جمعه ۴ خرداد ۱۳۹۷ / Friday, 25 May, 2018

تخت سلیمان تکاب مجموعه ای پررمز و راز


تخت سلیمان تکاب مجموعه ای پررمز و راز
تخت سلیمان و مجموعه آثار باستانی آن یكی از مهم ترین و مشهورترین مراكز تاریخ و تمدن كشور ایران است.
مجموعه آثار تاریخی تخت سلیمان كه در كوهستان های غرب كشور و در محل بسیار مصفا و خوش آب و هوایی قرار گرفته، در زمان های قدیم دارای موقعیت سوق الجیشی حساس بوده است. بقایای مجموعه بر روی جبهه ای از سنگ در ۴۸ كیلومتری شمال شرق تكاب قرار گرفته در میان انبوهی از آثار طبیعی و مصنوعی مانند دریاچه ها، آبگرم ها، قبور كهنسال و ابنیه تاریخی دیگر احاطه شده است.
تخت سلیمان در زمان های پیش از تاریخ و دوران هخامنشی و اشكانی و ساسانی معبر شاهراه های عمده بود كه از طرف همدان به طرف ارمنستان و آسیای صغیر رفته و از لحاظ لشكركشی نیز اهمیت فوق العاده ای داشته و این مكان محل تلاقی و برخورد اقوام مختلف بوده است.
تخت سلیمان امروزی باقیمانده قلعه و آثار بزرگ و عمارات مخصوص برای سكونت موبدان بوده است كه در زمان اشكانیان و ساسانیان در نهایت آبادی و اوج قدرت بوده و در نتیجه حمله رومیان و تاخت وتاز اقوام عرب و مغول ویران شده و آثار تمدن آن از بین رفته است.
آتشكده آذرگشنسب كه در دوران اسلامی به تخت سلیمان شهرت یافت از وسیع ترین مجموعه بناهای ساسانی است كه تاكنون شناسایی و از زیرخاك بیرون آورده شده است. از گذشته های دور شرایط مناسب دره سرسبز و چشمه های همیشه جوشانش برای زندگی بسیار مناسب بوده است و خیلی زود مورد سكونت قرار گرفته و در دوره خسرو اول ساسانی (انوشیروان) با انتقال آتش مقدس از شیز قدیم (تقریباً ناحیه ای در جنوب دریاچه ارومیه) این منطقه بر اهمیت آن افزوده شد.
آتشكده آذرگشنسب كه آتشكده پادشاهان و سرداران بوده موقعیت جنگجویان را حفظ می كرده و به عنوان نماد وحدت كشور از احترام بالایی برخوردار بوده است به طوری كه بعد از پادشاهی اشخاصی از خاندان ساسانی آنها پیاده به این محل آمده و ضمن زیارت، تاج شاهی را بر سر می گذاشتند.
نخستین صحنه ای كه در روبه رو شدن با این مجموعه بی نظیر چشم را خیره می كند حصار عظیم دوره ساسانی است كه با ظاهری تدافعی به طول ۱‎/۱۲۰ كیلومتر و عرض حدوداً ۳‎/۸۰ متر به شكل بیضی، تمام مجموعه و دریاچه مقدس را احاطه كرده است.
در حالی كه هسته اصلی دیوارها از لاشه سنگ و ملات ساروج است پوشش بیرونی حصار را سنگ های بزرگ حجاری شده زینت بخشیده اند.
این حصار ۱۳ متر ارتفاع دارد و سالم ترین قسمت باقیمانده آن در جبهه غربی و جنوب غربی كه بخشی از آن به تازگی به شكل اولیه مرمت شده است.
حصار مربوطه دارای ۳۸ برج به صورت قوس در جبهه بیرونی بوده و دارای دو دروازه است. دروازه جنوب شرقی به علت زیبایی حجارهای بالای طاق و نیز آسیب ناچیز از اهمیت بیشتری برخوردار است.
آتشكده آذرگشنسب در ضلع شمالی دریاچه قرار گرفته و دارای نمایی چهارطاقی است كه درون آن محراب آتش قرار گرفته و راهروهای مخصوص مراسم عبادی اطرافش را فراگرفته اند.
جایی كه موبدان در حالی كه سرودهای مقدس اوستا را زمزمه می كردند در كنار آتشدان دهان خود را با پارچه ای می بستند تا با نفس خود آن را آلوده نسازند و دستكش به دست چوب های از قبل پاك شده را با انبر روی آتش قرار می دادند.
در سمت راست چهارطاقی دومین اتاق مهم این آتشكده یعنی «یزشن ـ گاه» قرار گرفته است كه در آن آتش را وقتی برای نیایش در معرض دید نبود، شعله ور حفظ می كردند.
در ضلع شمال غربی، ایوان بلند و شكوهمند ساسانی معروف به ایوان خسرو كه از آجر قرمز و ملات ساروج ساخته شده قرار دارد كه تنها دیوارهای باقی مانده هنوز به عنوان شاخص این مجموعه تلقی می شود.
این ایوان بلند كه برای اقامت پادشاهان ساسانی در زمان اجرای مراسم زیارت آتشكده آذرگشنسب، بار عام احداث شده است و به احتمال زیاد تاریخ ساخت آن مربوط به خسرو اول معروف به انوشیروان است.
از برخی تاریخ نویسان و جغرافیدانان دنیای قدیم در مورد شكوه، تزئینات سقف و ملزومات اشرافی بویژه تخت جواهرنشان سلطنتی طاقدیس این ایوان شاهی یادداشت هایی باقی مانده كه گویای توجه خاص شاهان ساسانی به رونق و شكوه این مكان مذهبی ـ سیاسی است.
تخت طاقدیس كه برحسب قرار گرفتن خورشید قابل چرخش و تنظیم بوده جنسی از عاج و چوب ساج و سایبانی از نقره و طلا داشته كه طاقی از طلا و لاجورد كه آسمان را با كواكب به تصویر می كشیده آن را دربرمی گرفته است.
همچنین باید به تالار ستون دار كه كاربرد آن هنوز قطعی نشده و به مقوله یك آتشكده دیگر یا كاخ قلمداد شده اشاره كرد. یكی از معابد شناسایی شده در تخت سلیمان تالاری است كه در ضلع شرقی آتشكده آذرگشنسب قرار دارد به دلیل تشابه سبك معماری احتمالاً مكانی بوده برای ستایش ایزد بانوی آب (آناهیتا) در اوستا «ایدوسیور آناهیته» چشمه ای است كه از كوهی افسانه ای «هوكیئویه» می جوشد. این روایت می تواند نشانگر اهمیت انتخاب این محل برای استقرار جایگاه مقدس طی هزاران سال و بخصوص در دوران ساسانی باشد.
تقریباً در قسمت جنوبی قلعه دریاچه زیبایی به شكل بیضی نامنظم به طول ۱۲۰ و به عرض ۸۰ متر و عمق ۴۵ تا ۶۵ متر پر از آب وجود دارد.
مسأله جالب توجه درباره این دریاچه این است كه این دریاچه هیچ وقت سرریز نمی شود و اگر جلوی جریان آب را نیز باز كنند از حجم آب كاسته نمی شود به همین خاطر دریاچه تخت سلیمان را دریاچه سحرآمیزی می دانند كه دارای ناشناخته های بسیاری بوده و بررسی ها و پژوهش های هدفمند را می طلبد.
با وجود این قلعه با عظمت تكاب در سال ۶۲۴ میلادی به واسطه حمله ارتش روم و شكست سپاهانیان خسرو دوم (پرویز) مورد غارت وتخریب و بی حرمتی واقع و از اعتبار آن كاسته شد و دیگر هرگز رونق پیشین را نیافت تا این كه در دوره ایلخانان مغول، آباقاخان با انجام تعمیرات وسیع و احداث بناهای جدید به روی شالوده بناهای ساسانی از این مكان به عنوان تفرجگاه و شكارگاه خود استفاده كرد و بعد از ایلخانان مغول این مكان به صورت شهرك كم اهمیتی با مشاغل متنوع تا قرن ۱۱ هـ.ق به حیات خود ادامه داد و تا زمانی كه هیأت آلمانی به سرپرستی رودلف ناومان در سال ۱۹۶۰ نخستین گمانه ها را در این محل آغاز كردند متروك ماند.
بعد از به ثبت رسیدن مجموعه ساسانی تخت سلیمان تكاب به عنوان چهارمین اثر ایرانی در فهرست آثار جهانی از سوی سازمان یونسكو تلاش هائی جهت آشكار شدن رازهای سر به مهر این مجموعه آغاز شده كه هنوز هم بی وقفه ادامه دارد. در نتیجه در این كاوش ها و حفاری ها قسمت های مختلف این مجموعه شناسایی و مداركی به دست آمد كه نشان می دهد پس از مرگ آباقاخان، بناهای كاخ شكار مجموعه نیز تخریب و بلافاصله در اواخر همان دوره مجموعه تخت سلیمان به شهركی تبدیل می شود كه بناهای عام المنفعه آن همچون بازار، مسجد، حمام، كارگاه های صنعتی و حتی تعدادی از منازل مسكونی با مصالح كاخ شكار آباقاخان در اطراف دروازه شمالی و قبرستان ساكنان شهرك مذكور در قسمت بیرونی مجموعه شكل گرفته است.
اما در خصوص این مجموعه توجه به دو نكته ضروری است اول این كه در جغرافیای تاریخی ایران، شهر شیز از پایتخت های بزرگ آذربایجان است كه بعدها مركز بزرگ آتشكده عظیم شهر یاران ساسانی گردید و در ادبیات فارسی نام این آتشكده فراوان دیده می شود در اهمیت و توجه به آن نوشته اند كه سلاطین ساسانی برای بزرگداشت این جایگاه مقدس پای پیاده از تیسفون به زیارت این آتشكده آمده و در برابر آن زانو زده و اظهار عبودیت می كرده اند و اما نكته دوم این كه نظر به این كه علمای باستان شناسان و علاقه مندان به آثار تاریخی پیوسته در جست وجو و تفحص برای پیدا كردن مكان اصلی این آتشكده بوده و از روی اسناد و نوشته های پیشینیان مخصوصاً متون پهلوی و اوستا كنجكاوی نموده اند. بعضی محل این آتشكده را در نزدیك دریاچه ارومیه و برخی در شهر شیز دانسته اند كه تا پیش از حفاری این مطلب همچنان مكتوم و مورد بحث مانده بود.
حتی در فهرستی كه از آتشكده های زمان ساسانی به دست مورخین اسلامی تهیه و تنظیم شده محل آتشكده اعظم شهریاران ساسانی را در دو نقطه مثبت نوشته اند یكی شهر شیز و دیگری در محل تخت سلیمان است. اسكلت آتشكده بزرگ ساسانی پس از گذشت قرن ها، اختلاف كلی بین شیز و تخت سلیمان را برطرف كرده و روشن می سازد كه شهر شیز همان تخت سلیمان امروزی است كه مركز بزرگ ترین آتشكده زمان ساسانی بوده است و این امر اهمیت كاوش های علمی در تخت سلیمان را آشكار می كند.
مجموعه تخت سلیمان تكاب با مناظر و مواهب طبیعی خود و اطراف آن همچون تابلوی كم نظیری است كه چشم هر بیننده ای را به خود خیره می كند. آب های معدنی و نقاط دیدنی و كوهستان های سبز و خرم اطراف این مجموعه، از عوامل بسیار مهم جذب هر توریست و جهانگردی است.


منبع : روزنامه ایران

مطالب مرتبط

توریسم در بیستون

توریسم در بیستون
واژه «بیستون» كه امروزه به اشتباه بی‌ستون به معنای بدون ستون خوانده می‌شود، در زمان هخامنشی و شاید پیش از آن به صورت «بگستانه» یا «بغستانی» به معنی جایگاه خدا به كار می‌رفته است. در زمان‌های بعدی این واژه تغییر كرده و به صورت «بهیستان، باغستان، بستان و بیستون» به كار می‌رفته است.
آن‌گونه كه از نوشته‌ها «دیودور سیسیلی» تاریخ‌نویس یونانی برمی‌آید، این واژه در زبان یونانی به صورت «بغیستان» آمده است. هم او به نقل از كتزیاس روایت می‌كند كه ایرانیان، كوه بیستون را از آن خدای بزرگ خود می‌دانند.
از این روست كه داریوش بیستون را بهترین مكان برای یادمان خویش می‌یابد كه بر سر راه ماد به بابل قرار داشت.
بر این راه رفت و آمد پر جنب‌وجوشی حاكم بود و در امتداد آن تعداد زیادی سنگ‌نگاره دیگر دیده می‌شود كه برخی از آنها به دورانی بسیار كهن تعلق داشت. یكی از این نگاره‌ها به فرمان آنوبانی‌نی‌شاه‌لولوبی حدود ۲۰۰۰ ق.م كنده شده بود. در این نگاره آنوبانی‌نی با كمان و تبری در دست، پای خود را بر سینه دشمن مغلوب نهاده است و الهه ایشتار در حال دادن حلقه حكومت به او است و با طنابی كه در دست دارد دو اسیر دست بسته را پشت سر خود می‌كشد. هفت اسیر دیگر زیر تصویر شاه نشسته‌اند. ظاهرا داریوش این تقارن را كه آنوبانی‌نی نیز بر ۹ دشمن چیره شده بود، از آنجا كه خود نیز در مجموع ۹ شاه دروغین را شكست داده بود، به فال نیك گرفت. وی به تقلید از آنوبانی‌نی دستور داد تا در حاشیه همان راه یعنی در نزدیكی كرمانشاه در محلی به نام بیستون نگاره پیروزی او را بر سینه كوه نقر كنند.سنگ نگاره داریوش با ابعاد ۳ در ۵/۵ متر پر كارتر از نگاره آنوبانی‌نی است. نقش داریوش كه به منظور تجسم اهمیت وی در مقایسه با دیگران بزرگترین تصویر شده سمت چپ كتیبه قرار دارد. پشت سر داریوش، كماندار و نیزه‌دار او ایستاده‌اند كه از جمله هفت‌تنانی هستند كه در براندازی گئومات شركت داشته‌اند. داریوش هم مانند آنوبانی‌نی كمانی در دست چپ دارد و پای چپش را روی سینه دشمنی كه روی زمین افتاده و به علا‌مت التماس دستهایش را بالا‌ برده گذارده است. این همان گئومات مغ است. پشت سر او صف اسیران كه گردن‌هایشان با طنابی به یكدیگر و دستهایشان از پشت بسته است قرار دارد. بر فراز سر اسیران تصویر فروهر، نماد اهورامزدا، در حال اهدای حلقه قدرت به داریوش است و داریوش دست راستش را به نشانه نیایش اهورامزدا بلند كرده است. داریوش نخست تنها به نقر این مجلس با نبشته كوتاهی در فضای بالا‌ی سر خود فرمان داده بود. در این قسمت او فقط مشروعیت خود را اعلا‌م می‌كند و تاكید می‌كند كه شاه قانونی ایران است و از نیاكان خود نام می‌برد. این نبشته به خط میخی ایلا‌می‌است چون هنوز در آن زمان خط میخی پارسی باستان ابداع نشده بود.
دست‌اندركاران هنوز سرگرم نقر سنگ‌نگاره بیستون بودند كه داریوش تصمیم به توسعه گستره كارنامه خویش گرفت. او در اندیشه بود مبادا كوتاه زمانی بعد، كسی نتواند روی داده‌های در پیوند با این نگاره و راهی را كه او برای به دست آوردن قدرت پیموده است، به یاد بیاورد. از این روی گزارش مشروحی به نگاره بیستون می‌افزاید. این گزارش و همچنین نگاره اسرا نیز به خط ایلا‌می‌هستند. اما بابل نیز تحت سلطه هخامنشیان بود. پس در سطح سمت چپ سنگ نگاره، در بدنه برآمده قسمتی از صخره، جایی هم برای متن بابلی هموار كردند و متن بابلی را در آنجا نقر كردند. اما شاه هنوز خشنود نمی‌شد چون از خود خطی نداشتند و از خط میخی ملل تحت انقیاد خود استفاده می‌كردند. پس داریوش به منشیان خود فرمان داد تا هر چه زودتر خطی برای امپراطوری پارس اختراع كنند. منشیان برای این زبان ۳۷ نشان میخی تازه ابداع كردند. اینك لا‌زم بود كه كارنامه داریوش، به خط تازه فارسی باستان به یادنامه بیستون افزوده شود. اما دیگر جایی برای متن نمانده بود پس داریوش فرمان داد تا فضای زیر نگاره را هموار كنند و نبشته فارسی باستان را در آنجا بیاورند. این فضا را استاد سنگ‌تراش از ابتدا آگاهانه به كار نگرفته بود زیرا رگه‌های قابل توجه آب از میان شكاف‌های صخره به این قسمت روان بود. از همین روی نبشته فارسی باستان تا به امروز آسیب‌های زیادی دیده است. پس از آن دیگر جایی برای نوشتن نماند. داریوش در سنگ‌نبشته می‌گوید كه خط تازه‌ای را پدیده آورده است. از نبشته‌های كنار اسیران نیز برمی‌آید كه متن میخی فارسی باستان واقعا در مرحله نهایی به این كارنامه ۳ زبانه افزوده شده است. زیرا محدودیت فضای نگارش كاملا‌ مشهود است.
هنوز سنگ‌تراشان با جدیت در حال كندن نشان‌های میخی بر سینه صخره بودند كه عیلا‌می‌ها و سكاهای دوردست دوباره سر به شورش برداشتند. داریوش به شرق دریای خزر لشكر كشید و در ۵۱۹ ق.م شاه سكاها را شكست داد. این رویداد بی درنگ به سنگ نبشته افزوده شد. داریوش می‌خواست شاه سكاها را هم در نگاره خود جاودان كند. اما دیگر جایی باقی نمانده بود. او با یك تصمیم سریع دستور داد تا متن عیلا‌می‌را پاك و آن را در سمت چپ قسمت پایین، كنار متن تازه فارسی باستان از نو نقر كنند. چنین شد كه شاه سكاها هم به جمع شاهان دروغین پیوست.
با چنین تاریخچه‌ای بود كه یادنامه‌ای پدیده آمد كه نه‌تنها از نظر تاریخی و به خاطر شرح رویدادهای آغاز حكومت داریوش از زبان خود او، پر ارج و اعتبار است، بل از این روی نیز گرانبها است كه به كمك آن می‌توان به روند پیدایش خط میخی فارسی باستان پی برد. با اینكه این سنگ‌نگاره در كنار یكی از راه‌های پر رفت‌آمد و مهم قرار دارد، نسبتا معدود كسانی آن را از نزدیك می‌دیده‌اند. برای اینكه مردم امپراطوری بزرگ ایران پی ببرند كه شاه موفق به انجام چه كارهایی شده است، داریوش فرمان داد تا نسخه‌هایی از این كارنامه را تهیه كنند و به همه استان‌های امپراطوری بفرستند.
اما محوطه بیستون تنها به كتیبه داریوش ختم نمی‌شود بلكه این كوه استوار و اسرارآمیز از هزاران سال قبل مورد توجه انسان بوده است و از همان ابتدا مورد علا‌قه وی. به راستی بیستون چه سری را در خود پنهان داشته كه حتی شكاف‌های تنگ و تاریك آن بهترین ماوا برای انسان بوده است؟
● سایر آثار موجود در محوطه بیستون
عظمت بیستون به حدی بود كه نه تنها در زمان هخامنشی از دیدگاه داریوش به عنوان بهترین مكان یاد می‌شد بلكه بسیاری قبل‌تر از آن انسان‌های اولیه این مكان را برای سكونت خود برگزیدند. غارهای موجود در كوه بیستون گواه این امر هستند. از معروف‌ترین غارهای این مجموعه می‌توان به غار شكارچیان بیستون اشاره كرد كه در ادوار مختلف به عنوان ماوای انسان‌ها ایفای نقش می‌كرده. از موارد دیگر اهمیت این غار این است كه قدیمی‌ترین آثار فرهنگی و هنری گونه‌ای از انسان‌ها موسوم به «نئاندرتال» درایران از این غار یافت شده است. علا‌وه بر غار شكارچیان، غارهای دیگری نیز در بیستون وجود دارند; غار مردودر كه مرتفع‌ترین غار با بقایای پارینه‌سنگی در بیستون است، غار موخركه قدمت آن به دوره پارینه سنگی می‌رسد و از این غار مجموعه‌ای از ابزارهای سنگی و استخوانی و بقایای حیوانات و غیره به دست آمده، همچنین آثاری از سفال دوره ساسانی نیز یافت شده كه مجموع این آثار خبر از یك دوره زمانی ۳۵ هزار ساله می‌دهد. غار مر تاریك و غار مر آفتاونیز در این محوطه وجود دارند.
▪ تپه نادری:
با توجه به موجودیت سفال‌های نخودی و سیاه رنگ قدمت این تپه به هزاره دوم و سوم ق.م می‌رسد. در بررسی این تپه ۵۰۰۰ ساله بقایایی از قلعه‌ای كه در دوره نادرشاه احداث شده است دیده می‌شود كه تنها بقایای باروهای خشتی آن به جا مانده است. صفه مادی: از دوره ماد در زیر كتیبه و حجاری داریوش، آثار بنایی قدیمی به جای مانده كه معتقدند این مكان برای انجام امور مذهبی ساخته شده است.
▪ كتیبه‌های كوچك بیستون:
علا‌وه بر كتیبه بزرگ بیستون كه قبلا‌ توصیف شد، ۱۱ كتیبه دیگر نیز كه به كتیبه‌های كوچك معروفند بر صخره بیستون نقر گردیده‌اند. این كتیبه‌ها به سه خط و زبان پارسی باستان، عیلا‌می‌و بابلی تنظیم شده‌اند. جز متن اولین و آخرین كتیبه‌ها كه فاقد ترجمه بابلی هستند، سایر كتیبه‌ها در نزدیكی و در كنار نقوش نقر شده‌اند و معروف آنها هستند. كتیبه‌های كوچك برخلا‌ف كتیبه‌های بزرگ سالم باقی مانده‌اند.▪ تندیس هركول:
این تندیس به صورت عریان در حال استراحت روی پوست شیری نشان داده شده. در پشت تندیس نقوش و كتیبه‌ای به زبان یونانی قدیمی بر روی سنگ نقش شده است. این تندیس متعلق به ۲۱۶۰ سال قبل مقارن با سلطنت مهرداد اول اشكانی می‌باشد.
▪ نقش برجسته میتریدات دوم اشكانی:
این اثردر حد فاصل مجسمه هركول و كتیبه داریوش حجاری شده است. انتخاب جای این نقش برجسته در پایین نقش برجسته داریوش اتفاقی نبوده و شاه اشكانی می‌خواسته خود را به سلسله هخامنشی پیوند دهد. متاسفانه كتیبه شیخ علیخان زنگنه مقداری از این نقش را محو كرده است.
▪ نقش گودرز دوم اشكانی:
در جهت شرقی نقش برجسته میتریدات دوم بر روی همان صخره، نقش یكی از جانشینان او یعنی گودرز دوم همراه با كتیبه‌ای دیده می‌شود. در این نقش برجسته پیروزی گودرز دوم بر رقیب خود نشان داده شده است. امروزه تمامی‌كتیبه‌جز نام گودرز محو شده است. نقوش میتریدات و گودرز دو اثر ارزنده و معدودند كه از دوره اشكانی به جا مانده‌اند.
▪ بنای پارتی (پرستشگاه):
این پرستشگاه همزمان با سایر آثار متعلق به عصر اشكانی در بیستون ساخته شده است. از این منطقه سفالینه‌های زیادی متعلق به دوره اشكانی به دست آمده است. نقش برجسته بلا‌ش،
▪ جانشین گودرز دوم:
این نقش بر دامنه كوه بیستون بر روی تخته سنگ بزرگی حجاری شده است. در دو طرف دیگر این سنگ نیز نقوش برجسته‌ای وجود دارد كه بر اثر مرور زمان فرسوده شده‌اند و نقش آنها به راحتی قابل تشخیص نیست. كتیبه فراتاش یا فرهاد تراش: در جهت جنوبی حجاری داریوش، بر سینه كوه بیستون دیواره حجاری شده عظیمی قرار دارد كه در بین مردم به فرهاد تراش معروف است. اكثر ایرانشناسان خارجی معتقدند كه این حجاری متعلق به داریوش هخامنشی است و او می‌خواسته وصیت‌نامه خویش را در این مكان بنویسد. اهالی این منطقه، حجاری فرهادتراش را كار فرهاد كوه‌كن می‌دانند و معتقدند كه فرهاد به خاطر عشق شیرین به این كار سنگین ‌تن در داده است.
▪ دیوار ساسانی:
در اراضی جنوبی بیستون و كنار رودخانه گاماسیاب، دیواری طویل از سنگ و ملا‌ط بنا شده است كه در اغلب سنگ‌های حجاری شده دیوار، علا‌یم ویژه حجاران عصر ساسانی به چشم می‌خورد و عظمت این دیوار در وهله اول با توجه به سرستون‌های پیدا شده این تصور را به وجود می‌آورد كه منظور از بنای آن شاید ایجاد كاخی بزرگ به بزرگی قصر شیرین بوده است كه نتوانسته‌اند ساختمان آن را به پایان برسانند. بر روی این دیوار ساسانی، بقایای بنایی از دوره ایلخانی و مغول دیده می‌شود.
▪ سنگ‌های تراش خورده ساسانی:
در سرتاسر بیستون و اراضی اطراف آن، هرجا كه بنا یا چند سنگ تراشیده شده دیده می‌شود یك یا چند علا‌مت یا خط مربوط به دوره ساسانی را بر آنها می‌توان دید. به نظر می‌رسد كه این سنگ‌ها جهت برپایی بنای عظیمی تهیه شده و ناتمام رها گردیده است.
▪ پل خسرو ساسانی:
بر سر راه قدیمی كه از بیستون به سر ماج می‌رود پایه‌های پل عظیمی به نام خسرو وجود دارد. بنای پل را به خسرو، شاه ساسانی نسبت می‌دهند. بعضی معتقدند كه اعراب از روی این پل گذشته‌اند و به نهاوند رفته‌اند و یزدگرد سوم آخرین شاه ساسانی را مغلوب كرده‌اند.
▪ كاخ نیمه تمام ساسانی و كاروانسرای ایلخانی:
شالوده این بنا در عهد خسرو پرویز نهاده شده است. اما این بنا در مراحل اولیه كار ساخت و ساز آن متوقف شد و تا عصر ایلخانی متروك ماند و در دوره ایلخانی تبدیل به كاروانسرا شد.
▪ كتیبه‌های اسلا‌می:
میان دهكده سابق بیستون از سده‌های اولیه اسلا‌می، كتیبه‌هایی بر سنگ دیده می‌شوند كه با عباراتی تزئین شده‌اند.
▪ كاروانسرای شاه عباسی:
با توجه به كتیبه‌ای كه از شاه سلیمان صفوی در این كاروانسرا باقی مانده است به نظر می‌آید كه بنای كاروانسرای شاه عباسی بیستون در زمان پادشاهی شاه سلیمان و صدارت شیخ علیخان زنگنه باشد.
▪ كتیبه وقفنامه شیخ علیخان زنگنه:
شیخ علیخان زنگنه وزیر شاه سلیمان صفوی در زمان حیات خود برای سادات فاطمی و تعمیرات كاروانسرای بیستون اقداماتی انجام داد و وقف‌نامه خویش را بر صخره بیستون كند. متاسفانه این عمل او به بهای خرابی یكی از حجاری‌های برجسته عصر پارتی تمام شده است. پل صفوی: بالا‌دست پل بتونی كنونی كه بر سر راه صحنه به كرمانشاه واقع شده است پل آجری عظیمی از عصر صفوی دیده می‌شود. این پل بر سر راهی است كه در زمان صفویه از قزوین به همدان و كرمانشاه كشیده شده بود.
● سیاست گذاری توریسم در بیستون
كرمانشاه به واسطه قدمت طولا‌نی، آثار تاریخی متعدد، هزاران جاذبه طبیعی زیبا و دل‌نشین، مردمانی میهمان نواز، طبیعت چهار فصل و هوایی مطبوع خصوصا در فصل بهار، تفرجگاهی مناسب برای گذران تعطیلا‌ت، مسافرت‌های داخلی و پر كردن اوقات فراغت است، طوری كه در این استان بالغ بر ۴۰ روستا كه ظرفیت‌های زیادی برای توسعه توریسم روستایی و اكوتوریسم دارند شناسایی شده است. به گزارش ایسنا، جدای از آثار برجسته تاریخی همچون بیستون و طاق بستان، به واسطه آب و هوای چهار فصل كرمانشاه جاذبه‌های طبیعی فراوانی همچون غار قوری قلعه، بزرگترین غار آبی آسیا، سراب نیلوفر، منطقه خوش آب و هوای دالا‌هو در كرمانشاه وجود دارد كه برای به در كردن خستگی سالا‌نه، بسیار مناسب است. بدون اغراق طبیعت بكر و دست نخورده منطقه اورامانات كرمانشاه چیزی كم از جنگل‌های شمال ندارد.
در گذشته از نبود طرح جامع گردشگری به عنوان عاملی مهم در توسعه نیافتگی توریسم كرمانشاه یاد می‌شده است. این در حالی است كه اكنون پس از مدت‌ها مطالعه و پژوهش طرح جامع گردشگری استان كرمانشاه تدوین شده است. مطالعات طرح جامع گردشگری استان كرمانشاه از اواخر سال ۸۲ آغاز شده و در قالب یك فرآیند جامع، راهبردها، سیاست‌ها، اقدامات و پروژه‌های مورد نیاز برای توسعه بخش گردشگری استان را در قالب زمان‌بندی‌های ۵ ساله مشخص، تدوین و تبیین كرده است.
طرح جامع گردشگری استان كرمانشاه در حال حاضر به مرحله نهایی یعنی تهیه سند طرح جامع رسیده است. طرح جامع گردشگری، استان را به ۴ رده برنامه‌ریزی، سیاستگذاری و اجرا تقسیم كرده كه براساس آن استان كرمانشاه به ۵ قطب گردشگری اصلی تقسیم شده است در این بخش پس از تقسیم قطب‌های گردشگری استان، در جهت اقدامات و تكیه بر اجرایی شدن راهبردها، سیاست‌ها و اقدامات نواحی گردشگری مشخص تعریف شده‌اند. بر این اساس قطب‌های پنجگانه به ۱۶ ناحیه تفكیك شدند. در این مرحله سعی شده است كه نواحی مذكور در درون واحدهای سیاسی موجود تعیین شوند. این اقدام بر این اصل اساسی استوار است كه فعالیت‌ها و اقدامات تعریف شده برای هر یك از نواحی دچار پراكندگی متولی و مجری نشوند. پس از مشخص كردن قطب‌ها و نواحی گردشگری، مجموعا ۷۷ حوزه گردشگری در سطح نواحی معرفی و فرآیند توسعه گردشگری برای هر یك مشخص و تدوین شده است.
و اما مجموعه تاریخی بیستون كه شاید بتوان آن را یكی از قطب‌های اصلی گردشگری استان و حتی كشور دانست، هشتمین اثر ایرانی است كه پس از تخت جمشید، چغازنبیل، تخت سلیمان، نقش جهان، بم، پاسارگاد و سلطانیه در سی‌امین اجلا‌س كمیته میراث جهانی با رای قاطع تمام اعضا در فهرست آثار جهانی ثبت شد.
این امر لزوم سیاستگذاری‌های جدیدتر و كارآمدتر را در این منطقه می‌طلبد. متاسفانه به‌رغم برنامه‌ریزی‌های سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و جذابیت وسعت محوطه بیستون كه برای نمونه می‌توان به عملیات حفر چاه در دشت بیستون برای استفاده از آب رودخانه گاماسیاب توسط شركت پتروشیمی پلیمر استان كرمانشاه اشاره كرد كه با اعتراض سازمان میراث فرهنگی و گردشگری متوقف شد. همچنین می‌توان به ساخت شهرك صنعتی هرسین توسط شهرك‌های كرمانشاه اشاره كرد. تمامی‌این عوامل هم در تخریب آثار ارزشمند باستانی و همچنین دفع توریست تاثیرات فراوانی دارند.نه تنها محوطه بیستون بلكه جای جای ایران كهن از شمال و جنوب و شرق و غرب استعدادهای شگرفی در جذب توریست دارند كه حتی با سرمایه‌گذاری اندك می‌توان این قابلیت‌ها را بارور كرد و این امر مستلزم توجه بیشتر مسئولا‌ن امر و همچنین مشاركت مردم در شكوفایی این صنعت‌است.

وبگردی
نخل طلای کن در فرودگاه به جعفر پناهی رسید
نخل طلای کن در فرودگاه به جعفر پناهی رسید - عوامل فیلم «سه رخ» با استقبال جعفر پناهی به ایران بازگشتند و جایزه جشنواره فیلم کن را به او رساندند. جعفر پناهی به همراه نادی ساعی ور، برای فیلم "سه رخ" جایزه بهترین فیلمنامه جشنواره فیلم کن امسال را دریافت کردند اما به دلیل آنکه پناهی ممنوعیت قانونی برای خروج از کشور داشت، موفق به حضور در جشنواره و دریافت جایزه نشد.
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد!
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد! - در ادامه حضور چهره های شناخته شده در کمپین "خانم گزارشگر"، این بار آزاده نامداری مجری تلویزیون تلویزیون اقدام به گزارش فوتبال کرد. او برای این کار بازی خاطره انگیز ایران - استرالیا در مقدماتی جام جهانی 98 فرانسه را انتخاب کرده است که گزارش ضعیف او با انتقادات فراوانی مواجه شده است، تا حدی که وبسایت مربوط به این کمپین ویدئوی گزارش این او را از سایت حذف کرد.
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی - عکسی از حضور سید ابراهیم رئیسی در مراسمی ویژه منتشر شده است که گفته می شود متعلق به کنفرانس افق نو در مشهد بوده است. در این عکس حرکات عجیب خانمی با لباس های قرمز، چفیه بر گردن و پرچم در دست در مقابل ابراهیم رییسی به چشم می خورد که توجه کاربران بسیاری را در شبکه های اجتماعی جلب کرده است!
حمله ماموران شهرداری به پلیس راهور!
حمله ماموران شهرداری به پلیس راهور! - حمله ور شدن ماموران سد معبر شهرداری به ماموران راهنمایی رانندگی
دستگیری معروف ترین شرور تهران، در ۵۰۰ متری مرز ترکیه
دستگیری معروف ترین شرور تهران، در ۵۰۰ متری مرز ترکیه - شرور سطح یک که در آخرین اقدام خود یکی از دوستانش را در منطقه ولنجک به قتل رسانده بود؛ در ۵۰۰ متری مرز ترکیه دستگیر شد.
لحظه ریزش وحشتناک کوه در جاده هراز!
لحظه ریزش وحشتناک کوه در جاده هراز! - ریزش ناگهانی کوه که توسط مسافران به ثبت رسیده است...!
همسر محسن افشانی با ریش و سبیل در استادیوم آزادی دستگیر شد
همسر محسن افشانی با ریش و سبیل در استادیوم آزادی دستگیر شد - قبل از شروع بازی تیم‌های پرسپولیس و الجزیره یکی از بازیگران سینما کشورمان قصد داشت به همراه همسرش وارد ورزشگاه آزادی شوند که این دو نفر توسط نیروهای انتظامی بازداشت شدند.
فیلم | خسرو معتضد: جسد مومیایی قطعا متعلق به رضاخان است
فیلم | خسرو معتضد: جسد مومیایی قطعا متعلق به رضاخان است - فیلم - در ویدئوی زیر بخشی از صحبت های خسرو معتضد، مورخ را می شنوید که نتیجه تحقیقاتش را درباره مومیایی پیدا شده در حرم حضرت عبدالعظیم بیان می کند.
پهلوانان این روزهای ما
پهلوانان این روزهای ما - تصویری زننده و به شدت ناراحت کننده بر جا مانده از مسابقه انتخابی تیم ملی کشتی ایران که به کتک کاری و جنجال کشید. خانواده عبدولی باز هم پای ثابت این درگیری بود که چهره ورزش پهلوانی ایران را تیره کرد
(ویدئو) تشویق اصغر فرهادی در جشنواره کن توسط بزرگان سینمای جهان
(ویدئو) تشویق اصغر فرهادی در جشنواره کن توسط بزرگان سینمای جهان - در این ویدئو تشویق اصغر فرهادی و پنه لوپه کروز، خاویر باردم و دیگر عوامل فیلم «همه میﺩﺍنند» در جشنواره کن توسط بزرگان سینمای جهان را مشاهده می‌کنید.
فیلم حجوم داعشی‌های حاتمی کیا به یک مرکز خرید و وحشت و اعتراض مردم
فیلم حجوم داعشی‌های حاتمی کیا به یک مرکز خرید و وحشت و اعتراض مردم - عوامل فیلم «به وقت شام» روز گذشته با حضور عجیب و رعب آور در پردیس سینمایی کوروش مردم را وحشت زده کردند. در این حرکت تبلیغاتی بازیگران نقش داعش، با گریم و پوشش داعشی ها، سوار بر اسب راهی پردیس سینمایی کوروش شدند و با حضور در مرکز خرید و فودکورت مجموعه، رفتارهای عجیبی نشان دادند که باعث وحشت و اعتراض مردم شد.
تصاویر مخفی از بزرگترین مرکز فروش مواد مخدر در جنوب تهران / فیلم
تصاویر مخفی از بزرگترین مرکز فروش مواد مخدر در جنوب تهران / فیلم - این گزارش حاوی تصاویری از بزرگترین مرکز فروش و مصرف مواد مخدر در جنوب شرق تهران است که مخفیانه ضبط شده‌است.
کشتار اسب‌های کولبران / فیلم
کشتار اسب‌های کولبران / فیلم - متاسفانه طی یک ماه گذشته دستکم سه نوبت و هر نوبت دستکم 30 اسب باربر متعلق به کولبران در جنگل میرآباد شهرستان اشنویه با شلیک گلوله از پای درآمده‌اند.
سید احمد خمینی معمم شد
سید احمد خمینی معمم شد - سید احمد خمینی فرزند آیت‌الله سید حسن خمینی در حضور جمعی از علما و پدر و پدربزرگ خود در حسینیه جماران معمم شد.
دختران پرسپولیسی با ریش و سبیل در ورزشگاه آزادی!
دختران پرسپولیسی با ریش و سبیل در ورزشگاه آزادی! - امروز عکسی از 5 تماشاگر بازی روز گذشته در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که نشان می‌دهد 5 دختر جوان با گریم‌های عجیب و حرفه‌ای خودشان را به عنوان پسر جا زده و وارد ورزشگاه شده‌اند.
اگر با وجود این مشکلات ملت قیام کند همه ما را به دریا خواهد ریخت
اگر با وجود این مشکلات ملت قیام کند همه ما را به دریا خواهد ریخت - از ملتی که ستون فقراتش شکسته انتظار مقاومت دارید؟ بسیاری از کشور فرار کردند یا جای فرار خود را فراهم آوردند اما ما جای فرار نداریم
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس!
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس! - عکس و ویدیویی منتسب به ستاره پرسپولیس فرشاد احمدزاده و ترلان پروانه بازیگر سینما و تلویزیون در فضای مجازی منتشر شده است. عجب پاپراتزی‌هایی داریم!