکوئیدی ) به وجود می آید، بافت چربی در نواحی گردن و پشت افزایش می یابد ولی دست و پا ها لاغر می شوند، ضعف عضلانی عارض می شود و پوست نازک و استخوان ها شکننده شده و افسردگی و اضطراب و اختلال در حافظه نیز ایجاد می شود.بعلاوه در این بیماران صورت خیزدار و پف کرده و حاوی جوش های فراوان همراه با رشد زیاد مو در صورت مشاهده می گردد.
● تنظیم ترشح کورتیکوستروئیدها
ترشح کورتیزول و کورتیکوسترون و آندروژن های غده آدرنال به وسیله هورمون آدرنوکورتیکوتروپین(ACTH ) که محرک قشر آدرنال است و از هیپوفیز قدامی ترشح می شود، تنظیم می گردد. ترشح ACTH نیز به نوبه خود توسط فاکتور آزادکننده کورتیکوتروپین(CRF ) تنظیم می شود.
درد و ناراحتی های عصبی و روانی با تاثیر بر هیپوتالاموس ، ترشح CRF را افزایش می دهند که در نتیجه آن به افزایش ترشح کورتیکوستروئید ها منجر می شود.بالا رفتن میزان کورتیزول در خون با اثر مستقیم بر هیپوتالاموس و هیپوفیز باعث کاهش ترشح CRF و ACTH می گردد.بر عکس هنگام کاهش کورتیزول در خون ترشح هورمون های مذکور افزایش می یابد. ترشح هورمون های کورتیزول و CRF و ACTH در شبانه روز حالت نوسانی دارد ، بطوریکه در ساعات اولیه صبح زیاد و در هنگام غروب کم است.


منبع : پایگاه مقالات علمی ملاصدرا

مطالب مرتبط

رشد پیش از تولد در انسان


رشد پیش از تولد در انسان
و همانا ما انسان را از نطفه‏ای مرکب و ممزوج خلق کردیم تا او را آزمایش‏ کنیم ، پس شنوا و بینایش کردیم ، همانا راه را نیز به او نشان دادیم ،حال با خود اوست که سپاسگذاری نماید یا کفران نعمت . که اگر در راه راست قدم گذارد به سعادت می رسد و گر کفران نعمت کند ، منحرف می شود (سوره دهر/آیه . ۳ ).
رشد در انسان از زمان لقاح آغاز می شود وانسان زندگی خود را با نفوذ ۲۳ کروموزوم از اسپرم مرد که چیزی شبیه بچه قورباغه است به دیواره ی تخمک و در نتیجه رها سازی ۲۳ کروموزوم مادر در اثر شکسته شدن هسته ی درونی تخمک ، آغاز می کند . در واقع این حرکت اسپرم مرد به سوی لوله ی رحم و بارور کردن تخمک در راه رسیدن به رحم را لقاح گویند .
از این زمان است که رشد قبل از تولد در انسان تا پایان دوران بارداری به سه مر حله ی کلی تقسیم می شود ، که هر کدام از این مراحل ، مراحل جزعی بسیاری را درخود جای داده اند .
مراحل کلی رشد :
۱) مرحله ی تخمک
۲) مرحله ی رویان
۳)مرحله ی جنینی
▪ مرحله ی تخمک :
این مرحله بین صفر تا بیست ویک روزطول می کشد و در آن ، رشد اول با تشکیل تخم آغاز می شود . روز دوم وسوم این مرحله شامل همان مراحل اولیه ی شکافتگی و روز چهارم وپنجم نیز مرحله ی بلاستوسیت است که به صورت مستقل آغاز می شود در واقع بلاستوسیت همان مرحله ای است که تخم بارور شده شروع به تقسیم شدن می کند و در همان تقسیم سلولی به سمت دیواره ی رحم حرکت می نماید در روز ششم بلاستوسیت به مرکز دیواره ی عصبی رحم که محل لانه گزینی تخمک لقاح یافته است می چسبد و طی چند روز توده ای که شامل سلول های بیرونی و درونی است را تشکیل می دهد . سلول های بیرونی این توده که با نام علمی تروفوبلاست معروف است در نهایت نقش پوشش حفاظتی و منبع تغذیه ی را بازی کرده و سلول های درونی نیز تبدیل به جنین می شوند ، به این ترتیب مرحله ی تخمک به پایان می رسد .
▪ مرحله ی رویان : مرحله ی رویان از هفته ی دوم تا پایان ماه دوم ادامه دارد و در این میان جنین رابطه ی خود را با مادر آغاز می کند و در رشد خود به صورت سه لایه ی مجزا تفکیک می شود که هر یک مسئول ساختن قسمتی از اندامها ی جنین می باشند .
الف) اکتودرم ( لایه ی خارجی )
ب ) مزودرم ( لایه ی میانی )
پ ) آ ندودرم ( لایه ی درونی )
ـ اکتودرم (لایه ی خارجی ) : اکتودرم نهایتا&#۰۳۹; اندام های حواس پنجگانه ، ناخن ، مو ، پوست ، دندان ، غددپوستی و سیستم اعصاب را می سازد .
ـ مزودرم (لایه ی میانی ) :در این لایه دستگاههای وابسته به گردش خون ، دستگاه سیستم اسکلتی و عضلانی و دفع رشد می کنند .
ـ آندودرم ( لایه ی داخلی ) : دستگاه حاضمه ، گوارشی ، کبد ، شش ها ، نای و برخی دستگاههای وابسته به غدد مانند غدد تیرویید ، بزاغی ، تیموس ، انواع غدد داخلی و غیره نتیجه ی تکامل این لایه می باشد.
ـ مرحله ی جنینی : سومین دوره ی رشد پیش از تولد دوران جنینی است که ا ز پایان ماه دوم تا تولد ادامه دارد . و در این مدت دستگاه های مختلف بدن که از دوره های قبل ناقص مانده است به طور کامل رشد یافته تکامل می یابند و کم کم شروع به کار می کند .
دورا ن رشد قبل از تولد را می توانیم همچنین به سه دوره ی سه ماهه ی کلی نیز تقسیم کرد :
الف) دوره ی سه ماهه ی اول :
ـ ماه اول : در ماه اول تقسیم سلولی انجام شده و آرایش صفحه ی رویانی به سوی اندام های جدید رشد پیدا خواهد کرد ، این همان مرحله ای است که سه لایه ی سلول که شامل اکتودرم ، مزودرم وآندودرم است تشکیل شده و شروع به ساختن اندام های مختلف بدن می کنند .در پایان ما ه اول جنین یک چهارم اینچ می شود و دستها و پاهای نخستین جنین کم کم مشخص می شود .
ـ ماه دوم : اندازه ی جنین در حدود یک و یک دوم افزایش پیدا کرده ، رشد صورت ، گردن آغاز و ماهیچه ها و غضروف استخوانی نیز تشکیل شده و رشد می کند .
ـ ماه سوم : در این ماه سلول ها به تدریج شروع به ترشح یک ماده ی محرک مثل صفرا می کند که در درون روده ترشح می شود ، کلیه ها شروع به کار می کنند ، استخوان ها و ماهیچه ها رشد تکمیلی خود را دنبال می کنند و در پایان ماه سوم حرکات خود به خودی دست ها ساق پا و انگشتان ممکن می شود .
ب) دوره ی سه ماهه ی سوم :
ـ ماه چهارم : در ماه چهارم کم کم قسمت های پایین بدن مشخص می شود رشد این قسمت ها در این مرحله سریع تر از قسمت های دیگر بدن است ، از مشخصه ی این دوره درست شدن پشت بدن دست ها و پاها و پایان رشد انگشتان است و جنین شروع به پرتاب کردن دست به طرف بیرون می کند .
ـ ماه پنجم : رشد پوست به آخرین شکل خود می رسد غدد عرق چربی شکل پیدا می کند و فعالیت خود را آغاز می کند . همچنین در این ماه مو ظاهر شده ، فعالیت های بی اختیاری رخ می دهد و شکل جنین به پشت خم شده و چین می خورد .
ـ ماه ششم : پلک ها در این ماه باز و تکمه های چشایی بر روی زبان ظاهر می شوند .
دوره ی سه ماهه ی سوم :
ـ ماه هفتم : دستگاه های خود مختار ضروری بدن برای حیات در این زمان شروع به کار می کنند و حفاظ نیمکره های مغزی تقریبا مغز کاملی را می سازند .
ـ ماه هشتم نهم : در این ماه چربی به سرعت شکل گرفته چروک های روی پوست هموار و صاف می شوند رنگ قرمز پوست کمرنگ و جنین موقعیت خود را در داخل رحم مادر به صورت مختصر تغییر می دهد و فعالیت دستگاه های گوارشی جنین بالا میرود ضربان قلب جنین تند شده دستگاه مدفوع جنین کامل و پس از آن کودک در رحم مادر به صورت مستقل موجودیت پیدا می کند .
و در نهایت زندگی پیش از تولد کودک به پایان می رسد و کودک دور جدید زندگی خود را آغاز می کند .

وبگردی
سرگیجه پلاسکو
سرگیجه پلاسکو - وام ٣٠٠‌میلیون تومانی تبدیل به رویای آنها شده؛ داغ پلاسکو برای کسبه هنوز تازه است. وامی که بعد از سوختن پلاسکو در بوق و کرنا کردند، امروز فقط به یکی از ساکنان پلاسکو داده شده و سهم دیگر کسبه انتظار است.
عباس عبدی به سردارسلیمانی : جانفشانی‌ها تبدیل به سرمایه ملی نشده‌اند
عباس عبدی به سردارسلیمانی : جانفشانی‌ها تبدیل به سرمایه ملی نشده‌اند - یکی از موارد پیش‌آمده در این اعتراضات آتش‌زدن پرچم کشور بود که واکنش و تاسف بسیاری را برانگیخت؛ به طوری که مقام رهبری نیز به آن اشاره کردند. در آخرین واکنش‌ها...
کشتی قرآن مطلا و واقعیت جامعه
کشتی قرآن مطلا و واقعیت جامعه - خبر «قرآن مطلا» در روزهای اخیر احساسات بسیاری را جریحه­ دار کرده است. اگربه جامعه و واقعیت ­های آن سری بزنیم چه می توانیم بگوییم؟ گیریم که قران مطلا کار درستی است. آیا با توجه به وجود فقط 100 خانوادۀ زیر فقر در جامعه، باز هم باید برخلاف سیره رسول خدا و امیرمومنان(علیهما السلام) آنان را نادیده گرفت و به کاری ازین دست پرداخت؟ در آن صورت، آیا قرآن مطلا با سیره و سنت رسول...
ابعاد حقوقی جدال علی مطهری با آستان قدس
ابعاد حقوقی جدال علی مطهری با آستان قدس - 38 شرکت که جزء بزرگترین کارتل های اقتصادی کشور هستند، متعلق به آستان قدس است. بنابراین آستان قدس کنونی، آستان قدسی نیست که حضرت امام در نامه خود از آن سخن گفته‌اند.
مقایسه بودجه مراکز حوزوی با دانشگاه ها
مقایسه بودجه مراکز حوزوی با دانشگاه ها - به‌جز وزارت ارشاد، هیچ‌یک از این 40 ارگان و نهاد در قبال میلیاردها تومان بودجه‌هایی که دریافت می‌دارند پاسخگو نبوده نیستند.
ویدئویی از لحظات اولیه برخورد کشتی چینی با نفتکش سانچی و انفجار
ویدئویی از لحظات اولیه برخورد کشتی چینی با نفتکش سانچی و انفجار - ویدئویی از لحظات اولیه برخورد کشتی چینی با نفتکش سانچی و انفجار
فیلم/ گریه شدید وزیر کار در گفت‌و‌گوی تلفنی با خانواده خدمه نفتکش «سانچی»
فیلم/ گریه شدید وزیر کار در گفت‌و‌گوی تلفنی با خانواده خدمه نفتکش «سانچی» - علی ربیعی وزیر کار، رفاه و امور اجتماعی در گفت‌وگوی تلفنی با خانواده یکی از خدمه نفتکش «سانچی» اظهار همدردی کرد.
تصاویر هولناک از آخرین لحظات کشتی سانچی
تصاویر هولناک از آخرین لحظات کشتی سانچی - توقف عملیات خنک سازی و مهار آتش در شب گذشته، موجب رسیدن آتش به مخازن سمت چپ کشتی و انفجارهای شدید صبح امروز شد که در نهایت پس از چند ساعت به غرق شدن کامل نفتکش ایرانی انجامید.
عکس خواستگاری کریم انصاریفرد از دختر یونانی با زمرد گرانقیمت
عکس خواستگاری کریم انصاریفرد از دختر یونانی با زمرد گرانقیمت - رسانه های مطرح یونانی با انتشار تصاویری از رابطه عاطفی ملی پوش ایرانی باشگاه المپیاکوس با یک میلیاردر یونانی - آمریکایی پرده برداشتند و مدعی شدند این دو تصمیم خود را برای ازدواج قطعی کرده اند.
چرا حداد و ولایتی بیشتر از 50 شغل دارند؟
چرا حداد و ولایتی بیشتر از 50 شغل دارند؟ - بخشی از تکثر مسئولیت های بعضی چهره‌های سیاسی به بی‌اعتمادی نظام به افراد کارآمد برمی‌گردد و علت دیگر این موضوع، اعتماد غیرمعقول به این افراد است. با این حال این افراد هرچقدر هم که توانمند باشند، از نظر روان شناسی و انسان شناسی در بخشی از مسئولیت های خود ناموفقند.
فیلم نابغه ۱۰ ساله‌ طراح خودرو / قبلی هم انرژی هسته ای کشف کرده بود!
فیلم نابغه ۱۰ ساله‌ طراح خودرو / قبلی هم انرژی هسته ای کشف کرده بود! - فیلم - حسین عطایی ۱۰ سال دارد و در حوزه طراحی مفهومی خودرو فعالیت می کند. او ۶ اختراع ثبت شده دارد، مدرسه نمی رود و از دو شرکت تسلا و ولوو دعوت به همکاری شده است. او مشاور رییس سازمان برنامه و بودجه است. گفتگوی رضا رشیدپور با نابغه ١٠ساله طراحی خودرو را اینجا ببینید.
تست تصادف سمند در انگلیس / فقط با سرعت 50 کیلومتر در ساعت !
تست تصادف سمند در انگلیس / فقط با سرعت 50 کیلومتر در ساعت ! - تست برخورد جلوی خودرو با سرعت 50 کیلومتر در ساعت برای سمند TU5 ، توسط یکی از سازمانهای معتبر ارزیابی خودرو در انگلستان صورت گرفت.
فیلم جنجالی از حجت الاسلام قاسمیان در کرمانشاه
فیلم جنجالی از حجت الاسلام قاسمیان در کرمانشاه - این فیلم حواشی زیادی را در فضای مجازی به همراه داشته است.
جنجال نیوشا ضیغمی: من اصلا ایشان را آدم حساب نمیکنم
جنجال نیوشا ضیغمی: من اصلا ایشان را آدم حساب نمیکنم - اولین قسمت از برنامه هاردتاک کاکتوس را با صحبت های جذاب نیوشا ضیغمی در مورد خانواده و همسرش ، ماجرای صحبت های جنجالی یک هواپیما ، 8 سال احمدی نژاد و ...
    پربازدیدها