پنج شنبه ۲۵ مرداد ۱۳۹۷ / Thursday, 16 August, 2018

گلستان ملکه جنگل نشین


گلستان ملکه جنگل نشین
استان گلستان یکی از استانهای نوبنیاد اما با پیشینه تاریخی ایران است که طبیعت چشم نواز آن، مردمانی با زبان و فرهنگ گوناگون را در خود جای داده است. این استان تا سال ۱۳۷۶ بخشی از استان مازندران بود، اما در آن سال به صورت استانی مستقل درآمد و شهرستان گرگان به عنوان مرکز آن برگزیده شد. این استان با پهناوری۲۰۴۶۰/۷ کیلومتر مربع، از شمال به کشور ترکمنستان، از جنوب به استان سمنان، از غرب به استان مازندران و از شرق به استان خراسان شمالی می رسد. بیش از ۱/۵ میلیون نفر در این استان زندگی می کنند که بیشتر آنان کشاورزند.
● جغرافیا و آب و هوا
استان گلستان بین ۳۵ درجه و ۴۷ دقیقه تا ۲۸ درجه و ۸ دقیقه عرض شمالی و ۵۳ درجه و ۳۰ دقیقه تا ۵۶ درجه و ۱۰ دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ جای گرفته است. این استان به دلیل جایگاه جغرافیایی ویژه خود از آب و هوای گوناگونی برخوردار است. بخشی از رشته کوه البرز شرقی از غرب به سوی شرق استان کشیده شده که گرایش زیادی به سوی شمال شرقی دارد و رفته رفته از بلندی کوه های آن کاسته می شود. شاهوار با بلندی ۳۳۲۰ متر از سطح دریا، که بلندترین قله استان است، در جنوب غربی استان جای دارد. در پایه این بلندیها، به ویژه در جنوب و شرق استان، کوهپایه هایی از رسوب های دانه ریز و دانه درشت دیده می شود که سفره های آب زیرزمینی فراوانی را در خود دارند و به صورت چاه و قنات از آنها بهره برداری می شود.
بخش زیادی از پهنه استان گلستان به صورت جلگه است. در بخش جلگه ای دو گونه آب و هوا دیده می شود. بیش از دو سوم این جلگه آب و هوای خشک و نیمه خشک دارد که هر چه به سوی شمال و مرز ترکمنستان نزدیک می شویم بر خشکی آن افزوده می شود. یک سوم دیگر، که مانند نواری سبز بین بخش کوهستانی در جنوب و بخش خشک و نیمه خشک در شمال جای گرفته است، آب و هوای معتدلی دارد و از نظر کشاورزی بسیار پر بازده است. بیشتر شهرها و روستاهای استان نیز در این ناحیه سرسبز جای گرفته اند.
دو توده هوا در تعیین آب و هوای استان نقش مهمی دارند. توده شمالی از سیبری به استان وارد می شود و طی پاییز و زمستان با ریزش برف در بلندی های جنوبی و باران در کوهپایه ها و نوار معتدل میانی همراه می شود. توده دیگر، توده غربی از اقیانوس اطلس و دریای مدیترانه سرچشمه می گیرد و در زمستان به بارندگی و در تابستان به افزایش رطوبت و شرجی شدن هوای استان می انجامد. بنابراین، بیشترین بارندگی در ماه های زمستان و کمترین آن در ماه های تابستان دیده می شود. با این همه، نیمه شمالی استان، بخش نیمه خشک و خشک، از کمترین بارندگی بهره مند است و به دلیل تبخیر زیاد آب، زمین های شور و کم بازده نیز بسیار دارد.
● آبهای استان
میزان بارندگی در استان گلستان هر چند از دو استان شمالی مازندران و گیلان کمتر است، اما نسبت به استانهای دیگر بسیار بهتر است و میانگین بارش سالانه آن ۳ برابر میانگین بارش سالانه کشور است. مجموع حجم آبهای سطحی و زیرزمینی استان بیش از ۲۴۰۰ میلیون متر مکعب است که ۵۲ درصد آن را آبهای سطحی و ۴۸ درصد آن را آبهای زیرزمینی تشکیل می دهند. آبهای سطحی در بیش از ۴۰ شاخه رود جاری هستند که بیشتر آنها از جنوب به شمال و از شرق به غرب جریان دارند. رود اترک، گرگانرود و رود قره سو، سه رود مهم استان گلستان هستند.
۱) رود اترک: این رود از کوههای هزارمسجد خراسان سرچشمه می گیرد و نزدیک به ۱۲۰ کیلومتر آن، مرز آبی ایران و ترکمنستان را می سازد. این رود سرانجام در خلیج حسین قلی به دریای خزر می ریزد.
۲) گرگانرود. این رود از دامنه های شمالی البرز شرقی و دامنه های غربی بلندی های خراسان سرچشمه می گیرد و پس از گذشتن از شهرهای گنبد کاووس و آق قلا، در غرب روستای خواجه نفس با تشکیل دلتای بزرگی به دریای خزر می ریزد. رودهای کوچک زیادی، مانند زاو، دوغ، تیل آباد، رامیان و محمدآباد، به گرگان رود می پیوندند و آن را رود بزرگی می سازند. تا کنون سدهای وشمگیر(گرگان) و گلستان ۱ و ۲، که هر سه از گونه سدهای خاکی هستند، روی این رود و شاخه های آن ساخته شده است که در بهبود کشاورزی استان سودمند بوده اند.
۳- رود قره سو: این رود از کوههای النگ در کوههای البرز شرقی سرچشمه می گیرد و رودهای نومل، زیارت، گرمابدشت، ناهارخوران و چند رود کوچک دیگر به آن می پیوندند و سرانجام به خلیج گرگان می ریزد.
استان گلستان به دلیل بارندگی مناسب از سفره های آب زیرزمینی سرشاری بهره مند است. این آبها را از راه چاه و قنات به سطح زمین می آورند یا خود به صورت چشمه به بیرون راه پیدا می کنند. نزدیک به ۴ هزار چاه عمیق، ۱۰ هزار چاه نیمه عمیق، بیش از ۲۶۰ قنات و ۳۸۴ چشمه در استان وجود دارد که از آب آنها برای کشاورزی، پرورش ماهی و آب نوشیدنی شهرها و روستاهای استان بهره برداری می شود. از ۳ تالاب مهم استان، تالاب آلماگل، تالاب آجیگل و تالاب آلاگل نیز در زمان پرآبی برای کشاورزی و پرورش ماهی بهره برداری می شود.
● کشاورزی و دامپروری
استان گلستان بیش از ۶۰۰ هزار هکتار زمین، آبی و دیم، زیر کشت دارد. گندم، جو، پنبه و آفتابگردان از فرآورده های کشاورزی اصلی این استان است. بیش از۵۰ درصد از پنبه و ۱۰ درصد گندم کشور از این استان به دست می آید. در سال کشاورزی ۸۳-۱۳۸۲ یک میلیون و دویست هزار تن گندم در استان برداشت شد. برنج، سویا، بادام زمینی، سبزیها، به ویژه خیار و کاهو، کلزا، زیتون و دیگر دانه های روغنی نیز در استان کشت می شود. بیش از ۴۰ در صد دانه های روغنی کشور از زمین های این استان به دست می آید و از این نظر رتبه نخست را در کشور دارد.
دامپروری هم به روش دیرین و هم به روش نوین انجام می شود. این استان دارای سرزمین های ییلاقی و قشلاقی مناسبی است ییلاقها در بخش های کوهستانی جنوب استان و قشلاقها در بخش های شمال و شمال شرقی هستند. طایفه های کرد بیشترین کوچرونده های استان را می سازند که بیشتر آنها از استان خراسان هستند. آنها همراه با دامداران سمنان و شاهرود قشلاق خود را در شهرستان های گنبد کاووس و کلاله می گذرانند. بخش اندکی از ترکمن های استان نیز شیوه کوچ نشینی گذشتگان خود را نگه داشته اند و در چادرهایی به نام آلاچیق زندگی می کنند. این کوچ نشینان از دو طایفه بزرگ ترکمن هستند: گوکلانها که در شرق گنبد تا مرز خراسان شمالی و یموتها که در غرب گنبد کاووس تا دریای خزر دیده می شوند.آنها در کنار گوسفندان خود به پرورش شتر نیز به شمار اندک می پردازند.
پرورش ماکیان، به ویژه مرغ، پرورش کرم ابریشم و پرورش ماهی نیز در استان انجام می شود. پرورش ماکیان در مرغداری های نوین در جای جای استان انجام می شود. پرورش کرم ابریشم بیشتر در شهرهای شرقی استان، به ویژه شهرستان مینودشت، دیده می شود. نوغانداران این استان در سال ۱۳۸۴ بیش از ۲۷۲ هزار کیلوگرم پیله کرم ابریشم به دست آوردند. ماهیگیری در خلیج گرگان و بخش های غربی دریای خزر انجام می شود و پرورش ماهی در دریاچه های مصنوعی، که به آب بند شناخته می شوند، در کنار رودخانه ها و نیز دشت هایی که برای کشاورزی مناسب نیستند، به ویژه در بخش های شمالی شهرستان گنبد کاووس، انجام می شود. دو مرکز پرورش ماهیان خاویاری و یک مرکز پرورش ماهیان استخوانی در استان به کار تولید بچه ماهی می پردازند و این استان در تولید ماهیان گرمابی جایگاه چهارم را در کشور دارد. طرح پرورش ماهی قزل آلا در کشتزارها نیز در حال انجام است.
● جنگل و منابع طبیعی
نزدیک به ۱۸ درصد از سطح این استان را جنگلها پوشانده اند، اما چرای بی رویه دام ها، گسترش زمین های کشاورزی، برداشت بی رویه از جنگل، آتش سوزی و سیلاب هایی که در این چند ساله در استان رخ داد، آسیب زیادی به جنگلهای استان وارد کرده است. بلوط، ممرز، راش، توسکا، لرگ و انجیلی از گونه های درختی جنگلهای استان هستند که از بلندی ۳۰۰ متری تا ۲۵۰۰ متری رویش دارند. در بلندی های بیش از ۲۵۰۰ متر نیز درختان سرو کوهی(اورس) به صورت پراکنده دیده می شوند. در بخش های بازسازی شده زمین های جنگلی، گونه هایی از کاج و درختان میوه دار، مانند گردو و زیتون، نیز کاشته شده است.
نزدیک به ۵۰ درصد از سطح استان را مرتع ها پوشانده اند که دامداران کوچنده، روستاییان گله دار و دامداران کوهستانی از آنها بهره برداری می کنند. بیش از ۷۳ درصد مرتع های استان از نوع فقیر، نزدیک ۱۵ درصد متوسط و کم تر از ۱۲ درصد از نوع خوب است. سالانه بیش از ۲/۵ میلیون واحد دامی در مرتعهای استان چرا می کنند. چرای بی رویه آسیب زیادی به مرتع های استان زده و میزان مرتع فقیر را افزایش داده است. این در حالی است که مرتع های این استان گونه های گیاهی باارزشی را در خود دارند.
● پیشینه تاریخی
استان گلستان از ۱۰ هزار سال پیش آرامشگاه مردمان گوناگونی بوده است. پژوهش های تازه نشان داده است که منطقه گرگان از ۶ هزار سال پیش تمدن پیش از آریایی ها را در خود جای داده بوده است. کهن ترین آثار دوره نوسنگی ایران از غار کمربند و غار هیتو در نزدیکی به شهر پیدا شده است. این آثار از آشنایی مردمان آن زمان به سفالگری، هنر بافتن، اهلی کردن جانورانی مانند بز کوهی و ساخت ابزارهای سنگی صیقلی حکایت دارد. کاوش های تورنگتپه، در نزدیکی گرگان، نیز نشان داده است که این منطقه دارای روستاهای پر جمعیت، سفالگری انبوه و شبکه آبیاری کشاورزی بوده است و دیرینگی آن دست کم به اندازه شهر سوخته در سیستان است.
نام این سرزمین در سنگ نوشته های هخامنشی، از جمله سنگ نوشته داریوش در بیستون، به صورت ورگانه و در نوشته های پهلوی به صورت گورکان آمده است. تاریخ نگاران یونانی از آن با نام هیرکانی یاد کرده اند. پدر داریوش هخامنشی زمانی فرمانروای این منطقه بوده است. اسب سواران گرگانی همواره مورد توجه هخامنشی ها بودند و داریوش برخی از گرگانی های دلاور را در سپاه جاویدان وارد کرد. می گویند شهر باستانی استرآباد را خشایارشاه به یادبود زن یهودی خود، که او را استر(ستاره) نام نهاده بود، ساخت.
در زمان اردوان دوم اشکانی(۱۲۸-۱۲۴ پیش از میلاد) هیرکانی و کارمانیا(کرمان) زیر فرمان خاندان گودرز بود و جانشینان گودرز تا سده دوم پس از میلاد به طور مستقل آن را اداره کردند. این سرزمین خوش آب و هوا از آرامشگاه های بهاری و تابستانی شاهان اشکانی بود. در همین دوران بود که ساختن دیوار بزرگ گرگان، که نابه جا به سد سکندر شناخته می شود، آغاز شد تا از یورش هونها به خاک ایران جلوگیری کند. کار ساختن این دیوار، که درازای آن را از ۱۵۵ تا ۱۷۰ و گاهی ۳۰۰ کیلومتر نوشته اند، در دوره ساسانی نیز پیگیری شد و می گویند که انوشیروان به بازسازی آن فرمان داد. در همین دوره ساسانی بناهای محکمی در مرز و در جای جای منطقه برای پایداری در برابر یورشگران ساخته شد.
خاندان آل زیار شناخته شده ترین فرمانروایان این منطقه هستند که از آغاز سده چهارم(۳۱۶ قمری) تا میانه سده پنجم(۴۳۵ یا ۴۴۱ قمری) در منطقه گرگان، طبرستان و گیلان فرمانروایی کردند و گاهی تا ری، اصفهان، همدان و دینور را نیز در فرمان خود داشتند. مرداویج، بنیانگذار این دودمان، ریشه خود را به شاهان گذشته ایران می رساند و در سر داشت بغداد را به چنگ آورد و پادشاهی ایرانیان را بار دیگر بنیان گذارد. با این همه، نه تنها او بلکه فرمانروایان پس از او نیز نتوانستند به چنین آرزوهای بزرگی دست پیدا کنند و سلجوقیان به فرمانروایی آنها پایان دادند.
قابوس بن وشمگیر، شناخته شده ترین فرمانروایان آل زیار است که آوازه دانش دوستی اش باعث شده بود بزرگانی چون ابوریحان بیرونی و ابن سینا به سوی گرگان بروند. بیرونی برخی از پژوهش های خود را در پیرامون شهر گرگان انجام داد و نخستین کتاب مهم خود، به نام آثار الباقیه عن قرون الخالیه، را به نام قابوس نوشت. از خود قابوس کتابی با نام قابوسنامه برجای مانده است که از آثار ادبی و اخلاقی مهم ایران به شمار می آید. بنای برج قابوس، در شهر گنبدکاووس نیز به فرمان او ساخته شده است که بزرگترین بنای آجری جهان به شمار می آید.
● شهرها و روستاها
استان گلستان تا سال ۱۳۱۶ با عنوان ایالت یا ولایت گرگان(استرآباد) نامیده می شد که البته سرزمین پهناورتری را در بر می گرفت. سپس، از سال ۱۳۱۶ همراه با استانهای کنونی تهران، مازندران، قم و سمنان بخشی از استان دوم ایران به شمار آمد. این استان تا سال ۱۳۷۶ بخشی از استان مازندران بود و در این سال به صورت استانی مستقل درآمد و شهر گرگان به عنوان مرکز آن برگزیده شد. این استان دارای ۱۱ شهرستان، ۲۱ بخش، ۵۰ دهستان، ۱۰۷۵ روستا و ۱۸ شهر کوچک و بزرگ است. بیشتر شهرهای کنونی استان از دیرینگی چندانی برخوردار نیستند و از بزرگ شدن روستاها به وجود آمده اند و به عبارتی روستاشهر به شمار می آیند. با این همه، شهرهای گرگان و گنبدکاووس ریشه در تاریخ دارند.
روستاهای استان گلستان به صورت متمرکز و نزدیک به هم هستند. این روستاها در راستای جاده ها و رودها به صورت طولی و در بخش های کوهستانی به صورت پله ای هستند. روستاییان برای ساختن خانه های خود، بسته به محیط جغرافیایی که در آن به سر می برند، از سنگ و چوب و آجر بهره گرفته اند و داشتن سقف شیروانی در آنها بسیار دیده می شود. پس از انقلاب اسلامی، بیشتر این روستاها دارای راه ارتباطی مناسب و شبکه آب، برق و ارتباط از راه دور شده اند. روستاییان به کار کشاورزی، باغداری، دامپروری، زنبورداری، پرورش کرم ابریشم، صنایع دستی، ماهیگیری و پرورش ماهی می پردازند و برخی از آنها نیز در کار جنگلداری به سازمانهای مربوطه یاری می رسانند.
● جاهای دیدنی
استان گلستان به دلیل آب و هوا، پوشش گیاهی و پارک های طبیعی زیبایی، مانند پارک ملی گلستان، از مرکزهای مهم گردشگری ایران به شمار میآید. برخی از مهمترین جاذبه های گردشگری استان به شرح زیر است:
۱) پارک ملی گلستان
این پارک جنگلی کوهستانی در ۵۵ کیلومتری شرق شهر گنبدکاووس جای دارد و نخستین پارک ملی ایران به شمار می آید. پهناوری آن بیش از ۹۰ هزار هکتار است و چشم انداز جنگلی، آب و هوای خوشایند، چشمه ها و آبشارها و گوناگونی زیستی آن گردشگران زیادی را به سوی خود می خواند.
۲) پارک جنگلی ناهارخوران
این پارک در ۵ کیلومتری جنوب شهر گرگان جای دارد و از نظر آرامشگاه ها، رستوران ها، شبکه آبرسانی بهداشتی و دیگر امکانات رفاهی از پارکهای شناخته شده و پرجاذبه برای گردشگران است. بیشتر مسافرانی که به سوی مشهد مقدس می روند، ساعت هایی را در این پارک می گذرانند.
۳) برج قابوس بن وشمگیر.
این برج در سال ۳۹۷ قمری به فرمان شمس المعالی قابوس بن وشمگیر ساخته شد و اکنون در درون شهر گنبدکاووس جای دارد. این برج با بلندی ۶۰ متر بر بالای تپه ای ساختگی به بلندی ۱۵ متر بر پا شده است و بزرگترین بنای آجری جهان به شمار می آید.
۴) آبشار لوه
این مجموعه آبشار در ۲۵ کیلومتری شهر گالیکش، در میان درختان و کوه های غرب پارک ملی گلستان و در کنار روستای لوه جای دارد. بلندی برخی از آبشارهای این مجموعه تا ۱۵ متر هم میرسد و حوضچه های زیبا و خنک آن گردشگران بسیاری را در تابستان به خود فرا می خوانند.
۵ ) مسجد جامع گرگان
بنای آغازین این مسجد به روزگار سلجوقیان باز می گردد که تنها منارهایی از آن بنای آغازین برجای مانده است. بازسازی و گسترش این بنا در دوره تیموری و صفوی ادامه یافته و در سالهای کنونی نیز مورد توجه بوده است. کتیبه های آجری به خط کوفی، منارهای از دوران سلجوقی، در و منبر چوبی منبت کاری شده، از جاذبه های این مسجد باشکوه است.
۶) پارک ملی گلستان:
این پارک در ۱۵۰ کیلومتری شرق گرگان واقع شده است و مساحت آن ۹۱۸۹۵ هکتار است. پارک ملی گلستان نخستین پارکی است که در ایران عنوان پارک ملی را به خود اختصاص داده است. این پارک با داشتن اقلیم های متفاوت و مناطق زیستی متنوع جنگلی، استپی و چشم اندازها و مناظر متبوع طبیعی از جمله جاذبه های گردشگری استان گلستان محسوب می گردد. اهمیت آن از نظر محققین و دانش پژوهان به لحاظ دست نخوردگی جوامع زیستی، گیاهی و جانوری و اکوسیستم های طبیعی، به عنوان میراث طبیعی و تنوع ژنتیکی بسیار زیاد است.
۷) پارک جنگلی النگ دره:
این پارک در جنوب غربی شهر گرگان به فاصله ۳ کیلومتری شهر واقع شده است. پارک جنگلی النگ دره در دامنه جنگل های انبوه شمالی از پوشش درختان منحصرا جنگلی برخوردار بوده و رودخانه ای از وسط آن می گذرد.
۸) پارک جنگلی دلند:
پارک جنگلی دلند در ۱۱ کیلومتری غرب آزادشهر و در کنار جاده اصلی گرگان - مشهد واقع شده است. این پارک پوشیده از درختان با ارزش جنگل های شمال مانند بلوط، آزاد، افرا و انجیلی است و از امکانات تفرجگاه مانند آب آشامیدنی، سرویس بهداشتی و کمپ چوبی برخوردار است.
۹) پارک جنگلی کردکوی:
این پارک در ۴ کیلومتری جنوب شهر کردکوی واقع شده و مساحت آن ۵۴ هکتار است. از ویژگی های آن داشتن آب و هوای مناسب و نسبتا خنک در تابستان و همچنین وجود رودخانه پلنگ پا می باشد.
۱۰) پارک جنگلی قرق:
این پارک در ۲۳ کیلومتری شرق گرگان در کنار جاده اصلی ترانزیت واقع شده و مساحت آن ۶۵۰ هکتار است. بخش اعظم پارک جنگلی قرق در محیط جلگه ای قرار گرفته و دارای امکانات تفرجی است. این پارک محل نگهداری گوزن های بومی جنگل های شمال ایران است.
۱۱) تالاب های آلاگل، آجی گل و آلما گل:
این تالاب ها در ۶۰ کیلومتری شمال گرگان و در نواحی مرزی استان گلستان با کشور ترکمنستان واقع شده است. مساحت آن به ترتیب ۲۵۰۰، ۳۵۰ و ۲۰۷ هکتار بوده که به صورت نگینی در صحرا نمایان است. وجود پوشش درختچه های گزونی و چگن در حاشیه این تالاب ها در یک منطقه صحرایی جلوه خاصی را به آن ها بخشیده است. در تمامی فصول به ویژه در فصل زمستان با حضور پرندگان مهاجر از انواع فلامینگوها، قوها، اردک ها، پرستوهای دریایی، غزها باکلان و انواع دیگر پرندگان آبزی و کنار آبزی هیاهوی خاصی به این تالاب ها داده می شود.
۱۲) سواحل جنوب شرقی دریای خزر:
وجود خلیج گرگان با وسعت ۶۸۸۰۰ هکتار که به طول ۶/۵ کیلومتر از دریا منفک گردیده از مهمترین محورهای دارای قابلیت توریستی است. سواحل جنوبی و شرقی دریای خزر برخلاف سواحل شمالی آن هیچگاه دوره یخبندان ندارد، لذا پیوسته شرایط جلب توریست داشته و آماده انجام همه گونه ورزش آبی است. خلیج گرگان به همراه شبه جزیره میانکاله به عنوان پناهگاه حیات وحش به علت داشتن اهمیت زیستی زیاد یکی از ذخیره گاه های زیست کره در جهان به ثبت رسیده است. جزیره آشوراده نیز یکی از مکان های مهم جلب توریست در ساحل شرقی دریای خزر است. ضمنا این جزیره یکی از مهمترین مراکز خاویار در شمال کشور می باشد.
۱۳) آبشار گلستان:
یکی از آبشارهای مهم پارک ملی گلستان است. این آبشار در تفرجگاه آبشار پارک واقع شده است و دارای ۱۹/۵ متر ارتفاع است و از آبشارهای صخره ای پر جاذبه ای که محیط اطراف آن را پوشش درختان جنگلی پهن برگ خزری پوشیده است.
۱۴) آبشار کبود وال:
این آبشار در ۵ کیلومتری جنوب شهر علی آباد در محل تفرجگاه عمومی شهر واقع شده است. این تفرجگاه با داشتن امکاناتی برای جلب توریست، از مهم ترین محلهای تفرج استان گلستان محسوب می شود.
۱۵) آبشارهای شیرآباد:
آبشارهای شیرآباد در ۶ کیلومتری جنوب شهر خان به بین در میان جنگل های انبوه واقع شده اند. این آبشارها ۷ عدد و دارای ارتفاع متفاوت می باشند. بلندترین آن ها با ارتفاع قریب به ۲۰ متر در میان پوشش سبز جنگل های پهن برگ قرار دارد و آب با درخشندگی خاصی به صورت پودر وارد استخر پای آبشار می گردد. در بالای آخرین آبشار غار معروفی با جاذبه خاص وجود دارد.
۱۶) باران کوه:
یکی از نقاط بسیار دیدنی و جذاب واقع در جنگل شصت کلاته است که در جنوب شرقی شهر گرگان واقع شده است.
۱۷) گل رامیان:
یک استخر طبیعی بیضی شکل است که طول آن ۹۰ متر، عرض آن ۸۰ متر و عمق آن بین ۴۴ تا ۸۰ متر می باشد. گل رامیان در ۵ کیلومتری جنوب شهر رامیان واقع شده است. آب آن که از عمق می جوشد به علت داشتن عمق زیاد منظره زیبایی ایجاد نموده است. گل رامیان که در میان جنگل های انبوه پهن برگ به ویژه گونه های با ارزش زربین واقع شده دارای چشم انداز زیبایی است.
۱۸) چشمه آب گرم زیارت:
در ۱۲ کیلومتری جنوب شهر گرگان روستای ییلاقی زیارت واقع شده است که چشمه آب گرم آن یکی از جاذبه های گردشگری شهر گرگان است. بازسازی اخیر آب گرم، آن را قابل بهره گیری عموم نموده است.

نویسنده : مریم ماجد

منبع : روزنامه مردم سالاری

مطالب مرتبط

نگاهی به جاذبه های مشکین شهر آثار تاریخی

نگاهی به جاذبه های مشکین شهر آثار تاریخی
● سنگ نوشته شاپور
سنگ نوشته شاپور دوم ساسانی در حاشیه شرقی شهر واقع شده است ابعادش ۱۱۰ در ۲۳۰ سانتی متر است و به خط پهلوی ساسانی بوده است که در سال۳۳۷ میلادی به دستور نرس هرمزد والی این نواحی نوشته شده است هم اینک چیزی از این نوشته ها باقی نمانده است
قلعه ارشق در ۶۰ کیلو متری شمال شهر واقع شده است گویا در عهد اشکانیان و ساسانیان قلعه ای نظامی بوده است
● مقبره شیخ حیدر
مقبره شیخ حیدر برج بلندی است در مرکز شهر و امنسوب به شیخ حیدر، پدر شاه اسماعیل اول می باشد. مقبره یاد شده به شکل برج مدور و با ارتفاع ۱۸/۵ متر و قطر ۱۰/۵ می باشد. این بنا از خارج با کاشی های فیروزه ای رنگ به آیات ۲۷ - ۲۸ و ۲۹ سوره فتح و همچنین لفظ «جَل جلالُهُ» ر اشکال مختلف و با خط کوفی بنایی مزین گشته است.در مورد قدمت بنا و تاریخی احداث آن اظهارات گوناگونی ابراز شده است که «دونالد ویلبر» معتقد است این بنا از آثار قرن ۷ و ۸ ه.ق.است و در دوره صفویه به تکمیل و تزئینات کاشی کاری آن همت گماشته اند.
با توجه به تخریب کتیبه به جای مانده مقبره که تاکنون هیچ سند و مدرکی مبنی بر تاریخ دقیق احداث این بنادر دست نبوده. اخیرا توسط آقای قوچانی، کارشناس سازمان میراث فرهنگی کشور کتیبه موجود بر سر در ورودی این برج بازخوانی شده که آن را به سال ۷۳۱ ه.ق. یعنی دوره حکومت ابوسعید بهادرخان آخرین حکمران سلسله مغول در ایران نسبت می دهند.
در سال ۱۳۸۰ طرح سامان دهی حریم مقبره در هیئت دولت به تصویب رسید. این طرح شامل دو مرحله کلی است، مرحله اول شامل بازسازی کتیبه های فروریخته و مرمت بنای تاریخی و مرحله دوم ساماندهی اطراف این اثر می باشد.لازم به یادآوری است مقبره شیخ حیدر در تاریخ ۱۸ تیرماه ۱۳۱۱ ه.ش. تحت شماره ۱۸۴ جزو آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.
به گفته «محمدعلی مخلصی» در کتاب «فهرست بناهای تاریخی آذربایجان» اشیای سفالی و مفرغ به دست آمده از این قلعه در ضلع شمال غربی و پای دیوار قلعه مربوط به دوره های پیش از ساسانیان می باشد.
طول ضلع شمالی قلعه ۹۵ متر و ضلع جنوبی آن ۱۱۵ متر می باشد. قلعه از ۴ دیوار خشتی و چندین برجک تشکیل شده است که قطر دیوار آن ۱ متر می باشد.قلعه کهنه تحت شماره ۶۱۸ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.
● سایر آثار تاریخی منطقه مشکین شهر:
▪ دیو قالاسی در ۵ کیلومتری روستای کویج
▪ روستای تاریخی انار و قبرستان تاریخی آن
▪ قلعه قشلاق زاخور در ۵۰ کیلو متری شمال شهر
▪ مقبره سید سلیمان در روستای فخرآباد
▪ مقبره سید جعفر در روستای انار
▪ مفبره سید ابراهیم در شهر لاهرود
▪ شهر یری در نزدیکی روستای پیرازمیان
▪ شهر باستانی اورامی در شمال شهر
▪ قلعه ایلانلی داغ
▪ قبرستان تاریخی اونار
▪ قبرستان تاریخی ارباب کندی
▪ حمام عدل
▪ غارهای تاریخی لاهرود
▪ تاریخی دوجاق
▪ قبرستان تاریخی تنگ
▪ آثار انسان های ماقبل تاریخ
▪ کاروانسرای قانلی بولاغ
▪ کاروانسرای رضی
▪ سنگ افراشته های اُنار
▪ چنار کهنسال اُنار
● جاذبه های توریستی مشکین شهر
جاذبه های توریستی منطقه مشکین شهر شامل جاذبه های طبیعی و جاذبه های تاریخی است. ارتفاعات متعدد ، آبهای معدنی فراوان، دریاچه های كوچك و بزرگ، دشت وجلگه های وسیع و شرایط آن وهوایی مساعد و مطلوب ، همگی نشان از قابلیت ها و استعدادهای طبیعی منطقه برای جلب مشتاقان و علاقه مندان طبیعت دارد.
کوه معروف «سلطان ساوالان» با ارتفاع ۴۸۱۱ متر از سطح دریا ، عظمت خاصی به منطقه بخشیده است . این كوه با یخچال های عظیم از منظر ورزش كوهنوردی و یخچال نوردی، یكی از كوههای مطرح در سطح جهان است و هرسال و بویژه در فصل تابستان هزاران علاقه مند از اقصی نقاط ایران و جهان به این كوهستان روی می آورند و از مواهب طبیعی آن بهره مند می شوند.
كوهستان سبلان موهبت های طبیعی خود را سخاوتمندانه به ساكنان پیرامونش ارزانی داشته است . به سبب فراوانی و سهولت دستیابی به آب دشتهای اطراف ، سبلان از دیرباز شاهد و جایگاه مدنیت های بسیار مهم درطول تاریخ بوده است. وجود آثار و شواهد متعدد از ادوار مختلف تاریخ ، از هزاره های قبل از میلاد مسیح تا ظهور اسلام ، هریك از شهرهای منطقه را به دوران اشكانیان و ساسانیان و پیش از آن پیوند می دهد.
یادمان های تاریخی برجای مانده در منطقه سبلان ، جلوه یی دیگر از توان و استعداد بالقوه آن در جذب توریست و رونق گردشگری در این خطه باستانی بشمار می آید.
درشهرستان مشکین شهر آثار تاریخی فراوانی موجود است كه از آن میان می توان به قلعه كهنه و سوروشگن داش (سنگ نبشته شاپور دوم ساسانی ) شهرستان مشكین شهر از آثار باستانی منطقه است.
آنچه از جاذبه های طبیعی و تاریخی منطقه سبلان بیان شد، چنان می نماید كه این منطقه قابلیت های بسیار و توان بالقوه فروان برای سرمایه گذاری در فعالیت های توریستی و تفریحی دارد و ضرورت شناخت دقیق و شناساندن پدیده های منحصر به فرد آن به جهانگردان بدیهی به نظر می رسد.
● گردشگاههای مشکین شهر
پارک جنگلی در جنوب شرقی شهر واقع شده است و جاده ای اسفالته به طول ۳ کیلومتر دارد در روزهای تعطیل محل گردش و تفریح ساکنان بومی و مسافران است
شیروان دره سی در ۳۰ کیلو متری جنوب شرقی مشکین شهر و درارتفاع ۲۲۰۰ متری واقع شده است مساحتش بالغ بر ۷۵ کیلو مترمربع است و محل زندگی حیوانات وحشی و پرندگان می باشد همچنین دارای صخره ها و غارهای دیدنی است محل اصلی ورود به دره در ۵ کیلو متری پائین آبگرم معدنی شابیل قرار دارد و برای ورود به آن باید از کنار آبشاری با ارتفاع ۴۰ متر به سمت پائین صخره نوردی کرد آبشارهای دوقلوی شیروان دره در نوع خود بی نظیر است
▪ زیستگاه هوشنگ میدانی و قره گؤل
نام اصلیش اشک میدانی است که یادگار اشکانیان در جنگ با رومیان است. گویا محل ییلاق لشکر اشکانیان بوده است. بنا بر روایات این میدان ، محل جنگ بابک با اعراب بوده است
این میدان , منطقه ای مسطح است كه در دامنه شمال غربی سبلان به ارتفاع ۲۷۲۵ متر از سطح دریا واقع شده است . تالاب قره گؤل نیز به قطر تخمینی ۳۰۰ متر در قسمت شمال غربی دامنه های هرم و جنوب شرقی زیستگاه هوشنگ قرار دارد . حیوانات و پرندگان وحشی در هوشنگ میدانی و تالاب قره گؤل متنوع اند .
▪ زیستگاه تنبق مشكین شهر
این زیستگاه در شمال غرب مشکین شهر واقع شده است و ۱۸ كیلومتر با آن فاصله دارد. در حدود ۷۰ كیلومتر مربع مساحت دارد و محل زیست كل و بز , خوك , خرگوش , گرگ و كبك است . این منطقه در ارتفاع ۱۸۰۰ متری از سطح دریا قرار گرفته است .
▪ زیستگاه ارباب كندی
این زیستگاه در ۴۲ كیلومتری شمال شرق مشکین شهر و ۵۵ كیلومتری شمال غرب اردبیل واقع شده است , ۷۰ كیلومتر مربع وسعت دارد و در ارتفاع ۱۵۰۰ متری از سطح دریا قرار گرفته است . كل و بز , خوك , گرگ , روباه , خرگوش , كبك و مرغابی از جمله وحوشی هستند كه این منطقه را مامن زیست خود ساخته اند .
▪ زیستگاه موویل
این زیستگاه در جنوب مشگین شهر و در غرب كوههای هرم سبلان واقع است .ارتفاع این منطقه از سطح دریا ۳۲۰۰ متر است . در این زیستگاه , قوچ و میش ارمنی , كل و بز از نوع سفید طوقدار , كبك دری , خرس قهوه ای و خاكستری , گرگ , خوك , خرگوش , انواع پرندگان شكاری و لاشخور زندگی می كنند.
▪ زیستگاه شیروان دره سی مشكین شهر
”شیروان دره سی “ زیستگاهی است كه در ۲۰ كیلومتری جنوب شرق مشکین شهر قرار دارد . ارتفاع آن از سطح دریا ۲۲۰۰ متر و مساحت آن ۷۵ كیلومتر مربع برآورد شده است .زیستگاه ” شیروان دره سی “ , محل زندگی دایمی وحوش مانند : كل وبز , خوك , روباه , گرگ , قوچ و میش ارمنی , خرگوش , كبك , كبك دری, قمری , فاخته و شماری از پرندگان مهاجر است .
▪ زیستگاه حاجی لو
این زیستگاه در ۲۲ كیلومتری شمال مشکین شهر در كوه های حاجیلو واقع شده است . دارای ۷۰ كیلومتر مربع وسعت و ارتفاعی حدود ۱۹۰۰ متر از سطح دریاست . حیواناتی مانند : كل وبز , خوك , گرگ , خرگوش , روباه و كبك این منطقه را به عنوان محل زیست خود برگزیده اند .
▪ چشمه قوتور سوئی
چشمه قوتور سوئی که در حقیقت از لحاظ درمانی نگین چشمه های سبلان محسوب می شود به علت داشتن مقدار زیادی گاز SH۲ و حرارت حدود ۳۸ درجه سانتیگراد جایگاه محسوسی در میان تمام چشمه های سبلان دارد . در منابع بین المللی کنگره های هیدرولوژی در اروپا بارها روی اثر گاز SH۲ که از لحاظ علمی ثابت شده تاکید می شود.
در حالیکه اثر کاتیون ها و آنیون ها و مواد معدنی در سایر چشمه ها که فاقد گاز مزبور هستند هنوز از نظر علمی مورد بحث است بنا بر این با استناد به عصاره کنگره های تشکیل شده اثر گاز SH۲ در بدن ثابت شده و بطور خلاصه به این ترتیب است که گاز SH۲ پس از حدود ۴۰ ثانیه یعنی کمتر از یک دقیقه به مقدار زیاد در پوست بدن انسان جذب می شود و نفوذ می کند (مشاهده عینی آن سرخی خیلی زیاد استفاده کنندگان از چشمه آب معدنی قوتور سوئی است که پس از چند دقیقه در پوست و بدن استفاده کنندگان مشاهده می گردد)و این به علت نفوذ گاز SH۲ و متعاقب آن باز شدن مویرگ ها و عروق زیر پوست می باشد که در اصطلاح پزشکی آن را گشادگی رگ ها (Vasodilation)می گویند در اثر این عمل پر خونی زیاد در زیر پوست ایجاد شده ودر اطراف مفصل ها از جمله مفصل های ستون فقرات زانو شانه ها خون بشدت جریان پیدا نموده و بطور خلاصه اثر درمانی خود را به علت جریان شدید خون در این نواحی که قبلا کم بوده ایجاد می نماید و نهایتا در مفصل ها ایجاد کم دردی و یا بی دردی می کند.
این خلاصه ای از اثر اولیه گاز SH۲ است که این گاز پس از نفوذ در پوست در سلول های ایمنی مسئول دفاع بدن اثر گذاشته و در سیستم ایمنی بدن که وظایف آن به عهده گلبول های سفید است دخالت نموده و نهایتا پس از استفاده های متعدد از آب گازداربه مدت سه هفته سیستم ایمنی نیز تغییراتی حاصل نموده و این خود باعث بهبودی بعضی از اشکال رماتیسمی می شود .
▪ چشمه آبگرم ایلاندو
در فاصله ۱۱ کیلومتری جنوب مشكین شهر از زمین می جوشد. آب چشمه ایلاندو از نوع آب های معدنی كلروسولفاته بیكربناته كلسیك گازدار و گرم است. به خاطر دمای بالای آب، تسكین دهنده دردهای عمومی بدن و تقویت كننده حالت عمومی بدن و نیز تمدد اعصاب است و نیز به موجب داشتن بیكربنات و سولفات می توان از آن برای درمان بیماری های جلدی، دردهای روماتیسمی مزمن، بیماری های تنفسی و گوارشی، بیماری های زنانه استفاده كرد.
▪ چشمه آبگرم شابیل
این چشمه در۲۷ كیلومتری لاهرود و در چند كیلومتری آبگرم قوتورسوئی و در پای تپه ای واقع شده است. دمای آب در مظهر چشمه ۴۸ درجه سانتی گراد است. ظاهر آب زلال، كمی ترش مزه، بی رنگ و نیز كمی بودار است. آب این چشمه، در ردیف آب های معدنی اسید بیكربنات یا بیكربناته سدیك قرار دارد. به خاطر وجود مقدار زیادی اسید كربنیك، از آب آن برای درمان بیماری های حركتی، عصبی (درمان پادرد و كمر درد) استفاده می شود.

وبگردی
ویدئو / مراسم رونمایی جدیدترین اثر همایون شجریان
ویدئو / مراسم رونمایی جدیدترین اثر همایون شجریان - مراسم رونمایی از آلبوم موسیقی «ایران من» با آواز همایون شجریان و آهنگسازی «سهراب پورناظری»، چهارشنبه شب (۲۴ مرداد) در تالار وحدت برگزار شد.
تریلی در اهواز چپ کرد، مردم بارش را غارت کردند!
تریلی در اهواز چپ کرد، مردم بارش را غارت کردند! - یک تریلی در اهواز واژگون شد و مردم به جای کمک به راننده مصدوم بار تریلی را بردند
بازگشت گوگوش به ایران و نحوه برخورد با او در فرودگاه
بازگشت گوگوش به ایران و نحوه برخورد با او در فرودگاه - در ویدئوی زیر روایت فائقه آتشین (گوگوش) را از بازگشت به ایران بعد از انقلاب و نحوه برخورد پاسدار فرودگاه و دادستانی با او می شنوید. او این خاطرات را سال ۲۰۰۰ در تورنتوی کانادا روایت کرد.
ماجرای عکس متفاوت وزیر جوان و هشتگ‌های توییتری
ماجرای عکس متفاوت وزیر جوان و هشتگ‌های توییتری - نكته جالب در اين ميان، گستردگي و تنوع واكنش‌ها به پوشش «وزير جوان» بود. تا آن‌جا كه در ميان كاربران بودند گروهي كه اين پوشش را در حد «شق‌القمر» بالا برده و اين تفاوت ظاهري را نشانه‌اي از تفاوتي عميق در نوع نگاه آذري‌جهرمي تحليل كردند و در مقابل، طيفي نيز «وزير جوان» را به‌خاطر تلاش براي آنچه ازسوي اين كاربران نوعي «پوپوليسم» و «عوام‌فريبي» خوانده شد
اظهارات تند احمدی نژاد علیه روحانی و دولت!
اظهارات تند احمدی نژاد علیه روحانی و دولت! - محمود احمدی نژاد با انتشار پیام ویدیویی تندی علیه رئیس جمهور، وی را هم دست رئیس دو قوه دیگر نامید و خواستار کناره گیری حسن روحانی از مقام ریاست جمهوری شد.
فیلم | قرار نبود روحانیت در همه چیز اظهارنظر کند!
فیلم | قرار نبود روحانیت در همه چیز اظهارنظر کند! - فیلم - مدتی قبل حجت الاسلام زائری مهمان خبرآنلاین بود و در کافه خبر به بررسی مسایل فرهنگی و اجتماعی ایران و نقش روحانیت در جامعه پرداخت.
فیلم | چرا مردم مسئولین را مسخره می‌کنند؟
فیلم | چرا مردم مسئولین را مسخره می‌کنند؟ - فیلم - چرا مردم مسئولین را مسخره می‌کنند؟ پاسخ این سوال را در ویدئوی زیر ببینید.
فیلم سانسور شده خوانندگی سحر قریشی در یک برنامه
فیلم سانسور شده خوانندگی سحر قریشی در یک برنامه - سکانس سانسور شده مسابقه «13 شمالی» که در آن سحر قریشی ترانه های مشهور چند تن از خوانندگان را می خواند، ببینید. اولین قسمت این مسابقه در شبکه نمایش خانگی توزیع شده است.
عاشق شدن لیلای سریال پدر،داستانی کاملا واقعی!
عاشق شدن لیلای سریال پدر،داستانی کاملا واقعی! - روایت نازنین پیرکاری،مجری و تهیه کننده تلویزیون از عاشق شدن خود که داستان سریال پدر شد...
یک ژن خوب تازه: جان متاعی است که هر بی سروپایی دارد
یک ژن خوب تازه: جان متاعی است که هر بی سروپایی دارد - مهمترین بخش های سخنان او اینجاست که عنوان می کند: چه کسی در جریان انقلاب بوده؟ اگر یک عده ای جان دادند، یک عده ای هم این وسط پول دادند. او که گویا دستی در شعر هم دارد، سخن عجیب تری از آنچه پیش از این گفته بر زبان جاری می سازد و با به کار بردن این بیت که «جان چه باشد که نثار قدم دوست کنم *** این (جان) متاعی است که هر بی سروپایی دارد» ...
ترامپ حتی به شلیک یک گلوله نیاز ندارد
ترامپ حتی به شلیک یک گلوله نیاز ندارد - برای آمریکا کم هزینه‌ترین استراتژی ادامه وضع موجود است. ترامپ در یک سال گذشته کاری کرد که ۳۰ میلیارد دلار دارایی ایران از کشور خارج شود. این پول به کشور‌هایی مثل ترکیه، گرجستان، ارمنستان، مالزی و ... که از ثبات و امنیت برخوردارند رفت و در این کشور‌ها سرمایه گذاری شد. همین موضوع کمر اقتصاد ایران را می‌شکند. در این یک سال دلار به نزدیک ۱۰ هزار تومان رسیده است. ترامپ حتی به شلیک یک گلوله نیاز ندارد. اگر…
سحر تبر چهره واقعی‌اش را آشکار کرد!
سحر تبر چهره واقعی‌اش را آشکار کرد! - سحر تبر سال گذشته برای اولین بار در رسانه‌های جهان دیده شد. گمانه زنی می‌شد که او برای شباهت پیدا کردن به آنجلینا جولی ۵۰ عمل جراحی داشته است. اما او در نهلایت شبیه شخصیت "عروس مرده" تیم برتون به نظر می‌رسید.
ترجیح می‌دهید کدام‌ زن همکار شوهر شما باشد!
ترجیح می‌دهید کدام‌ زن همکار شوهر شما باشد! - یک بنر تبلیغاتی که ظاهراً با هدف ترویج فرهنگ حجاب طراحی شده، سبب‌ساز واکنش‌های کاربران شبکه اجتماعی توییتر شده است. در این بنر، از رهگذران خواسته شده بین دو گزینه موجود، زنی چادری و زنی مانتویی، انتخاب کنند ترجیح می‌دهند کدام‌یک همکار همسرشان باشد!
فیلم قتل عجیب زن جوان توسط شوهرش در اسلامشهر!
فیلم قتل عجیب زن جوان توسط شوهرش در اسلامشهر! - در اتفاقی عجیب و غیر قابل باور فردی امروز به دلیل درخواست طلاق همسرش در خیابان اسلامشهر وی را با ضربات چاقو از پای درآورد، از سرنوشت این خانم اطلاع دقیقی در دست نیست.