یکشنبه ۱۰ خرداد ۱۳۹۴ / Sunday, 31 May, 2015
سبک‌های غالب رفتاری سرمایه‌گذاران در بازار سهام تهران

سبک‌های غالب رفتاری سرمایه‌گذاران در بازار سهام تهراندر ادبیات موضوع «ظهور علوم رفتاری در تصمیمات مالی»‌ معمولا‌ عوامل و ساخت‌های گوناگونی که رفتارسرمایه‌گذاران را شکل می‌دهد، مورد بررسی قرار می‌گیرد. اهمیت این موضوع این است که نشان می‌دهد تصمیمات سرمایه‌گذاری تنها تحت تاثیر شاخص‌های اقتصادی و عقلانیت قرار ندارد، بلکه مقوله‌‌هایی از قبیل افق سرمایه‌گذاری، میزان تحمل مخاطره، اعتماد به نفس و اطمینانی که سرمایه‌گذار به آن گزینه و فرآیند سرمایه‌گذاری در بازار دارد و مواردی از این قبیل نیز تاثیر بسزایی در رفتار سرمایه‌گذاران و نوع تصمیمات آن‌ها دارد و سبک رفتار سرمایه‌گذاری آن‌ها را شکل می‌دهد. عرصهء ظهور علوم رفتاری در مباحث مالی، ‌یک رویکرد جدید نسبت به مطالعات بازارهای مالی است.
● اساس و پایهء تئوری‌ها و مباحث مالی استاندارد
تئوری آربیتراژ میلر و مودیگلیانی، تئوری‌پرتفوی مارکویتز، تئوری قیمت‌گذاری دارایی‌های سرمایه‌ای که توسط شارپ و لینتر مطرح شد و تئوری قیمت‌گذاری اوراق اختیار معامله از بلیک، مرتون و اسکولز، اساس، پایه و شالوده‌ای به وجود آوردند که مباحث مالی استاندارد به عنوان یک دانش، بر پایهء این تئوری‌ها شکل گرفتند. فرض اساسی تمام این تئوری‌ها، کارآیی بازار است و چنین فرض می‌کنند که بازارها، قابل تجزیه و تحلیل و بررسی هستند. تئوری اقتصادی مالی مدرن بر این پیش‌فرض استوار است که فعالان بازار به صورت عقلایی، عمل می‌کنند. این عقلانیت از دو راه ظهور پیدا می‌کند: اول این‌که، افراد در بازار براساس تئوری مطلوبیت مورد انتظار تصمیم‌گیری می‌کنند و پیش‌بینی‌هایی را در رابطه با آینده انجام می‌دهند. براساس تئوری مطلوبیت مورد انتظار، انسان مخاطره‌گریز است و منحنی کارکرد مطلوبیت یک فرد حالت مقعر دارد;‌ برای مثال، مطلوبیت نهایی ثروت، کاهش می‌یابد. قیمت دارایی‌ها توسط سرمایه‌گذاران عقلایی تعیین می‌شود و در نتیجه عقلانیت بر اساس حالت تعادل بازار، حاصل می‌شود. در این تعادل، ‌اوراق بهادار بر اساس فرضیهء بازار کارآ قیمت‌گذاری می‌شوند. طبق فرضیهء بازار کارآ، ‌قیمت‌های دارایی‌های مالی در برگیرندهء همهء اطلاعات موجود به آن دارایی‌هاست و قیمت‌ها در هر زمانی به عنوان تخمین بهینه‌ای از ارزش صحیح سرمایه‌گذاری شکل می‌گیرند. این فرضیه بر این اساس قرار دارد که سرمایه‌گذاران رفتار عقلایی دارند. به این معنی که همهء اطلاعات موجود و در دسترس را پردازش کرده و به دنبال حداکثر ساختن مطلوبیت مورد انتظار هستند. به بیان دیگر، دارایی‌های مالی همیشه به صورت عقلایی، قیمت‌گذاری می‌شوند بنابراین قیمت‌ها زمانی که ظهور پیدا می‌کنند، حرکت‌ها و تغییرات بعدی آن‌ها قابل پیش‌بینی نیست زیرا تغییرات قیمت تنها به علت اطلاعات جدیدی که در بازار جریان می‌یابد، اتفاق می‌افتد در نتیجه کسی نمی‌تواند بازدهء غیرعادی و بالاتر از میانگین را داشته باشد.
● ظهور ابعاد رفتاری و روان‌شناختی در مباحث مالی و سرمایه‌گذاری
در دههء ۱۹۹۰ تمرکز مطالعات دانشگاهی که روی مباحثی از قبیل تحلیل اقتصادسنجی‌ سری‌های زمانی قیمت سهام، سودهای تقسیمی‌ و سود هر سهم بود، ولی کم‌کم متوجه توسعهء مباحث دیگری تحت عنوان مدل‌های روانشناختی انسان‌ها در ارتباط با بازارهای مالی شد بنابراین حوزهء علوم رفتاری در مباحث مالی و سرمایه‌گذاری باز شد و محققان متوجه بسیاری از حرکت‌ها و نابسامانی‌ها در بازارهای مالی شدند که با استفاده از تئوری‌های مربوط به بازار کارآ قابل‌توجیه نبود بنابراین اهمیت مباحث رفتاری، روانی، روانشناختی و تاثیر آن‌ها بر تصمیم‌گیری افراد مشخص شد.در مباحث مربوط به ظهور علوم رفتاری در حوزهء مالی و سرمایه‌گذاری سه زمینهء اصلی معرفی می‌شود که عبارتند از :
الف) آزمون، خطا و استفاده از تجربه و شهود: اکثر مردم بر اساس قاعدهء سرانگشتی تصمیم‌گیری می‌کنند و تحلیل عقلایی دقیقی ندارند.
ب) ایجاد چارچوب: روشی که مشکل یا تصمیمات ارایه می‌شوند، برعمل تصمیم‌گیرنده تاثیر می‌گذارد.
ج) عدم کارآیی بازار: در این زمینه سعی بر توضیح و تبیین نتایجی از بازار است که مخالف انتظارات عقلایی و کارایی بازار است. این مسایل شامل، قیمت‌گذاری غلط، تصمیم‌گیری غیرعقلایی و بی‌نظمی‌های مربوط به بازدهی است.
در ادبیات موضوع «ظهور علوم رفتاری در تصمیمات مالی»‌معمولا‌ عوامل و ساخت‌‌های گوناگونی که رفتار سرمایه‌گذاران را شکل می‌دهد، مورد بررسی قرار می‌گیرد. اهمیت این موضوع این است که نشان می‌دهد تصمیمات سرمایه‌گذاری تنها تحت تاثیر شاخص‌های اقتصادی وعقلانیت قرار ندارد بلکه مقوله‌‌هایی از قبیل افق سرمایه‌گذاری، میزان تحمل مخاطره، اعتماد به نفس و اطمینانی که سرمایه‌گذار به آن گزینه و فرآیند سرمایه‌گذاری در بازار دارد و مواردی از این قبیل نیز تاثیر بسزایی در رفتار سرمایه‌گذاران و نوع تصمیمات آن‌ها دارد و سبک رفتار سرمایه‌گذاری آن‌ها را شکل می‌دهد، عرصهء ظهور علوم رفتاری در مباحث مالی، یک رویکرد جدید نسبت به مطالعات بازارهای مالی است. این رویکرد به این موضوع می‌پردازد که برخلاف مباحث و تئوری‌های مالی استاندارد،‌گرایش‌های رفتاری و شناختی می‌توانند بر قیمت‌های دارایی‌های مالی تاثیرگذار باشند. برخلاف نظریات و رویکردهای شارپ و مارکوتیز، مباحث رفتار مالی و سرمایه‌گذاری، مباحث مربوط به افراد و طرقی است که اطلاعات را جمع‌آوری و استفاده می‌کنند. این جنبه از تصمیمات مالی و سرمایه‌گذاری به دنبال فهم و پیش‌بینی دخالت و تاثیر تصمیمات روانشناختی در بازار مالی منظم است.
یافته‌‌هایی از مبحث علوم مالی رفتاری به دست آورده‌اند که اغلب، مفروضات اساسی تئوری مالی استاندارد را نقض می‌کنند. از آن جمله می‌توان به تئوری انتظار، آزمون و خطا و ایجاد تجربه، اشاره کرد که توضیح مختصری داده می‌شود.
● تئوری انتظار
تئوری انتظار جنبهء فرموله شده و ریاضی تئوری حداکثرسازی مطلوبیت مورد انتظار است. براساس تئوری مطلوبیت مورد انتظار، سرمایه‌گذاران مخاطره‌گریز هستند. مخاطره‌گریزی معادل حالت تقعر تابع مطلوبیت است. برای مثال مطلوبیت نهایی ثروت کاهش است. یکی دیگر از بنیادهای تئوری انتظار، تابع ارزش است. براساس تابع ارزش، شیب تابع مطلوبیت صعودی است، این حالت صعودی برای سطح ثروت که زیر نقطه مبدا قرار می‌گیرد وجود دارد و برای بعد از آن شیب سطوح ثروت، نزولی می‌شود.
● آزمون و خطا و استفاده از تجربه و شهود
از آن‌جا که اطلاعات بسیاری با سرعت زیاد منتشر می‌شود، کار تصمیم‌گیرندگان در بازارهای مالی بسیار مشکل شده است بنابراین این امر موجب شده که افراد و تصمیم‌گیرندگان از تجربه و تلاش‌های عملی خود استفاده کنند. استفاده از تجربیات کاری یک رویکرد غیرقابل اجتناب است اما همیشه نمی‌تواند سودمند باشد. این پدیده می‌تواند جهت توضیح این‌که چرا در برخی موارد بازار به صورت غیرعقلایی و غیرمنطقی عمل می‌کند، مورد استفاده قرار گیرد. تفسیر اطلاعات جدید ممکن است که نیازمند قواعد تصمیم‌گیری تجربی باشد. بازار می‌تواند نخست به صورت نادرست واکنش نشان دهد.
● فرضیه‌‌های پژوهشی
در این پژوهش دو فرضیهء مورد بررسی و آزمون قرار گرفت. در ابتدا نگاهی به فرضیه‌‌های پژوهش داریم :
▪ فرضیهء اول-سرمایه‌گذاران بازار سهام تهران از لحاظ سبک رفتار سرمایه‌گذاری به سه دسته افراد محافظه کار; افرادی که به صورت حساب شده ریسک می‌کنند (افراد مطمئن) و افراد کاملا ریسک‌پذیر دسته‌بندی می‌شوند.
▪ فرضیهء دوم- غالب سرمایه‌گذاران در این بازار، به صورت محافظه‌کارانه رفتار می‌کنند.
● نتایج تحقیق
▪ فرضیهء اول: بر اساس آزمون‌های صورت گرفته می‌توان گفت: «۶۰ درصد سرمایه‌گذاران بورس تهران محافظه‌کارانه رفتار می‌کنند، ۳۰ درصد به صورت حساب‌شده و مطمئن ریسک‌پذیری دارند و ۱۰ درصد بقیه کاملا ریسک‌پذیر هستند.
▪ فرضیهء دوم: میانگین نمرات رفتار سرمایه‌گذاران بورس تهران حاکی از این است که رفتارشان محافظه‌کارانه است همچنین در مطالعهء رفتار زنان و مردان به این نتیجه رسیدند که رفتار سرمایه‌گذاران مرد و زن متفاوت است،‌اما رفتارشان در گروه‌های سنی مختلف یکسان است.
حسین صدقی‌خوراسگانی
مقطع کارشناسی ارشد رشتهء مدیریت مالی
منبع : روزنامه سرمایه

مطالب مرتبط
حراج بزرگ آثار هنری تهران / تصاویر - حراج بزرگ آثار هنرهای تجسمی تهران در هتل آزادی تهران با حضور دایی و همسرش و جمعی از هنرمندان برگزار شد.
این دندانپزشکان دهن آمریکا را سرویس میکنند - روز گذشته گروهی از مخالفان مذاکرات هسته‌ای (موسوم به دلواپسان) در مشهد تجمع کردند که مهرداد بذرپاش (رئیس گروه مشاوران ...
دختر مهناز افشار متولد شد / عکس - مهناز افشار بازیگر سینمای ایران چند روز پس از تولد دخترش عکسی از او را در صفحه اینستاگرامش منتشر کرده است.
تبِ عکس یادگاری با جمشید مشایخی / تصاویر - این روزها تبِ عکس یادگاری با جمشید مشایخی خیلی داغ شده است. همینطور عکس با عزت الله انتظامی و محمدعلی کشاورز. کلاً درجه این تب با گذر سن این عزیزان رابطه مستقیم دارد.
فیلم زنده سوزاندن ‎مسلمانان آفریقای مرکزی +18 - جنایت زنده سوزاندن انسانهای بی گناه در سکوت سردمداران حقوق بشر و بی‌توجهی خود انسانها به یکدیگر هنوز ادامه دارد . این ویدئو به جنایت مسیحیان آفریقای مرکزی در حق مسلمانان این کشور نسبت داده شده است.
هویت فیلمبردار فاش شد ! / تصاویر - اقدام جالب و منحصر به فرد این نماینده ، گرچه باعث افشای دقیق اتفاقات در روز حادثه شد، اما احتمالاً پس از این باعث خواهد شد برخی در شلوغی های مجلس، مواظب زبان و بیان خود باشند، چرا که ممکن است حتی دور از دسترس خبرنگاران، نماینده ای در حال فیلمبرداری از ماجرا باشد.
تصاویر مراسم اختتامیه جشنواره کن - مراسم اعطای جوایز شصت و هشتمین دوره جشنواره فیلم کن با اعطای جایزه نخل طلای این دوره به فیلم «دیپان» ساخته «ژاک ائودیار» کارگردان معروف فرانسوی برگزار شد.
شوک سلفی مادر و دختری هانیه غلامی / تصاویر - سلفی مهران غفوریان، امین زندگانی و همسرش در ردیف اول یک کنسرت. لادن مستوفی و هنگامه قاضیانی. حضور علی اوجی هم که اتفاقی طبیعی است. عکسی دیدنی از سید احمد خمینی. مهتاب کرامتی در اختتامیه جشن عکاسان سینمای ایران
اینجا واس ماس تیتر یک «گاردین»! / عکس - رجمه ساده این عبارت انگلیسی که خلاصه صحبت های این مقام مسئول صهیونیستی است دقیقا دیالوگ معروف جواد رضویان در سریال در حاشیه است: « اینجا واس ماس، اینجا کل‌ش واس ماس»
حجامت / گزارش تصویری - پزشکان اعتقاد دارند حجامت نقش مهمی در پیشگیری از بیماری ها، مخصوصا بیماری های مزمن و مرتبط با سبک زندگی دارد. از دیرباز هدف اصلی در حجامت ارتقای سلامتی جسمی و روحی بوده است.
ویدیو: مشاجره لفظی کوچک زاده و ظریف در مجلس - جلسه غیر علنی مجلس با حضور محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه و سید عباس عراقچی عضو ارشد تیم مذاکره کننده هسته‌ای امروز صبح به ریاست علی لاریجانی برگزار شد. ظریف و عراقچی آخرین روند مذاکرات ایران با 1+5 را در جلسه غیر علنی امروز مجلس برای نمایندگان تشریح کردند.اما پس از پایان سخنان ظریف و زمانی که وی قصد ترک مجلس را داشت برای لحظاتی صحن علنی با مشاجره کوچک زاده با ظریف به تشنج کشیده شد.
تصاویر دار زدن یک نطامی ایرانی! توسط داعش - این جنایت هولناک درحالی صورت گرفته که یک سایت معتبر مصر اعلام کرد که نظامی اعدام شده، یک سرباز ایرانی بوده که در گروه الحشد الشعبی (نیروهای بسیج مردمی) در فلوجه می‌جنگیده است!
ورود خاندان هاشمی به انتخابات مجلس / عکس - مشی پدران و رفتار دختران اگرچه با علم به این تفاوت‌ها نمی‌توان عملکرد 3 زن را در یک راستا ارزیابی کرد اما مشترکات آنها قابل توجه است که از مهم‌ترین آن می‌توان به نحوه مواجهه پدران با نگاه ایده‌آلیستی دختران اشاره کرد.
گلشیفته فراهانی در فرش قرمز جشنواره کن 2015 - گلشیفته فراهانی با فیلم سینمایی "دو دوست" به کارگردانی لویی گرل بازیگر و کارگردان فرانسوی در پنجاه و چهارمین دوره "هفته بین‌المللی منتقدان کن" شرکت کرده است. گزارش تصویری از گلشیفته فراهانی را ببینید.
خواهران اسکندری؛ لاله، سارا، ستاره / تصاویر - گریم متفاوت لیلا حاتمی که به سختی قابل تشخیص است، هنر دست استاد عبدالله اسکندری. و امیرمحمد زند و سارا منجزی پور در ارگ کریم خان زند.
این آزاده نامداری نیست کتیه ! / عکس - آزاده نامداری در واکنش به انتشار عکس گریمش در فیلم «نسیم» نوشت: این یه درد دله، باهمه کسایی که دوسشون دارم، من آزاده نامداری‌ام. چادریم، بخاطر اعتقادم، بخاطر قلبم. این عکس من نیستم، کتیه، تو فیلم جناب شهبازی، میخوام درکم کنید.
رایزنی هسته‌ای در منزل صالحی / عکس - عراقچی در صفحه شخصی‌اش در اینستاگرام با انتشار عکسی از این دیدار نوشت : عيادت كاري! استفاده از فرصت عيادت از استاد عزيز جناب آقاي دكتر صالحي براي پيگيري مباحث مذاكرات.
تصاویری از خودسوزی دختر دانشجو در شیراز! - ﺑﺮﺧﯽ ﺷﻨﯿﺪﻩ‌ﻫﺎ ﺣﺎﮐﯽ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺍﺳﺖ ﯾﮏ ﺭﺍﺑﻄﻪ ﻋﺸﻘﯽ ﻭ ﻋﺎﻃﻔﯽ ﻧﺎﻓﺮﺟﺎﻡ ﻋﻠﺖ ﺍﯾﻦ ﮐﺎﺭ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺁﺧﺮﯾﻦ ﺗﻤﺎﺱ ﺗﻠﻔﻨﯽ ﺩﺍﻧﺸﺠﻮ ﺑﺎ‌‌ ﻫﻤﺎﻥ ﻓﺮﺩ ﻣﻮﺭﺩﻧﻈﺮ ﺑﺮﻗﺮﺍﺭ ﺷﺪﻩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺣﺎﻝ ﺣﺎﺿﺮ ﺍﯾﻦ ﻓﺮﺩ ﺩﺭ ﺑﺎﺯﺩﺍﺷﺖ ﺑﻪ ﺳﺮ ﻣﯽ‌ﺑﺮﺩ.
فقیهه سلطانی پای سفره عقد / تصاویر - سلفی جدید آزاده نامداری با شال و مانتوی جدید در پشت فرمان که به لطف خدا همه چیز سر جایش است و خیلی خندان و بشاش و خوب بنظر میرسد. فقیهه سلطانی و همسر فوتبالیست پای سفره عقد.
وقتی امین حیایی ادای رامبد جوان رو درمیآره... - در برنامه خندوانه اتفاق افتاد.
پربازدیدها
آرسنال قهرمان FA Cup انگلستان شد - گروه ورزشی: آرسنال با پیروزی 4-0 مقابل استون ویلا، قهرمانی رقابت های جام حذفی انگلیس شد.
موافقان مذاکرات هم می‌توانند بیرون بیایند؟ - گروه سیاسی: نماینده تبریز در مجلس گفت: دلواپسان هر وقت خوششان بیاید از سخنان مقام معظم رهبری هزینه می‌کنند و هر ...
وزیر اطلاعات: برخی دنبال برکناری‌ام هستند - گروه سیاسی: وزیر اطلاعات با اعلام اینکه برخی مجموعه ها که دستی در انتخابات دارند، از هم اکنون جهت‌گیری کرده و از همین حالا برای جایگزینی ...
نوبخت :در صورت توافق در مذاکرات 100 میلیارد دلار به منابع اقتصادی کشور وارد می‌شود - معاون رییس جمهوری و رییس سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور با بیان اینکه امروز شش کشور بزرگ دنیا در مقابل مردان دیپلماسی متعهد ادامه...
حیدر العبادی: به اعزام نیروهای «الحشد الشعبی» به موصل پایبند هستیم - نخست‌وزیر عراق متعهد شد که برای آزادسازی موصل از اشغال داعش، نیروهای بسیج مردمی «الحشد الشعبی» را اعزام کند.
آرسنال قهرمان FA Cup شد - آرسنال با پیروزی 4-0 مقابل استون ویلا، قهرمانی رقابت های جام حذفی انگلیس شد.
هشدار دولت لیبی درباره تسلط داعش بر تاسیسات نفتی شرق این کشور - دولت لیبی اعلام کرد مراکز و تاسیسات نفتی در نزدیکی شهر ساحلی سرت در شرق این کشور در معرض حملات احتمالی عناصر داعش قرار دارند.
بازی با اسم ها برای استقلال/ هیات مدیره آبی ها دوشنبه تغییر می کند! - بازی با اسم ها برای استقلال/ هیات مدیره آبی ها دوشنبه تغییر می کند! آخرین گمانه زنی ها حکایت از این دارد که دوشنبه آخرین نشست هیات مدیره فعلی استقلال است.
کری: مذاکرات بسیار خوبی داشتیم - وزیر خارجه آمریکا مذاکرات امروزش با جواد ظریف را «بسیار خوب» توصیف کرد.
14 فوریه بحرین خواستار تشکیل نیروهای مردمی برای مقابله با داعش شد - ائتلاف 14 فوریه بحرین ضمن محکوم کردن حمله تروریستی به مسجد امام حسین(ع) در دمام، خواستار تکیل کمیته‌های مردمی برای مقابله با داعش شد.