سه شنبه ۳ اسفند ۱۳۹۵ / Tuesday, 21 February, 2017

تصویر انسان در قرآن انسان به منزله عامل


تصویر انسان در قرآن انسان به منزله عاملهمان طور که می دانیم آیات بسیاری در قرآن کریم اختصاص به انسان یافته است و ترسیم کننده شخصیت آدمی می‌باشند. حال اگر امکان دارد قدری درباره تصویر انسان در قرآن برای ما توضیح فرمایید.
موجودیت یا شخصیت آدمی که در قرآن با واژه نفس از آن یاد شده است، عرصه یا میدانی است که عوامل و عناصر مختلفی از درون و بیرون آن دست اندرکارند. مهم‌ترین این عوامل و عناصر به شرح زیراند:
۱) معرفت و تمایلی درونی به خدا در عمق ضمیر انسان ریشه دوانده است که از آن تعبیر به فطرت شده است که هرگاه فعال و پویا شود، اضطراب را از صفحه شخصیت وی می‌زداید و آرامش و سکونی ژرف در آن پدید می‌آورد که به آن نفس مطمئنه گفته می‌شود.
۲) تمایلی نیرومند به آن چه نیازهای اولیه و غریزی انسان را برمی‌آورد. این تمایل می‌تواند چندان قوت بگیرد که مرزهای اخلاقی را درنوردد که به آن نفس اماره اطلاق می‌شود.
۳) عاملی برای بازشناسایی درست/ نادرست و خوب/ بد و راهیابی به سوی درستی و خوبی که مربوط به حوزه‌ عقل است.
۴) نیرویی برای انتقاد از خویش به هنگام در نوردیدن مرزها و روی آوردن به ناراستی‌ها که نفس لوامه است.
۵) نیرویی تعیین کننده برای اقدام و عمل که به اراده واختیار نامبردار است.
۶) نیروهای موثر اجتماعی (خانوادگی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی) که زمینه را برای شکل‌گیری جنبه‌ای اجتماعی در هویت فرد فراهم می‌آورند یعنی مناسبات فرد- امت است.
۷) محدودیت‌ها و ضعف‌های بالفعل و بالقوه که موجودیت آدمی را احاطه کرده‌اند؛ خواه برخاسته از زمینه‌های ارثی باشند، خواه حاصل قرار گرفتن فرد در موقعیت‌های معین، همچون دشواری، فقر و غنا باشند مفاهیمی چون «هلوع» بودن انسان. مجموعه این عوامل و عناصر شخصیت آدمی را شکل می‌دهد.
با توجه به توضیحی که از تصویر آدمی نمودید مشخص گردید که عرصه موجودیت یا شخصیت آدمی، میدان پر ازدحامی از عوامل و عناصر مختلف است. سوالی که در اینجا با توجه به این عوامل مطرح می‌شود این است که حاصل کشمکش میان این عوامل و نیروها چیست؟ در نگاه کلان، برآیند نهایی این عوامل و نیروها را چگونه باید ارزیابی کرد؟ به تعبیر دیگر، چه تصویر نهایی از انسان، در ورای تعامل و تقابل این عوامل و نیروها ظهور می‌کند؟
به نظر می‌رسد که پاسخ قرآن به این پرسش چنین باشد که در نگاه خرد، حاصل کشمکش میان این عوامل و نیروها، ظهور تلاطمی است در طول زندگانی فرد که زمانی همسو با یک عامل و نیرو و زمانی دیگر، همسو با عامل و نیرویی دیگر است. اما در نگاه کلان و با نظر به برآیند این عوامل و نیروها، نمی‌توان انسان را، در مجموع، دستخوش نیروهایی دانست که گاه او را به سویی برانند و گاه به سویی دیگر بکشانند. بلکه، مسئله بدین قرار است که در تحلیل نهایی، برآیند این کشمکش‌ها «عمل» آدمی است؛ عملی که هم از آن اوست، هم سازنده وی و شکل دهنده به هویت اوست. به گفته دیگر، این صحنه پر تزاحم از عوامل و نیروها، مانع از آن نیست که آدمی قادر بر عمل و منشا عمل خود باشد.
همین سعی و عمل آدمی است که هویت وی را ترسیم می‌‌‌‌کند: «و اینکه برای انسان جز حاصل تلاش او نیست و (نتیجه) کوشش او بزودی دیده خواهد شد.» (سوره نجم، ۴۰-۳۹.) بر این اساس می‌توان گفت که در دیدگاه قرآن، انسان موجودی در نظر گرفته شده که خود منشا عمل خویش است و با همین عمل‌ها هویت خود را رقم می‌زند. «انسان به منزله عامل» صورت‌بندی وسیع و فراگیری است که انسان را فراتر از طبقه‌بندی‌های خود مورد نظر قرار می‌دهد؛ خواه طبقه‌بندی آیینی همچون مومن/ مشرک یا طبقه‌بندی جنسی زن/ مرد یا نژادی و نظیر آن، به بیان دیگر، بالاترین افقی که قرآن ما را به نگریستن از آن به انسان فرا می‌خواند، این است که انسان را به منزله عامل در نظر بگیریم. مومن یا مشرک، زن یا مرد، سفید یا سیاه، همه موجودات به منزله عامل‌اند که هر چند هر یک متناسب با عمل خویش، هویت معینی را برای خود رقم می‌زند، اما همه منشاء عمل‌اند و با عمل خود، هویت خود را می‌سازند.


منبع : روزنامه رسالت

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
سندیکای کاغذ , خستگی زودرس , مهاجرت پرندگان , زهرا احمدی‌پور , نقاشی های مشهور , ایمن ظواهری , رصد عمومی , فیلم مرگ ماهی , نوروزیان , شهیده محبوبه دانش , موشک رعد , کلبه عمو تم , معاون فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت , مسن ترین , شعب شبانه روزی , رائول مارشال , آموزش فنی و حرفه‌ای , عراق93 , سخت و زیان آور , عکاسی از کودک , شهردار شیراز , جنایت کار , مواصلاتی کشور , فیلم ویلایی‌ها , شادگانی ها , ایوانک , اقدامات جهاد کشاورزی , اینترنت همراه ایرانسل , مگان مک دونالند , وزارت مهاجرت , روح الله میکائیلی , الهی‌ قمشه‌ای , زیرزمینی، , قهرمانی کشتی آزاد , یزید زمانه , ملیله دوزی , رزمنده خطرناک , دهه آخرصفر , موفقیت هسته ای , فجر و امید , افزایش سرعت اینترنت , گوشت خوک , کمک توانبخشی , محله محور , Sony Xperia Z2 , رویدادهای اقتصادی , John Podesta , مذهب جعفری , سوالات حقوقی , نگارش متن توافق جامع ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
زبان دری(۲) , علائم غیراختصاصی , وضعیت بهره‌برداری , اگر به بندگی ارشاد می‌کنیم ترا , فارنژیت , ریتودرین - RITODRINE HCL , پرورش تخیل در کودکان , ۱۸۵۲ م. دستگاه دوبلکس Duplex , دامنه‌نوردی , داربازی (لارستان) , دل نهادن عرب بر التماس دلبر خویش و سوگند خوردن کی در... , خیال ترک من هر شب صفات ذات من گردد , مکيدن، لذت و بيولوژى , در پا مریز حلقه‌ی زلف بلند خویش , بازم زبان شکر به جنبش درآمدست , حکایت , منوچهر مطیعی تهرانی , آغاز داستان , گلیم بافی , دل سکه‌ی عشق می نگرداند ,

برخی منابع مهم خبری
emtiazdaily.ir روزنامه امتیاز , otaghkhabar24.ir اتاق خبر 24 , ketab.ir کتاب , iribtv.ir صداوسیما , salamatnews.com سلامت نیوز , salamaneh.com سلامانه , javanonline.ir جوان آنلاین , kanoonnews.ir کانون پرورش فکری , roydadnews.ir رویداد , carnp.com کار ان پی , tejarat.donya-e-eqtesad.com تجارت فردا , hamshahrionline.ir همشهری آنلاین , piroozionline.ir روزنامه پیروزی , irinn.ir شبکه خبر , musiceiranian.ir موسیقی ایرانیان , porseshnews.ir پرسش , bornanews.ir برنا نیوز , 24onlinenews.ir 24 , shahrsakhtafzar.com شهر ‌سخت افزار , naghdnews.com نقدنیوز , cinemakhabar.ir سینما خبر , salamati.ir سلامت , seratnews.ir صراط نیوز , indexiran.ir ایندکس ایران , shafaqna.com شفقنا , shabakeh-mag.com مجله شبکه , dchq.ir ستاد مبارزه با مواد مخدر , taamolnews.ir تعامل , 90tv.ir نود , esteghlaljavan.ir روزنامه استقلال جوان ,

وبگردی
بازدید هنرمندان از پروژه میدان ولیعصر
بازدید هنرمندان از پروژه میدان ولیعصر - جمعی از اهالی هنر ظهر امروز دوشنبه از پروژه <<صفه شهری>> پلازای میدان ولیعصر بازدید کردند.
اعتراف تكان دهنده رييس مجمع تشخيص مصلحت!
اعتراف تكان دهنده رييس مجمع تشخيص مصلحت! - اگر مردم نیازمند باشند، نان شب نداشته باشند، نتوانند بچه‌هایشان را به مدرسه بفرستند و خانه‌ای برای زندگی نداشته باشند، معنایش همان حدیث امام علی (ع) است که فرمود: نزدیک است که فقر به کفر بیانجامد. همان طور که الان هم می‌شنویم که عده‌ای به دلیل نیازهای شدید اقتصادی‌شان دست از مذهب برداشته‌اند.
لاله، شهلا و سومین زن...
لاله، شهلا و سومین زن... - جنس و طبقه و خاستگاه و روح این زنان کاملا متفاوت است و به بهانه آن می توان پرسید آیا مردها عاشق جسم یک زن می شوند اما زن ها عاشق روح و درون یک مرد؟
فیلم درگیری در نشست خبری مسعود کیمیایی
فیلم درگیری در نشست خبری مسعود کیمیایی - نشست خبری جنجالی فیلم قاتل اهلی / درگیری لفظی کیمیایی و لشگری قوچانی / عصبانیت علی علایی و درگیری لفظی با لشگری قوچانی / کیمیایی: چه اشکالی دارد در مورد حزب اللهی ها فیلم بسازم؟ / کیمیایی: آقای قوچانی شما در حدی نیستی که در مورد تدوین فیلم اظهار نظر کنی
گفتگوی جنجالی علی معلم و صادق زیباکلام
گفتگوی جنجالی علی معلم و صادق زیباکلام - صادق زیباکلام هم همفکر مسعود فراستی شد.
داچیای رومانی با نام رنو دو برابر قیمت جهانی
داچیای رومانی با نام رنو دو برابر قیمت جهانی - در کشور ما علاقه‌مندان به دنیای خودرو بسیار زیاد هستند و همین امر سبب شده تا اخبار مربوط به تازه واردان این صنعت به دقت مورد پیگیری قرار بگیرد.
 تصويری دیده نشده از آيت الله هاشمی
تصويری دیده نشده از آيت الله هاشمی - انتخاب - این تصویر مربوط به سفر آیت الله هاشمی به شمال است
عکسی دیده نشده از آخرین جشن تولد آیت‌الله هاشمی
عکسی دیده نشده از آخرین جشن تولد آیت‌الله هاشمی - به گزارش جماران، عکسی مربوط به جشن تولد 82 سالگی آیت الله هاشمی رفسنجانی(ره) در کنار همسرش عفت مرعشی در شبکه های اجتماعی منتشر شده است.
    پربازدیدها