یکشنبه ۲۹ بهمن ۱۳۹۶ / Sunday, 18 February, 2018

کشیدن دندان


کشیدن دندان
کشیدن دندان به عبارتی خارج کردن دندان از دهان می‌باشد.
دندان‌ها به علل مختلفی کشیده می‌شوند. پوسیدگی دندان که به حدی ساختار دندان را تخریب نموده که قابل ترمیم نباشد، فراوان‌ترین علت کشیدن دندان‌هاست.
دندان‌های نهفته ودندان‌های عقل مشکل‌ساز، به همراه دندان‌هایی که جهت درمان ارتدنسی کشیده می‌شوند نیز علت دیگرخارج نمودن دندان‌ها می‌باشد.
● تاریخچه:
خارج نمودن دندان‌ها جهت درمان بیماری‌های مختلفی مورد استفاده قرارگرفته همچنین این پدیده به عنوان شکنجه نیز به کار گرفته شده است.
قبل ازکشف آنتی‌بیوتیک‌ها، آبسه‌های مزمن‌دندان ارتباط تنگاتنگی با مشکلات بهداشتی مختلف داشته‌اند. بنابراین خارج نمودن دندان مبتلادر شرایط بیماری‌های مختلف یک درمان متداول بوده است. وسایلی که جهت خارج نمودن دندان به کارمی‌رود تاریخچه‌ی‌ چند صد ساله دارد.
در قرن چهاردهم میلادی شخصی به نام «گای دوکولیاک» (Guy de chauliac) وسیله‌یی به نام پلیکان دندانی اختراع کرد که تا اواخر قرن هجدهم مورد استفاده قرار می‌گرفت که بعداً این وسیله با ابزار دیگری به نام کلید دندانی جانشین گردید، که خود این وسیله نیز در قرن بیستم با فورسپس‌های مدرن امروزی خارج نمودن دندان‌ها بستگی به بیماران داشته و انواع دندان‌ها دارای مشکلات بسیار زیادی می‌باشد، بنابراین ابزارهای کشیدن دندان برای شرایط مخصوص به خود ازتنوع زیادی برخودار می باشد.
● علل خارج نمودن دندان:
شایع‌ترین علت کشیدن دندان خرابی دندان در اثر پوسیدگی یا شکستگی می‌باشد، سایر مواردی که ممکن است باعث کشیدن دندان گردند به قرار زیر می‌باشد:
۱) دندان‌های اضافه‌یی که سد راه رویش دندان‌های دیگر می‌گردند.
۲) بیماری‌های پیشرفته‌ی ‌لثه‌ که بافت نگهدارنده‌ی دندان را درگیر می‌کنند.
۳) پوسیدگی خیلی شدید دندان و یا عفونت‌لثه‌
۴) در موارد ارتدنسی
۵) نبودن فضای کافی جهت رویش دندان عقل (دندان عقل نهفته)
۶) در مورد رادیوتراپی هنگامی که در ناحیه‌ی سر و گردن انجام می‌گیرد ممکن است نیاز به کشیدن دندان‌ها باشد.
● انواع خارج نمودن دندان‌ها:
کشیدن دندان معمولاً به دو گروه ساده و نیاز به جراحی طبقه‌بندی می‌گردد. خارج نمودن نوع ساده با بی‌حسی موضعی انجام گرفته و دندان در محوطه‌ی دهان قابل رؤیت می‌باشد. در این نوع کشیدن دندان از وسایل ساده‌یی جهت بالا آوردن دندان (الواتور) و گرفتن و بیرون آوردن دندان (فورسپس) استفاده می‌شود که با حرکات جلو و عقب بردن فورسپس لیگامان‌های پیرامون دندان پاره شده و استخوان آرواره به اندازه‌ی کافی باز می‌گردد و دندان لق شده و خارج می‌گردد.
در روش دوم یعنی جراحی، دندانی که به راحتی قابل دسترسی نمی‌باشد خارج می‌گردد. مثل مواردی که تا زیر لثه‌ دندان شکسته شده ویا کامل رویش نیافته باشد.
در روش جراحی، دندانپزشک با کنار زدن بافت نرم و استخوانی که دندان را پوشانیده آن ‌را خارج می‌کند و این کار ممکن است همراه با خارج کردن مقداری استخوان اطراف ویا روی دندان به وسیله‌ی فرز و یا ابزار دستی (استئوتوم) صورت پذیرد.
ندرتاً ممکن است جهت سهولت خارج نمودن دندان نهفته آن را به چند قطعه تقسیم کرد.
● عوارض ومشکلات:
۱) عفونت:
اگرچه شایع‌ نیست ولی امکان بروز آن می‌باشد. دندانپزشک باید با توجه به شرایط بیمار قبل و یا بعد از بیرون آوردن دندان استفاده ازآنتی‌بیوتیک رامد نظر داشته باشد.
۲) خونروی طولانی:
دندانپزشک ازعلل مختلفی که ممکن است باعث خونروی بعد ازعمل گردندآگاه است. اگرچه تا ۴۸ ساعت بعد از کشیدن دندان امکان وجود خونابه (خون«بزاق) وجود دارد.
۳) تورم:
اغلب بستگی به شدت عمل جراحی در موقع بیرون آوردن دندان دارد که ممکن است یک تورم کوچک و یا خیلی بزرگ باشد. مثلاً در یک فلپ به جای اینکه بافت پریودنت کنار زده ‌شود پاره گردد، باید در انتظار تورم زیادی بود. همچنین در مواردی که قسمتی از استخوان به وسیله‌ی فرز برداشته می‌شود نیز احتمال بروز تورم زیادی می‌رود.
۴) بازشدگی سینوس:
در موارد کشیدن دندان‌های کرسی بزرگ فوقانی اتفاق می‌افتد (در موارد کرسی کوچک بالا)، سینوس فک بالا درست در بالای ریشه‌ی دندان‌های مولر و پرمولر فک بالا قرار دارد، که به وسیله‌ی تیغه‌ی استخوانی نازکی از یکدیگر جدا می‌گردند.
در اشخاص مختلف و دندان‌های مختلف ضخامت آن فرق می‌کند. در بعضی موارد این تیغه وجود نداشته و ریشه‌ی‌ دندان داخل سینوس قراردارد. امکان خارج شدن این تیغه‌ی‌ استخوانی همراه با دندان و یا سوراخ شدن آن هنگام جراحی وجود دارد. دندانپزشک می‌تواند قبل از عمل این نکته را به بیمار تذکر بدهد. هرگاه غشای داخلی سینوس نمایان گردد ویا این غشاء سوراخ شود، نحوه‌ی درمان آنها با هم فرق می‌کند.
به هرحال می‌توان با گذاشتن مواد قابل جذب مثل ژلافوم در داخل حفره‌ی محل کشیدن دندان‌ها، فرصتی برای تشکیل نسج گرانولاسیون فراهم نمود.
تجویز آنتی‌بیوتیک همراه با داروی دکونژستان درطول دوره‌ی بهبودی نباید فراموش شود.
۵) آسیب عصبی:
که احتمالاً در مورد دندان‌های عقل ممکن است بروز کند و یا کلاً در هر دندانی که عصب در نزدیکی محل جراحی قرار داشته باشد بروز می‌کند. دو عصب احتمال درگیری بیشتری را دارند (سمت چپ و سمت راست).
▪ عصب دندانی تحتانی که درهر طرف دندان‌های فک پایین را عصب می‌دهد.
▪ عصب زبانی (شاخ ماندیبولار عصب سه شاخه) که در هر طرف نصف زبان و لثه‌ی سمت زبان را عصب می‌دهد.
این موارد نادر بوده و در اثر فرز کردن نابجای استخوان به وجود می‌آیند و اغلب موقت می‌باشند. می‌توان آنها را به چند دسته تقسیم کرد (تقسیم بندی سدان):
▪ Neurotmesis
▪ Axonotmesis
▪ Neuropraxia
که ممکن است دراز مدت جراحت عصب ایجاد کرده ویا دائمی باشند.
۶) جابجایی:
احتمال جابجایی دندان ویا قسمتی از آن به داخل سینوس وجود خواهد داشت و حتماً باید خارج گردند. در بعضی موارد می‌توان با شستشوی حفره‌ی بین سینوسی به وسیله‌ی سرم دندان شکسته شده را به نزدیک قسمت سوراخ شده‌ی سینوس آورده و بعداً آن را خارج نمود.
درمواقع دیگر می‌توان از تکنیک (کالدول لاک) که به طور خلاصه با ایجاد پنجره در حفره‌ی کافین صورت می‌گیرد، استفاده نمود.

دکتر هلن ساسانیان دندانپزشک

منبع : هفته نامه پزشکی امروز

مطالب مرتبط

وقتی دندان‌ها از دهان بیرون می‌پرند!


وقتی دندان‌ها از دهان بیرون می‌پرند!
دست دندانتان لق می‌زند و با هر کلمه حرف زدن از دهانتان بیرون می‌پرد. شاید هم لبه‌هایش لثه‌هایتان را زخم کرده است و با چاقو و سنباده به جانش افتاده‌اید، ولی فقط لق‌تر شده است. بعضی‌ها هم بنا به توصیه دوستان و آشنایان سراغ چسب‌های دندان مصنوعی را از داروخانه‌ها می‌گیرند تا شاید با آن‌ها لقی دست دندانشان برطرف شود.اگر شما مشکلاتی مانند این مشکلات را دارید، نگران نباشید. تمام کسانی‌که یک‌دست دندان مصنوعی در دهان دارند این روزها را گذرانده‌اند و همه آن‌ها هم راه حل دارد.برای این‌که راحت‌تر با لقی و زدگی دست دندانتان کنار بیایید با "خانم دکتر شیرین معماران"، متخصص پروتزهای دندانی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان به گفت‌وگو نشسته‌ایم تا راه حل این مشکلات را از زبان ایشان بشنویم.
▪ خانم دکتر! با یک دست دندان لق چه می‌شود کرد؟
ـ اول باید ببینیم علت لقی دست دندان چیست. اگر از شکل ظاهری دست دندانتان راضی هستید و دندانپزشک نیز هنوز کارایی دست‌دندان را در جویدن تأیید می‌کند، می‌توان یک لایه از مواد جدید لثه دست دندان را در زیر آن اضافه کرد تا این لقی کمتر شود.
▪ خب اگر قرار باشد یک لایه جدید در داخل دست دندان قبلی بدهند، رعایت نکات خاصی را باید در استفاده از دست دندان بکنیم؟
ـ خیر، این لایه جدید از جنس لثه خود دست‌دندان است و فرقی با دست دندان قبلی ندارد و فقط با دهان شما تطابق بیشتری دارد و لقی دست دندان شما را کاهش می‌دهد.
▪ اصلاً چرا بعضی از دست دندان‌ها لق می‌زنند؟ مشکل از ساخت دست دندان است یا به گفته بعضی‌ها لثه‌ها کوچک شده و آب رفته‌اند یا چیز دیگری است؟
ـ هر دو. ممکن است دندانپزشک در ساخت دست دندان دقت نکرده باشد و یا تکنیسین دندانساز دست دندان را خوب و درست نپخته باشد. ولی گاهی مشکلات از دهان بیمار است مثلاً ممکن است شما سال‌ها از یک دست دندان مناسب استفاده کرده باشید که استخوان فکتان را تحلیل برده باشد.
▪ بعضی‌ها که دست دندانشان لق است، به دندانپزشک می‌گویند «لثه‌هایم گوشت آورده است» این هم از عوارض این دست‌دندان‌ها است؟
ـ بله. بعضی از بیماران می‌توانند با کمک عضلات صورت و گونه و زبانشان دست دندان لق را به شکلی در دهانشان نگه دارند ولی در طولانی مدت، بافت‌های دهان که بافت‌هایی فعال‌اند، رشد اضافی پیدا می‌کنند تا این فضای خالی بین زیر دست‌دندان و لبه‌های آن با لثه را پر کنند تا تطابق دست دندان را بهتر کنند و لقی دست دندان کمتر شود.
▪ خب اگر لثه‌های کسی به اصطلاح گوشت آورده باشد و بخواهد یک دست دندان جدید بسازد، باید چه توصیه‌هایی را رعایت کند؟
ـ اول این‌که دست دندان لق فعلی که باعث این رشد اضافی بافت شده است، را از دهانش بیرون بیاورد و به لثه‌هایش استراحت بدهد. بعد باید با انگشت لثه‌هایش را ماساژ دهد. تا جایی‌که می‌تواند از این دست دندان لق کمتر استفاده کند تا تورم و التهاب بافتی او کم شود.
▪ خانم دکتر! چرا بعضی از دست دندان‌ها در ابتدا لق نیستند ولی بعد از گذشت ماه‌ها و یا سال‌ها تطابق خود را از دست می‌دهند و لق می‌شوند؟
ـ بعد از کشیدن دندان‌ها، به ویژه آخرین دندان، لثه‌ها و استخوان فک خود را در طی ماه‌ها و سال‌های بعد عقب می‌کشند، حالا ممکن است شما یک ماه پس از کشیدن دندان‌هایتان دست دندان را ساخته باشید و تطابق داشته باشد ولی به مرور که لثه‌ها و استخوان خود را عقب می‌کشند دیگر دست دندان آن تطابق قبلی را در دهانتان نداشته باشد.
▪ به هر حال می‌گویند «دست دندان متحرک»، خانم دکتر به نظر شما چقدر لقی طبیعی است؟ و چه زمانی باید برای رفع این لقی دوباره نزد دندانپزشک رفت؟
ـ به هر حال ذات این دست دندان‌ها متحرک است و ثابت نیست. شما دست دندان را می‌توانید از دهانتان خارج کنید و دوباره در دهانتان بگذارید و این دست دندان‌ها به پایه‌ای متصل نیستند تا آن‌ها را محکم در سر جایش نگه دارد، پس نمی‌توان انتظار داشت با هیچ نیرویی که بر آن‌ها وارد می‌شود اصلاً تکان نخورند. اگر در فعالیت‌های عادی دهان مثل عطسه، سرفه و خمیازه دست‌دندان شما تکان بخورد باید بررسی شود که این مربوط به لقی دست‌دندان است و یا لبه‌های دست دندان بلند است و با فعالیت بافت‌ها و عضلات دهان تداخل دارد و باید کمی کوتاه‌تر و نازک‌تر شود.
▪ تازگی‌ها «چسب‌های دندان مصنوعی» به بازار آمده‌اند، می‌توان برای رفع لقی دست دندان از این چسب‌ها استفاده کرد؟
ـ چسب‌هایی قبلا در بازار وجود داشت، عوارض داشتند، ولی چسب‌های جدید این خواص را ندارند ولی فراموش نکنید اگر دست دندان شما لق نباشد و تطابق خوبی داشته باشد اصلاً نیازی به استفاده از چسب دندان مصنوعی ندارید.
▪ خب این چسب‌ها چه انواعی دارند؟ نوعی پودری آن بهتر است یا شکل نواری آن؟ و یا نوع خمیری؟
ـ این چسب‌ها به اشکال مختلف در بازار موجودند. نوع نواری و نوع دیگر پودر و مایع است ولی در انواعی که پودر دارد بیماران چندان احساس رضایت ندارند. نوع خمیری آن هم وجود دارد که به شکل لوله‌های خمیر دندان است که به اندازه گلوله‌های کوچک خمیر دندان در سطح لثه‌ای (داخل دست دندان) می‌گذارند و دست دندان را داخل دهانشان می‌گذارند و چند دقیقه روی لثه فشار می‌دهند تا چسب خمیری کاملاً به صورت یکنواخت داخل دست دندان پخش شود. فراموش نکنید که چسب را این‌قدر زیاد داخل دست دندان نگذارید که از لبه‌ها پس بزند چون حالت تهوع پیدا خواهید کرد.
▪ روش کلی استفاده از این چسب‌ها را برایمان توضیح می‌دهید؟
ـ چه بخواهید از نوع پودری، خمیری یا نواری استفاده کنید، نخست باید سطح لثه‌ای دست‌دندان را تمیز کنید ، بشویید و خشک کنید و چسب را درون این سطح قرار دهید. برای پاک کردن این چسب پس از استفاده از داخل دست‌دندان، یک مسواک نرم بخرید و در زیر آب ولرم با مسواک نرم بقایای چسب را از داخل دست دندان پاک کنید. فراموش نکنید به زور این قطعات چسب را از درون دست دندان جدا نکنید بلکه فقط با حرکات نرم موهای مسواک آن را به آرامی پاک کنید.
▪ شما این چسب‌ها را به چه کسانی توصیه می‌کنید؟
ـ اگر دست دندانتان لقی کمی دارد می‌توانید برای تطابق و گیر بیشتر دست دندان در دهانتان از این چسب‌ها استفاده کنید و بیشتر حالت اعتماد به نفس روانی به بیمار می‌دهد که می‌تواند با اطمینان در حضور جمع به راحتی و بدون
لق زدن دست‌دندانش صحبت کند و این به ویژه برای اساتید دانشگاه، معلمان و سخنرانان اهمیت دارد ولی اگر دست دندانتان واقعاً از نظر ساختاری مشکل دارد و با دهانتان تطابق ندارد باید دست دندانتان را تعویض کنید و استفاده از این لایه‌های روی هم چسب‌ها جز سنگین‌تر کردن دست دندان و افزایش احتمال بروز قارچ و عفونت در دهانتان فایده دیگری نخواهد داشت.
▪ خانم دکتر! بعضی از افراد مسن به ویژه خانم‌ها استخوان فکشان به مرور تحلیل رفته است و هیچ دست دندانی در دهانشان تطابق کافی را ندارد، این افراد چه کار می‌توانند بکنند؟
ـ برای این افراد چند عدد ایمپلنت که پایه‌هایی فلزی (پیچ‌هایی) استوانه‌ای از جنس تیتانیوم است درون استخوان فکشان قرار می‌دهیم، بعد از چند ماه که این پیچ‌ها با استخوان فک یکی شدند و جوش خوردند، دست دندانی می‌سازیم که روی این پیچ‌ها سوار می‌شود و این دست دندان گیر خودش را از این پایه‌ها می‌گیرد.
▪ در مورد پیوند لثه و استخوان چطور؟
ـ همیشه نمی‌توان این پیچ‌ها را درون دهان هر کسی قرار داد.
اگر شرایط برای کار گذاشتن ایمپلنت مناسب نباشد، گاهی از پیوند لثه و استخوان استفاده می‌کنند تا بستر مناسب‌تری برای گیر دست دندان بسازند ولی این درمان‌ها موقتی‌اند و خیلی زود همین لثه‌ها و استخوان‌های پیوند شده نیز تحلیل می‌روند و دست دندان جدید هم دوباره در دهان لق خواهد شد.
▪ چاقو، خرده شیشه یا سنباده؛ این‌ها وسایلی است که بعضی از بیماران با آن به جان دست‌دندانشان می‌افتند تا لبه‌های دست‌دندانشان را که دهانشان را زخم کرده است (می‌زند) کوتاه‌تر کنند، چه بر سر دست دندان بیچاره می‌آید؟ این‌ها وسایل و روش‌های مناسب برای تنظیم دست دندان هستند؟
ـ خیر. این روش‌ها دقت کافی ندارند، بیماران حدودی محل زدگی را داخل دست دندان پیدا می‌کنند و در عین حال این وسایل تمیز و استریل نیستند و مشکل بیمار را افزایش می‌دهند و حتی گاهی باعث لقی دست دندان می‌شود.
برای رفع بلندی دست دندانتان اگر لثه‌هایتان را زخم کرده است نزد دندانپزشکان بروید. او با مواد قالب‌گیری ویژه‌ای محل دقیق بلندی دست دندان را پیدا کرده و با وسایل مناسب و استریل آن را برطرف خواهد کرد.
▪ خب اگر در آن لحظه دسترسی به دندانپزشک‌شان نداشتند، چطور؟
ـ موقتاً دست دندانشان را از دهانشان خارج کنند. بعضی‌ها توصیه می‌کنند از همان روزی که دست‌دندان را از دندانپزشک دریافت می‌کنند تا یک هفته آن را از دهانشان خارج نکنند تا به آن عادت کنند ولی اگر واقعاً دست دندان دهانتان را زخم می‌کند و تحملش را ندارید نباید آن را در دهانتان نگه دارید چون زخم را تحریک می‌کند و اگر این زخم بهبود پیدا نکند می‌تواند موجب عفونت و حتی تحلیل لثه و استخوان شود.
▪ خانم دکتر، بعضی دندانپزشکان به بیمارانی که دست دندانشان لثه‌هایشان را می‌زنند «لثه نرم» را توصیه می‌کنند، لثه نرم چه می‌کند؟
ـ گاهی استخوان فک بیمار، تیزی‌هایی دارد که از روی لثه هم قابل لمس است. شرایط بیمار هم اجازه نمی‌دهد با جراحی و با سوهان استخوان این تیزی‌ها را صاف کنیم، اگر دست دندان روی این تیزی‌ها قرار گیرد لثه بیمار را زخم می‌کند بنابراین ما از لثه نرم برای بیمار استفاده می‌کنیم که حالت بالشمک مانند بین دست دندان و لثه و استخوان قرار می‌گیرد و از فشار دست دندان روی لثه می‌کاهد تا لثه را زخم نکند.

20 روش پخت لازانیا که باید امتحان کنید (3)
اگر اجاق گازتان فر ندارد یا اینکه استفاده از فر برایتان مشکل است، نگران نباشید. باز هم می توانید لازانیا درست کنید. با این دستور شما می توانید لازانیا را داخل تابه روی اجاق گاز درست کنید که هم راحت است و هم سریع درست می شود.
وبگردی
فیلم | سریع‌القلم: تقابل ما با جهان چقدر هزینه دارد؟
فیلم | سریع‌القلم: تقابل ما با جهان چقدر هزینه دارد؟ - اقتصاد سیاسی - محمودسریع القلم با بیان اینکه تقابل ما با جهان هزینه دارد،گفت:»هیچ انسانی پیدا نمی شود که بگوید با ظلم موافقم هستم،اما حکمرانی در کشور باید سود و زیان کند که با چه هزینه ای می خواهد این موضوع را پیش ببرد.»
سیف بعد از کاهش 30 درصدی ثروت مردم بجای استعفا وعده داد / عقب نشینی از کاهش دستوری نرخ سود
سیف بعد از کاهش 30 درصدی ثروت مردم بجای استعفا وعده داد / عقب نشینی از کاهش دستوری نرخ سود - تدابیر بانک مرکزی برای مدیریت بازار ارز؛ شامل انتشار اوراق گواهی سپرده ریالی، انتشار گواهی سپرده ریالی مبتنی بر ارز و طرح پیش فروش سکه بهارآزادی در نشست...
دولت ثبات و امید 4 سال پیش در مورد ارز چه گفت؟
دولت ثبات و امید 4 سال پیش در مورد ارز چه گفت؟ - یادآوری سخنی از رئیس جمهور،در برنامه تلویزیونی "دیدگاه"، پیش از انتخابات سال 1392 و نگاهی به نرخ ارز امروز ، 25 بهمن 1396
اظهارات جنجالی احمدی نژاد در مقابل دادگاه
اظهارات جنجالی احمدی نژاد در مقابل دادگاه - سخنرانی پرحاشیه احمدی نژاد در مقابل دادگاه بقایی
چه کسی به وقت شام را کمدی خطاب کرد؟!!
چه کسی به وقت شام را کمدی خطاب کرد؟!! - امیرقادری منتقد سینما: حاتمی کیا یک فیلم بد و کاریکاتوری ساخته است
تصاویر/ حاشیه و متن اختتامیه جشنواره فیلم فجر
تصاویر/ حاشیه و متن اختتامیه جشنواره فیلم فجر - آیین اختتامیه سی و ششمین جشنواره فیلم فجر در مرکز همایش‌های برج میلاد با حضور اسحاق جهانگیری معاون اول رییس جمهور و سید عباس صالحی وزیر ارشاد برپا شد.