دوشنبه ۴ اردیبهشت ۱۳۹۶ / Monday, 24 April, 2017

تصویر انسان در قرآن انسان به منزله عامل


تصویر انسان در قرآن انسان به منزله عامل
همان طور که می دانیم آیات بسیاری در قرآن کریم اختصاص به انسان یافته است و ترسیم کننده شخصیت آدمی می‌باشند. حال اگر امکان دارد قدری درباره تصویر انسان در قرآن برای ما توضیح فرمایید.
موجودیت یا شخصیت آدمی که در قرآن با واژه نفس از آن یاد شده است، عرصه یا میدانی است که عوامل و عناصر مختلفی از درون و بیرون آن دست اندرکارند. مهم‌ترین این عوامل و عناصر به شرح زیراند:
۱) معرفت و تمایلی درونی به خدا در عمق ضمیر انسان ریشه دوانده است که از آن تعبیر به فطرت شده است که هرگاه فعال و پویا شود، اضطراب را از صفحه شخصیت وی می‌زداید و آرامش و سکونی ژرف در آن پدید می‌آورد که به آن نفس مطمئنه گفته می‌شود.
۲) تمایلی نیرومند به آن چه نیازهای اولیه و غریزی انسان را برمی‌آورد. این تمایل می‌تواند چندان قوت بگیرد که مرزهای اخلاقی را درنوردد که به آن نفس اماره اطلاق می‌شود.
۳) عاملی برای بازشناسایی درست/ نادرست و خوب/ بد و راهیابی به سوی درستی و خوبی که مربوط به حوزه‌ عقل است.
۴) نیرویی برای انتقاد از خویش به هنگام در نوردیدن مرزها و روی آوردن به ناراستی‌ها که نفس لوامه است.
۵) نیرویی تعیین کننده برای اقدام و عمل که به اراده واختیار نامبردار است.
۶) نیروهای موثر اجتماعی (خانوادگی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی) که زمینه را برای شکل‌گیری جنبه‌ای اجتماعی در هویت فرد فراهم می‌آورند یعنی مناسبات فرد- امت است.
۷) محدودیت‌ها و ضعف‌های بالفعل و بالقوه که موجودیت آدمی را احاطه کرده‌اند؛ خواه برخاسته از زمینه‌های ارثی باشند، خواه حاصل قرار گرفتن فرد در موقعیت‌های معین، همچون دشواری، فقر و غنا باشند مفاهیمی چون «هلوع» بودن انسان. مجموعه این عوامل و عناصر شخصیت آدمی را شکل می‌دهد.
با توجه به توضیحی که از تصویر آدمی نمودید مشخص گردید که عرصه موجودیت یا شخصیت آدمی، میدان پر ازدحامی از عوامل و عناصر مختلف است. سوالی که در اینجا با توجه به این عوامل مطرح می‌شود این است که حاصل کشمکش میان این عوامل و نیروها چیست؟ در نگاه کلان، برآیند نهایی این عوامل و نیروها را چگونه باید ارزیابی کرد؟ به تعبیر دیگر، چه تصویر نهایی از انسان، در ورای تعامل و تقابل این عوامل و نیروها ظهور می‌کند؟
به نظر می‌رسد که پاسخ قرآن به این پرسش چنین باشد که در نگاه خرد، حاصل کشمکش میان این عوامل و نیروها، ظهور تلاطمی است در طول زندگانی فرد که زمانی همسو با یک عامل و نیرو و زمانی دیگر، همسو با عامل و نیرویی دیگر است. اما در نگاه کلان و با نظر به برآیند این عوامل و نیروها، نمی‌توان انسان را، در مجموع، دستخوش نیروهایی دانست که گاه او را به سویی برانند و گاه به سویی دیگر بکشانند. بلکه، مسئله بدین قرار است که در تحلیل نهایی، برآیند این کشمکش‌ها «عمل» آدمی است؛ عملی که هم از آن اوست، هم سازنده وی و شکل دهنده به هویت اوست. به گفته دیگر، این صحنه پر تزاحم از عوامل و نیروها، مانع از آن نیست که آدمی قادر بر عمل و منشا عمل خود باشد.
همین سعی و عمل آدمی است که هویت وی را ترسیم می‌‌‌‌کند: «و اینکه برای انسان جز حاصل تلاش او نیست و (نتیجه) کوشش او بزودی دیده خواهد شد.» (سوره نجم، ۴۰-۳۹.) بر این اساس می‌توان گفت که در دیدگاه قرآن، انسان موجودی در نظر گرفته شده که خود منشا عمل خویش است و با همین عمل‌ها هویت خود را رقم می‌زند. «انسان به منزله عامل» صورت‌بندی وسیع و فراگیری است که انسان را فراتر از طبقه‌بندی‌های خود مورد نظر قرار می‌دهد؛ خواه طبقه‌بندی آیینی همچون مومن/ مشرک یا طبقه‌بندی جنسی زن/ مرد یا نژادی و نظیر آن، به بیان دیگر، بالاترین افقی که قرآن ما را به نگریستن از آن به انسان فرا می‌خواند، این است که انسان را به منزله عامل در نظر بگیریم. مومن یا مشرک، زن یا مرد، سفید یا سیاه، همه موجودات به منزله عامل‌اند که هر چند هر یک متناسب با عمل خویش، هویت معینی را برای خود رقم می‌زند، اما همه منشاء عمل‌اند و با عمل خود، هویت خود را می‌سازند.


منبع : روزنامه رسالت

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
نوسانات اقتصادی , حمیده زرآبادی , برائت از مشرکان , تصلیب شرایین , محرومیت سه ورزشکار ایرانی به دلیل دوپینگ , وریر ورزش , شهرستان مبارکه , رشتد , ژِمناستیک جام جهانی , معاون فناوری , شورای گفت و گوی دولت , کالری سوزی , عبدالقادر مشاریپوف , نرمش قهرمانان , هانگژو چین , هکتور کوپر , تنیس دیویس کاپ , پولاد کیمیایی , دومین روز ثبت نام انتخابات دوازدهمین دوره ریاست جمهوری , احیای مراکز قدیمی , لایروبی مکانیکی , رئیس دیوان عدالت اداری , تولید لوله , مجوز استخدامی , اپلیکیشن ایرانی , تالارهای پذیرایی , خودرو معلولان , ابولا , عادل مزاری , فرمان مهاجرتی , مادر لیلا , گل داوودی , داود اوغلو , آیس تی , غلامرضا بنی‌ صدر , مولاوردی , اکران تئاتر کمدی , صادق پناهی , بازی غرب , الحویجه , توقف مدعبان , ایستگاه فرهنگی , هواپیمایی آتا , غلامحسین دربندی , امام آمد , نا شنیده ها , پیوند محکم نظام و مردم , فرآوردهای , بنیاد کلینتون , داوود رحمانی ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
حکایت کافری کی گفتندش در عهد ابا یزید کی مسلمان شو و ... , معين‌الدين اسفزارى , شکارگاه‌ها و زیستگاه های حیات وحش (۴) , نهادهای سیاسی , سیکلوسرین - CYCLOSERINE , سی و سه پل یا پل الله‌وردیخان , تشکیل گروه بازی با توجه به خصوصیات سنی فردی کودکان , خروسك‌ ـ croup , تصویربرداری با رزونانس مغناطیسی (MRI) , تلاش باستان شناسان و انسان شناسان در مورد تاریخ و زمان کشف آتش , سیستم قضائی , اشکالی که در روده و مدفوع میزبان نهایی دیده می‌شوند , حکایت مگسی که به کندو رفت و دست و پایش در عسل ماند , گیاه‌شناسی , جمع خراباتیان سوز نفس کم کنید , احزاب لائیک , برنامه‌ریزی بازاریابی , پرهیزها در تنبیه , درمان , صوفی گلی بچین و مرقع به خار بخش ,

برخی منابع مهم خبری
asreertebat.com عصر ارتباط , hengamnews.com هنگام‌نیوز , chtn.ir میراث آریا , favanews.com فاوا , itiran.com آی تی ایران , tehranpress.com تهران پرس , modeonline.ir مدآنلاین , otaghpress.com اتاق‌پرس , hurrahsport.com هورا , jomhouriat.ir جمهوریت , taghribnews.ir تقریب , etemadnewspaper.ir روزنامه اعتماد , nano.ir فناوری نانو , bamdadonline.com بامداد , pariyana.com پریانا , hayat.ir حیات , rasad.org رصد , narenji.ir نارنجی , ilna.ir ایلنا , funiha.com فانیها , iranfile.ir ایران فایل , asreazadi.com عصر آزادی , ecofars.com اکوفارس , iribnews.ir واحد مرکزی خبر , mobna.com موبنا , 3nasl.com سه نسل , noorportal.net نورپرتال , tala.ir طلا , golagha.ir گل آقا , citypress.ir شهرداری تهران ,

وبگردی
گفتگوی حسین دهباشی با عزت الله ضرغامی
گفتگوی حسین دهباشی با عزت الله ضرغامی - خشت خام / نوبت بیست و دوم
نعوذبالله امام زمان حال فعلی آن آقا را نمی‌دانست؟
نعوذبالله امام زمان حال فعلی آن آقا را نمی‌دانست؟ - «زمانی گفته شد امام زمان سفارش یک آقایی را کرده، بعد هم که آن آقا مدعی شد، گفتند ملاک حال فعلی افراد است. یعنی نعوذ بالله امام عصر (عج) حال او را نمی‌دانستند که به شما پیغام حمایت را دادند؟!»
برخورد پره‌های بالگرد به سر مدیرکل بحران کهگیلویه‌وبویراحمد
برخورد پره‌های بالگرد به سر مدیرکل بحران کهگیلویه‌وبویراحمد - اخیرا تصاویر برخورد ملخک هلی کوپتر با مدیرکل حوادث غیرمترقبه کهگیلویه،به عنوان خبری داغ در کانال های تلگرامی منتشر شده. این ویدئو مربوط به مرداد ۸۹ است.
رابطه عاشقانه رضا روحانی با مجری شبکه من و تو
رابطه عاشقانه رضا روحانی با مجری شبکه من و تو - این آهنگساز 39 ساله به تازگی رابطه ای عاشقانه را با یکی از مجریان شبکه من و تو آغاز کرده است. رضا روحانی با انتشار عکسی از خودش و فرانک مجری این شبکه, از پیدا کردن عشق واقعی زندگی اش نوشت.
صید ماهی خاویاری ۶۰۰ کیلویی در دریای خزر
صید ماهی خاویاری ۶۰۰ کیلویی در دریای خزر - به گزارش خبرنگار مهر، یک فیل‌ماهی خاویاری با وزن حدودی ۶۰۰ کیلو و بیش از ۷۰ کیلوگرم خاویار روز یکشنبه توسط صیادان دو کومه گمیشانی صید شد.
فاطمه غرار پدیده این روزهای موسیقی
فاطمه غرار پدیده این روزهای موسیقی - آواز دختری نابینا به نام فاطمه غرار که آرزویش خواننده شدن بوده که یکی از خوانندگان (آقای شیری) با گروه خود او را به آرزویش رسانده اند
عکس یادگاری منشوری با روحانی در توچال
عکس یادگاری منشوری با روحانی در توچال - عکس روحانی با لباس ورزشی در مجموعه تله‌کابین توچال
بازیگر ایرانی دختر شایسته کانادا شد +عکس
بازیگر ایرانی دختر شایسته کانادا شد +عکس - سحر بی نیاز در سال 1365 در تهران بدنیا آمده و پس از چندسال به همراه خانواده اش به کانادا مهاجرت کرده است.
افشاگری های خبرگزاری فارس در مورد شبکه من و تو !
افشاگری های خبرگزاری فارس در مورد شبکه من و تو ! - فیلم/ سکوت یک ساله «سولماز» شکست/ مسائل جنسی عامل تعیین کننده برای ماندن در استیج!
گفتگوی جنجالی علی معلم و صادق زیباکلام
گفتگوی جنجالی علی معلم و صادق زیباکلام - صادق زیباکلام هم همفکر مسعود فراستی شد.
    پربازدیدها