سه شنبه ۲۰ آذر ۱۳۹۷ / Tuesday, 11 December, 2018

نقش کرم خاکی در تغذیه آبزیان


نقش کرم خاکی در تغذیه آبزیان
● مقدمه:
توسعه روز افزون آبزی پروری در سالهای اخیر , سبب توجه بیشتر به مبحث تغذیه آبزیان و استفاده از منابع جدید غذایی برای آنها شده است . با توجه به عدم شناخت نیازهای ماهیان پرورشی , جهت جبران نیازهای آنها می توان از منابع غذایی متنوعی به صورت ترکیبی همراه با غذاهای زنده استفاده کرد ترکیبات هر ماده غذایی خصوصاً میزان پروتئین ، عامل مهمی در انتخاب آن به عنوان غذا در صنعت کشت و پرورش آبزیان ، دام ، طیور و .....می باشد . در آبزی پروری نیز مانند پرورش سایر جانوران ، غذادهی و تغذیه ، یکی از ارکان اصلی موفقیت در تولید محسوب می گردد. استفاده از غذاهای زنده به لحاظ حفظ ارزش غذایی تا زمان مصرف ، دارا بودن آنزیم های گوارشی و کمک به هضم راحت تر غذا به هنگام مصرف و کاربردهای ارزشمند دیگر مورد توجه می باشد . در بین انواع غذاهای زنده ، استفاده از برخی از کرمها و کرمی شکلان روند افزایشی پیدا کرده است. این موجودات مانند انواع کرمهای کم تار و پر تار و لارو کرمی شکل سوسک و سایر حشرات ، با توجه به ارزش غذایی مناسب و برابری نسبی ارزش غذایی آنها با نیازهای انواع آبزیان ، مانند میزان پروتئین و چربی و دارا بودن انواع اسیدهای چرب و اسیدهای آمینه ، مورد توجه قرار گرفته اند . مزیت استفاده از این گونه ها ، علاوه بر ارزش غذایی مناسب ، امکان پرورش و سازگاری آنها در محیط های پرورشی می باشد که این امر زمینه پرورش آنها را در هر محیطی فراهم می سازد . هدف مقاله حاضر ، معرفی چند غذای زنده مورد استفاده در آبزی پروری دنیا ، با تا کید بر ارزش غذایی آنها می باشد.
کرمهای خاکی جزء کرمهای حلقوی بوده وبه رده کرمهای کم تار وراسته lumbricidea تعلق دارند . گونه های خاکزی این راسته در ۶ خانواده قرار می گیرند وتمام گونه های موجود در ایران احتمالاً به خانواده lumbricidea تعلق دارند . امروزه در بسیاری از نقاط دنیا در پرورش آبزیانی از قبیل قزل آلا ومار ماهی از کرم خاکی بویژه گونه Eisenia foetida بعنوان مکمل جیره غذایی استفاده می شود . کرم خاکی سرشار از پروتئین بوده و ۵۷-۶۲ درصد از وزن خشک آن را پروتئین خام را در برمی گیرد وبدن این موجود همچنین دارای مقادیر مناسبی چربی , فسفر , کلسیم و..... مورد نیاز برای رشد آبزیان می باشد . کرم خاکی هم به تازه وهم به صورت خشک شده قابل مصرف بوده ومی توان آن را به صورت تازه , بعنوان غذای زنده در تغذیه ماهیان ( بویژه بچه ماهیانی که نیاز پروتئینی بالایی دارند ) بکار برد ونیز پرودر کرم خاکی ارزان قیمت می تواند جایگزین مناسبی برای پودر ماهی گران قیمت باشد کرم خاکی از انواع غذاهای زنده ای است که با ترکیبات پروتئینی ( اسیدها آمینه ) و اسیدهای چرب خود قادر به تامین نیازهای تغذیه ای آبزیان می باشد . میزان چربی نسبتاً کمتر آن در مقایسه با سایر غذاهای زنده ( جدول شماره ۱ ) در کنار درصد بالای پروتئین آن ، کرم خاکی را در ردیف غذاهای زنده با ارزش قرار داده است . در جدول شماره ۲ میزان برخی از اسیدهای چرب و اسیدهای آمینه ضروری در ترکیبات بدن کرم خاکی به همراه نیاز تغذیه ای انواع آبزیان پرورشس نشان داده شده است . به طور کلی انواع آبزیان پرورشی ، به ویژه ماهیان به ۵۰-۳۵ درصد پروتئین و ۲۰-۵ درصد چربی در جیره غذایی خود نیاز دارند . این ارقام با رشد آبزی ، گونه ، رژیم غذایی و شرایط محیطی و پرورشی تغییر می کند ، به طوری که در پرورش قزل آلا از مرحله تغذیه فعال تا مولد به ۵۲-۴۵ درصد پروتئین و ۱۵-۹ درصد چربی در جیره نیاز می باشد . این اعداد در پرورش کپور معمولی به ۴۲-۳۶ درصد پروتئین و ۱۰-۵ درصد چربی در جیره می رسد.
. در مورد اسیدهای چرب و آمینه ضروری نیز این نیاز ها وجود دارد . در مورد اسید چرب لینولنیک ( ۸۱ : ۳ n -۳ ) و اسید آمینه آرژنین در قزل آلا ، نیاز آن به ترتیب ۶/۱-۸/۰ و ۸/۳ -۵/۳ ، در مورد کپور معمولی ۱/۱-۰/۱ و ۲/۴-۰/۴ و در مورد انواع میگوها ۵۲/۰-۵۰/۰ و ۵/۸-۲/۸۰ درصد چربی و پروتئین جیره می باشد (سالک یوسفی ، ( ؛ ۲۰۰۳ ؛ ۱۳۷۹ ، dy nes ) که با استفاده از انواع غذاهای زنده به طور مکمل در کنار انواع غذاهای فرموله شده گرانول ، نیازهای غذایی آبزیان به راحتی پوشش داده می شود . در جدول شماره یک برخی کرمها و کرم شکلان که به عنوان غذای زنده ، استفاده فراوانی دارند معرفی گردیده است.
همان گونه که در جدول شماره (۱) مشاهده می گردد ، بارزترین ویژگی این موجودات ، وجود مقدار زیاد پروتئین در کنار میزان متعادل چربی ، خاکستر می باشد. بنابراین با توجه به گونه آبزی پرورشی و احتیاج غذایی آن به میزان مشخص چربی ، پروتئین و سایر مواد مغذی ، می توان از یک یا چند نوع از غذاهای زنده فوق استفاده نمود. استفاده از غذاهای زنده در تغذیه آبزیان باعث افزایش رشد و درصد بقا ، تحمل بیشتر نوسانات محیطی و بیماری و جذب بهتر پروتئین در بدن می گردد.
جدول شماره ۲ میزان اسیدهای آمینه و اسیدهای چرب ضروری در ترکیبات بدن کرم خاکی و نیاز های تغذیه ای آبزیان به آنها ( اقتباس از سالک یوسفی )
همن طور که در جدول شماره ۲ مشاهده می شود ، ترکیبات و میزان اسیدهای آمینه ضروری و نیزاسیدهای چرب ضروری لینولئیک در کرم خاکی تقریبا ً به طور کامل قادر به پوشش نیازهای تغذیه انواع آبزیان پرورشی می باشد ، به طوریکه میزان برخی اسیدهای آمینه ضروری مانند ، هیستیدین و متیونین ، حتی بیش از نیاز تغذیه ای آبزیان بوده و از این رو می توان استفاده از آن را در تغذیه بسیاری از آبزیان پیشنهاد نمود . کرم خاکی فاقد اسید آمینه ضروری تریپتوفان می باشد. در این صورت اگر کرم خاکی به صورت غذای مکمل در تغذیه موجود استفاده شود ، این کمبود با تغذیه از سایر غذاهای فرموله شده جبران شده و بنابراین مشکل نبودن تریپتوفان و کمبود احتمالی فنیل آلانین و لیزین ، بدین صورت بر طرف خواهد شد .
در مورد اسید چرب ضروری لینولئیک کمبود آن در جیره وجود نداشته و در صورت کمبود احتمالی اسید لینولئیک نیز مانن اسیدهای آمینه ضروری ، این مشکل با تغذیه از غذای گرانول بر طرف می گردد.
● استفاده از کرم خاکی در تغذیه انواع ماهیان پرورشی
استفاده از کرم خاکی به صورت زنده و یا خشک ، در تغذیه آبزیان حائز اهمیت می باشد .ترکیبات مناسب اسیدهای چرب و اسیدهای آمینه و اسیدهای آمینه ضروری و وجود امگا ۳ زیاد در این موجود ، استفاده از آن را نسبت به منابع گیاهی متمایز ساخته است. (۲۰۰۱ ، Ng et al )هضم و جذب آسان کرم خاکی ، علاوه بر دیگر خصوصیات مفید آن ، استفاده از آن را در پرورش دوران نوزادی و لاروی انواع آبزیان کاربردی ساخته است ng و همکاران ( ۲۰۰۰ ) جهت تغذیه بچه ماهیان انگشت قد گربه ماهی آفریقایی Clarias gariepinus ، از کرم خاکی استفاده کردند . نتیجه این تحقیق نشان داد که بچه ماهیان تغذیه شده با کرم خاکی رشد سریع تر و درصد بازماندگی و مقاومت در برابر استرس نسبت به بچه ماهیان گروه شاهد که از کرم خاکی تغذیه نکرده بودند نشان دادند.
● استفاده از کرم خاکی در تغذیه انواع سخت پوستان
از کرم خاکی در تغذیه پست لارو میگو جهت افزایش رشد و نیز تسریع تخم ریزی در میگوهای مولد استفاده شده است . از این موارد می توان به تغذیه پست لارو میگو ی پا سفید غربی Penaeus vannamei و میگو بزرگ آب شیرین Macrobrachium rosenbergi از انواع کرمهای کم تار از جمله کرم خاکی اشاره کرد . در این موارد ، اشتیاق بالای پست لارو به تغذیه از کرم و نیز افزایش نرخ رشد میگوها ، قابل توجه بود ( ۲۰۰۲ ، Correia et al ؛۱۹۹۸ ،Apolinario et al )
، اندازه کرم خاکی نیز عامل بسیار مهمی میباشد که باعث استفاده مستقیم از کرم در تغذیه آبزیانی که دهان بزرگی دارند( مانند ماهیان خاویاری) می گردد. همچنین چون کرم تا مدتها در آب قدرت حرکت دارد، می توان از آن به صورت زنده در تغذیه آبزیانی که با تاخیر به سمت غذا می روند نیز استفاده نمود. ولی در مورد کرم سفید ، به علت کوچکی آن این عمل با مشکل مواجه می باشد . تولید کرم خاکی ساده بوده و تجهیزات بسیار کمی لازم دارد که تولید کرم خاکی با هزینه کم را امکان پذیر می سازد . ولی تولید سایر غذاهای زنده کرمی شکل مانند کرم سفید ، لارو کرم خونی و توبیفکس هزینه و امکانات بیشتری نیاز دارد. با مقایسه درصد پروتئین انواع غذاهای ذکر شده مشخص است که بعد از Tubifex،کرم خاکی بیشترین میزان پروتئین و خاکستر و درصد متعادل چربی را دارد ( جدول شماره ۱ ) و مقایسه فاکتورهای تغذیه ای آن مانند پروتئین ، چربی ، خاکستر ، NFE ، انرژی و ... در مجموع ارزش تغذیه ای کرم خاکی را بارز می سازد . این ام حتی با مقایسه میزان اسیدهای آمینه و چربضروری ( جدول شماره ۲ ) مشخص می گردد.
استفاده از کرم خاکی با توجه به اندازه های متفاوت آن در دوره های مختلف زندگی ، محدود به سن خاصی از آبزی نبوده و با توجه به اهداف و امکانات کارگاه پرورش آبزی ، از کرم بالغ ، جوان ، نوزاد و حتی کوکون (تخم) کرم می توان استفاده نمود. ولی به طور مثال در مورد کرم سفید ، به علت کوچکی آن ، تنها در دوران لاروی و نوزادی آبزیان می توان از آن استفاده نمود و با رشد آبزی ، به اینکه موجود به دنبال غذاهای بزرگتر و مناسب با اندازه دهان خود می گردد استفاده از کرم سفید منطقی و کاربردی نمی باشد.
در صورت استفاده از کرم خاکی به صورت خشک ، تهیه آن به صورت آرد ،بسیار ساده تر و به صرفه تر از تهیه آرد کرم سفید و یا آرد سایر کرمها می باشد . تهیه آرد کرم سفید ، با توجه با هزینه بالای تولید کرم و نیز کوچکی آن ، از نظر اقتصادی به صرفه نمیباشد ( شکوریان ، ۱۳۷۲ ) .همچنین ضریب تبدیل غذایی کرم سفید ۳ ( آذری تاکامی ،۱۳۷۸) و ضریب تبدیل غذایی کرم خاکی ۲ (صفر خانلو و همکاران ۱۳۸۳ ) می باشد . بدین معنی که تعداد بیشتری کرم سفید که گرانتر نیز تولید می شود ، برای رشد آبزیان پرورشی ، نیاز می باشد . از این رو استفاده از کرم خاکی در آبزی پروری می توان در مقایسه با سایر غذاهای زنده ، مفیدتر ، انعطاف پذیرتر نسبت به پرورش و نیز ارزانت باشد.
● نحوه تهیه کرم خاکی
کرم خاکی مورد نیاز برای استفاده در آبزی پروری برحسب میزان نیاز ونیز شرایط آب وهوایی منطقه , می تواند از طریق جمع آوری از طبیعت یا پرورش تهیه گردد . در هر دو حالت تهیه وتولید آنها نسبت به سایر غذاهای زنده بسیار ارزانتر و کم زحمت تر خواهد بود .
▪ جمع آوری از طبیعت :
بسته به مکان وزمان , می توان از روشهای مختلفی برای جمع آوری کرمهای خاکی استفاده کرد . بهترین زمان جمع آوری , زمانی است که کرم خاکی برای تغذیه یا تنفس به سطح خاک می آید وبهترین مکان , خاکهای حاوی مواد آلی زیاد می باشد . جمع آوری با دست به وسیله زیر ورو کردن خاک با بیل دستی , الک کردن و آب پاشی خاک , استفاده از مواد شیمیایی از قبیل محلول پرمنگنات پتاسیم یا محلول کلرید جیوه , استفاده از دستگاههای ویبراتور یا لرزاننده و استفاده از حرارت از جمله روشهای معمول برای جمع آوری کرم خاکی از طبیعت می باشد
▪ پرورش :
در نقاط مختلف جهان روشهای مختلفی برای تکثیر وپرورش کرم خاکی مورد استفاده قرار می گیرد . از جمله این روشها می توان به پرورش در فضولات دامی وبقایای گیاهی , پرورش در فاضلاب , پرورش جعبه ای , پرورش در محیط های باز وپرورش در محیط آزمایشگاهی اشاره کرد . گونه های مورد پرورش برای استفاده در آبزی پروری نیز عمدتاً دو گونه E .foetida و D.veneta ضریب رشد بهتری دارد ولی تولید مثل گونه E .foetida بیشتر بوده ودوره تکثیر طولانی دارد . برای استفاده در آبزی پروری , روش پرورش در کودهای حیوانی معمول است زیرا که بازدهی بهتری داشته واقتصادی تر نیز می باشد .
در این روش در ۹ ماه از سال , در هر متر مربع بسترحدود ۴ کیلوگرم کرم خاکی در ماه قابل برداشت است .
● روش استفاده :
برای استفاده از کرم خاکی به صورت تازه , آنها را پس از جداسازی از خاک به مدت ۲-۳ ساعت در مسیر جریان آب قرار می دهند تا عاری از ذرات کود وخاک شود . با این عمل بخشی از محتویات دستگاه گوارش آنها نیز تمیز می گردد . برای حذف مواد آلی موجود در دستگاه گوارش آنها, می توان آنها را برای مدتی بدون تغذیه نگهداری نمود . در صورتیکه قرار باشد کرم خاکی بلافاصله پس از شستشو مصرف گردد , بسته به اندازه دهان ماهی , کرمها به وسیله دستگاه خرد کن یا چاقو خرد شده وبلافاصله مورد استفاده قرار می گیرند چرا که در صورت ماندن کرم خاکی در محیط , سریعاً فساد در آن صورت گرفته وبدلیل ایجاد بوی بد , ماهیان از تغذیه آن خود داری خواهند کرد . در صورتیکه کرمها شسته شده وبلافاصله مصرف نشوند باید آنها را در یک پارچه تنظیف مرطوب ریخته و در یخچال در دمای کمتر از ۴ درجه سانتی گراد نگهداری کرد . لازم به ذکر است که مدت زمان نگهداری در یخچال نباید بیشتر از ۱۲-۱۶ ساعت باشد وحدود یک ساعت قبل از مصرف باید آنها را از یخچال خارج وپس از آماده سازی به مصرف ماهیان یا بچه ماهیان رساند .
وجود خونابه در کرمهای خاکی خرد شده تغییر رنگ جزئی در رنگ آب حوضچه های پرورشی ایجاد خواهد کرد وهر چه فاصله زمانی بین تهیه ومصرف بیشتر باشد , این تغییر رنگ نیز بیشتر خواهد شد . بنابراین بسته به نوع سیستم پرورشی می توان نسبت به رفع این مشکل تدابیری اتخاذ نمود .
بهترین اندازه کرم خاکی برای تغذیه آبزیان , وزنهای کمتر از ۱۰۰ میلی گرم است . زیرا میزان گل ولای ومواد آلی موجود در روده آنها کم می باشد . استفاده از کرم خاکی همراه با سایر غذاهای زنده از قبیل آرتمیا , دافنی وغیره به دلیل بهینه کردن هضم وجذب کرم خاکی , می تواند اثرات مطلوبی در شرد آبزیان داشته باشد . برای تهیه پودر کرم خاکی در مقیاس کم می توان آنها را پس از خشک کردن در گرمخانه , به صورت پودر در آورده و در ترکیب جیره غذایی آبزیان مورد استفاده قرار داد . بهر حال با استفاده از کرم خاکی بویژه در تغذیه بچه ماهیان می توان علاوه بر تامین احتیاجات غذایی آنها صرفه جویی قابل توجهی در هزینه های تغذیه آبزیان بعمل آورد .

محمد انتظامی

مطالب مرتبط

کلیاتی پیرامون روش نمونه برداری و مطالعات لارو ماهیان (ایکتیو پلانکتون)

کلیاتی پیرامون روش نمونه برداری و مطالعات لارو ماهیان (ایکتیو پلانکتون)
فشار بیش از حد بر ذخایر آبزیان و روند رو به افزایش تلاش صیادی علاوه بر كاهش ذخایر ، منجر به از بین رفتن و تخریب اكوسیستمهای طبیعی و نوزادگاههای آبزیان كه اولین منبع تولید ذخایر می باشند ، می گردد. پایه ریزی مطالعاتی در زمینه شناسایی لارو ماهیان و زیستگاهای آنان، حفاظت از این مناطق در جهت حفاظت از آبزیان و تعیین فراوانی گونه های مهم تجاری و بررسی ارزیابی ذخایر آنها را موجب گردیده است.امروزه بررسی ایکتیوپلانکتونها به منظور ارزیابی و بهره برداری بهینه از ذخایر ماهیان و نیز مطالعات بیولوژیک و سیستماتیک از اهمیت ویژه ای برخوردار است. ارزیابی منابع و ذخایر شیلاتی از طریق شناسایی و تعیین مکانهای تخم ریزی و تجمع لارو ماهیان و همچنین شناسایی ذخایر جدید امكان پذیر می باشد و نیز بررسی مرگ و میر در مراحل لاروی در اثر شرایط نامساعد محیطی طبیعی و یا مصنوعی و مطالعه رشد و نمو، تغذیه و خصوصیات رفتاری لاروها که می توانند عواملی در جهت رده بندی آنها باشند، اشاره کرد.
شناسایی و طبفه بندی انواع لارو ماهیان و شناسایی خانواده های جدید احتمالی و همچنین تعیین شاخصهای تنوع و فراوانی انواع ایکتیوپلانکتون در مراحل مختلف لاروی از دلایل مهم بررسی محسوب می شود.یكی از روشهای احیا، و حفاظت ازذخائر، شناسایی مراحل مختلف لاروی ماهیان و زیستگاههای آنها در جهت حفاظت از این منابع می باشد. همچنین مطالعات جمعیتی كه از طریق محاسبه فراوانی و تراكم لاروها و تخم‌ها و تعیین سن لاروهایی كه در ابتدای مرحله جوانی هستند و اختلاف بین گونه‌ها از این حیث همواره مورد توجه می‌باشد. در نهایت می‌توان با بررسیهای به عمل آورده منطقه‌ای مناسب جهت راه‌اندازی مراكز تكثیر و پرورش انتخاب كرده و در زمینه توسعه و ماندگاری آنها تحقیقات لازم را به عمل آورد.
مطالعات لارو ماهیان (ایكتیو پلانكتون) با اهداف زیر انجام می پذیرد:
الف ) ارزیابی منابع و ذخایر شیلاتی:
ـ شناسایی و تعیین مكانهای تخم‌ریزی و تجمع لا رو ماهیان
ـ شناسایی منابع و ذخایر جدید
ب ) زیست شناسی و رده بندی ماهیان:
ـ مطالعه ویژگیهای زیستی (رشد و نمو، تغذیه) و خصوصیات رفتاری ماهیان در مراحل لا روی
ـ بررسی مرگ و میر ماهیان در مراحل لاروی تحت تاثیر عوامل و شرایط نامساعد زیست محیطی و یا فعالیتهای انسانی
ـ زمینه‌سازی جهت تفهیم بهتر مطالب و مباحث به علوم دریایی و اقیانوسی نظیر جغرافیای جانوری و بوم شناسی
- افزایش دانش ماهی شناسی با تاكید بر رده بندی ( تاكسونومی ) و طبقه بندی (سیستماتیك)
پ) پویایی شناسی جمعیت و ارزیابی ذخایر ماهیان:
ـ بررسی نوسانات و تغییرات تخم‌ریزی از طریق محاسبه فراوانی تخم و لارو
ـ محاسبه فراوانی و تراكم ذخایر براساس میزان تولید و تخم‌ریزی
ـ مشخص نمودن ویژگیهای متمایز كننده جمعیتها و افراد هر یك از گونه‌ ها
ت) تكثیر وپرورش، حفاظت و بازسازی ذخایر:
ـ انتخاب مناطق مناسب جهت احداث و راه‌اندازی مراكز تكثیر و پرورش
ـ توسعه سایتهای تكثیر و پرورش براساس اطلاعات موجود
ـ تامین نمونه‌های مورد نیاز از طریق جمع آوری و صید لا رو جهت پرورش در سیستمهای ساحلی ـ دریایی
ـ مطالعه در زمینه قدرت بقا و زمان ماندگاری ماهی در مراحل تخم و لا رو
خصوصیات لارو تازه خارج شده از تخم :
مراحل رشد بنا به نظریه(۱۹۷۰) Alhestron شامل :
۱- تخم Egg ۲- لاروLarva ۳- مرحله جوانی Juvenile ۴- بالغ Adult (Mature)
بر اساس این نظریه دفع گاز از کیسه زرده تغییر کرده و وابسته به آبشش می شو ایكتیوپلانكتون به مرحله‌ای از حیات ماهیان اطلاق می‌شود كه زندگی پلانكتونی داشته و پلانكتون محسوب می شوند.
همچنین بر اساس روند رشد و تکامل، مراحل لاروی به مراحل
preflexpion , postflexion , flexion , Early juvenile تقسیم میشوند.
خصوصیات لارو تازه خارج شده از تخم به شرح زیر میباشد:
-فاقد رنگدانه چشمی می باشد.
-سیستم گوارشی ، تنفسی و گردش خون ناقص است.
- همراه با جذب کیسه زرده فعالیتهای فیزیکی و جذب و دفع فراهم می شود.
تنفس از حالت پوستی و جذب و تخم، لارو، مرحله جوانی و بلوغ كه خود شامل مراحل جزئی‌تری می‌باشند. ماهی پس از خروج از تخم ، وارد دوره لاروی شده كه این مرحله براساس چگونگی سیر تكاملی به مراحل Per flexion و Post flexion تقسیم می‌شود. این مراحل در حالت شناوری طی می‌شوند(حتی در خانواده‌های كفزی). لاروها دارای ویژگیهایی می‌باشند كه این ویژگیها جهت شناوری، فرار از دشمن. مخفی شدن و دفاع بكار برده می شود. البته وقتی این لاروها در محل اصلی زندگی خود قرار گیرند، این صفات را از دست می‌دهند . مراحل رشد به نحوی است كه طی جذب كیسه زرده، توانایی لازم جهت گرفتن غذا و فعالیتهای فیزیولوژیك اندامهای گوارشی بوجود می‌آید و در نتیجه ایجاد چسبندگی و پیچ در لوله گوارش، توانایی هضم و جذب پدید می‌آید. همزمان با تكمیل سلولهای استوانه‌ای و مخروطی، توانایی دید نیز كامل می‌شود.سیستم تنفسی از حالت پوستی و جذب و دفع گازی از كیسه زرده تغییر و وابسته به آبششها میشود تولید مثل جنسی اكثر موجودات دریایی به دو دلیل تغذیه متفاوت با والدین و نوع پراكنش آنها، منتهی به بوجود آمدن مراحل مختلف لاروی می‌شود (۱۹۸۸Barnes&Hughes.). از نقطه نظر اكولوژیكی، هر گونه ماهی در طول حیات خود از میان دامنه وسیع خصایص تولید مثلی خود، تحت تاثیر عوامل محیطی، مناسب ترین صفات را بعنوان استراتژی تولید مثلی خود انتخاب نموده و اعمال می‌كند.این استراتژی بهترین پاسخ موجود برای به حداقل رساندن تاثیرات محیطی است (Potts&Wootton, ۱۹۸۹). برای مثال عواملی همچون حرارت پایین ، تكامل تخمها و در نتیجه تخم‌ریزی را به تاخیر می‌اندازد (۱۹۷۶، Russel). ماهی در زمانی از سال و در مكانی تخم‌ریزی می‌كند كه اطمینان كافی از وجود غذای مناسب برای خود و كمترین خطر شكارچی و شرایط نامناسب محیطی را داشته باشد(۱۹۹۰، Wootton) امروزه مطالعه ایكتیوپلانكتون و علاقه مندی به مطالعه آن به دلیل افزایش اهمیت و توجه به مسائل زیست محیطی و نیاز ارزیابی بهتر ذخائر و منابع شیلاتی شدت یافته است. مطالعه لاروماهیان سوالات متعدد در زمینه‌های مختلف شیلات، تكثیر و پرورش، بیولوژی ، ارزیابی و مدیریت شیلات و حتی آلودگیها را جوابگوست.
نمونه برداری لارو ماهیان:
تركیب تاكسونومی نمونه های لاروی پلاژیك به شدت تحت تاثیر روش نمونه برداری است و صید با تور بونگو در مقایسه با سایرروشهای نمونه‌گیری لاروقادربه جمع‌آوری بیشترین تعداد خانواده‌ها است(۱۹۹۳ ، .Choat et al ).بر این اساس درهر ایستگاه طبق عمق منطقه، تور نمونه‌گیری Bongo با محاسبه طول سیم به كف ارسال می‌شود (۱۹۷۷، Smith & Richartson) با حركت آرام شناور بامتوسط سرعت ۵/۱ – ۱ گره دریایی این تور بطور مورب از نزدیك كف به سطح كشیده می‌شود. این عمل در مدت زمانهای یكسان (۱۰-۵ دقیقه) انجام می‌شود. جهت كشش تور در مسیر عكس جریان جزومد می‌باشد.هنگام كشش، زاویه تور توسط زاویه سنج مشخص (میانگین ۴۵ درجه) كنترل و عدد فلومتر نیز در ابتدای توراندازی و انتهای توركشی به منظور تعیین حجم آب فیلتر شده ثبت می‌گردد.به هنگام تخلیه و انتقال نمونه‌ها به ظروف، پس از دو بار شستشوی تور،محتویات مخزن تور در یك لیتر آب دریا وارد و سپس ۵۰ میلی‌لیتر فرمالین خالص جهت تثبیت نمونه‌ها، اضافه می‌گردد.روش كار در آزمایشگاه:
نمونه‌ها در آزمایشگاه با استفاده از الك چشمه ریز شستشو داده می‌شوند. در ابتدای كار نمونه‌های مشابه، جداسازی اولیه میشوند. نمونه‌های لاروی درمحلول الكل اتانل ۷۰% نگهداری میشوند. سپس هر دسته از لاروها برای بررسی دقیق با لوپ مشاهده میشوند. در این خصوص پارامترهای زیستی قابل شمارش (مریستیك) و قابل اندازه‌گیری (مورفومتریك) تعیین و ثبت می‌شود.برای اینكه بتوانیم از صحت اندازه‌گیری و یا شمارش پارامترها مطمن نشویم می‌توانیم در موارد خاص برای وضوح بهتر از روش رنگ‌آمیزی استفاده كنیم برای مشخص كردن بافت غضروفی و استخوانی و شمارش خطوط ماهیچه‌ای، رنگ‌آمیزی با استفاده از آلیسن بلو انجام می‌شود. (۱۹۸۵، Balon)با در نظر گرفتن پارامترهای مهم و با استفاده از كلید شناسایی (۱۹۸۹، Leis& Transki) خانواده لاروماهیان مورد نظر شناسایی میشود. تصاویر اقتباس از كلید شناسایی فوق می‌باشد.
روش مورد استفاده در شناسایی لاروها:
توسط میكرومتر پارامترهای مهم و كلیدی می‌تواند در حد میلیمتر اندازه‌گیری شود (پارامترهای مورفومتریك) همچنین پارامترهای قابل شمارش مثل شمارش میومرها، شعاعهای باله (پارامترهای مریستیك) و تغییراتی كه در طی روند تكاملی آنها اتفاق می‌افتد، می‌توانند عواملی جهت شناسایی لاروها باشند پارامترهای اندازه‌گیری شده و تعاریف مربوط به اصطلاحات مراحل لاروی. در پیوست توضیح داده شده‌اند (۱۹۸۳، Leis&Rennis- ۱۹۸۹، Leis&Transki).
بررسیهای آماری:
- فراوانی (Abundnce):
جهت محاسبه فراوانی‌ لاروها از روش (۱۹۷۷) Smith &Richardson استفاده می شود.
- شاخص تنوع(Diversity):
تعیین و محاسبه شاخص تنوع به منظور ارتباط میان انواع گونه‌ها و فراوانی آنها می‌باشد..
- شاخص یكنواختی گونه‌ای یا چگونگی توزیع فراوانی (Evenness):
بحث همگنی فراوانی در بین گونه‌ها (S) می‌باشد. زمانیكه فراوانی گونه‌ها (S) در یك جمع‌آوری به طور یكسان باشد اندازه j مساوی ۱ خواهد بود. اندازه‌های كمتر (J) بیانگر این است كه بعضی از تاكسون‌ها غالب می‌باشند.
- شاخص غنای گونه‌ای (Richness):
این شاخص جهت مشخص نمودن ارتباط بین تعداد گونه‌ها و تعداد نمونه ها در یك جمع‌آوری و یا به عبارتی دیگر نشان دهنده پراكندگی نمونه‌ها در گونه‌های مختلف می‌باشد.
پارامترهای موفرمتریك مورد استفاده:
- طول كل TL(Total Length): فاصله بین نوك پوزه در خط میانی تا انتهای چین باله دمی.
- طول بدن BL (Body Length): با توجه به اینكه اندازه لارو بستگی به مرحله رشد دارد، لذا در مرحله Preflexion و flexion طول نوتوكورد (NL) و در مرحله بعد از flexion طول استاندارد (SL) مورد نظر است.
- طول استاندارد SL (Standard Length): فاصله بین نوك پوزه در خط میانی بدن تا خط میانی كه ازحاشیه خلفی صفحه Hypural می‌گذرد.
- طول نوتوكورد NL (Notochord Length): خط مستقیم بین نوك پوزه تا نوك خلفی نوتوكورد كه درمراحل Preflexionو flexion مورد استفاده است.
- طول سر HL (Head Length): فاصله خط بین نوك پوزه تا قسمت انتهای غشاء سرپوش آبششی (در شرایطی كه سرپوش ابششی نامشخص است، تا حاشیه پشتی Cleithrum)
- پهنای سر HW (Head Width): فاصله مورب بین حاشیه‌های ناحیه پهن سر.
- پهنای بدن (Body Depth) BD: فاصله عمودی بین دو حاشیه بدن كه از حاشیه قدامی پایه باله سینه‌ای می‌گذرد.
- فاصله پیش باله مخرجی PrAL (Pre –pelvic Fin Length): فاصله بین نوك پوزه در خط میانی تا خط عمودی كه از حاشیه خلفی باله مخرجی می‌گذرد. در خانواده‌های Clupeidae و Engraulididae
- فاصله پیش‌باله لگنی PrP۲FL (Pre – Anal Length): فاصله بین نوك پوزره در خط میانی تا خط عمودی كه از غشاء باله لگنی می‌گذرد. در خانواده‌های Clupeidae و Engraulididae.
- فاصله پیش باله پشتی PrDFL (Pre – Dorsal Fin Length): فاصله نوك پوزه در خط میانی تا خط عمودی كه از شروع باله پشتی می‌گذرد.
- فاصله مخرج تا باله مخرجی Vent (VAFL – Anal Fin Length): فاصله بین مخرج تا شروع باله مخرجی. در خانواده Sparidae
- فاصله پیش كیسه هوا PrGBL (Pre – Gas Bladder Length): خط عمودی كه از حاشیه خلفی توده گوارشی می‌گذرد و بین دو حاشیه عضلات قراردارد. در خانواده Soleidae
- فاصله بین Pterygiophor باله‌های پشتی و مخرجی (BDT): خط عمودی كه از حاشیه خلفی توده گوارشی گذشته و بین دو پایه باله پشتی و مخرجی قرار دارد در خانواده‌ كفشك ماهیان
- طول پوزه SnL (Snout Length): فاصله افقی بین نوك پوزه تا حاشیه جلوی ناحیه پیگمانی چشم
- فاصله بین نوك پوزه تا حاشیه خلفی حفره شكمی LsnAC ( posterior – margin abdomenal Length between snout – tip and) در خانواده Soleidae
- قطر چشم ED (Eye Diameter): فاصله افقی كه از خط میانی ناحیه رنگین چشم می‌گذرد.
- طول چین باله‌ای پیش مخرجی LPAFF (Length of preanal finfold) : خانواده‌های Hemiramphidae و Belonidae
اصطلاحات مربوط به ایكتیو پلانكتونها:
Larva - : مرحله‌ای از رشد پس از تفریخ یا تولد تا زمان تكمیل شدن تمامی اختصاصات قابل شمارش خارجی (باله‌ها و فلسها)‌و ترك مكانهای ویژه برای زندگی پلاژیك می‌باشد. شایان ذكر است كه بعضی از گونه‌ها در خاتمه مراحل لاروی به زندگی پلاژیك ادامه می‌دهند. ولی در بعضی گونه‌ها با توجه به زیستگاه مورد نظر، احتمال غیر از این نیز وجود دارد.
Pelagic juvenile - : مرحله جوان یك گونه قبل از مراحل ساكن شدن (Pre – Settlement) كه می‌تواند مانند نمونه‌های بالغ، كفزی (وابسته به بستر) و یا سطح‌زی (وابسته به محیط آزاد دریا) باشد.
Young Larva (Preflexion larva) - مرحله‌ای از رشد كه از زمان تفریخ شروع شده و با شرع بالا رفتن و خمیدگی نوتوكورد خاتمه می‌یابد.
Old Larva (Flexion larva) - : مرحله تكاملی لارو كه با خمیدگی نوتوكورد شروع و به عمود قرارگرفتن ا ستخوان یا صفحه هبپورال ختم می‌شود.
Postflexion larva: مرحله تكاملی از تشكیل باله دمی (موفقیت عمودی استخوان هیپورال) تا تكمیل خصوصیات شمارشی خارجی (شعاع باله‌ها و فلس‌ها) و ترك مكانهای ویژه زیستی به منظور زندگی پلاژیك.
(Pre – Settlement) Transition larva settlement - : فرآیندی كه طی آن یك لارو و یا نمونه جوان محیط پلاژیك را ترك كرده و با محیط وابسته جهت تكمیل چرخه زندگی سازش پیدا می‌كند. این اصطلاح در مورد نمونه‌هایی كه پلاژیك هستند صدق نمی‌كنند.
Settlement Stage - مرحله‌ای از رشد كه لارو پلاژیك یا جوان از نظر ظاهری و فیزیولوژی بدن آماده سازش با محیط اصلی زندگی می‌شود. این پدیده غالباً با جابجائی مكانی مرتبط است.
Myomeres - : مجموعه‌ای از خطوط یا نوارهای ماهیچه‌ای بدن كه به دوگروه Post – Anal M و Pre – Anal M تقسیم می‌شوند.
مهناز ربانیها عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات شیلات ایران

وبگردی
تیپ پسر الهام و فاطمه رجبی در آلمان!
تیپ پسر الهام و فاطمه رجبی در آلمان! - «شباهت عجیب علی الهام استاد هوا فضا در دانشگاهی در آلمان به غلامحسین الهام معاون رئیس جمهور سابق!
شبهای داغ مدیترانه !
شبهای داغ مدیترانه ! - «حسن کردمیهن» متهم آمریت حمله به سفارت عربستان به تازگی در کرج، مرکز استان البرز، رستوران راه انداخته است.
حاشیه تازه برای سید احمد خمینی / تصویر
حاشیه تازه برای سید احمد خمینی / تصویر - سید احمد خمینی، نتیجه امام خمینی که چند هفته پیش با ازدواجش خبرساز شده بود، بار دیگر با انتشار عکسی از او و همسرش در حین سوارکاری حساسیت نسبت به خود را برانگیخته است و باعث تحریک مخاطبان و کاربران در فضای مجازی شده است.
رفتار عجیب دو نفر از همراهان رئیس جمهور در زمان سخنرانی!
رفتار عجیب دو نفر از همراهان رئیس جمهور در زمان سخنرانی! - دو نفر از کسانی که همراه رئیس جمهور در سمنان حضور داشتند در هنگام سخنرانی روحانی رفتار غیر معمولی از خود نشان میدادند.
اظهارات جنجالی دو بازیگر زن درمورد فساد شدید در سینما
اظهارات جنجالی دو بازیگر زن درمورد فساد شدید در سینما - ظهارات جنجالی لیلا بوشهری و شقایق دلشاد درباره فساد در سینما: چرا دایرکت میدم فالو نمیکنید؟ ساعت یک شب چرا باید زوایای صورت منو ببینن؟
بخشی دیده نشده از رفتار سخیف مجری تلویزیون با فراستی!
بخشی دیده نشده از رفتار سخیف مجری تلویزیون با فراستی! - بخشی دیگر از برنامه «من و شما» با حضور مسعود فراستی و برخورد توهین آمیز مجری رسانه ملی را می بینید که در رسانه ها باز نشر نشد.
خلاصه داستان و بازیگران سریال بانوی عمارت +تصاویر
خلاصه داستان و بازیگران سریال بانوی عمارت +تصاویر - مریم مومن متولد دهه 70 می باشد و حضورش در بانوی عمارت اولین تجربه بازیگری است و به واسطه این سریال وارد دنیای بازیگری شده است . او در کلاس های تئاتر فعالیت داشته است .
شهردار سابق سلامت و مشغول زندگی جدید است !
شهردار سابق سلامت و مشغول زندگی جدید است ! - پس از اولین گفت وگوی رسمی میترا استاد (نجفی) و تایید ازدواجش با محمدعلی نجفی، حالا شهردار سابق، در نخستین واکنش به جنجال ها، عکس تازه ای از خود و میترا استاد در اینستاگرامش منتشر کرده است.
تصاویری از لحظه ربوده شدن مرزبانان ایرانی در مرز میرجاوه
تصاویری از لحظه ربوده شدن مرزبانان ایرانی در مرز میرجاوه - گروه تروریستی جیش العدل نخستین تصاویر از حمله به پاسگاه مرزی در میرجاوه ۱۴ مهر امسال را منتشر کرد؛
روایتی دردآور از تن‌فروشی زنان در خیابان‌های تهران
روایتی دردآور از تن‌فروشی زنان در خیابان‌های تهران - سه نفر کنار هم حوالی میدان مادر ایستاده‌اند. زنی قد بلند که موهایش زمینه نسکافه‌ای دارد به هر ماشینی که بلندتر بوق می‌زند نزدیک می‌شود و قیمت را آرام و به سرعت بیان می‌کند. او می‌گوید: «... صد هزار تومان، تو ماشین ۷۰ هزار تومان، گروپ ۳۰۰ هزار تومان و جا هم داریم»، جملات کوتاه و بی‌تفاوت بیان می‌شود. جلوتر دختر کم سن و سالی که شاید ۱۶ سال هم نداشته باشد، ایستاده و از سرما نوک بینی‌اش قرمز شده است، با…
چالش جدید با نام «نوه آیت‌ا... یزدی»!
چالش جدید با نام «نوه آیت‌ا... یزدی»! - روز پنجشنبه تصویری در فضای مجازی منتشر شد که قابل تامل بود. زهرا تخشید نوه آیت‌ا... یزدی است که با انتشار تصویری که از دانشگاهش در نیویورک منتشر کرده بود، نوشت: «عکسی که دیروز عصر از دانشگاهم گرفتم با چراغ‌های همیشه روشنش».