پنج شنبه ۳۰ دی ۱۳۹۵ / Thursday, 19 January, 2017

نظمآهنگ درونی قرآن


نظمآهنگ درونی قرآن«موسیقی بیرونی‏»دست آورد صنایعی مانند قافیه،سجع و تجزیه یا تقسیم‏سخن منظوم به مصراع‏های مساوی و اوزان و بحور قرار دادی است كه همگی‏قالب‏های مجرد لفظی و پیوسته به شمار می‏آیند.اما«نظماهنگ درونی‏»دست آوردجلالت تعبیر و ابهت‏بیان پدید آمده از مغز كلام و كنه آن است.فاصله نوع نخست‏با نوع دوم نیز بسیار است،زیرا در نوع دوم،زیبایی لفظ و شكوه‏مندی معنا، پیوندی‏ناگسستنی دارند و مؤانست میان این دو نوایی احساس انگیز پدید می‏آورد و نسیمی‏روح نواز را به وزیدن وا می‏دارد و درون آدمی را به خلجان می‏نشاند.
استاد«مصطفی محمود»در بیان راز شگفت معماری قرآن كه در سبك خود بی‏نظیر و در اسلوبش یگانه است،چنین می‏گوید:«این راز یكی از عمیق‏ترین رازهای‏ساختار كلامی قرآن است.قرآن نه شعر است و نه نثر و نه كلامی مسجع،بلكه‏قسمی معماری سخن است كه موسیقی درونی را آشكار می‏سازد.
باید دانست كه میان موسیقی درونی و موسیقی بیرونی فاصله بسیار است.برای‏مثال بیتی از شعرهای‏«عمر بن ابی ربیعه‏»را كه شعرهایش به داشتن موسیقی وآهنگ مشهور است،از نظر می‏گذارنیم:
(قال لی صاحبی لیعلم مابی اتحب القتول اخت الرباب )
شنونده وقتی این بیت را می‏شنود،از موسیقی آن به وجد می‏آید،اما موسیقی‏این شعر از نوع بیرونی است و شاعر با آوردن كلامی موزون در دو مصراع متساوی وبا نشاندن یك پایان بندی هم سان-یاء ممدود-در هر كدام از دو مصراع،به آهنگین‏شدن سخن خود كمك كرده است.موسیقی در این بیت از خارج به گوش می‏رسد ونه از داخل و به عبارتی،پایان بندی(قافیه)و وزن و بحر،موسیقی را می‏سازند.اماهنگامی كه این آیه را تلاوت می‏كنیم: و الضحی،و الیل اذا سجی (۱) با شطری رو به روهستیم كه از قافیه،وزن و مصراع بندی قرار دادی تهی است و با این همه سرشار ازموسیقی است و از هر حرف آن نوایی دل پذیر می‏تراود.این نوا از كجا و چگونه‏پدید آمده است؟این همان نظماهنگ یا موسیقی درونی است.نظماهنگ درونی،رازی از رازهای معماری قرآن است و هیچ ساختار ادبی یارای برابری با آن را ندارد.
هم چنین وقتی می‏خوانیم: الرحمان علی العرش استوی (۲) .یا وقتی سخنان زكریاخطاب به خداوند را تلاوت می‏كنیم: قال رب انی وهن العظم منی و اشتعل الراس شیباو لم اكن بدعائك رب شقیا (۳) .یا سخن خداوند خطاب به موسی را می‏شنویم كه: ان‏الساعهٔ آتیهٔ اكاد اخفیها لتجزی كل نفس بما تسعی (۴) .
یا سخنانی راكه خداوند با آن مجرمین را وعده كیفر می‏دهد تلاوت می‏كنیم كه:
انه من یات ربه مجرما فان له جهنم لا یموت فیها و لا یحیی (۵) .هر كدام از این عبارت‏هادارای بنیان موسیقیایی قائم به ذاتی است كه موسیقی آن را درون واژه‏ها و ازلا به لای آن به شكلی شگرف بیرون می‏تراود.
وقتی قرآن حكایت موسی را بازگو می‏كند،شیوه‏ای سمفونیك و حیرت انگیزپیش می‏گیرد: و لقد اوحینا الی موسی ان اسر بعبادی فاضرب لهم طریقا فی البحر یبسا لاتخاف دركا و لا تخشی.فاتبعهم فرعون بجنوده فغشیهم من الیم ما غشیهم.و اضل فرعون‏قومه و ما هدی (۶) .واژگان در اوج سلاست‏اند.كلماتی مانند«یبسا»یا«لا تخاف دركا»-به معنای لا تخاف ادراكا-تجسمی از رقت‏اند،گویی كلمات در دستان خالقشان‏ذوب می‏شوند،نظام می‏گیرند و نظم و آهنگی بی‏مانند در آنان تجلی می‏یابد. این‏نظماهنگ،ساختاری است كه در تمام كتب عرب مانندی نداشته و ندارد.
میان این نظماهنگ و شعر جاهلی،یا شعر و نثر معاصر هیچ گونه شباهتی فراهم‏نیست و علی رغم تمام كینه توزی‏های دشمنان كه برای كاستن از شان قرآن صورت‏پذیرفته،تمام تاریخ حتی یك نمونه از تلاش‏های تقلید گونه و كیدهای دشمنانه رامحفوظ نداشته است.در میان این همه هیاهو،عبارت‏های قرآن خصوصیات‏منحصر به فرد خود را دارند و چون پدیده‏ای تفسیر ناپذیر جلوه می‏كنند.یگانه‏توجیه باور مندانه‏ای كه می‏توان از آن داشت،این است كه قرآن سرچشمه‏ای دارددور از دست رس انسان.
اكنون،به ایقاع (۷) زیبای نغمه آمیز این آیات گوش فرا دهید:
رفیع الدرجات ذو العرش یلقی الروح من امره علی من یشاء من عباده لینذر یوم‏التلاق (۸) .
فالق الحب و النوی یخرج الحی من المیت و مخرج المیت من الحی (۹) .
فالق الاصباح و جعل اللیل سكنا و الشمس و القمر حسبانا (۱۰) .
یعلم خائنهٔ الاعین و ما تخفی الصدور (۱۱) .
لا تدركه الابصار و هو یدرك الابصار (۱۲) .

پی‏نوشتها:
۱- ضحی ۹۳:۲ ۱.
۲- طه ۲۰:۵.
۳- مریم ۱۹:۴.
۴- طه ۲۰:۱۵.
۵- طه ۲۰:۷۴.
۶- طه ۲۰:۷۹-۷۷.
۷- ایقاع:هم آهنگ ساختن آوازها.
۸- غافر ۴۰:۱۵.
۹- انعام ۶:۹۵.
۱۰- انعام ۶:۹۶.
۱۱- غافر ۴۰:۱۹.
۱۲- انعام ۶:۱۰۳.ر.ك:محاولهٔ لفهم عصری للقرآن ص ۱۹-۱۲.

منبع : مرکز جهانی اطلاع رسانی آل بیت

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
رائد فتوح , كاميون , هنر اریگامی , شش‌ماهه سربازان , سامانه شکایات , هفتم اسفند ماه , خراسن رضوی , هیات های ورزشی , بهترین مربی سال 2016 , پیری دیرتر , فجرکاپ , لحظات حیاتی , نظارت بر ایران , زمان ترخیص , چکاب سالیانه , گفشهایم کو , خانواده عرب , جو منشن , تئاتر و سینما , شیرخشک , دربی جنوبی ها , معاون سیاسی , فرسایش زمین , نخبه خارج از کشور , ترافیک شهر , دانشگاه بهزیستی , تعهدات تحمیلی , فوتبال فرانسه , نشان لیاقت , دفتر تئاتر مردمی , شهرهای زاهدان , مشکلات شخصیتی , محمد علی موحدی کرمانی , رشد , سریال درحاشیه , نیروی انتظامی , افزایش 5 درصدی , تولستوی , ورد پرس , مدیریت خانواده , زوله , قبادی , نیروی انتظامی استان سمنان , شکارچی غیرمجاز , سند آمایش آموزش عالی , شمال شرق , ثبات بازار نفت , نرم افزار موبایلی , قهر کردن , حبیب اخلاقی ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
سینمای کمدی در ایران , آب نمک , کوسه گلدی , سرمست درآمد از درم دوست , نو , گل سپاس كوهستانی , دیوان اشعار , شناخت , تعیین زاویه استرابیسم , دوشم وطن بجز در دیر مغان نبود , زاینده‌رود، شهر كرد , جایگاه ویراستار در سازمان وسایل ارتباط جمعی , نژاد , فرهنگ توده , دیده گر لایق آن نیست که منزل کنمش , اتیدرونات سدیم - ETIDRONATE DISODIUM , جداول اقتصادی (۲) , سوزن‌دوزی، استان آذربایجان شرقی , حکایت بوتیمار , شعر مسعودسعد (۲) ,

برخی منابع مهم خبری
cup.ir کاپ , mahdodeh.com محدوده , etedaal.ir اعتدال , hemayatonline.ir روزنامه حمایت , banker.ir بنکر , tebyan.net تبیان , nasle-farda.ir روزنامه نسل فردا , 1dar1.com یک در یک , ketab.ir کتاب , javanonline.ir جوان آنلاین , asriran.com عصرایران , rahemardomnews.com راه مردم , fartakvarzeshi.ir فرتاک ورزشی , khabarnew.ir خبرنو , vaghayedaily.ir روزنامه وقایع اتفاقیه , vista.ir ملت ایران , safirnews.com سفیر , energynewcomes.com تازههای انرژی , artna.org آرتنا , computernews.ir رایانه خبر , elpress.ir ائل پرس , irangrand.ir ایران گراند , esfahanemrooz.ir اصفهان امروز , rouydad24.ir رویداد 24 , aparat.com آپارات , iranestekhdam.ir ایران استخدام , sobhanehonline.com صبحانه آنلاین , yjc.ir باشگاه خبرنگاران , ammariyon.ir عماریون , arshnews.ir عرش ,

وبگردی
مکالمه آمریکایی ها زمانی که با گشت ایرانی روبرو میشوند!
مکالمه آمریکایی ها زمانی که با گشت ایرانی روبرو میشوند! - مکالمه اعضای نیروی دریایی آمریکا زمانیکه با نیروهای ایران در خلیج فارس مواجه می شوند/ ایرانی ها در محدوده خودشون گشت میزنند.
واکنش مردم به خرید هواپیما
واکنش مردم به خرید هواپیما - واکنش مردم به خرید هواپیما و فرسودگی ناوگان هوایی کشور
کچلی از زبان مهران غفوریان در خندوانه
کچلی از زبان مهران غفوریان در خندوانه - استندآپ کمدی بسیار خنده دار مهران غفوریان درباره کچل ها و نکاتی که به آن ها توصیه می شود.
عکسی دیده نشده از آخرین جشن تولد آیت‌الله هاشمی
عکسی دیده نشده از آخرین جشن تولد آیت‌الله هاشمی - به گزارش جماران، عکسی مربوط به جشن تولد 82 سالگی آیت الله هاشمی رفسنجانی(ره) در کنار همسرش عفت مرعشی در شبکه های اجتماعی منتشر شده است.
آیت‌الله هاشمی در استخر مجموعه سعدآباد سکته کرد
آیت‌الله هاشمی در استخر مجموعه سعدآباد سکته کرد - محافظین ایشان متوجه می‌شوند که تاخیری پیش آمده وقتی مراجعه کردند دیدند آن اتفاقی که نباید رخ داده است
صحبتهای فاطمه هاشمی برسر جنازه پدر
صحبتهای فاطمه هاشمی برسر جنازه پدر - صحبت های فاطمه هاشمی با سرلشگر فیروز آبادی، بالاسر جنازه آیت الله هاشمی ، پدر من فتنه نبود... ضد فتنه بود / ویدیو از آپارات
همسر هاشمی در اولین صبحانه بدون او
همسر هاشمی در اولین صبحانه بدون او - عفت مرعشی همسر آیت الله هاشمی به رسم ٥٨ سال زندگی مشترک، امروز نیز هنگام صبحانه یاد او را گرامی داشت.
گفتگوی آزاده نامداری با نیکی کریمی
گفتگوی آزاده نامداری با نیکی کریمی - آبان | نیکی کریمی: نمی توانستم با بازیگری حرفم را بزنم.
سونیا بیطوشی ملکه زیبایی ایران در سال 2017 !
سونیا بیطوشی ملکه زیبایی ایران در سال 2017 ! - سونیا بیطوشی طراح مد و لباس که به عنوان دختر شایسته ایران در مراسم ملکه زیبایی 2016 شرکت کرده بود قصد دارد در مسابقات ملکه زیبایی 2017 نیز حضور داشته باشد.
روی چه کسی «سیاه» است؛ گور خواب ها یا...؟
روی چه کسی «سیاه» است؛ گور خواب ها یا...؟ - ما که با نام و نشان می نویسیم، چراغ مان در این خانه می سوزد. دلمان با این نظام است و تن مان می لرزد از سست شدن باور مردم. سقف این خانه بریزد روی سر همه مان می ریزد.
فیلم/ چالش مانکن دولت تدبیر و امید
فیلم/ چالش مانکن دولت تدبیر و امید - کلیپ چالش مانکن دولت تدبیر و امید با حضور وزرای کابینه روحانی آماده نمایش شد.
مونا برزویی ، شاعر شادمهر عقیلی و ابی
مونا برزویی ، شاعر شادمهر عقیلی و ابی - برنامه آزاده نامداری در آپارات
مادر و دختر باورنکردنی در سینمای ایران! + عکس
مادر و دختر باورنکردنی در سینمای ایران! + عکس - مادر و دختری که هیچ کس باورش نمی شود با هم رابطه ای داشته باشند اما باید گفت که لادن سلیمانی مادر هانیه غلامی می باشد که هر دو بازیگران سینما و تلویزیون هستند.
فراستی به سیم آخر زد !!
فراستی به سیم آخر زد !! - حمله شدیدالحن مسعود فراستی به ... ، حكم اعدام مسعود فراستی ، ماجرای روانپزشک و مصرف قرص ، سوالاتی كه برای اولین بار از او پرسیده شد !!!
جنجال چالش مانکن در اتاق عمل !  /فیلم
جنجال چالش مانکن در اتاق عمل ! /فیلم - کلیپ «چالش مانکن در اتاق عمل» حالا جنجالی‌ترین کلیپ چالش مانکن است. تکه فیلمی کوتاه که با موسیقی متن ویژه کلیپ‌های چالش مانکن تولید شده است. دوربین، از دستگاه‌های اتاق عمل شروع می‌کند، به جراحان، پرستاران و متخصصان حاضر در اتاق عمل می‌رسد
    پربازدیدها