یکشنبه ۳۱ تیر ۱۳۹۷ / Sunday, 22 July, 2018

آیندهٔ جهان در قرآن


آیندهٔ جهان در قرآن
آیندهٔ عالم و فرجام امت اسلامی، به شیوه‌ای در قرآن بیان شده است كه پیامبر اكرم(ص) و وارثان علم آن حضرت، یعنی ائمه(ع)، آن‌را به طور كامل می‌دانند و به تمام مراحل و تطورات آن نیز دانا هستند، اما راهی كه ما برای شناخت آن داریم، به مقداری است كه از آیات و روایات شریفی، كه در این باره به ما رسیده، می‌فهمیم.
و تعداد آیاتی كه از آیندهٔ امت و عالم صحبت می‌كند به ده‌ها آیه می‌رسد؛ از قبیل:
وعد الله الذّین آمنوا و عملوا الصّالحات لیستخلفنّهم فی الأرض... .۷
خدا به كسانی از شما كه ایمان آورده و كارهای شایسته كرده‌اند، وعده داد كه در روی زمین جانشین دیگرانشان كند.
و این آیه:
سنریهم آیاتنا فی الآفاق و فی أنفسهم حتّی یتبیّن لهم أنّه الحقّ ... .۸
زودا كه آیات قدرت خود را در آفاق و در وجود خودشان به آنها نشان خواهیم داد تا برایشان آشكار شود كه او حق است.
و آیهٔ:
و من أظلم ممّن منع مساجد الله... لهم فی الدّنیا خزیٌ... .۹
كیست ستمكارتر از آن كه نگذاشت كه نام خدا در مسجدهای خدا برده شود... نصیبشان در دنیا خواری است... .
و آیات دیگری كه مجموعاً به ده‌ها آیه می‌رسد. و روایات و احادیث در این باره به صدها روایت می‌رسد كه در مصادر حدیثی شیعه و سنی آمده است. و برخی از آنها در ابواب مستقلی جمع‌آوری شده‌اند. مانند ابواب «ملاحم و فتن» و... كه در این روایات پیرامون حوادث بزرگ و كوچكی كه بعد از نبی‌اكرم(ص) تا آخرالزمان برای امت اسلامی رخ می‌دهد، بحث شده است.
و شاید بیشترین و صحیح‌ترین روایات نزد شیعه و سنی، روایاتی باشد كه از مرحلهٔ ظهور اسلام و داخل شدن اقوام مختلف در اسلام و تشكیل حكومت الهی به دست مهدی منتظر(ع) از فرزندان نبی اكرم(ص) صحبت می‌كند و هنگامی كه روایت و آیه دربارهٔ یك موضوع، اتفاق پیدا می‌‌كنند، آن قضیه دارای ارزش علمی بالایی می‌شود.همان‌طور كه در روایات وارده در تفسیر آیات مربوط به ظهور اسلام یا ظهور امام مهدی(ع) چنین است.
● نگاهی اجمالی به آیات تفسیر شده به ظهور حضرت مهدی(ع)
علامه بحرانی در كتاب المحجّهٔ حدود یكصد روایت وارده دربارهٔ تفسیر آیات به امام مهدی(ع) را گرد آورده است. بعد از بررسی بیش از چهارصد مصدر كتب تفسیری و حدیث، بیش از پانصد روایت كه ده‌ها آیه را به امام مهدی(عج) تفسیر می‌كند، یافتم؛ كه بیشتر آن روایات از طرق شیعه از امامان اهل بیت(ع) و اندكی نیز از طریق اهل سنت روایت شده است.
موضوعات این روایات بسیار متنوع می‌باشند. من جمله، صحبت از پاره‌ای وقایع قبل از ظهور ایشان؛ جمع شدن یاران آن حضرت(ع) در مكه، آغاز قیام حضرت مهدی(ع) از مسجدالحرام، حركت ایشان به سوی قدس، متوجه شدن ایشان به عالم، و جنگ‌ها و پیروزی‌های حضرت حجت(ع) و رفاه و گشایش در عصر ایشان، و عدالت و رحمت و دوست داشتن ایشان توسط مردم، و ده‌ها موضوع كلی و تفصیلی از این مرحله از ظهور اسلام بر سایر ادیان، و آنچه به دنبال این مرحله به وقوع می‌پیوندد از نزول حضرت مسیح(ع) و تصدیق حضرت مهدی(ع) و حمایت و یاری حضرت مهدی(ع) توسط ایشان، و از آنچه بعداز امام مهدی(ع) رخ می‌دهد؛ از رجعت پیامبر اكرم(ص) و ائمه (ع) به دنیا و حكومت نمودن به مدت طولانی، پس از آغاز شدن علایم قیامت، و خروج جنبده‌ای از زمین (دابهٔ الأرض) و یأجوج و مأجوج و... .
● نمونه‌هایی از مصادر شیعه و سنی
۱) طبری در تفسیر خود۱۰ می‌گوید: سُدّی دربارهٔ این سخن خداوند تعالی:
و من أظلم ممّن منع مساجد الله أن یذكر فیها اسمه و سعی فی خرابها.
می‌گوید: «رومیان بخت‌النصر را در تخریب بیت المقدس یاری كردند» و دربارهٔ این قول خداوند:
أولئك ماكان لهم أن یدخلوها إلاّ خائفین.۱۲
آنان حق ندارند جز ترسان و لرزان در آن [مسجد] درآیند؛
گفته است: در زمین، هیچ رومی وجود ندارد مگر اینكه اگر بخواهد وارد آن شود، می‌ترسد كه گردنش زده شود، و به پرداخت جزیه ترسانده شده، آنرا می‌پردازد. و دربارهٔ این آیهٔ قرآن:
لهم فی الدّنیا خزیٌ.۱۳
در دنیا، ایشان را خواری است.
می‌گوید: اما خواری و ذلت رومیان در دنیا، هنگامی است كه امام مهدی(ع) قیام نموده و «قسطنطنیه» را فتح نماید و آنها را به قتل رساند؛ این ذلت آنها در دنیاست.
همین روایت را شیخ طوسی از سدی در تفسیر التبیان۱۴ روایت كرده، و به آخر آن این جمله را اضافه نموده است: «و برای آنان، خواری در دنیا به این است كه كشته شوند، اگر حربی باشند.»
مشابه این بیان را «سیوطی» در تفسیر درّ المنثور۱۵، نقل كرده است. همچنین در كتاب العرف الوردی فی أخبار المهدیّ الحاوی۱۶ و در كتاب البرهان۱۷ و صاحب جریدهٔ العجائب۱۸، نیز این روایت نقل شده است.
آنچه را كه دربارهٔ قیمت و ارزش علمی روایت نقل شده از سدی گفتیم، در حالی‌كه فقراتی را كه سدّی بر زمان خودش تطبیق نموده است، رد نمودیم به این دلیل است كه روایت، این نكته را آشكار می‌كند كه در ذهن تابعینی مثل سدی این بوده است كه پیروزی كامل مسلمین بر روم و فتح پایتخت آنان‌، كه در این روایت قسطنطنیه نامیده شده، به دست مهدی موعود(ع) انجام شده و عزت مسلمین در مقابل آنها به دست ایشان تحقق خواهد یافت.
۲) در كمال‌الدین۱۹ از امام صادق(ع) روایت شده است كه دربارهٔ آیهٔ:
هو الّذی أرسل رسوله بالهدی و دین الحقّ لیظهره علی الدّین كلّه و لوكره المشركون.۲۰
او كسی است كه پیامبر خود را برای هدایت مردم با دینی درست و برحق، فرستاد، تا او را بر همهٔ دین‌ها پیروز گرداند، هرچند مشركان را خوش نیاید.
چنین فرمودند:
به خدا قسم، تأویل این آیه رخ نداده و رخ نخواهد داد تا قائم(ع) خروج نماید. پس آنگاه كه خروج نماید، هیچ كافری به خدای عظیم و هیچ مشركی به امام وجود نخواهد داشت مگر اینكه خروج آن حضرت(ع) را ناخوش دارد. حتی اگر در میان صخره‌ای مشرك یا كافری پنهان شده باشد، آن صخره ندا می‌دهد: ای مؤمن، در میان من كافری پنهان شده، مرا بشكن و او را بكش.
و بخشی از این روایت را «فرات»۲۱ و «عیاشی»۲۲ در تفاسیر خود، نقل كرده‌اند و همچنین در العدد القویّه۲۳ و در تأویل الآیات۲۴ و برخی از مصادر دیگر شیعه نیز ذكر شده است.
در مجمع البیان۲۵ از امیرالمؤمنین(ع) روایت شده كه پس از تلاوت این آیه فرمودند:
آیا دین اسلام بر سایر ادیان غالب شده است؟
همراهان حضرت(ع) پاسخ دادند: بلی.
ایشان فرمودند: هرگز، قسم به كسی كه جانم در دست اوست، این اتفاق نمی‌افتد تا اینكه هیچ شهر و روستایی نباشد مگر اینكه در آن، هر صبح و شام، شهادت بر وحدانیت خدا و رسالت پیامبر اسلام(ص) داده شود.
همین روایت در تأویل الآیات۲۶ و تفسیر صافی۲۷ و دیگر مصادر شیعه نیز بیان شده است.
مصادر اهل سنت، تفسیر این آیه را به نزول عیسی(ع) روایت كرده‌اند. همان‌طور كه در جامع طبری۲۸ و سنن بیهقی۲۹ و الدّرالمنثور۳۰ ذكر شده است. شافعی، صاحب البیان۳۱ از سعید بن‌جبیر در تفسیر این قسمت از آیه:
لیظهره علی الدّین كلّه و لوكره المشركون.
چنین نقل كرده است كه: «او، مهدی از عترت فاطمه(س) است.» و سپس می‌افزاید:
بین این قول، و قول كسانی كه می‌گویند: منظور، عیسی(ع) است؛ منافاتی وجود ندارد، زیرا همان‌طور كه گفته شد، عیسی(ع) یاری دهندهٔ امام مهدی(ع) است.
همچنین فخر رازی در تفسیر خود۳۲ از ابوهریره نقل می‌كند كه گفت:
این وعده‌ای از جانب خداوند تعالی است كه اسلام را بالاتر و برتر از جمیع ادیان قرار دهد. او سپس گفت ... و تمامیت یافتن این امر در زمان خروج عیسی(ع) است.
سدّی می‌گوید:
این امر هنگام قیام مهدی(ع) است. كه هیچ كس باقی نمی‌ماند مگر اینكه اسلام آورده یا مجبور به پرداخت خراج می‌گردد.
و احادیث متواتری در نزد شیعه و سنی وجود دارد كه نزول عیسی(ع) در زمان ظهور حضرت مهدی(ع) خواهد بود و ایشان پشت سر امام مهدی(ع) نماز خواهد خواند.
۳) همچنین مصادر فریقین در تفسیر آیهٔ:
ولو تری إذ فزعوا فلا فوت و أخذوا من مكانٍ قریبٍ.۳۳
اگر ببینی، آنگاه كه سخت بترسند و رهاییشان نباشد و از مكانی نزدیك گرفتارشان سازند.
اتفاق نظر دارند كه منظور آیه، «جیش خسف» است. یعنی در ابتدای ظهور، لشكری وارد مدینهٔ منوره شده، آنگاه جهت جنگ با امام مهدی(ع)، قصد مكهٔ مكرمه می‌كنند كه خداوند متعال آنها را قبل از رسیدن به مكه، در زمین فرو می‌برد. این مطلب در تفسیر طبری۳۴، و ثعلبی۳۵ و كتاب البداء و التاریخ۳۶ و عقد الدّرر۳۷ و تفسیر الدّر المنثور۳۸ نقل گردیده است.
بسیاری از مصادر شیعی نیز نظیر این تفسیر را از این آیه روایت كرده‌اند كه مجال بر شمردن آنها نیست. البته قطع نظر از این آیه، روایات متواتری از پیامبر اكرم(ص) ناظر به فرو رفتن لشكر در زمین (خسف جیش) در منابع شیعه و سنی از جمله در صحّاح سته آمده است.
۴) مصادر شیعه و سنی در تفسیر آیهٔ متعلق به نزول حضرت عیسی(ع) اتفاق نظر دارند:
و إن من أهل الكتاب إلّا لیؤمننّ به قبل موته و یوم القیامهٔ یكون علیهم شهیداً.۳۹
و هیچ یك از اهل كتاب نیست مگر آنكه پیش از مرگش به او ایمان آورد و عیسی در روز قیامت به ایمانشان گواهی خواهد داد.
این مطلب در تفسیر طبری۴۰ آمده است، و شیخ طوسی نیز تبیان۴۱ می‌فرماید:
... گویی آیه می‌خواهد بگوید: احدی از یهود باقی نمی‌ماند، مگر اینكه قبل از موت حضرت عیسی(ع) به ایشان ایمان می‌آورد. به این صورت كه با خروج امام مهدی(ع) خداوند حضرت عیسی(ع) را برای قتل دجال به سوی زمین می‌فرستد و همهٔ مردم جهان، ملت واحد می‌شوند كه همان ملت اسلام حنیف و دین ابراهیم(ع) می‌باشد.
و ابن عباس و ابومالك و حسن بصری و قتاده و ابن زید و... همین نظر را دارند و طبری نیز این قول را اختیار كرده است. و این آیه، مخصوص یهودیانی است كه در آن زمان زندگی می‌كنند. و از شیعیان، علی بن ابراهیم این قول را در تفسیرش ذكر كرده است.● نمونه‌هایی از مصادر شیعی:
۱) شیخ صدوق، در كمال الدین۴۲، از امام باقر(ع) نقل می‌كند كه فرمودند:
قائم ما (اهل بیت) با ترس و رعب (كه در دل دشمنانش ایجاد می‌شود) یاری می‌شود، با نصرت و پیروزی تأیید می‌شود، زمین رام وی می‌شود، گنج‌ها برایش آشكار می‌گردد، حكومتش شرق و غرب عالم را فرا خواهد گرفت، خداوند عزوجل به‌وسیلهٔ او دینش را بر سایر ادیان غالب خواهد نمود، هرچند كافران اكراه داشته باشند، هیچ خرابی باقی نمی‌ماند مگر اینكه آباد می‌شود، و روح الله، عیسی بن مریم(ع) ، نزول كرده و پشت سر حضرت مهدی(ع) نماز خواهد گذارد. پس آنگاه كه حضرت بقیهٔ الله(عج) ظهور نماید به كعبه تكیه نموده و سیصد و سیزده مرد اطرافش اجتماع می‌نمایند. و اولین چیزی كه می‌گوید این آیهٔ شریفه است:
بقیهٔالله خیرٌ لكم إن كنتم مؤمنین.۴۳
اگر ایمان آورده‌اید، آنچه خدا باقی می‌گذارد برایتان بهتر است.
آنگاه می‌فرمایند:
من بقیهٔالله در زمین هستم و خلیفه و حجت خدا بر شما می‌باشم، هیچ مسلمانی بر ایشان سلام نمی‌كند مگر با این جمله:
السّلام علیك یا بقیّهٔالله فی أرضه.
۲) نعمانی در كتاب غیبت۴۴ خود، از ابوبصیر نقل كرده است كه گفت:
از امام باقر(ع) دربارهٔ این آیهٔ شریفه پرسیدم كه:
سنریهم آیاتنا فی الآفاق و فی أنفسهم حتّی یتبینّ لهم أنّه الحقّ.۴۵
امام باقر(ع) پاسخ فرمودند:
در درونشان، مسخ را و در بیرونشان، حركت و خروش آفاق، علیه آنان را نشانشان می‌دهد. پس قدرت خدا را در انفس خویش و در آفاق می‌بینند و ضعفشان برایشان آشكار می‌شود. و معنای این سخن خداوند تعالی (حتّی یتبیّن لهم أنّه الحقّ) خروج قائم(ع) و چه بسا معنای مسخ مذكور برای سركشان، مسخ در شخصیت و روحیاتشان باشد كه با آن ضعفشان آشكار می‌شود.
۳) در غیبت نعمانی۴۶ از حضرت امیرالمؤمنین(ع) دربارهٔ این سخن خداوند عزوجل:
فاختلف الأحزاب من بینهم.۴۷
گروه‌ها با هم اختلاف كردند.
سؤال شد، ایشان فرمودند:
با دیدن سه چیز منتظر فرج باشید.
گفته شد ای امیرالمؤمنین(ع) آنها چیستند؟
حضرت علی(ع) فرمودند:
اختلاف اهل شما به خاطر آنچه كه در بین آنهاست، پرچم‌های سیاه از خراسان، فزع (صیحهٔ) آسمانی در ماه رمضان.
دوبارهٔ سؤال شد: این صیحه در ماه رمضان چیست؟ امیرالمؤمنین(ع) فرمودند:
آیا سخن خداوند عزوجل را در قرآن نشنیده‌اید كه می‌فرماید:
إن نشأ ننزّل علیهم من السّماء آیهًٔ فضلّت أعناقهم لها خاضعین.۴۸
اگر بخواهم از آسمان برایشان آیتی نازل می‌كنیم كه در برابر آن به خضوع سر فرود آورند.
[سپس فرمودند:] آن، نشانه‌ای است كه زنان جوان را از سراپردهٔ خود خارج می‌كند و خواب رفته را بیدار می‌نماید و كسی را كه در حال چرت است به فزع وامی‌دارد.
و همین روایت را سلمی، از اهل سنت، در عقدالدرر۴۹ و بسیاری دیگر از منابع شیعی، كه مجال ذكرشان نیست، روایت كرده‌اند. و برخی از آنها این روایت را از امام باقر(ع) و امام صادق(ع) و از ابن عباس نقل كرده‌اند. و روایات دیگری صیحه یا آیه و نشانهٔ ماه رمضان را این‌گونه تفسیر نموده‌اند كه آن صدایی است از آسمان، خطاب به همهٔ ملت‌های عالم به این‌كه جنگ و نزاع‌ها و دوری از دین را كنار گذاشته و از امام مهدی موعود(ع) اطاعت نمایند و حضرت مهدی(ع) را با اسم و اسم پدرش نام می‌برد. با قطع نظر از تفسیر آیه، دربارهٔ این ندای آسمانی روایات دیگری نیز در مصادر شیعه و سنی نقل شده‌است كه مجال ذكر مصادر آنها نیست.
۴) در مصادر شیعه، در تفسیر آیهٔ:
و لئن أخّرنا عنهم العذاب إلی أمّهٍٔ معدودهٔ لیقولنّ مایحبسه ألا یوم یأتیهم لیس مصروفاً عنهم و حاق بهم ما كانوا به یستهزؤن.۵۰
و اگر چندگاهی عذابشان را به تأخیر بیفكنیم می‌پرسند: چه جیز مانع آن شده است؟ آگاه باشید چون عذابشان فرا رسد، آن‌را بازنگردانند، و آنچه را مسخره می‌كردند، آنان را دربرخواهد گرفت.
چنین آمده است كه مقصود از «امّهٔ معدودهٔ» اصحاب حضرت مهدی(ع) می‌باشند و در تفسیر قمی۵۱ ذیل این آیه از امام معصوم(ع) نقل شده است كه فرمودند:
«أمّهٔ معدودهٔ» اصحاب قائم(ع) اند كه سیصد و ده و اندی می‌باشند.
و عیاشی نیز همین روایت را از امام باقر(ع) در تفسیر خود نقل كرده و به آن افزوده است كه؛
در یك لحظه، مانند برگ پاییزی كه فرو می‌ریزد، گرداگرد آن حضرت گسیل می‌گردند.۵۲
و خود او از امام صادق(ع) با لفظ «او، قائم(ع) و اصحابش می‌باشند» روایت كرده است.۵۳ همچنین نعمانی در آن را از امام صادق(ع) روایت كرده است.۵۴ در تعداد دیگری از منابع شیعه نیز این مطلب موجود است كه مجال ذكرشان نیست.
همانطور كه ملاحظه می‌شود تفسیر «الأُمّهٔ» در این آیه به «جماعتی از مردم» صحیح‌تر از تفسیر آن به «مدتی از زمان» است، كه برخی از مفسران آن‌را ذكر كرده‌اند. چرا كه اصل در استعمال‌های قرآنی، معنای حقیقی كلمه است و عدول از معنای حقیقی به معنای مجازی، تا زمانی كه راه باز است، صحیح نمی‌باشد. كلمهٔ «الأُمّهٔ» بر طبق آنچه در المعجم المفهرس آمده چهل و نه بار در قرآن به كار رفته است كه در مورد آن مفسران اتفاق نظر دارند كه معنایش جماعت واحدی از مردم است كه همان معنای حقیقی «الأُمّهٔ» می‌باشد. و مفسران ذكر كرده‌اند كه در آیهٔ مذكور و آیهٔ ۱۱۸ سورهٔ یوسف به معنای «مدت» و در آیهٔ ۲۲ و ۲۳ سورهٔ زخرف به معنای «دین و ملت» است.
و البته در همهٔ موارد می‌توان آن‌را به معنای حقیقی‌اش با حذف مضاف یا بدون حذف مضاف تفسیر نمود، كما اینكه در آیهٔ مذكور چنین كردیم.
۵) در بعضی از روایات «مطلع الفجر» در سورهٔ قدر را به ظهور امام مهدی(ع) تفسیر نموده‌اند؛ مانند تفسیر فرات كوفی۵۵ و تأویل الآیات از محمد بن عباس۵۶.
ممكن است اشكال شود به اینكه معنا ندارد كه بگوییم انتهای سلام در شب قدر، با ظهور امام مهدی(ع) می‌باشد. بلكه معنا این می‌شود كه در هنگام ظهور آن حضرت(ع) در شب قدر تحولی حاصل می‌‌شود و سلام بر حضرت مهدی(ع) و بر مؤمنین می‌باشد. لذا مقصود این است كه سلام و عطا در شب قدر، قبل از ظهور ایشان تا طلوع فجر ادامه دارد. اما هنگامی كه فجر اسلام طالع شود و با ظهورش عالم را فرا بگیرد، در سلام الهی بر اهل زمین و بر امامشان، به تبع تحول ایمانی كه در خود اهل زمین ایجاد شده است، تحول و تطوری ایجاد خواهد ‌شد.

علی كورانی
ترجمه: حسین رضایی فرد
پی‌نوشت‌ها:
منبع: سایت القرآن نور.
۱. سورهٔ نحل (۱۶)، آیهٔ ۸۹.
۲. سورهٔ اعراف (۷)، آیهٔ ۱۴۵.
۳. سورهٔ زخرف (۴۳)، آیهٔ ۶۳.
۴. سورهٔ نحل(۱۶)، آیهٔ ۸۹.
۵. الكینی، محمد بن یعقوب،كافی، ج ۲، ص ۵۹۹، ح ۳.
۶. حسینی بحرانی، سیدهاشم، البرهان، ج ۱، ص ۳۷۸.
۷. سورهٔ نور (۲۴)، آیهٔ ۵۵.
۸. سورهٔ فصلت (۴۱)، آیهٔ ۵۳.
۹. سورهٔ بقره(۲)، آیهٔ ۱۱۴.
۱۰. تفسیر طبری، ج ۱، صص ۳۹۹ـ۳۹۸.
۱۱. سورهٔ بقره(۲)، آیهٔ ۱۱۴.
۱۲. همان.
۱۳. همان.
۱۴. شیخ طوسی، تفسیر التبیان، ج ۱، ص ۴۲۰.
۱۵. درالمنثور، ج ۱، ص ۱۰۸.
۱۶. العرف الوردی فی أخبار المهدی الحاوی، ج ۲، ص ۵۷.
۱۷. حسینی بحرانی، همان، ص ۱۴۴.
۱۸. العجائب، ص ۲۷۵.
۱۹. شیخ صدوق، محمد بن علی بن الحسین، كمال‌الدین و تمام‌النعمهٔ، ج ۲، ص ۶۷۰، ب ۵۷، ح ۱۶.
۲۰. سورهٔ توبه (۹)، آیهٔ ۳۳.
۲۱. تفسیر فرات، ص ۱۸۴.
۲۲. تفسیر عیاشی، ج ۲، ص ۸۷، ح ۵۲.
۲۳. العدد القویه، ص ۶۹، ح ۱۰۴.
۲۴. تأویل الآیات، ج۲، ص ۶۸۸.
۲۵. شیخ طبرسی، تفسیر مجمع البیان، ج ۵، ص ۲۸۰.
۲۶. تأویل الآیات، ج ۲، ص ۶۹۸، ج ۶.
۲۷. تفسیر صافی، ج ۲، ص ۳۳۸.
۲۸. جامع طبری، ج ۱۰، ص ۸۲.
۲۹. سنن بیهقی، ج ۹، ص ۱۸.
۳۰. سیوطی، همان، ج ۳، ص ۲۱۳.
۳۱. شیخ طبرسی، همان، ص ۵۲۸، ح ۲۵.
۳۲. تفسیر فخررازی، ج ۱۶ ، ص ۴۰.
۳۳. سورهٔ سبأ (۳۴)، آیهٔ ۵۱.
۳۴. تفسیر طبری، ج ۲۲، ص ۷۲.
۳۵. تفسیر ثعلبی، ج ۳، ص ۱۵۴.
۳۶. البدء و التاریخ، ج ۲، ص ۱۷۷.
۳۷. سلمی، عقدرالدّرر، ص ۷۶، ب ۴، ح ۲.
۳۸. سیوطی، همان، ج ۵، ص ۲۴۰.
۳۹. سورهٔ نساء(۴)، آیهٔ ۱۵۹.
۴۰. تفسیر طبری، ج ۶، ص ۱۴.
۴۱. شیخ طوسی، همان، ج ۳، ص ۳۸۶.
۴۲. شیخ صدوق، همان، ج ۱، ص ۳۳۰، ب ۳۲، ح ۱۶.
۴۳. سورهٔ هود(۱۱)، آیهٔ ۸۶.
۴۴. النعمانی، الغیبهٔ، ص ۲۲۹، ب ۱۴، ح ۴۰.
۴۵. سورهٔ فصلت(۴۱)، آیهٔ ۵۳.
۴۶. النعمانی، همان، ص ۲۲۹، ب ۱۴، ح ۴۰.
۴۷. سورهٔ مریم(۱۹)، آیهٔ ۳۷.
۴۸. سورهٔ شعرا(۲۶)، آیهٔ ۴.
۴۹. سلمی، همان، ص ۱۰۴، ب۴،ح۲.
۵۰. سورهٔ هود(۱۱)، آیهٔ ۸.
۵۱. تفسیر قمی، ج ۱، س ۳۲۳.
۵۲. تفسیر عیاشی، ج ۲، ص ۵۷.
۵۳. همان، ج ۲، ص ۱۴۱.
۵۴. النعانی، همان ص ۲۴۱، ب ۱۳، ح ۳۶.
۵۵. تفسیر فرات، ص ۲۱۸.
۵۶. تأویل الآیات، ج۲، ص ۸۱۸، ح ۳ و ص ۸۲۰، ح۹.

منبع : ماهنامه موعود

مطالب مرتبط

مطالعات قرآنی در آلمان: انگیزه ها و دستاوردها

مطالعات قرآنی در آلمان: انگیزه ها و دستاوردها
از آنجا كه دین اسلام, آخرین ادیان آسمانی, در شرق ظهور كرده و از آنجا ،مناطق مختلف جهان را در نوردیده است, گروهی از خاورشناسان به مطالعه دربارهٔ عقیده, زبان, ادبیات, تاریخ و دیگر جنبه های تمدن اسلامی و مسلمان پرداخته اند و علوم مختلف اسلامی همچون: علوم قرآنی, علوم حدیث, سیرهٔ نبوی, زبان و علوم عربی, تاریخ ملل اسلامی و انتشار اسلام و تمدن اسلامی و سرچشمه های آن و تأثیر هر یك از اینها بر اندیشه بشری را مورد بررسی قرار داده اند. موضوعی ازموضوعات اسلامی نیست كه مستشرقان به پژوهش و مطالعه در آن نپرداخته و آثاری در باره آن پدیده نیاورده باشند, و از آنجا كه قرآن كریم, منبع اصلی شریعت اسلامی است, همه خاورشناسان و به ویژه خاورشناسان آلمانی توجه و اهتمام خاصی بدان نشان داده اند. در این پژوهش به بررسی مهمترین مطالعات و كوششهای مستشرقان آلمانی در باره قرآن كریم و علل و انگیزه های روی آوری آنان به این موضوعات و پژوهشها و دستاوردهای آنان خواهیم پرداخت.
●سهم مستشرقان آلمانی در مطالعات قرآنی
در اینجا مقصود ما از مطالعات قرآنی، [بررسی] قرآن كریم و علوم آن، یعنی علم تفسیر، علم قرائات، اسباب النزول و ....، متن قرآن، زبان قرآن و رابطه و دیدگاه قرآن كریم نسبت به ادیان صاحب كتاب دیگر است.
خاورشناسان آلمانی، مانند دیگر خاورشناسان به همهٔ موضوعات ذكر شده، پرداخته اند اما به برخی از مباحث خاص بیش از موضوعات و مباحث دیگر توجه كرده اند و برای آنها اولویت قائل شده اند از جمله: مطالعه دربارهٔ متن قرآن، قرائات و رابطهٔ قرآن با ادیان دیگر.
در اینجا به سبب پراكندگی موضوعات و كثرت كارهای خاورشناسان آلمانی، تنها به نقش آنان در ترجمه و چاپ متن قرآن و تصحیح نسخ خطی مرتبط با قرآن و علوم قرآنی پرداخته و پس از آن به مهمترین مطالعات مستشرقان آلمانی درباره قرآن كریم اشاره می نماییم.
اولین ترجمه آلمانی از قرآن در سال ۱۷۷۲ م توسط دیوید فردریش مگرلین،۱ صورت پذیرفت و پس از آن در سال ۱۷۷۳ م. مستشرق بوسین ترجمه خود را عرضه كرد كه این ترجمه بعدها در سال ۱۸۲۸ م. توسط وال۲ و اولمان۳ ویرایش و تجدید چاپ شد.۴ بعد از این ترجمه, ترجمه های مختلفی از قرآن كریم انجام شد كه برخی شامل همهٔ قرآن و برخی ترجمه آیه یا آیاتی از قرآن بود. تعداد ترجمه های آلمانی از قرآن افزون بر ۱۴ ترجمه می شود۵ كه مهمترین آنها ترجمهٔ ماكس هنینگ۶ است كه خانم آن ماری شیمل۷ آن را با اضافه كردن یك مقدمه و برخی توضیحات تجدید چاپ نمود، همچنین ترجمه رودی پارت۸ نیز از اهمیت فراوانی در میان خاورشناسان آلمانی برخوردار است.
افزون بر این ترجمه های استشراقی، ترجمه هایی نیز از دانشمندان مسلمان در دست است، از جمله ترجمهٔ آلمانی قرآن كه مؤسسه باواریا انجام داده و شامل متن عربی قرآن و ترجمه و تفسیر آن به زبان آلمانی است، كه این امر باعث حجیم شدن این ترجمه و كمی استفاده از آن شده است. ترجمهٔ دیگر اثر احمدفن دنفر۹ است كه مشتمل بر مقدمه خوبی درباره اسلام و قرآن كریم است و به نظر من، از بهترین ترجمه های آلمانی قرآن چه از مستشرقان و چه از مسلمانان به شمار می رود. شورای عالی امور اسلامی۱۰ مصر نیز اقدام به ترجمه ای منتخب از تفاسیر نمود (چاپ قاهره ۱۴۲۰هـ ق/۱۹۹۹ میلادی)
بی تردید وجود ترجمه های اسلامی (ترجمه های مسلمانان) از قرآن كریم به زبان آلمانی یا زبانهای دیگر اروپایی, در دراز مدت باعث تغییر تصویر غبارآلودی كه برخی از مستشرقان از اسلام عرضه داشته اند، می شود. در قرن نوزدهم میلادی، تحقیقات بسیاری درباره متن و تاریخ قرآن صورت پذیرفت. از مهمترین این تحقیقات، كتاب مستشرق آلمانی گوستاو وایل۱۱ با عنوان " مقدمهٔ تاریخی انتقادی به قرآن" بود كه در سال ۱۸۴۴م به طبع رسید و در آن به مطالعه درباره مسأله جمع قرآن كریم و تسلسل تاریخی سوره ها و آیات آن پرداخته بود. وایل، سوره های مكی را به سه بخش تقسیم كرده بود: سوره هایی كه بیم و انذار در آنها وجود دارد به دوره اول مكی، سوره های متأخر و نزدیك به سور مدنی را به دوره سوم مكی و سوره های بینابین را به دوره دوم مكی منتسب نمود.۱۲ تئودور نولدكه۱۳ در كتاب خود، " تاریخ قرآن"۱۴كه در سال ۱۸۶۰ م تألیف كرد تحت تأثیر این نظریه وایل بود.
این رویكرد در مطالعهٔ متن قرآن كریم، تحت تأثیر رویكردی كه در آن زبان در باب نقد تاریخی متون دینی رواج داشت مطرح شد. این نظریه در پایان قرن ۱۹ و اوایل قرن ۲۰ میلادی توسط یولیوس ولهاوزن، كه طرفدار نولدكه۱۵ بود مطرح شد. بر اساس این نظریه، تورات كنونی با آنچه در زمان حضرت موسی علیه السلام رواج داشته، تفاوت دارد و بسته به دوره های مختلف زندگانی بنی اسرائیل بخش هایی بدان افزوده شده كه اكنون باید با نقد تاریخی این متن، لایه های مختلف آن را بازشناسی كرد.
در اینجا اشاره به چند نكته لازم است:
۱- مطالعه وایل و نولدكه، ابتدا از مطالعات عبری و سامی آغاز شد و پس از آن به مطالعات قرآنی انتقال یافت،۱۶ اما بدون شناخت عمیق از ماهیت متن قرآن.
۲- هر آنچه كه در باب تورات و اناجیل قابل اجراست درباره متن قرآن كریم قابل اجرا نیست چرا كه:
الف) تورات كنونی، به شهادت خود متن و اقوال حكمای تلمود، تورات موسی علیه السلام نیست.۱۷
ب) متن تورات كنونی به مدت حدود هزار سال, یعنی از زمان حضرت موسی تا زمان تدوین آن توسط عزرا در قرن ۵ ق. م.، به شكل شفاهی تداول داشت و در این مدت طولانی، متن تورات از معانی اصلی اش دور شده بود علاوه بر افزوده هایی كه عزرا و سایر نویسندگان در متن وارد كرده بودند.۱۸
ج) تركیب و اختلاط مطالب دینی با مواد بشری و عدم وجود اسنادی كه تعلق تورات كنونی را به عصر موسی علیه السلام اثبات كند.
متن كنونی قرآن كریم، همان متنی است كه پیامبر اكرم صلی الله علیه و آله و سلم بر كاتبان وحی املاء نموده بود و آنچه در زمان عثمان روی داد، فرایند توحید مصاحف بود و اگر اختلافی میان آنچه كه در زمان عثمان انجام شد با متن اصلی كه پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم بر صحابه املاء كردند وجود می داشت، صحابه از سویی و نیز دشمنان اسلام و منافقان و مسلمان شدگان از اهل كتاب، نسبت به آن سكوت نمی كردند.۱۹ در نتیجهٔ توجه روزافزون به متن قرآن و نشر آن به زبان اصلی, خاورشناسان آلمانی برای سهولت دست یابی به كلمات و واژه های قرآن و نیز دست یابی به آیات مربوط به هر موضوع، به فراهم آوردن معجم ها و فهرست های مختلف برای قرآن دست یازیدند. معجمی كه گوستاو فلوگل پدید آورد و آن را با عنوان عربی " نجوم الفرقان فی اطراف القرآن" در سال ۱۸۴۲ م در لایپزیگ به چاپ رساند، اولین معجم دربارهٔ كلمات قرآن بود و اساس و مبنای همهٔ معجم های همانند در كشورهای عربی و اسلامی قرار گرفت، اگرچه هیچ یك از كارهای مشابه به درجهٔ دقت و كمال آن نرسید.۲۰ ادوارد مایر (۱۸۵۷-۱۹۴۵م)، "دلیل القرآن" را در جمع مفردات، افعال، حروف جر و حروف عطف قرآن كریم، تألیف كرد. برگشتراسر نیز در این موضوع، حروف النفی فی القرآن (چاپ لایپزیك، ۱۹۱۱م) را ارائه كرد. برگشتراسر به طور ویژه درباره مسأله قرائات تحقیق می كرد و آثار گوناگونی را در این باره به رشته تحریر درآورد كه از جملهٔ آنها " معجم قراء القرآن و تراجمهم" (۱۹۱۲ م) بود.
وی همچنین تعدادی از منابع این حوزه را به چاپ رسانید، از جمله " المختصر فی شواذ القرآن من كتاب البدیع" اثر ابن خالویه را در ۱۹۲۵م و " غایهٔ النهایهٔ فی طبقات القراء" ابن جزری را در ۱۹۳۳ م. چاپ كرد.۲۱ خاورشناسان آلمانی تنها به ترجمه و چاپ قرآن و فراهم آوردن معجم های قرآنی بسنده نكردند بلكه به تصحیح نسخ خطی كتاب های قرآنی نیز پرداختند. از جمله هاینریش فلایشر (H.L.Fleicher) كه به انتشار بسیاری از میراث علمی زبان عربی از جمله تفسیر قرآن قاضی بیضاوی اهتمام ورزید، كتابی كه پیش از او فرایتاج، استاد زبانهای شرقی دانشگاه بن، آن را با عنوان " اسرار التأویل و انوار التنزیل" (لایپزیك،۱۸۴۵م) چاپ كرده بود.۲۲ چاپ فلایشر، اگرچه اسباب نقد و ذكر نسخه های خطی به كار گرفته شده را دارا نبود اما از توانایی او در زبان عربی و شناختش از اسلام نشان داشت.۲۳ وستنفلد (F.Wustenfeld) نیز كتاب "المعارف" ابن قتیبهٔ را در سال ۱۸۵۰م در گوتنگن به طبع رساند و اشملدرز (Schmolders) كتاب " المنقذ من الضلال" ابو حامد غزالی را منتشر ساخت.۲۴
از طرح برگشتراسر نیز نباید غفلت كنیم. وی موزه ای را برای جمع آوری قرائات و تفاسیر مختلف هر یك از آیات قرآن، ایجاد كرد اما به سبب درگذشت زود هنگامش موفق به اتمام این طرح نشد و اتو بریتزل به تكمیل این طرح اقدام كرد.
بخش دیگر مطالعات مستشرقان آلمانی به موضوع اهل كتاب در منابع اسلامی مربوط می شود. از میان این مطالعات می توان به پژوهش سیمون وایل دربارهٔ تورات در قرآن (چاپ اشتوتگارت، ۱۸۳۵م) و مجموعه مقالات هیرشفلد (H.Hirschfeld) دربارهٔ مطالعات یهودی- اسلامی كه در مجلهٔ الفصول الیهودیه در فاصله سال های ۱۹۱۰م تا ۱۹۱۱ م منتشر شد، اشاره كرد. همچنین تحقیقی كه فریلیندر به نام " تركیب الفصل فی الملل و النحل للشهرستانی" انجام داد و در یادنامه نولدكه به چاپ رسید، نیز پژوهش باومشتارك (A.Baumstark) درباره مسیحیت و یهودیت در قرآن و اسلام (چاپ ۱۹۲۷م) و پژوهش دیگر او با عنوان " مطالعه مذهب طبیعت واحده نصرانی در قرآن" كه درسال ۱۹۵۳ م منتشر شد. اما دیوید بانت (D.H.Baneth) كه در ابتدا به مطالعه زبان آرامی قدیم و زبان های كنعانی می پرداخت و به پژوهش در زبان عربی و فلسفه اسلامی در آكادمی علم یهودی روی آورد و تحقیقات فراوانی را منتشر كرد كه از جمله آنها نقد كتاب " الحجهٔ و الدلیل فی نصرهٔ الدین الذلیل" اثر یهودا هالیفی و نیز چاپ " تنقیح الابحاث فی الملل الثلاث" ابن كمونه با ترجمهٔ آلمانی بود.۲۵
مطالعات عربی - اسلامی از پایان قرن ۱۷م در آلمان آغاز شد و در طول قرن ۱۹ تحول گسترده ای یافت و اگر فعالیت های خاورشناسان آلمانی در طی قرون ۱۸ و ۱۹ و اوایل قرن ۲۰را مورد بررسی قرار دهیم، می بینیم كه بسیاری از آنان تلاش های علمی خود را از سویی در مطالعات عربی-اسلامی و از سوی دیگر در مطالعات عبری و عهد قدیم سامان داده اند. كسانی چون فلایشر, نولدكه، گراف، وایل، ولهاوزن و بسیاری دیگر. این امر نشان از آن دارد كه مطالعات عبری و پژوهش های مرتبط با عهد قدیم در پیدایش و تطور همپای مطالعات عربی- اسلامی در آلمان پیش رفته و نمی توان این دو حوزه را از یكدیگر جدا دانست، بلكه باید گفت كه انگیزه های شكل گیری و رشد و تحول آنها به هم نزدیك است چرا كه هدف اصلی اهتمام به زبان عربی در آلمان، دستیابی به فهم عهد عتیق به زبان اصلی آن، یعنی عبری بوده است.

وبگردی
جنجال جدیدِ تلویزیون؛ پریدن از پنجره برای فرار از دست دختران!
جنجال جدیدِ تلویزیون؛ پریدن از پنجره برای فرار از دست دختران! - دخترها پسرجوان را دوره کرده‌اند و پسرجوان خود را از پنجره به بیرون پرتاب می‌کند. باورتان نمی‌شود که نشود، اما این صحنه را در سریال تلویزیونی پدر دیدیم که حالا دوباره این موضوع تلویزیون و دست‌اندرکاران سریال را وارد حاشیه‌های اینستاگرامی کرده است. منبع
بحران غارت سازمان یافته / در همین دو ماه اخیر ۱۵ تا ۲۰ میلیارد دلار پول دزدیده شده
بحران غارت سازمان یافته / در همین دو ماه اخیر ۱۵ تا ۲۰ میلیارد دلار پول دزدیده شده - بحران موجود، مشروعیت است. بحران مشروعیت ناشی از خیانتی است که به صداقت و آرمانگرایی و از خودگذشتگی ملت ایران انجام شده.
فیلم | علت فساد در حکومت اسلامی چیست؟
فیلم | علت فساد در حکومت اسلامی چیست؟ - فیلم - در ویدئوی زیر بخشی از سخنرانی قدیمی شهید بهشتی در مجمع عمومی اتحادیه دانشجویان مسلمان در اروپا را درباره فساد در حکومت اسلامی و دلایل آن می شنوید.
ماجرای سفر مخفیانه حسن روحانی به انگلیس
ماجرای سفر مخفیانه حسن روحانی به انگلیس - کامران غضنفری با کتاب «راز قطعنامه» شناخته شد؛ هر چند بیش از آن هم دستی بر آتش نوشتن و پژوهش داشت. غضنفری بعد از این تجربه های موفق دست به انتشار کتاب یا به قول خودش مقاله مفصل در مورد پیشنه، زندگی و عملکرد حسن روحانی در فضای مجازی زده است.
ماجرای احسان علیخانی و  ثامن الحجج
ماجرای احسان علیخانی و ثامن الحجج - پنج ماه بعد از اعلام رسمی غیرقانونی بودنِ موسسه ثامن الحجج در آبان 1393، برنامه تحویل سال 1394 شبکه سوم سیما تحت عنوان «بهارنارنج» با تهیه کنندگی و به مدت هشت ساعت پخش شد و این بار به جای تبلیغ مستقیم ثامن الحجج، باشگاه فرهنگی و ورزشی ثامن الحجج تبلیغ شد! در این برنامه بارها از ابوالفضل میرعلی مدیرعامل موسسه ثامن الحجج با عنوان دکتر تقدیر به عمل آمد؛ دکتری که اکنون مشخص شده یک دیپلمه با سوابق مالی…
وقتی یک دامدار با مدرک دیپلم و ۱۱۹ فقره چک برگشتی مدیرعامل «ثامن‌الحجج» شد
وقتی یک دامدار با مدرک دیپلم و ۱۱۹ فقره چک برگشتی مدیرعامل «ثامن‌الحجج» شد - تصاویر با شما سخن می گویند؛ تصاویری بی روتوش با سخنانی بی روتوش‌تر؛ می‌خواهیم با بخش خبری «فوتونیوز»، مقامات با شما بی روتوش و رودررو سخن بگویند. از این پس، عصرگاه هر روز با «فوتو نیوز» تابناک، حرف و سخن مقامات داخلی و خارجی را به عکس بی روتوش‌شان الصاق می‌کنیم، تا بهتر بدانیم چه کسی حرف زده و از چه سخن گفته است. کوتاه و مختصر؛ به احترام وقت شما و فرصتی که برای دانستن می‌گذارید.
ترجیح می‌دهید کدام‌ زن همکار شوهر شما باشد!
ترجیح می‌دهید کدام‌ زن همکار شوهر شما باشد! - یک بنر تبلیغاتی که ظاهراً با هدف ترویج فرهنگ حجاب طراحی شده، سبب‌ساز واکنش‌های کاربران شبکه اجتماعی توییتر شده است. در این بنر، از رهگذران خواسته شده بین دو گزینه موجود، زنی چادری و زنی مانتویی، انتخاب کنند ترجیح می‌دهند کدام‌یک همکار همسرشان باشد!
فیلم قتل عجیب زن جوان توسط شوهرش در اسلامشهر!
فیلم قتل عجیب زن جوان توسط شوهرش در اسلامشهر! - در اتفاقی عجیب و غیر قابل باور فردی امروز به دلیل درخواست طلاق همسرش در خیابان اسلامشهر وی را با ضربات چاقو از پای درآورد، از سرنوشت این خانم اطلاع دقیقی در دست نیست.
مائده‌ها و دلارهای رانتی
مائده‌ها و دلارهای رانتی - اشارت‌هایی که برخی نکات جالب توجهی دیگری در خصوص آن بیان می‌کنند، مثل مطرح شدن مساله مانتو‌های جلوباز و اشکالی که برخی مسئولان به آن وارد می‌دانند. موضوعی که موجب شد تا بعد از مدت‌های مدید و در شرایطی که بسیاری بر این باورند که شناسایی و مقابله با اخلال گران بازار می‌بایست در اولویت همه امور باشد، گشت‌های ارشاد به خیابان‌ها باز گردند.
دورهمی کثیف‌ترین برنامه جنسی  ! تفکرات پیچیده یک استاد علوم انسانی !
دورهمی کثیف‌ترین برنامه جنسی ! تفکرات پیچیده یک استاد علوم انسانی ! - یکی از بحث های جنجالی دکتر فیاض در سال های اخیر اظهار نظر او در مورد وقوع بحران جنسی در ایران بوده است که حالا او معتقد است تبدیل به انقلاب جنسی شده است. با او در این زمینه مصاحبه مفصلی انجام دادیم که به زودی منتشر می شود. بخشی از این مصاحبه که درباره برنامه دورهمی است را تماشا کنید.
آغوش جنسی یا مادرانه ! مشغله فکری مطهری
آغوش جنسی یا مادرانه ! مشغله فکری مطهری - وی در بخش دیگری از صحبت‌هایش با اشاره به نمایش در آغوش کشیدن تیم ملی کروواسی توسط رئیس‌جمهور کشورشان،گفت: ایشان با یک حس مادرانه این کار را انجام داد و این آغوش، جنسی نبود، البته که پخش آن نباید انجام می‌شد.
کدام پسر روحانی سه تابعیتی است؟
کدام پسر روحانی سه تابعیتی است؟ - سرنوشت فرزند بزرگ حسن روحانی از جمله مواردی است که در سال‌های گذشته بارها مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفته است. پیش از برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۹۲ نیز یکی از وب‌سایت‌های اصولگرا مدعی بود که او به دنبال “شکست عشقی” دست به “خودکشی” زده است. بنا به ادعای برخی از رسانه‌های اصو‌لگرا، فرزند روحانی با کلت کمری پدر خودکشی کرد.
فیلم منزل محمود خاوری درکانادا
فیلم منزل محمود خاوری درکانادا - کاربران شبکه های اجتماعی فیلمی را منتشر کرده اند که گفته می شود مربوط به خانه مجلل محمود خاوری در کانادا است. صحت و سقم این قضیه هنوز تایید نشده است.
مائده هژبری و امیرحسین مقصودلو در استانبول
مائده هژبری و امیرحسین مقصودلو در استانبول - امیرحسین مقصودلو (تتلو) با انتشار عکسی از خودش و مائده هژبری، دختر نوجوانی که پس از اعتراف تلویزیونی اش معروف شد، از کنسرت مشترک در استانبول خبر داد.
واکنش فغانی به انتشار تصاویردست دادنش با داور زن برزیلی:کوچکترین اهمیتی برایم ندارد!
واکنش فغانی به انتشار تصاویردست دادنش با داور زن برزیلی:کوچکترین اهمیتی برایم ندارد! - تصاویر با شما سخن می گویند؛ تصاویری بی روتوش با سخنانی بی روتوش‌تر؛ می‌خواهیم با بخش خبری «فوتونیوز»، مقامات با شما بی روتوش و رودررو سخن بگویند. از این پس، عصرگاه هر روز با «فوتو نیوز» تابناک، حرف و سخن مقامات داخلی و خارجی را به عکس بی روتوش‌شان الصاق می‌کنیم، تا بهتر بدانیم چه کسی حرف زده و از چه سخن گفته است. کوتاه و مختصر؛ به احترام وقت شما و فرصتی که برای دانستن می‌گذارید.
مرد رو‌به‌روی مائده هژبری کیست؟
مرد رو‌به‌روی مائده هژبری کیست؟ - دختر بازداشت شده در بخشی از مصاحبه توضیح می‌دهد که صبح دستگیر شده و خانواده‌اش در جریان این موضوع قرار گرفته‌اند و این ادعا نشان می‌دهد تهیه فیلم اعترافات به فاصله یک صبح تا عصر انجام شده که خود نشان‌دهنده این است که برای متهم هنوز دادگاهی تشکیل نشده و جرمی به اثبات نرسیده ‌است.
فیلم | رامبد: دهنتو ببند، فرح‌بخش: دهنتو گِل بگیر!
فیلم | رامبد: دهنتو ببند، فرح‌بخش: دهنتو گِل بگیر! - پس از آنکه فیلم تازه محمدحسین فرح‌بخش در سالن‌های سینمای شهر تهران اکران نشد. احمدی مدیر سینماشهر که از قضا تهیه کننده برنامه خندوانه نیز هست و سوله مدیریت بحران شهر تهران در دوره تهیه کنندگی او به «خندوانه» اختصاص یافت، مانع از این اکران شده بود و همین مسئله واکنش فرح بخش را به دنبال داشت و او را رانت‌‎‌خوار خواند و پای رامبد جوان را به میان کشید.
شاخ‌های اینستاگرامی که نمی‌شناختیم
شاخ‌های اینستاگرامی که نمی‌شناختیم - یکی از دختران که به شدت مورد توجه قرار گرفته است مائده نام دارد. او از چهره‌های شناخته شده اینستاگرام است که ویدئو‌هایی از رقص هایش را در صفحه خود منتشر کرده است. او متولد سال 1380 است. به گفته خودش حدود 600هزار فالوئر دارد. او حالا با قرار وثیقه آزاد است.
تصادف سردار آزمون با پورشه اش (عکس)
تصادف سردار آزمون با پورشه اش (عکس) - سردار آزمون نیمه شب گذشته و در نزدیکی‌های صبح امروز با خودوری پورشه شخصی خود در محور نکا بهشهر پس از عبور از روستای کمیشان با تصادف زنجیره‌ای مواجه شد که در این حادثه خودروهای زیادی خسارت دیدند