شنبه ۲۷ آبان ۱۳۹۶ / Saturday, 18 November, 2017

هنر و کلام الهی


هنر و کلام الهی
قابلیت قصه‌ها و مفاهیم قرآنی برای اقتباس نمایشی چقدر است؟ باید دانست که در دنیا تمامیت ادبیات و هنر دو سر چشمه اصلی دارد؛ کتاب آ‌سمانی و اسطوره‌های هر فرهنگ در کشور ما در سده معاصر به دلایل مختلف استفاده از کتاب آ‌سمانی‌‌مان قرآن کریم، در هنر و ادبیات فراگیر نشده است. در هر حال کتاب قرآن، جامع راهنمایی انسان‌ها به سوی سعادت است بنابراین نویسنده یک داستان نمایشنامه یا فیلمنامه که می‌کوشد در بهترین حالت فقط یک مضمون را به مخاطب انتقال دهد بدیهی است زمانی که به این اقیانوس می‌رسد فقط کافی است جرعه‌ای بنوشد تا بتواند مخاطب خود را سیراب کند این از نظر مضمون از نظر ساختار و فرم باید گفت که متن کلام آسمانی، درام نیست بنابراین طبیعی است که نویسنده باید به دراماتیزه کردن آن فکر کند اما قبل از شروع وجود عناصر متعدد از درام (همچون دیالوگ، موقعیت، شخصیت‌پردازی و ...) نشانگر آن است که این قصه‌ها قابلیت بالقوه‌ای در اقتباس دارند.
● دراماتیک کردن قصه‌های قرآنی به چه ترتیب است؟
نخست باید در نظر داشت که برای دراماتیزه کردن یک اثر، روندی باید طی شود. پله‌هایی باید پیموده شود خوشبختانه در این زمینه چند کتاب خوب وجود دارد .می‌ماند عرق‌ریزان روحی و ممارست نویسنده که کار کند و کارکند، تا به نتیجه برسد. بخشی از این عرق‌ریزان نویسنده یا هنرمند، آن است که از ظاهر قصه قرآنی بگذرد. بدون خواندن مستمر قرآن همراه با تفاسیر و شرح‌ها، نمی‌توان به کنه مضامین قصه‌‌ها پی برد. به این کارها بیفزایید تدبر و تامل خود نویسنده را می‌بینید که کار پرزحمتی است. یکی از دلایلی که اهل ادبیات و هنر به اقتباس از قصه‌های قرآنی روی نمی‌آورند، همین است. زحمت می‌خواهد حمایتی هم که در کار نیست ببینید در سال چقدر کار پژوهشی و تولید کتاب در زمینه مباحث علوم قرآنی منتشر می‌شود اما حتی یک مورد حمایت برای انتشار یک پژوهش قرآنی درباره مسئله اقتباس از قرآن کریم نمی‌بینید.
اما نمایشنامه‌نویس تا چه حد مجاز به حذف و اضافات تاریخ برای رسیدن به طرح نمایشنامه است؟ در این زمینه ذکر این نکته ضروری است که جدای از روند اقتباس که مربوط می‌شود به اقتباس از هر اثری، اقتباس از قرآن کریم به دلیل اتصال آن ذات باری تعالی، نیازمند حساسیت‌های ویژه‌ای است معمولا در خلق آثار هنری، قصه‌ها با تخیل و پرداخت‌های غیرمتعارف همراه می‌شود. اساسا تخیل است که اثر ادبی یا هنری خلق می‌کند اما حساسیت در آن است که تخیل بیاید و جایگاه اصل روایت را خدشه‌دار سازد. اگر پژوهش و ارائه راهکارها از سوی دشمنان دینی وجود می‌داشت، هنرمندان با آرامش خاطر وارد این وادی می‌شدند و می‌دانستند که باید در حذف و اضافات چه میزان اختیار دارند. به هر حال میزان حد مجاز حذف و اضافات تاریخ، خدشه‌دار نشدن قدسیت اصل قصه است و تا کار پژوهشی صورت نگیرد کسی نمی‌تواند حدش را عملا تشریح کند. تا آن زمان با آزمون و خطا پیش می‌رویم!
اما تئاتر مدرن چگونه پذیرایی نمایش‌های قرآنی می‌شود؟ در بررسی‌ این نکته اول باید دید منظور از نمایش‌های قرآنی چیست؟ اگر صرفا مضامین دین خدا مطرح است، به عبارتی داریم از مجموعه خصائل و ارزش‌های متعالی انسانی حرف می زنیم در این صورت، این مضامین را در بسیاری آثار نمایشی غربیان هم می‌توان یافت. اما اگر دنبال خلق نمایش‌هایی هستیم که هم فرم و هم محتوا، همسو با ذات قرآن باشد آن وقت نیازمند ایجاد فرم‌هایی هستیم فراتر از فرم‌های موجود چرا که فرم‌های موجود نمایشی بویژه فرم‌های مدرن، برگرفته از مبانی فلسفی اندیشمندان غربی است. بنابراین نیازمند قرار دادن بنیادهای فلسفی شرقی و اسلامی در فرم‌های ایرانی - اسلامی هستیم کاری است سخت، اما شدنی. کتاب “نمایش ماوراء” (انتشارات حوا) به سهم خود در پژوهشی مفصل به این موضوع پرداخته و موقتا نام نمایش شرقی مدرن بر آن نهاده شده است. طبیعی است که رسیدن به این فرم (با هر نام دیگر) کار مستمر صاحب‌نظران را می‌طلبد.
آیا نمایشنامه‌ای صرفا به شخصیت‌ها یا مفاهیم قرآنی بپردازد، قرآنی است؟ باتوجه به تعریف شخصیت‌پردازی در نمایشنامه باید گفت الزاما خیر می‌شود نمایشنامه‌ای ضددینی براساس روایات قرآنی نوشت. مهم آن است که سیر روایت و چینش شخصیت‌ها و کنش‌ آنها در موقعیت‌ها به چه چیز ختم می‌شود. بسیاری از نمایشنامه‌ها یا سریال‌های تلویزیونی یا فیلم‌های سینما یا داستان‌های موجود برگرفته از شخصیت‌ها و قصه‌های قرآنی نه ضد دینی که غیردینی هستند. یک قصه یا فیلم مثل انبوه آثار دیگر که فقط شخصیت‌های خود را از قصه‌های قرآنی گرفته‌ا‌ند اما آن را نمی‌توان نمایشنامه یا داستان قرآنی دانست.
چرا که فراتر از ظواهر، روح قرآن در آن جاری نیست و با خواندن یا تماشای آن حسی (نه شبیه) بلکه همسو با قرآن از آن دریافت نمی‌شود.
به هر حال چون تعریف مشخصی از هنر قرآنی نداریم، فقط می‌شود نظرات شخصی را شنید که فلان اثر آیا قرآنی است یا خیر؟
و هر کس با ملاک‌های شخصی (و نه مورد توافق جمع) می‌گوید که مثلا این اثر به صرف اینکه یک مفهوم انسانی را بیان می‌کند، پس اثر دینی و قرآنی است، یا دیگری می‌گوید که اثر قرآنی باید فقط از شخصیت‌ها و داستان‌های قرآنی به شکلی وفادارانه استفاده کند. در پژوهش اقتباس از قرآن کریم باید به این امر پرداخته شود و البته وقت زیادی می‌برد و هیچ امیدی هم که به حمایت وجود ندارد، سبب شده کار،‌ نیمه تمام بماند.
ما نیازمند امر پژوهشی و همه جانبه در این زمینه هستیم.

عبدالحمید ریاحی

منبع : روزنامه رسالت

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
تامین خسارت , ساختمان فدرال , تپه گردی ون شویشه , پویان آزاده , اقدام به فرار , آب کرخه , خراسان جنبی , شهروندان چینی , دشمنان , بازار انرژی , کمیته مجلس نمایندگان آمریکا , حمایت از شیعه , حزه , کیفرخواست , اتصال آزاد راه , مدعی مالکیت , دو فوریت , دانشگاه کالیفرنیا , یزدی , آیین بزرگداشت روز معلم , مصلای نماز جمعه ماهشهر , اصلاحیه , لیو شیائوبو , آبی ها , مسموم کننده , دستاوردهای دفاع مقدس , عماد آیدانی , جمعیت هلال احمر لرستان , تبعه استرالیا , باید تغییر کند , شورای شهر اندیشه , لبرون , خدا , رابطه ایران و آمریکا , تمرین تیم ملی فوتبال در تهران , خدمات اینترنتی , مربی مجارستانی , نوزاد غول آسا , آکامی ملی فوتبال , MBA , دستگیری داعشی ها در مشهد , چاپ دوم , ابلاغ آئین نامه , عباس مرادخانی , انگليس , کوت عبدالله , درد مفاصل , قدرت عضلانی , بیمار ایرانی , فرهنگ دفاعی ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
آغاز وضع حمل , فصل مناسب , در مدح فیروزشاه عادل و وصف الحال رفتن به ترمد و ستای... , خرید و فروش‌ها , قصه‌ی می خوردن شبها و گشت ماهتاب , پیشگیری سطح سوم , ظرفیت پذیرش , تاریخ , جوراب , پیشگیری , منطقه آزاد قشم , (شرح حال پسری کیقبا دهلی): , از الب ارغون فرش و اسب و زین و خیمه خواسته , قحطی مصر و مردن مردم و گفته‌ی مرد دیوانه , که زد بر یاری ما چشم زخمی ای چنین یارا , امام‌زاده عبدالله بافق (ع) , درمان , در منع توزیع با جمال‌الدین مسعود گوید , آنرا که غمت ز در درآید , فرانسه ,

برخی منابع مهم خبری
abna24.com ابنا , karyab.net کاریاب , sowt.ir صنعت و توسعه , bankvarzesh.com بانک ورزش , aecinema.ir هنر و تجربه , bahardaily.ir روزنامه بهار , press.jamejamonline.ir روزنامه جام جم , nasle-farda.ir روزنامه نسل فردا , khabarkhodro.com خودرو , rokna.ir رکنا , esteghlaljavan.ir روزنامه استقلال جوان , jomhouriat.ir جمهوریت , gsm.ir جی اس ام , persianv.com پرشین وی , sobhanehonline.com صبحانه آنلاین , farhangnews.ir فرهنگ نیوز , yjc.ir باشگاه خبرنگاران , bultannews.com بولتن نیوز , tafahomnews.com روزنامه تفاهم , farheekhtegan.ir روزنامه فرهیختگان , isna.ir ایسنا , etemadnewspaper.ir روزنامه اعتماد , khabaronline.ir خبر آنلاین , gooyait.com گویا آی تی , iraneconomist.com ایران اکونومیست , dustaan.com مجله دوستان , aftabeyazd.ir روزنامه آفتاب یزد , jomhourieslami.net روزنامه جمهوری اسلامی , tarashe.com تراشه , fararu.com فرارو ,

فروش جوجه غاز  ◊  09111200767
وبگردی
فیلم | حجاب ورزشی نایکی یکی از ٢۵ اختراع مهم سال
فیلم | حجاب ورزشی نایکی یکی از ٢۵ اختراع مهم سال - فیلم - «مسابقه دادن با حجاب سخت است، اگر جنس لباس سنگین باشد باعث عرق کردن زیادی می شود؛ اگر زیادی سبک باشد ممکن است در طول مسابقه حجاب از سر بیفتد و اگر اشتباه بسته شود حس می کنید در حال خفه شدن هستید»... این ها اظهارات منال رستوم دونده مصری است که در فیس بوک گروه "ناجی حجاب" را راه اندازی کرده و نزدیک به نیم میلیون دنبال کننده دارد. او با طراحی های حجاب کمپانی نایک در مسابقات شرکت کرده است و این…
گریه مجری حین روایت دردناک جواد خیابانی از زلزله
گریه مجری حین روایت دردناک جواد خیابانی از زلزله - جواد خیابانی این روزها برای کمک به مصدومان حادثه زلزله کرمانشاه، در مناطق زلزله زده حضور دارد و در گفتگویی تلفنی با شبکه ورزش، در حالی که اشک می ریخت، یکی از خاطرات دردناک این حادثه را بازگو کرد. مجری برنامه نیز پس از شنیدن خاطره، با صدای بلند شروع به اشک ریختن کرد.
اظهارات جنجالی جواد خیابانی در مورد مسکن مهر
اظهارات جنجالی جواد خیابانی در مورد مسکن مهر - جواد خیابانی که در کرمانشاه حضور دارد - اظهارات جنجالی جواد خیابانی در خصوص سازندگان مسکن مهر
چه کسی مسئول عدم سرعت عمل در زلزله کرمانشاه است؟
چه کسی مسئول عدم سرعت عمل در زلزله کرمانشاه است؟ - با بغض می‌توان بحران را رفع و رجوع کرد؟ / قهرمانی که زلزله از مردم ایران گرفت؛ از دیگر ویدیوهای این بسته خبری است. «تابناک پلاس»، شنبه تا پنجشنبه به استثنای تعطیلات رسمی، پس از ساعت ۲۰:‌۰۰ برای مشاهده مخاطبان در «تابناک»‌ منتشر می‌شود.
مدیریت بحران به سبک وزیر کشور
مدیریت بحران به سبک وزیر کشور - در میان تلاش مسئولان دولتی برای امدادرسانی بهینه به زلزله زدگان استان کرمانشاه، انتشار فیلمی از تشکیل ستاد مدیریت ‏بحران در قلب مناطق بحران زده با حضور دو وزیر، اقدامات دولت را تحت تاثیر قرار داده است.‏
ویدیو اتفاقات عجیب هفته
ویدیو اتفاقات عجیب هفته - ویدیوهای دستگیری سارق خودرو سردار رادان! / ویدیو انفجار خانه خانواده فلسطینی؛ از دیگر ویدیوهای این بسته خبری است. «تابناک پلاس»، شنبه تا پنجشنبه به استثنای تعطیلات رسمی، پس از ساعت ۲۰:‌۰۰ برای مشاهده مخاطبان در «تابناک»‌ منتشر می‌شود.
فیلم | توضیحات مهناز افشار درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد توسط همسرش
فیلم | توضیحات مهناز افشار درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد توسط همسرش - فیلم - مهناز افشار در نشستی با خبرنگاران درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد از سوی همسرش گفت: من از شما درباره این موضوع پیگیرترم. صحبت های این بازیگر را در ویدئوی زیر بشنوید.
تصویری از ستونهای مسکن مهر
تصویری از ستونهای مسکن مهر - تصویری عجیب از ستون های مسکن مهر پس از زلزله را مشاهده می کنید. این تصویر صبح امروز پس از عملیات آوار برداری منتشر شد.
تحصن حمید بقایی در حرم شاه عبدالعظیم
تحصن حمید بقایی در حرم شاه عبدالعظیم - حمید بقایی، علی اکبر جوانفکر و حبیب الله جزء خراسانی در اطلاعیه ای اعلام کردند: امروز به سنت آشنای بست نشینی، به آستان مقدس حضرت عبدالعظیم الحسنی (ع) پناه می بریم!
فیلم تلخ از لحظه خودکشی مرد آبادانی
فیلم تلخ از لحظه خودکشی مرد آبادانی - مرد آبادانی در اقدامی هولناک خودش را زیر خودروی سمند انداخت و به زندگی اش پایان داد.
رسوایی مهندسی ساختمان در ایران
رسوایی مهندسی ساختمان در ایران - عجیب است که در این کشور، یک اجاق گاز یا یک لامپ کم مصرف چند هزار تومانی، گارانتی دارد و سازنده اش تا زمان مشخصی، در برابر آنچه ساخته و فروخته، مسؤول است ولی نه سازندگان و نه مهندسان ناظری که ساختمان های گرانقیمت می سازند و به مردم می فروشند، هیچ مسؤولیتی ندارند، حتی اگر آنچه ساخته اند بر سر مردم فرو بریزد.
مسکن‌مهر در اولین آزمون
مسکن‌مهر در اولین آزمون - واحدهای مسکونی مهر با ساکنانشان بی مهری کردند و به شکل گسترده ای در زلزله کرمانشاه، سرپل ذهاب،قصر شیرین و ایلام و ... تخریب شدند،این در حالی است که قدیمی ترین مسکن مهر در ایران هنوز 10 ساله نشده است.
فیلم تمرینات بدنسازی بهنوش طباطبایی
فیلم تمرینات بدنسازی بهنوش طباطبایی - بهنوش طباطبایی با انتشار این ویدیو در صفحه شخصی خود نوشت: یک هفته پر انرژى با تمرینات آمادگى جسمانى هر روزه
قشر متوسط - ازدواج سفید / قش پائین - تجاوز
قشر متوسط - ازدواج سفید / قش پائین - تجاوز - الان این ازدواج سفید بحرانی است که قشر متوسط دارد ایجاد می‌کند، بعد از آن ازدواج‌های ساندویچی است، یعنی رابطه جنسی ساندویچی. در ازدواج سفید طرفین چندمدت با هم هستند اما اگر قرار شد رابطه ... سر خیابان انجام شود، چه کسی می‌خواهد آن‌ها را بگیرد؟ چند نفر را می‌خواهند بگیرند؟ چند نفر را می‌خواهند اعدام کنند؟
تهران 1396 / تن فروشی در 10 سالگی برای 5 هزار تومان
تهران 1396 / تن فروشی در 10 سالگی برای 5 هزار تومان - فاطمه در 8 سالگی برای مدتی هر روز به بهانه بستنی و... به کارگاه چوب بری کشیده می‌شد و آنجا مورد تجاوز قرار می‌گرفت.
فیلم دو دختر اصفهانی لحظاتی قبل از خودکشی
فیلم دو دختر اصفهانی لحظاتی قبل از خودکشی - فیلم خودکشی دختر اصفهانی (جدید) | دو دختر اصفهانی در فیلمی که پیش از خودکشی ضبط کرده اند، با خوشحالی به سمت مرگ می شتابند. لحظاتی که آنها نزدیکان شان را خطاب قرار می دهند و خودشان را آرام و آهسته می رسانند به بلندترین ارتفاعی که برای خودکشی به ذهنشان آمده یعنی پل شهید چمران اصفهان و در این مسیر هیچ عاملی، هیچ دلیلی نیست که دست دلشان را بگیرد و پشیمان شان کند برای رفتن.
مجری : مسی شما را بعنوان نماینده ایران ! تحویل نگرفت
مجری : مسی شما را بعنوان نماینده ایران ! تحویل نگرفت - توضیحات رضا پرستش درمورد دیدار ناموفق با مسی! / ویدیو از آپارات
قهر مهدی فخیم زاده در برنامه زنده / رفتار عجیب مجری
قهر مهدی فخیم زاده در برنامه زنده / رفتار عجیب مجری - مهدی فخیم زاده مهمان شب گذشته مهمان برنامه زنده «سینما دو» بود که بعد از ارتباط تلفنی با لاله اسکندری و معطلی در استودیو، بعد از پخش آیتمی، بدون خداحافظی برنامه را ترک کرد. ویدیو از آپارات
در منزل بقایی ۷۰۳ سکه تمام بهار آزادی، ۱۸۴۲ نیم‌سکه، مبلغ ۲۱ میلیارد ریال وجه نقد ...
در منزل بقایی ۷۰۳ سکه تمام بهار آزادی، ۱۸۴۲ نیم‌سکه، مبلغ ۲۱ میلیارد ریال وجه نقد ... - زمانی که آقای بقایی در سازمان میراث فرهنگی مسئولیت داشتند چندین شرکت با نام‌های توسعه فناوری اطلاعات، میراث آریا، بهار سرزمین من، تور گردشگری ایران، کانون جهانگردی اتومبیلرانی ایران تأسیس کردند...
پربازدیدها