یکشنبه ۲۹ مهر ۱۳۹۷ / Sunday, 21 October, 2018

آینده جهان در قرآن


آینده جهان در قرآن
وعد الله الذّین آمنوا و عملوا الصّالحات لیستخلفنّهم فی الأرض... .(۷) خدا به کسانی از شما که ایمان آورده و کارهای شایسته کرده‌اند، وعده داد که در روی زمین جانشین دیگرانشان کند. و این آیه: سنریهم آیاتنا فی الآفاق و فی أنفسهم حتّی یتبین لهم أنّه الحقّ ... .(۸)
زودا که آیات قدرت خود را در آفاق و در وجود خودشان به آنها نشان خواهیم داد تا برایشان آشکار شود که او حق است. و آیه: و من أظلم ممّن منع مساجد الله... لهم فی الدّنیا خزی... .(۹) کیست ستمکارتر از آن که نگذاشت که نام خدا در مسجدهای خدا برده شود... نصیبشان در دنیا خواری است... . و آیات دیگری که مجموعاً به ده‌ها آیه می‌رسد. و روایات و احادیث در این باره به صدها روایت می‌رسد که در مصادر حدیثی شیعه و سنی آمده است.
و برخی از آنها در ابواب مستقلی جمع‌آوری شده‌اند. مانند ابواب «ملاحم و فتن» و... که در این روایات پیرامون حوادث بزرگ و کوچکی که بعد از نبی‌اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم)تا آخرالزمان برای امت اسلامی رخ می‌دهد، بحث شده است. و شاید بیشترین و صحیح‌ترین روایات نزد شیعه و سنی، روایاتی باشد که از مرحله ظهور اسلام و داخل شدن اقوام مختلف در اسلام و تشکیل حکومت الهی به دست مهدی منتظر(علیه السلام) از فرزندان نبی اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم)صحبت می‌کند و هنگامی که روایت و آیه درباره یک موضوع، اتفاق پیدا می‌‌کنند، آن قضیه دارای ارزش علمی بالایی می‌شود.همان‌طور که در روایات وارده در تفسیر آیات مربوط به ظهور اسلام یا ظهور امام مهدی(علیه السلام) چنین است.
نگاهی اجمالی به آیات تفسیر شده به ظهور حضرت مهدی(علیه السلام) علامه بحرانی در کتاب المحجّه حدود یکصد روایت وارده درباره تفسیر آیات به امام مهدی(علیه السلام) را گرد آورده است. بعد از بررسی بیش از چهارصد مصدر کتب تفسیری و حدیث، بیش از پانصد روایت که ده‌ها آیه را به امام مهدی(عج) تفسیر می‌کند، یافتم؛ که بیشتر آن روایات از طرق شیعه از امامان اهل بیت(علیهم السلام) و اندکی نیز از طریق اهل سنت روایت شده است. موضوعات این روایات بسیار متنوع می‌باشند. من جمله، صحبت از پاره‌ای وقایع قبل از ظهور ایشان؛
جمع شدن یاران آن حضرت(علیه السلام) در مکه، آغاز قیام حضرت مهدی(علیه السلام) از مسجدالحرام، حرکت ایشان به سوی قدس، متوجه شدن ایشان به عالم، و جنگ‌ها و پیروزی‌های حضرت حجت(علیه السلام) و رفاه و گشایش در عصر ایشان، و عدالت و رحمت و دوست داشتن ایشان توسط مردم، و ده‌ها موضوع کلی و تفصیلی از این مرحله از ظهور اسلام بر سایر ادیان، و آنچه به دنبال این مرحله به وقوع می‌پیوندد از نزول حضرت مسیح(علیه السلام) و تصدیق حضرت مهدی(علیه السلام) و حمایت و یاری حضرت مهدی(علیه السلام) توسط ایشان، و از آنچه بعداز امام مهدی(علیه السلام) رخ می‌دهد؛
از رجعت پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم)و ائمه (علیهم السلام) به دنیا و حکومت نمودن به مدت طولانی، پس از آغاز شدن علایم قیامت، و خروج جنبده‌ای از زمین (دابه الأرض) و یأجوج و مأجوج و... .
● نمونه‌هایی از مصادر شیعه و سنی:
۱)طبری در تفسیر خود(۱۰) می‌گوید: سُدّی درباره این سخن خداوند تعالی: و من أظلم ممّن منع مساجد الله أن یذکر فیها اسمه و سعی فی خرابها. می‌گوید: «رومیان بخت‌النصر را در تخریب بیت المقدس یاری کردند» و درباره این قول خداوند: أولئک ماکان لهم أن یدخلوها إلاّ خائفین.(۱۲) آنان حق ندارند جز ترسان و لرزان در آن مسجد درآیند؛ گفته است: در زمین، هیچ رومی وجود ندارد مگر اینکه اگر بخواهد وارد آن شود، می‌ترسد که گردنش زده شود، و به پرداخت جزیه ترسانده شده، آنرا می‌پردازد. و درباره این آیه قرآن: لهم فی الدّنیا خزی.(۱۳)
در دنیا، ایشان را خواری است. می‌گوید: اما خواری و ذلت رومیان در دنیا، هنگامی است که امام مهدی(علیه السلام) قیام نموده و «قسطنطنیه» را فتح نماید و آنها را به قتل رساند؛ این ذلت آنها در دنیاست. همین روایت را شیخ طوسی از سدی در تفسیر التبیان(۱۴) روایت کرده، و به آخر آن این جمله را اضافه نموده است: «و برای آنان، خواری در دنیا به این است که کشته شوند، اگر حربی باشند.» مشابه این بیان را «سیوطی» در تفسیر درّ المنثور(۱۵)، نقل کرده است.
همچنین در کتاب العرف الوردی فی أخبار المهدی الحاوی(۱۶) و در کتاب البرهان(۱۷) و صاحب جریده العجائب(۱۸)، نیز این روایت نقل شده است. آنچه را که درباره قیمت و ارزش علمی روایت نقل شده از سدی گفتیم، در حالی‌که فقراتی را که سدّی بر زمان خودش تطبیق نموده است، رد نمودیم به این دلیل است که روایت، این نکته را آشکار می‌کند که در ذهن تابعینی مثل سدی این بوده است که پیروزی کامل مسلمین بر روم و فتح پایتخت آنان‌، که در این روایت قسطنطنیه نامیده شده، به دست مهدی موعود(علیه السلام) انجام شده و عزت مسلمین در مقابل آنها به دست ایشان تحقق خواهد یافت.
۲)در کمال‌الدین(۱۹) از امام صادق(علیه السلام) روایت شده است که درباره آیه: هو الّذی أرسل رسوله بالهدی و دین الحقّ لیظهره علی الدّین کلّه و لوکره المشرکون.(۲۰) او کسی است که پیامبر خود را برای هدایت مردم با دینی درست و برحق، فرستاد، تا او را بر همه دین‌ها پیروز گرداند، هرچند مشرکان را خوش نیاید.
چنین فرمودند: به خدا قسم، تأویل این آیه رخ نداده و رخ نخواهد داد تا قائم(علیه السلام) خروج نماید. پس آنگاه که خروج نماید، هیچ کافری به خدای عظیم و هیچ مشرکی به امام وجود نخواهد داشت مگر اینکه خروج آن حضرت(علیه السلام) را ناخوش دارد. حتی اگر در میان صخره‌ای مشرک یا کافری پنهان شده باشد، آن صخره ندا می‌دهد: ای مؤمن، در میان من کافری پنهان شده، مرا بشکن و او را بکش. و بخشی از این روایت را «فرات»(۲۱) و «عیاشی»(۲۲) در تفاسیر خود، نقل کرده‌اند و همچنین در العدد القویه(۲۳) و در تأویل الآیات(۲۴) و برخی از مصادر دیگر شیعه نیز ذکر شده است. در مجمع البیان(۲۵) از امیرالمؤمنین(علیه السلام) روایت شده که پس از تلاوت این آیه فرمودند:
آیا دین اسلام بر سایر ادیان غالب شده است؟ همراهان حضرت(علیه السلام) پاسخ دادند: بلی. ایشان فرمودند: هرگز، قسم به کسی که جانم در دست اوست، این اتفاق نمی‌افتد تا اینکه هیچ شهر و روستایی نباشد مگر اینکه در آن، هر صبح و شام، شهادت بر وحدانیت خدا و رسالت پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله و سلم)داده شود. همین روایت در تأویل الآیات(۲۶) و تفسیر صافی(۲۷) و دیگر مصادر شیعه نیز بیان شده است.
مصادر اهل سنت، تفسیر این آیه را به نزول عیسی(علیه السلام) روایت کرده‌اند. همان‌طور که در جامع طبری(۲۸) و سنن بیهقی(۲۹) و الدّرالمنثور(۳۰) ذکر شده است. شافعی، صاحب البیان(۳۱) از سعید بن‌جبیر در تفسیر این قسمت از آیه: لیظهره علی الدّین کلّه و لوکره المشرکون. چنین نقل کرده است که: «او، مهدی از عترت فاطمه(س) است.» و سپس می‌افزاید: بین این قول، و قول کسانی که می‌گویند: منظور، عیسی(علیه السلام) است؛ منافاتی وجود ندارد، زیرا همان‌طور که گفته شد، عیسی(علیه السلام) یاری دهنده امام مهدی(علیه السلام) است.
همچنین فخر رازی در تفسیر خود(۳۲) از ابوهریره نقل می‌کند که گفت: این وعده‌ای از جانب خداوند تعالی است که اسلام را بالاتر و برتر از جمیع ادیان قرار دهد. او سپس گفت ... و تمامیت یافتن این امر در زمان خروج عیسی(علیه السلام) است. سدّی می‌گوید: این امر هنگام قیام مهدی(علیه السلام) است. که هیچ کس باقی نمی‌ماند مگر اینکه اسلام آورده یا مجبور به پرداخت خراج می‌گردد. و احادیث متواتری در نزد شیعه و سنی وجود دارد که نزول عیسی(علیه السلام) در زمان ظهور حضرت مهدی(علیه السلام) خواهد بود و ایشان پشت سر امام مهدی(علیه السلام) نماز خواهد خواند.
۳)همچنین مصادر فریقین در تفسیر آیه: ولو تری إذ فزعوا فلا فوت و أخذوا من مکانٍ قریبٍ.(۳۳) اگر ببینی، آنگاه که سخت بترسند و رهاییشان نباشد و از مکانی نزدیک گرفتارشان سازند. اتفاق نظر دارند که منظور آیه، «جیش خسف» است.
یعنی در ابتدای ظهور، لشکری وارد مدینه منوره شده، آنگاه جهت جنگ با امام مهدی(علیه السلام)، قصد مکه مکرمه می‌کنند که خداوند متعال آنها را قبل از رسیدن به مکه، در زمین فرو می‌برد. این مطلب در تفسیر طبری(۳۴)، و ثعلبی(۳۵) و کتاب البداء و التاریخ(۳۶) و عقد الدّرر(۳۷) و تفسیر الدّر المنثور(۳۸) نقل گردیده است. بسیاری از مصادر شیعی نیز نظیر این تفسیر را از این آیه روایت کرده‌اند که مجال بر شمردن آنها نیست. البته قطع نظر از این آیه، روایات متواتری از پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم)ناظر به فرو رفتن لشکر در زمین (خسف جیش) در منابع شیعه و سنی از جمله در صحّاح سته آمده است
۴) مصادر شیعه و سنی در تفسیر آیه متعلق به نزول حضرت عیسی(علیه السلام) اتفاق نظر دارند: و إن من أهل الکتاب إلّا لیؤمننّ به قبل موته و یوم القیامه یکون علیهم شهیداً.(۳۹) و هیچ یک از اهل کتاب نیست مگر آنکه پیش از مرگش به او ایمان آورد و عیسی در روز قیامت به ایمانشان گواهی خواهد داد. این مطلب در تفسیر طبری(۴۰) آمده است، و شیخ طوسی نیز تبیان۴۱ می‌فرماید: ... گویی آیه می‌خواهد بگوید: احدی از یهود باقی نمی‌ماند، مگر اینکه قبل از موت حضرت عیسی(علیه السلام) به ایشان ایمان می‌آورد. به این صورت که با خروج امام مهدی(علیه السلام) خداوند حضرت عیسی(علیه السلام) را برای قتل دجال به سوی زمین می‌فرستد و همه مردم جهان، ملت واحد می‌شوند که همان ملت اسلام حنیف و دین ابراهیم(علیه السلام) می‌باشد. و ابن عباس و ابومالک و حسن بصری و قتاده و ابن زید و... همین نظر را دارند و طبری نیز این قول را اختیار کرده است. و این آیه، مخصوص یهودیانی است که در آن زمان زندگی می‌کنند. و از شیعیان، علی بن ابراهیم این قول را در تفسیرش ذکر کرده است.
● نمونه‌هایی از مصادر شیعی:
۱) شیخ صدوق، در کمال الدین(۴۲)، از امام باقر(علیه السلام) نقل می‌کند که فرمودند: قائم ما (اهل بیت) با ترس و رعب (که در دل دشمنانش ایجاد می‌شود) یاری می‌شود، با نصرت و پیروزی تأیید می‌شود، زمین رام وی می‌شود، گنج‌ها برایش آشکار می‌گردد، حکومتش شرق و غرب عالم را فرا خواهد گرفت، خداوند عزوجل به‌وسیله او دینش را بر سایر ادیان غالب خواهد نمود، هرچند کافران اکراه داشته باشند، هیچ خرابی باقی نمی‌ماند مگر اینکه آباد می‌شود، و روح الله، عیسی بن مریم(علیها السلام) ، نزول کرده و پشت سر حضرت مهدی(علیه السلام) نماز خواهد گذارد.
پس آنگاه که حضرت بقیه الله(عج) ظهور نماید به کعبه تکیه نموده و سیصد و سیزده مرد اطرافش اجتماع می‌نمایند. و اولین چیزی که می‌گوید این آیه شریفه است: بقیه الله خیرٌ لکم إن کنتم مؤمنین.(۴۳) اگر ایمان آورده‌اید، آنچه خدا باقی می‌گذارد برایتان بهتر است. آنگاه می‌فرمایند: من بقیه الله در زمین هستم و خلیفه و حجت خدا بر شما می‌باشم، هیچ مسلمانی بر ایشان سلام نمی‌کند مگر با این جمله: السّلام علیک یا بقیه الله فی أرضه.
۲) نعمانی در کتاب غیبت(۴۴) خود، از ابوبصیر نقل کرده است که گفت: از امام باقر(علیه السلام) درباره این آیه شریفه پرسیدم که: سنریهم آیاتنا فی الآفاق و فی أنفسهم حتّی یتبینّ لهم أنّه الحقّ.(۴۵) امام باقر(علیه السلام) پاسخ فرمودند: در درونشان، مسخ را و در بیرونشان، حرکت و خروش آفاق، علیه آنان را نشانشان می‌دهد. پس قدرت خدا را در انفس خویش و در آفاق می‌بینند و ضعفشان برایشان آشکار می‌شود. و معنای این سخن خداوند تعالی (حتّی یتبین لهم أنّه الحقّ) خروج قائم(علیه السلام) و چه بسا معنای مسخ مذکور برای سرکشان، مسخ در شخصیت و روحیاتشان باشد که با آن ضعفشان آشکار می‌شود.
۳) در غیبت نعمانی(۴۶) از حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) درباره این سخن خداوند عزوجل: فاختلف الأحزاب من بینهم.(۴۷) گروه‌ها با هم اختلاف کردند. سؤال شد، ایشان فرمودند: با دیدن سه چیز منتظر فرج باشید. گفته شد ای امیرالمؤمنین(علیه السلام) آنها چیستند؟
حضرت علی(علیه السلام) فرمودند: اختلاف اهل شما به خاطر آنچه که در بین آنهاست، پرچم‌های سیاه از خراسان، فزع (صیحه) آسمانی در ماه رمضان. دوباره سؤال شد: این صیحه در ماه رمضان چیست؟ امیرالمؤمنین(علیه السلام) فرمودند: آیا سخن خداوند عزوجل را در قرآن نشنیده‌اید که می‌فرماید: إن نشأ ننزّل علیهم من السّماء آیه فضلّت أعناقهم لها خاضعین.(۴۸) اگر بخواهم از آسمان برایشان آیتی نازل می‌کنیم که در برابر آن به خضوع سر فرود آورند.
آن، نشانه‌ای است که زنان جوان را از سراپرده خود خارج می‌کند و خواب رفته را بیدار می‌نماید و کسی را که در حال چرت است به فزع وامی‌دارد. و همین روایت را سلمی، از اهل سنت، در عقدالدرر(۴۹)و بسیاری دیگر از منابع شیعی، که مجال ذکرشان نیست، روایت کرده‌اند. و برخی از آنها این روایت را از امام باقر(علیه السلام) و امام صادق(علیه السلام) و از ابن عباس نقل کرده‌اند.
و روایات دیگری صیحه یا آیه و نشانه ماه رمضان را این‌گونه تفسیر نموده‌اند که آن صدایی است از آسمان، خطاب به همه ملت‌های عالم به این‌که جنگ و نزاع‌ها و دوری از دین را کنار گذاشته و از امام مهدی موعود(علیه السلام) اطاعت نمایند و حضرت مهدی(علیه السلام) را با اسم و اسم پدرش نام می‌برد. با قطع نظر از تفسیر آیه، درباره این ندای آسمانی روایات دیگری نیز در مصادر شیعه و سنی نقل شده‌است که مجال ذکر مصادر آنها نیست.
۴) در مصادر شیعه، در تفسیر آیه: و لئن أخّرنا عنهم العذاب إلی أمّه معدوده لیقولنّ مایحبسه ألا یوم یأتیهم لیس مصروفاً عنهم و حاق بهم ما کانوا به یستهزؤن.(۵۰) و اگر چندگاهی عذابشان را به تأخیر بیفکنیم می‌پرسند: چه جیز مانع آن شده است؟ آگاه باشید چون عذابشان فرا رسد، آن‌را بازنگردانند، و آنچه را مسخره می‌کردند، آنان را دربرخواهد گرفت.
چنین آمده است که مقصود از «امّه معدوده» اصحاب حضرت مهدی(علیه السلام) می‌باشند و در تفسیر قمی(۵۱) ذیل این آیه از امام معصوم(علیه السلام) نقل شده است که فرمودند: «أمّه معدوده» اصحاب قائم(علیه السلام) اند که سیصد و ده و اندی می‌باشند. و عیاشی نیز همین روایت را از امام باقر(علیه السلام) در تفسیر خود نقل کرده و به آن افزوده است که؛ در یک لحظه، مانند برگ پاییزی که فرو می‌ریزد، گرداگرد آن حضرت گسیل می‌گردند.(۵۲) و خود او از امام صادق(علیه السلام) با لفظ «او، قائم(علیه السلام) و اصحابش می‌باشند» روایت کرده است.(۵۳) همچنین نعمانی در آن را از امام صادق(علیه السلام) روایت کرده است.(۵۴) در تعداد دیگری از منابع شیعه نیز این مطلب موجود است که مجال ذکرشان نیست. همانطور که ملاحظه می‌شود تفسیر «الأُمّه» در این آیه به «جماعتی از مردم» صحیح‌تر از تفسیر آن به «مدتی از زمان» است، که برخی از مفسران آن‌را ذکر کرده‌اند.
چرا که اصل در استعمال‌های قرآنی، معنای حقیقی کلمه است و عدول از معنای حقیقی به معنای مجازی، تا زمانی که راه باز است، صحیح نمی‌باشد. کلمه «الأُمّه» بر طبق آنچه در المعجم المفهرس آمده چهل و نه بار در قرآن به کار رفته است که در مورد آن مفسران اتفاق نظر دارند که معنایش جماعت واحدی از مردم است که همان معنای حقیقی «الأُمّه» می‌باشد. و مفسران ذکر کرده‌اند که در آیه مذکور و آیه ۱۱۸ سوره یوسف به معنای «مدت» و در آیه ۲۲ و ۲۳ سوره زخرف به معنای «دین و ملت» است. و البته در همه موارد می‌توان آن‌را به معنای حقیقی‌اش با حذف مضاف یا بدون حذف مضاف تفسیر نمود، کما اینکه در آیه مذکور چنین کردیم.
۵) در بعضی از روایات «مطلع الفجر» در سوره قدر را به ظهور امام مهدی(علیه السلام) تفسیر نموده‌اند؛ مانند تفسیر فرات کوفی(۵۵) و تأویل الآیات از محمد بن عباس(۵۶). ممکن است اشکال شود به اینکه معنا ندارد که بگوییم انتهای سلام در شب قدر، با ظهور امام مهدی(علیه السلام) می‌باشد. بلکه معنا این می‌شود که در هنگام ظهور آن حضرت(علیه السلام) در شب قدر تحولی حاصل می‌‌شود و سلام بر حضرت مهدی(علیه السلام) و بر مؤمنین می‌باشد.
لذا مقصود این است که سلام و عطا در شب قدر، قبل از ظهور ایشان تا طلوع فجر ادامه دارد. اما هنگامی که فجر اسلام طالع شود و با ظهورش عالم را فرا بگیرد، در سلام الهی بر اهل زمین و بر امامشان، به تبع تحول ایمانی که در خود اهل زمین ایجاد شده است، تحول و تطوری ایجاد خواهد ‌شد.

http://tebb.blogfa.com
منبع: سایت القرآن نور. ۱. سوره نحل (۱۶)، آیه ۸۹. ۲. سوره اعراف (۷)، آیه ۱۴۵. ۳. سوره زخرف (۴۳)، آیه ۶۳. ۴. سوره نحل(۱۶)، آیه ۸۹. ۵. الکینی، محمد بن یعقوب،کافی، ج ۲، ص ۵۹۹، ح ۳. ۶. حسینی بحرانی، سیدهاشم، البرهان، ج ۱، ص ۳۷۸. ۷. سوره نور (۲۴)، آیه ۵۵. ۸. سوره فصلت (۴۱)، آیه ۵۳. ۹. سوره بقره(۲)، آیه ۱۱۴. ۱۰. تفسیر طبری، ج ۱، صص ۳۹۹ـ۳۹۸. ۱۱. سوره بقره(۲)، آیه ۱۱۴. ۱۲. همان. ۱۳. همان. ۱۴. شیخ طوسی، تفسیر التبیان، ج ۱، ص ۴۲۰. ۱۵. درالمنثور، ج ۱، ص ۱۰۸. ۱۶. العرف الوردی فی أخبار المهدی الحاوی، ج ۲، ص ۵۷. ۱۷. حسینی بحرانی، همان، ص ۱۴۴. ۱۸. العجائب، ص ۲۷۵. ۱۹. شیخ صدوق، محمد بن علی بن الحسین، کمال‌الدین و تمام‌النعمه، ج ۲، ص ۶۷۰، ب ۵۷، ح ۱۶. ۲۰. سوره توبه (۹)، آیه ۳۳. ۲۱. تفسیر فرات، ص ۱۸۴. ۲۲. تفسیر عیاشی، ج ۲، ص ۸۷، ح ۵۲. ۲۳. العدد القویه، ص ۶۹، ح ۱۰۴. ۲۴. تأویل الآیات، ج۲، ص ۶۸۸. ۲۵. شیخ طبرسی، تفسیر مجمع البیان، ج ۵، ص ۲۸۰. ۲۶. تأویل الآیات، ج ۲، ص ۶۹۸، ج ۶. ۲۷. تفسیر صافی، ج ۲، ص ۳۳۸. ۲۸. جامع طبری، ج ۱۰، ص ۸۲. ۲۹. سنن بیهقی، ج ۹، ص ۱۸. ۳۰. سیوطی، همان، ج ۳، ص ۲۱۳. ۳۱. شیخ طبرسی، همان، ص ۵۲۸، ح ۲۵. ۳۲. تفسیر فخررازی، ج ۱۶ ، ص ۴۰. ۳۳. سوره سبأ (۳۴)، آیه ۵۱. ۳۴. تفسیر طبری، ج ۲۲، ص ۷۲. ۳۵. تفسیر ثعلبی، ج ۳، ص ۱۵۴. ۳۶. البدء و التاریخ، ج ۲، ص ۱۷۷. ۳۷. سلمی، عقدرالدّرر، ص ۷۶، ب ۴، ح ۲. ۳۸. سیوطی، همان، ج ۵، ص ۲۴۰. ۳۹. سوره نساء(۴)، آیه ۱۵۹. ۴۰. تفسیر طبری، ج ۶، ص ۱۴. ۴۱. شیخ طوسی، همان، ج ۳، ص ۳۸۶. ۴۲. شیخ صدوق، همان، ج ۱، ص ۳۳۰، ب ۳۲، ح ۱۶. ۴۳. سوره هود(۱۱)، آیه ۸۶. ۴۴. النعمانی، الغیبه، ص ۲۲۹، ب ۱۴، ح ۴۰. ۴۵. سوره فصلت(۴۱)، آیه ۵۳. ۴۶. النعمانی، همان، ص ۲۲۹، ب ۱۴، ح ۴۰. ۴۷. سوره مریم(۱۹)، آیه ۳۷. ۴۸. سوره شعرا(۲۶)، آیه ۴. ۴۹. سلمی، همان، ص ۱۰۴، ب۴،ح۲. ۵۰. سوره هود(۱۱)، آیه ۸. ۵۱. تفسیر قمی، ج ۱، س ۳۲۳. ۵۲. تفسیر عیاشی، ج ۲، ص ۵۷. ۵۳. همان، ج ۲، ص ۱۴۱. ۵۴. النعانی، همان ص ۲۴۱، ب ۱۳، ح ۳۶. ۵۵. تفسیر فرات، ص ۲۱۸. ۵۶. تأویل الآیات، ج۲، ص ۸۱۸، ح ۳ و ص ۸۲۰، ح۹.

مطالب مرتبط

قرآن کریم و استکبار ستیزی

قرآن کریم و استکبار ستیزی
استكبار از ماده كبر است. استكبار مصدر باب استفعال است و آن را هم معنی با كبر و تكبر و به معنای تعظم و بزرگی دانسته اند و گاه آن را با مفهوم تعظم و تجبر نزدیك دانسته، مخالف و مقابل با تواضع معنی كرده اند كه عبارت است از نفس را بالاتر ازحد خود بردن و به عبارت دیگر خود را بزرگ دیدن.
علامه طباطبایی تصریح می كند كه استكبار همیشه نارواست و قید «به غیر حق» در آیه «فاستكبروا فی الارض بغیر حق» توضیحی است، نه آنكه استكبار بحق نیز وجود داشته باشد. ایشان در تعریف استكبار، فرق بین متكبر و مستكبر را نیز بیان می دارند:
«مستكبر كسی است كه می خواهد به بزرگی دست یابد و در صدد است كه بزرگی خود را به فعلیت برساند و به رخ دیگران بكشد و متكبر كسی است كه بزرگی را به عنوان یك حالت نفسانی در خود سراغ دارد و برای خود پذیرفته است.»
● انواع استكبار
۱) استكبار عبادی (استكبار در برابر عبادت خداوند):
«و من یستنكف عن عبادته و یستكبر فسیحشر هم الیه جمیعاً… و اما الذین استنكفوا و استكبر وافیعذ بهم عذاباً الیماً و لایجدون لهم من دون الله ولیاً و لانصیراً» و هركس از پرستش خدا خودداری كند ( بر خدا) بزرگی فروشد، بزودی همه آنان را به پیشگاه خود گردآورد و… و اما كسانی را كه (از اطاعت خدا) خودداری كرده، (در مقابل خداوند) بزرگی كنند، به عذابی دردناك دچار می كند و آنان در برابر خدا برای خود یار و یاوری نخواهند یافت.
الف) استكبار از عبادت و پرستش و خودداری از اظهار ذلت و خضوع در برابر خدا؛ به تعبیر دیگر، كسانی كه حاضر نیستند در برابر خدا پیشانی بندگی به خاك بسایند و اظهار ذلت و بندگی كنند، عاقبت این گونه افراد، ذلت و خواری و دوزخ است؛ «و پروردگارتان فرمود مرا بخوانید تا شما را اجابت كنم. در حقیقت، كسانی كه از پرستش من كبر می ورزند، بزودی خوار و ذیل به دوزخ وارد می شوند.»
ب) استكبار از اطاعت خدا؛ كسانی هم هستند كه به ربوبیت و الوهیت خداوند معتقدند و اهل عبادت و اطاعت اند. ولی این اطاعت تا زمانی است كه با شأن آنان سازگار باشد، اما هرگاه امر خدا را خلاف شأن و مرتبه (ساختگی و دروغین) خود دیدند، از اطاعت سرباز می زنند و اظهار بزرگی می كنند.
استكبار شیطان از این نوع بود. او سالیانی دراز عبادت كرده بود ولی امر خدا مبنی بر سجده بر آدم(ع) بر او سنگین آمد و آن را دون شأن، مقام و مرتبه خود دانست و لذا استكبار ورزید. همین استكبار او را از مقام قرب پائین كشید و به پست ترین درجه ذلت و خواری سوق داد.
۲) استكبار سیاسی (حكمرانی به ناحق بر مردم)
«ان فرعون علا فی الارض و جعل اهلها شیعاً یستضعف طائفه منهم یذبح ابناء هم و یستحیی نساء هم انه كان من المفسدین»
(فرعون در سرزمین (مصر) سربرافراشت، و مردم آن را طبقه طبقه كرد؛ طبقه ای از آنان را زبون می داشت، پسرانشان را سر می برید و زنانشان را (برای بهره كشی) زنده بر جای می گذاشت؛ كه وی از فساد كاران بود.) مستكبران سیاسی، كسانی اند كه حاكمیت و اداره جامعه را به دست می گیرند و بندگان خدا را كوچك، پست، نادان و صغیر و خود را قیم آنان می شمرند و بر گردن آنان سوار می شوند و آنان را به بردگی می گیرند و به ناحق و بر خلاف اصول فطری، عقلی و دینی بر مردم حكم می رانند. استكبار فرعون، نمرود و همه حاكمان ستمگر در طول تاریخ از این نوع بوده است.
حضرت موسی(ع) به دلیل همین استضعاف بنی اسرائیل و به بندگی گرفتن آنان، بر فرعون اعتراض كرد، اما فرعون، نافرمانی موسی(ع) از خود را بهانه كرد و موسی(ع) صفت استكباری فرعون را یادآور شد:
«فرعون (به حضرت موسی(ع)) گفت: «آیا تو را از كودكی در میان خود نپروردیم و سالیانی چند از عمرت را در میان ما نگذراندی و آیا تو نبودی كه آن كار زشت را مرتكب شدی و به ربوبیت من كفر ورزیدی؟!»
موسی(ع) گفت: «آیا این كه فرزندان اسرائیل را به بندگی گرفته ای، نعمتی است كه منتش را بر من می نهی؟!»
در دیدگاه فرعون و امثال او، بنی اسرائیل و دیگر بندگان خدا، بندگان آنان هستند و آنان حق دارند هر كدام را كه بخواهند بكشند و هر كدام را كه می خواهند به بردگی بگیرند و این، همان استكبار سیاسی است كه امروزه نیز از سوی قدرت های جهانی- بویژه آمریكا- بر ملل مستضعف تحمیل می شود. آنان همه امكانات ملل محروم را در اختیار خود می گیرند و سلطه سیاسی خود را بر آنها تحمیل می كنند.
۳) استكبار اقتصادی (برتری جویی اقتصادی در سایه داشتن امكانات مالی)
«ان قارون كان من قوم موسی فبغی علیهم و آتیناه من الكنوز ما ان مفاتحه لتنوأ بالعصبه اولی القوه إذقال له قومه لا تفرح ان الله لا یحب الفرحین. و ابتغ فیما اتاك الله الدار الاخره ولاتنس نصیبك من الدنیا و أحسن كما أحسن الله الیك و لاتبغ الفساد فی الارض ان الله لا یحب المفسدین»
«قارون از قوم موسی(ع) بود و بر آنان ستم كرد و از گنجینه ها آنقدر به او داده بودیم كه كلید آنها بر گروه نیرومندی سنگینی می كرد. آنگاه كه قوم وی به او گفتند: شادی مغرورانه مكن كه خدا شادی كنندگان مغرور را دوست ندارد و با آنچه خدایت داده، سرای آخرت را بجوی و سهم خود را از دنیا فراموش مكن و همچنان كه خدا به تو نیكی كرده، نیكی كن و در زمین فساد مجوی كه خدا فساد گران را دوست نمی دارد.»
آنان كه با گردآوری ثروت، به آقایی می رسند و قطب اقتصادی می شوند و بر توده مردم تفاخر می كنند و به بغی و فساد، روی می آورند، مستكبران اقتصادی اند. قارون نمونه اعلای این گروه است. قرآن كریم در آیات گفته شده، خود برتر بینی و تحقیر توده مردم را از سوی قارون بیان می كند و در ادامه همان آیات كریم متذكر می شود كه قارون در برابر تذكرات قوم، چنین پنداشت كه این اموال، در سایه علم و اندیشه خودش گرد آمده است؛ در صورتی كه خداوند می فرماید ما بسیار از كسانی را كه پیش از او و قوی تر بودند، نابود كردیم. اما قارون نیز متذكر نشد و خود واموالش به زمین فرو رفت و هیچ كس نتوانست به كمك او بیاید.
در زمان كنونی ما نیز بسیاری از شركت های اقتصادی و غول های تجاری در سراسر جهان وجود دارند كه در سایه قدرت نظامی بسیاری از كشورها، به دیگر ملل محروم ظلم می كنند و اموال و سرمایه های آنان را به بهای ناچیز از دستشان گرفته و به حساب های مالی خود سرازیر می كنند، اینان همان مستكبران اقتصادی اند.
ـ پیام ها
۱) قارون با قوم خود، یعنی بنی اسرائیل، رفتاری ظالمانه و مستكبرانه داشت.
۲) ثروت افسانه ای قارون، موجب طغیانش در برابر خداوند و ملت خود شد.
۳) ثروت فراوان و نخوت آفرین، زمینه ساز سنگدلی و بی رحمی است.
۴) بخشی از دارایی ها باید در راه آبادانی سرای آخرت مصرف شود.
۵) استكبار علمی (خود برتر بینی در سایه داشتن دانش)
«واتل علیهم نبأ الذی آتیناه آیاتنا فانسلخ منها فأتبعه الشیطان فكان من الغاوین»
بخوان بر آنان سرگذشت آن كس را كه آیات خود را به او دادیم، ولی او از لباس آیات ما به درآمد و شیطان او را تعقیب كرد و از گمراهان شد.
كسانی كه به مراتب و درجات علمی می رسند و آن مرتبه علمی در آنان غرور ایجاد می كند و آنان را به استكبار می كشاند، دارای این گونه از استكبارند. نام های نمونه هایی از این مستكبران نیز در قرآن كریم آمده است. از جمله آنها بلعم بن باعورا است كه آیه مورد بحث، به او اشاره می كند. خداوند، آیات توحید خود را به بلعم نمایانده بود، به گونه ای كه حقیقت برایش آشكار ومتجلی شده و هیچ شك و شبهه ای برایش نمانده بود، ولی او از روی استكبار و هواپرستی به جبهه كفر فرعونی پیوست و در برابر موسی (ع) قرار گرفت و از لباس حق به درآمد.
نمونه دیگر مستكبر علمی، ولید بن مغیره است. او از بزرگان قریش و عالمان آنان بود كه خود در مسجدالحرام سخن پیامبر اسلام(ص) را شنیده و تحت تأثیر قرار گرفته بود و حتی میان مردم شایع شده بود كه اسلام آورده است. بزرگان قریش نزد او رفتند و نظرش را درباره قرآن كریم جویا شدند، قرآن كریم عكس العمل او را در برابر این پرسش قریشیان چنین زیبا بیان می كند:
«او (برای مبارزه با قرآن كریم) اندیشه و مطلب را آماده كرد، مرگ بر او باد! چگونه مطلب را آماده كرد، باز هم مرگ بر او باد! چگونه مطلب (و نقشه شیطانی خود) را آماده كرد! سپس نگاهی افكند و بعد چهره در هم كشید و عجولانه دست به كار شد آنگاه پشت (به حق) كرد و تكبر ورزید و سرانجام گفت: این (قرآن كریم) جز افسون و سحری همانند سحرهای پیشینیان نیست. این تنها سخن انسان است (نه گفتار خدا).
سامری نیز نمونه دیگری از این گروه بود كه با بدعت های خود، دین ساختگی به بشر ارائه و پس از تلاش های حضرت موسی(ع)، پیروان وی را به تفرقه و گمراهی دچار كرد.
▪ ویژگی های فرهنگ استكباری
بهترین راه شناخت فرهنگ استكباری از دیدگاه قرآن كریم شناخت چهره های شاخص مستكبران و روش و منش آنان از طریق خود قرآن كریم است. و «ابلیس» سردمدار بزرگ جبهه استكبار است كه برای نخستین بار این علم را برداشت و پیشوایی مستكبران را بر عهده گرفت. مهمترین ویژگی های مستكبران، از نظر قرآن كریم، چنین است:
۱) خودبرتر بینی
«قال یا ابلیس ما منعك ان تسجد لما خلقت بیدی استكبرت ام كنت من العالین. قال أنا خیر منه خلقتنی من نار و خلقته من طین.»
(خداوند) فرمود: «ای ابلیس، چه چیز تو را مانع شد كه برای چیزی كه به دستان قدرت خویش خلق كردم سجده آوری؟ آیا تكبر كردی یا از برترین ها بودی؟» گفت: «من از او بهترم؛ مرا از آتش آفریده ای و او را از گل!»
از پاسخ شیطان برمی آید كه استكبار، از توجه به خویش و خود را محور پنداشتن، ناشی می شود. علامه طباطبایی با استفاده از این آیات می نویسند:
«همه گناهان در تحلیل نهایی به ادعای انانیت و ستیز با كبریایی حق تعالی برمی گردد، در حالی كه بنده مخلوق حق ندارد كه در برابر آفریدگار خویش، به خود اعتماد كرده، بگوید: «من». با این كه عظمت حق سراپرده هستی را فراگرفته و همه در پیشگاه او خاضع و ذلیل اند. اگر شیطان مجذوب خود نشده بود و فقط به خویش توجه نداشت و سایه خداوند قیوم را بر خویش مشاهده می كرد، انانیت و خودبینی اش شكسته و در برابر فرمان الهی خاضع می شد.
امام صادق(ع) می فرماید: «هر كس بر آن است تا برای خود، برتری بر دیگران ببیند، از مستكبران است.»
۲) فخر و مباهات بر امتیازات مادی
«و قالوا نحن اكثر أموالاً و أولاداً و ما نحن بمعذبین» (متوفین به پیامبران«ص») گفتند: ما بیش از شما مال و فرزند داریم و در آخرت نیز عذاب نخواهیم شد.
مستكبران به داشتن اموال و فرزندان بیشتر مباهات می كنند و آن را نشانه كرامت ذاتی خود می پندارند و حتی معتقدند كه چون خداوند آنان را در این دنیا گرامی داشته، در قیامت نیز جایگاهی والا خواهند داشت:
«و هرگاه پس از ناراحتی ای كه به او رسید رحمتی بدو بچشانیم، می گوید: «این به دلیل شایستگی و استحقاق من بوده است و گمان نمی كنم قیامت برپا شود و (به فرض كه قیامتی باشد) هرگاه به سوی پروردگارم بازگردانده شوم، برای من نزد او پاداش های نیكوتر است.» (فصلت - ۵۰)
در بینش مستكبران ، همه ارزش ها با محك مادیات سنجیده می شود و یگانه معیار قضاوت، ثروت است كه آمدنش نشان حقانیت است و نبودنش از هیچ ارزشی خبر نمی دهد. از این رو، اعتراض این گروه به فرماندهی حضرت طالوت آن بود كه از او برای ریاست رهبری شایسته تریم و او لیاقت این مقام را ندارد، زیرا از ثروت بی بهره است: «از كجا او سزاوار بزرگی و ریاست برماست، در صورتی كه ما شایسته تر از اوییم و او مال فراوان ندارد؟!» (بقره - ۲۴۷)
و اعتراض آنان به پیامبران این بود كه چرا دستبندهای طلایی ندارد! از نظر آنان والاترین انسان ها، با محكم ترین براهین نیز چون گنجینه طلا ندارند، نمی توانند در منصب رهبری و هدایت قرار گیرند.۳) تحقیر توده های مستضعف
«...ولا أقول للذین تزدری أعینكم لن یؤتیهم الله خیراً اله اعلم بما فی أنفسهم انی اذاً لمن الظالمین.»
هرگز به مؤمنانی كه در نظر شما خوار می آیند، نمی گویم كه خداوند خیری به آنان نخواهد داد. خدا به نهان آنان آگاه تر است و (اگر آنان را برانم یا مأیوس كنم)، از ستمكاران خواهم بود. (هود - ۳۱)
این آیه بیان پاسخ حضرت نوح(ع) به مستكبران قومش است. بینش و قضاوت مستكبران درباره مؤمنانی كه از قشرهای مستضعف جامعه اند، این است كه آنان اراذل و اوباش و ساده لوح اند و نیز گمان می كنند كه خداوند به محرومان و مستضعفان، خیر و سعادت نداده است. از این رو باید تحقیر شوند و انتظار چنین برخوردی را از سوی پیامبران نیز دارند. در صورتی كه پیامبران هیچگاه محرومان را از اطراف خود نمی رانند، بلكه به آنان توجه ویژه دارند.
ـ پیام ها
۱) تهیدستان و مستضعفان جامعه، در نظر ظاهربین اشراف قوم نوح، مردمی پست و حقیر بودند.
۲) سران و اشراف قوم نوح، محرومان و مستضعفان را، ناتوان از رسیدن به خیر و نیكی می پنداشتند.
۳) محروم بودن انسان از مال و منال (مادیات)، نشانه ناشایستگی او برای دستیابی به خیرهای معنوی و الهی نیست.
۴) محور ارزیابی انسان ها در مكتب انبیا، جنبه باطنی و نفسانی آنهاست نه ویژگی های ظاهری و مادی .
۵) خداوند، آگاه به امور نفسانی و جنبه روحانی انسان است.
۶) سخن ناحق گفتن درباره مردم و نالایق شمردن آنان بدون هیچ دلیل و برهان، ظلم به آنان است.
۴) نافرمانی (فسق)
«والذین كذبوا بآیاتنا یمسهم العذاب بما كانوا یفسقون». و كسانی كه آیات ما را دروغ انگاشتند، به (سزای) آنكه نافرمانی می كردند، عذاب به آنان خواهد رسید.
چون مبنای فكری و عقیدتی مستكبران را ماده پرستی تشكیل می دهد و بر معیار خودپرستی عمل می كنند، در منجلاب شهوت غوطه ور می شوند و بی بند و باری را به اوج می رسانند. آنان خود فاسدند و ریشه هر فساد اجتماعی هم هستند و از این قشر، بی بند و باری به قشرهای پائین جامعه سرایت می كند و آلودگی در سطحی گسترده، پخش می شود. (انعام- ۴۹)
امام خمینی(ره) می فرمایند:
«وقتی خوی زمین خواری و باغ داری و كاخ نشینی در بین مردم باشد، اسباب آن می شود كه انحطاط اخلاقی پیدا بشود، اكثر این خوی های فاسد از طبقه مرفه به مردم دیگر صادر شده است.»
ـ پیام ها
۱) تكذیب كنندگان آیات الهی به عذاب گرفتار خواهند شد.
۲) مداومت بر فسق (عصیان و خروج از مسیر حق) موجب عذاب الهی می شود.
۳) تكذیب رسالت انبیا، فسق است و تكذیب كنندگان، فاسق اند.
۴) عدول از حق در بینش و اعتقادات، زمینه تكذیب آیات الهی می شود.
▪ شیوه های استكباری
مستكبران برای دستیابی به قدرت و حفظ آن، از روش ها و شیوه های گوناگونی بهره می جویند كه مهم ترین آنها، براساس رهنمودهای قرآن كریم عبارت از:
۱) به بردگی گرفتن انسان ها
«فقالو أنؤ من لبشرین مثلنا و قومهما لنا عابدون»
پس گفتند: آیا به دو انسان مانند خود ما، كه طایفه آنها (نیز) بندگان ما هستند، ایمان بیاوریم؟ (مؤمنون- ۴۷)
قرآن كریم از شیوه فرمانروایی فرعون به «تعبید» تعبیر می كند. تعبید به معنای بنده گرفتن و مردم را به زور نیزه به اطاعت واداشتن و از حقوق انسانی محروم كردن است. در آیه مورد بحث نیز فرعون و مستكبران قومش می گفتند كه بنی اسرائیل، بندگان ما هستند. روشن است كه بنی اسرائیل، فرعون را پرستش نمی كردند و در ظاهر برده او نبودند، ولی سیطره طاغوتی و ظالمانه فرعون، چنان بر مردم سایه افكنده بود كه از خود، اراده و شخصیتی نداشتند و به اجبار و قهر، از فرمان او بدون چون وچرا پیروی می كردند. خداوند بزرگ در سوره ای دیگر، این سیطره ظالمانه را از زبان فرعون چنین نقل می فرماید: «و ما بر آنان مسلطیم». (اعراف- ۱۲۷)
حضرت علی(ع) هم در خطبه قاصعه، محكومیت بنی اسرائیل در چنگال فرعون و تسلط ستمگرانه فرعون را «بنده گرفتن» می خواند و می فرماید: «فراعنه، آنان را به بندگی گرفته بودند.» بنابراین، فرمانبری های اجباری از نظر اجتماعی عبادت است و شیوه مستكبران پیوسته چنین است كه همه مردم را «عبد» خود قلمداد می كنند. چنان كه حضرت علی (ع) در مورد بنی امیه نیز خبر داده كه آنان بندگان خدا را به بندگی خود می گیرند.
ـ پیام ها
۱) فرعون و اشراف دربار او، منكر صلاحیت بشر برای دستیابی به مقام رسالت الهی هستند.
۲) فرعونیان، منكر هرگونه امتیاز برای موسی (ع) و هارون(ع) بودند.
۳ تحقیر حضرت موسی (ع) و هارون (ع) از سوی فرعون و اشراف دربار او، به دلیل داشتن خاستگاه پائین اجتماعی آنها بود.
۴) نژادپرستی و خوی برتری جویی فرعون (ع) و اشراف دربار او، عامل نادیده گرفتن معجزات و دلایل روشن حضرت موسی(ع) و هارون (ع) بود.
۲) جنگ روانی
«قال ألقو فلما القوا سحروا اعین الناس و استرهبو هم و جاءوا بسحر عظیم»
(موسی«ع») گفت: «شما بیفكنید» و چون افكندند، دیدگان مردم را افسون كردند و آنان را به ترس انداختند و سحری بزرگ در میان آوردند. (اعراف- ۱۱۶)
مستكبران برای این كه بتوانند بر مستضعفان جامعه سلطه یابند، توان تفكر و تجزیه و تحلیل مسائل را از آنان می گیرند. در جامعه استكبار زده، عموم مردم عوام هستند وقدرت تحلیل و فهم مسائل را ندارند و عقلشان به چشمشان است. چون حضرت موسی (ع) در جامعه استكبار زده فرعونی برای دعوت به توحید قیام می كند، مستكبران او را به مبارزه فرا می خوانند و ساحران ورزیده را برای مبارزه با او بسیج می كنند. در این جامعه، چنان حاكمان مستكبر از قیام توده مردم خیالشان راحت است كه حاضر می شوند این مبارزه در حضور آنان باشد:
هم اكنون موعدی میان ما و خود قرارده كه نه ما و نه تو، از آن تخلف نكنیم. آن هم در مكانی هموار. (فرعون) گفت: «موعد من و شما روز زینت، به شرط این كه در نیمروز و هنگام اجتماع همه مردم باشد.» (طه ۵۸ و ۵۹)
حتی درباریان فرعون، مردم را جمع می كنند تا با هیاهو و شعار، موجب تقویت روحیه ساحران شوند و در صورت پیروزی، آنان را تشویق كنند و مطمئن بودند كه مردم تحت تأثیر موسی (ع) قرار نمی گیرند سپس ساحران با كارهای عجیب و غریب، مردم را مسحور كردند و چنان بر ذهن و فكر آنان غالب آمدند كه دیگر توان فكر و تجزیه و تحلیل نداشتند. آیه ابتدای بحث بر همین مطلب اشاره دارد و این همان استحماری است كه همه مستكبران و ظالمان برای بسط حاكمیت خود از آن بهره گرفته اند.
ـ پیام ها
۱) موسی (ع) با اعتقاد و اعتماد به خداوند بزرگ، از شكوه ظاهری و جوسازی درباریان نهراسید و شروع مبارزه را به ساحران واگذاشت.
۲) جادوی ساحران فرعونی از نوع چشمبندی، تردستی و نشان دادن اشیاء برخلاف واقع آن بوده است.
۳) جادوی ساحران فرعونی، مایه هراس شدید مردم شد.
۴) مستكبران، حتی از تردستان و ساحران برای تحمیق مردم و ادامه سلطه مستكبرانه خویش سود می جویند؛ چنان كه مستكبران امروز جهان و در رأس آنان، آمریكا و صهیونیسم ، نیز برای تحمیق مخاطبان خود از رسانه های جمعی و بین المللی سود می برند و به هر روشی متوسل می شوند.
۳) فریب و خدعه
«كذلك ما أتی الذین من قبلهم من رسول إلا قالو ساحر أو مجنون»
همچنین هیچ پیامبری پیش از آنان نیامد، مگر آنكه گفتند: «جادوگر یا دیوانه است.» (ذاریات ۵۲)
تبلیغات شیطنت آمیز و همراه با مكر و حیله، از دیگر روش های مستكبران است. آنان برای خاموش كردن فریاد حق طلبانه انسان های الهی، فضای جامعه را از دروغ و تهمت پرمی كنند تا تشخیص واقعیت برای توده مردم سخت شود. از این رو، در تاریخ، پیوسته پیامبران الهی را ساحر و مجنون معرفی كرده اند. فرعون در برابر دعوت موسی (ع) می گفت: «می ترسم كه او دین شما را عوض كند یا در زمین فساد بیفكند.» او بدین وسیله به مردم القا می كرد كه شما، خود دارای دین و آیین هستید و با بودن موسی (ع) از دو جهت نگران شما هستم، یكی آنكه عقیده شما را بگیرد و دیگر آنكه اختلاف افكنی كند و فساد به پا نماید.
ـ پیام ها
۱) مستكبران، همواره با تبلیغات دروغین خویش، درصدد مقابله با پیامبران الهی بوده اند.
۲) تهمت سحر و جنون به همه پیامبران الهی زده شده است.
۳) مستكبران برای مقابله با رسولان الهی، گاه از راه تظاهر به دلسوزی برای دین و آئین مردم واردشده، پیام آوران الهی را گمراه و گمراه كننده خوانده اند و می خوانند. طرفداری از حقوق بشر، مبارزه با تروریسم و مانند آن مصداق های كاملی براین روش مستكبران جهانی است كه از فرعون و قبل او شروع شده و تا امروز ادامه دارد.● رواج آداب و رسوم قومی
«وكذلك ما أرسلنا من قبلك فی قریه من نذیر إلا قال مترفوها إنا وجدنا آباءنا علی أمه و إنا علی آثارهم مقتدون». هیچ رسولی را پیش از این به هیچ شهر و دیاری نفرستادیم مگر آنكه مترفین آن دیار به رسولان گفتند: «ما پدران خود را بر آئین و عقایدی یافتیم و از آنان پیروی می كنیم.» (زخرف- ۲۳)
مستكبران برای ایجاد الفت و اعتقاد میان زیردستان خود و به وجود آوردن اتحاد قومی و تاریخی، به آداب و رسوم قومی و قبیلگی توسل می جویند و با ساختن نمادهای قومی و رواج آنها، همگی را پیرامون این نمادها گردمی آورند. عشق و اعتقاد به این نمادها، هیچ دلیل عقلانی ندارد تنها ازعلاقه قومیت، ملیت وپایبندی به رسوم و اعتقادات آبا و اجدادی نشأت می گیرد. سلاح فرعونیان نیز در برابر حضرت موسی (ع) همین بود كه می گفتند: «آیا آمده ای تا ما را از مرام پدرانمان برگردانی؟!»
دشمنان حضرت صالح (ع) نیز می گفتند: «آیا ما را از پرستش آنچه پدرانمان می پرستیدند، بازمی داری؟»
آنان با این استفهام اظهارمی كردند: تو ما را از مراسم ملی و سنت های تاریخی مان نهی می كنی و می خواهی برترین مظاهر فرهنگ ملی و قومی ما را كه بت پرستی است، ازمیان جامعه برداری؟! مگر نه این است كه تاریخی بودن این سنت ها و آداب خود دلیل اصالت و حقانیت آنهاست و همین سنت هاست كه وحدت ملی و فرهنگ قومی ما را تشكیل می دهد؟!
● ایجاد جامعه طبقاتی
«ان فرعون علا فی الارض و جعل اهلها شیعاً یستضعف طائفه منهم». فرعون در زمین بلندپروازی كرد و اهل آن را دسته دسته ساخت و گروهی را به استضعاف گرفت.
مستكبران ستمگر، برای این كه پایه های حاكمیت خود را محكم كنند و از خشم توده های مردم در امان باشند، از روش ایجاد اختلاف و درگیری های قومی و قبیله ای بهره می گیرند. آنان گروه ها را برضد یكدیگر تهییج می كنند و به جان هم می اندازند و خود آتش بیار معركه می شوند تا نیروی آنان در این درگیری ها مصرف شود و دیگر فرصت تفكر درباره حاكمیت و ظلم های او را نیابند. روش فرعون نیز همین گونه بود و قبطیان را بر بنی اسرائیل چیره كرده و آتش جنگ را میان این دو گروه شعله ور كرده بود.
۱) خود باوری و اعتماد به نفس
«ولاتهنوا و لا تحزنوا و أنتم الأعلون ان كنتم مؤمنین» و اگر مؤمن اید سستی مكنید و غمگین مشوید كه شما برترید.
بیان شد كه یكی از روش های غلبه مستكبران بر توده مردم و به استضعاف كشیدن آنان، تلقین این مطلب است كه توده مردم بدون تكیه بر ثروتمندان، صاحب منصبان و قدرتمندان قادر به ادامه حیات نیستند. تا آنجا كه فراعنه، خود را خدای مردم روی زمین و رب مردم معرفی می كردند. پیامبران الهی، در برابر این سیره مستكبران، همواره در پی زدودن جهل و نادانی از مستضعفان و القای روحیه و اعتماد به نفس و توكل بوده اند.
در عصر ما نیز مستكبران این پندار نادرست را بر ملت ها تحمیل كرده اند كه شرق بدون تكیه بر غرب نمی تواند به حیات خود ادامه دهد، اما امام خمینی (ره) با زدودن این اندیشه از ملت ایران، ثابت كرد كه یك ملت می تواند بر خود تكیه كند و به پیروزی برسد و این پیروزی وامدار خودباوری و اتكای به نفس است. آن امام راحل در جمع شركت كنندگان در كنگره آزادی قدس فرمود:
«باید مردم را بیدار كنند. این مردمی كه با تبلیغات چندصدساله به آنها باورانده بودند كه نمی شود با آمریكا یا شوروی مخالفت كرد و هم اكنون هم باور ملت های دیگری هست. باید به آن ها فهماند كه می شود. بهترین دلیل این كه امری ممكن است، وقوع اوست و این امر در ایران واقع شد.»
۲) برخورد تهاجمی با استكبار
«الذین آمنوا یقاتلون فی سبیل الله والذین كفروا یقاتلون فی سبیل الطاغوت فقاتلو أولیا الشیطان ان كید الشیطان كان ضعیفاً» كسانی كه ایمان آورده اند در راه خدا كارزار می كنند و كسانی كه كافر شده اند، در راه طاغوت می جنگند. پس با یاران شیطان بجنگید كه نیرنگ شیطان (درنهایت) ضعیف است.
مستكبران همانند آن حیوانی هستند كه هر گاه بدو حمله كنی عقب می نشیند و هرگاه بگریزی در پی تو می دود. وجود این روحیه در مستكبران اقتضا می كند كه مردم مستضعف، همواره در برابر آنان، موضعی تهاجمی اختیار كنند تا آنان زمینه پیشروی نیابند. افزون بر آن مستكبران، اهل شفقت و دلسوزی نیستند تا چنانچه ملتی را در ضعف و ناتوانی مشاهده كنند، به رحم آیند و از استثمارش دست بردارند، بلكه آنان همچنان به ظلم خود ادامه می دهند. سیره پیامبران در برخورد با مستكبران، سیره ای تهاجمی بوده است. پیامبر اكرم (ص) در نامه هایی كه به سران ایران و روم و برخی كشورهای دیگر فرستاد، با آنان از موضعی برتر سخن گفت. در نامه آن حضرت به كسری، پادشاه ایران، آمده است:
مسلمان شو تا در سلامت باشی و اگر اباكنی، گناه مجوس برعهده توست. جمله مسلمان شوید تا در سلامت باشید، در نامه های آن حضرت به قیصر روم، پادشاه مصر و نجاشی دوم و پادشاه یمامه نیز به چشم می خورد.
۳) شكیبایی و پایداری در مبارزه
«یا ایها النبی حرض المؤمنین علی القتال ان یكن منكم عشرون صابرون یغلبوا مائتین و ان یكن منكم مائه یغلبوا أافاً من الذین كفروا بأنهم قوم لایفقهوم. الان خفف الله عنكم و علم أن فیكم ضعفاً فإن یكن منكم مائه صابره یغلبوا مائتین و إن یكن منكم ألف یغلبوا ألفین بإذن الله و الله مع الصابرین»
هر گاه بیست نفر با پایداری از شما باشند، بر دویست نفر غلبه می كنند و اگر صد نفر باشند بر هزار نفر از كافران؛ زیرا آنان گروهی هستند كه نمی فهمند. هم اكنون خداوند به شما تخفیف داد و دانست كه در شما ناتوانی است. بنابراین، هر گاه صدنفر با استقامت از شما باشند، بر دویست نفر پیروز می شوند و اگر هزار نفر باشند بر دو هزار نفر به فرمان خدا غلبه خواهند كرد و خدا با صابران است.
سومین اصل اساسی كه باید در مبارزه مورد توجه باشد، شكیبایی و بردباری در برابر مشكلات و گرفتاری هاست. روشن است كه ابعاد پیروزی در مبارزه با قدرتمندان و مستكبران به تناسب توان قدرت مستضعفان با مستكبران، متفاوت است و بسا كه مبارزه ملتی ده ها سال طول بكشد. در چنین شرایطی، نیل به پیروزی و استقلال كامل، نیاز به شكیبایی و پایداری دارد. خداوند سبحان در قرآن كریم پیروزی بنی اسرائیل بر فرعونیان را محصول صبر و شكیبایی آنان در مبارزه معرفی كرده است.
خداوند در آیات گرانقدر مورد بحث نیز به همین موضوع اشاره دارد و می فرماید كه هر نفر از مؤمنان مستضعف توان غلبه بر ده نفر از كافران مستكبر را دارد، زیرا آنان بینش صحیح ندارند و عاملی آنان را در صحنه های خوف و خطر به مقاومت نمی خواند، ولی شما از بینش عمیق بهره مندید و می توانید با نیروی صبر و مقاومت، آنان را از میان ببرید. البته در آیه بعد یادآور شده كه چون در گذر زمان شما ناتوان شده اید و از صبر و قدرتتان كاسته شده، بنابراین توان دارید كه دو برابر خودتان را از میان بردارید و به پیروزی برسید.
رمز پیروزی دیگر پیامبران الهی نیز شكیبایی و پایداری معرفی شده است. قرآن كریم می فرماید: «و پیش از تو نیز پیامبرانی تكذیب شدند، ولی بر آنچه تكذیب شدند و آزار دیدند شكیبایی كردند تا یاری ما به آنان رسید».● شیوه های مبارزه با استكبار
۱) در ابعاد سیاسی ـ نظامی
الف) تحقیر مستكبران و شكستن شكوه دروغین آنان
«یا قوم إن كان كبر علیكم مقامی و تذكیری بآیات الله فعلی الله توكلت فأجمعوا أمركم و شركاء كم ثم لایكن أمركم علیكم غمه ثم اقضوا إلی و لاتنظرون»
« ای قوم من اگر مقام و یادآوری من به آیات الهی بر شما سنگین و تحمل ناپذیر است (هر كار از دستتان ساخته است بكنید) من بر خدا توكل كرده ام، فكر و قوه و قدرت خود و خدایانتان را یك جا گرد آورید تا هیچ چیز بر شما پوشیده نماند، پس اگر می توانید به حیات من پایان دهید و هیچ مهلتم ندهید.»این آیه، سخن حضرت نوح(ع) به قومش است و لحن آن شامل تحقیرآمیزترین گونه برخورد با آنان است. آن حضرت می فرماید كه همگی شما با خدایانتان متحد شوید و بر من هیچ ترحم نكنید و اگر می توانید جان مرا بگیرید وخود را راحت كنید، ولی بدانید كه من به پشتیبان قادر و توانایم تكیه كرده ام و از شما خوف و هراسی ندارم.
برخورد ساحران فرعون نیز پس از ایمان آوردن به موسی(ع)، برخوردی كوبنده و تحقیرآمیز بود . آنان، پس از تهدیدهای فرعون مبنی بر قطع دست و پایشان، با استواری تمام پاسخ دادند:
گفتند: ما هرگز تو را بر معجزاتی كه به ما رسیده و بر خدایی كه ما را آفریده است ترجیح نمی دهیم و اختیار نمی كنیم. هر كار كه می خواهی و می توانی بكن كه قدرت تو تنها در پایان دادن به حیات دنیایی ما كارآیی دارد.
این پاسخ بسیار تحقیركننده و شكننده بود و آنان به طاغوتی جبار چون فرعون اعلام كردند كه ما هرگز تو را بر خدا ترجیح نمی دهیم و جایزه و پاداش تو برای ما ارزشی ندارد. این گونه پاسخ ها و برخوردها، شكوه و شوكت مستكبران ر ا خرد و تباه می كند.
ب ) حمایت از مستضعفان
«قالوا أنو من لك و اتبعك الأرذولون. قال و ما علمی بما كانوا یعملون. إن حسابهم إلا علی ربی لو تشعرون. و ما أنا بطارد المؤمنین»
گفتند: «آیا به تو ایمان آوریم و حال آن كه پابرهنگان بی نام و نشان از تو پیروی كرده اند». (نوح«ع») فرمود: «من چه می دانم آنها چه كاری داشته اند! حسابشان جز با خدا نیست؛ اگر می فهمید و من طردكننده مؤمنان نیستم».
حمایت از فقیران و محرومان در واقع ایجاد یك جبهه قوی و سازماندهی نیروهای متفرق در برابر مستكبران است. مطالعه تاریخ پیامبران الهی و پیروان واقعی مكتب توحید نشان می دهد كه پایگاه طبقاتی بیشتر آنان، فقیران و محرومان بوده اند و هیچ یك از پیامبران الهی و از جمله حضرت نوح(ع) با ثروتمندان و زورمداران همفكر و در برابر محرومان و مستضعفان نبوده اند.
حضرت علی(ع) درباره سیره حضرت سلیمان(ع) كه دارای ملك و سلطنت بوده است، می فرماید: حضرت سلیمان(ع) بامدادان با ثروتمندان و اشراف احوالپرسی می كرد تا این كه نزد تنگدستان می آمد و با آنان می نشست و اظهار می داشت كه مسكینی هستم با مسكینان. پیامبر اكرم(ص) نیز تا پایان عمر شریفش با فقیران و محرومان به سر برد و پیشنهاد مترفان را مبنی بر كناره گیری از فقیران، نپذیرفت.
ج) وحدت و انسجام
«انما المؤمنون إخوه فأصلحوا بین إخویكم و اتقواالله لعلكم ترحمون»
بدرستی كه مؤمنان با هم برادرند، پس میان برادران تان را سازش دهید و از خدا پروا دارید، امید است كه مورد رحمت قرار گیرید.
بیان شد كه یكی از راه های سلطه مستكبران بر مردم و به استضعاف كشیدن آنان، ایجاد تفرقه و تشتت میان آنان است. برای مبارزه با مستكبران، باید درجهت مخالف این راه گام برداشت و با وحدت و انسجام ضربه های مهمی بر آنان وارد كرد. پیامبر اكرم(ص) در قیام خود بر ضد استكبار و حاكمیت ظلم و جهل، به وحدت افراد جبهه حق اهمیتی بسیار می داد. در دوران مكه، مسلمانان احساس یكرنگی و برادری می كردند و مشكلی در این باره در میان نبود، ولی با هجرت به مدینه، یاران پیامبر(ص) را دو گروه تشكیل می دادند؛ انصار و مهاجران. افزون بر تفاوت شرایط اقتصادی ومادی، این دو گروه در دو محیط فرهنگی رشد كرده بودند و ناهمخوانی هایی با هم داشتند. پیامبر اكرم(ص) برای استحكام بیشتر این جبهه چاره اندیشی كرد و طرح «مؤاخاه» و برادری را مطرح كرد.
اسلام، وحدت را از جمع مسلمانان نیز فراتر برده و از اهل كتاب خواسته تا به همراه مسلمانان، حول اصل مشترك توحید و نفی شرك گرد آیند.
۲) در ابعاد فرهنگی ـ اجتماعی
الف ) ارائه فرهنگ توحیدی و حیاتبخش
«و لقد بعثنا فی كل أمه رسولاً أن اعبدوا الله و اجتنبوا الطاغوت».
و در واقع در میان هر امتی فرستاده ای برانگیختیم (تا بگوید) خدا را بپرستید و از طاغوت بپرهیزید.
بی گمان، مستكبران از جهل و ناآگاهی محرومان بسیار سود می جویند و در بسیاری از موارد، همین ناآگاهی ها موجب می شود مردم تن به استضعاف دهند و استكبار را بپذیرند و در مسیر خواسته های مستكبران گام بردارند. دعوت پیامبران الهی، دعوت به آگاهی و بیداری است و آنان پیش از آغاز جهاد، دعوت به توحید را با حكمت، موعظه حسنه و مجادله كلامی آغاز می كنند سپس با آن عده از مشركان كه دعوت حق را نپذیرفتند و به توطئه های خود ادامه دادند، قتال می كنند. این بدان سبب است كه انبیا پیش از توجه به نیروی سلاح و قدرت آهن، به نیروی آگاهی و كاربرد شگرف استدلال و موعظه توجه دارند و آن را مقدم می دارند.
اصول دعوت فرهنگی بر چند محور قرار دارد:
۱) آگاهی به مبدأ و معاد
۲) آگاهی به كرامت و مقام انسانی
۳) توجه دادن به مسئولیت های انسانی و ایمانی
پیامبران ابتدا با روشنگری های خود و با استدلال های منطقی مخاطبان را به راه هدایت دعوت می كنند و سپس از آنها می خواهند كه در برابر طاغوت ها و مستكبران بایستند و از چیزی نهراسند.
ب) شناسایی و ابطال فرهنگ استكباری
«و لقد أرسلنا موسی بآیاتنا و سلطان مبین. ألی فرعون و ملائه فاتبعوا أمر فرعون و ما أمر فرعون برشید»
و به راستی، موسی را به آیات خود و حجتی آشكار به سوی فرعون و سران (قوم) وی فرستادیم، ولی (سران) از فرمان فرعون پیروی كردند، و فرمان فرعون صواب نبود.
از مهم ترین راه های مبارزه با استكبار و جلوگیری از گسترش فرهنگ فرومایه اش، شناسایی و ابطال آن فرهنگ است. از همین رو، در آیه یاد شده نیز خاطرنشان شده كه موسی(ع) با آیات روشن به سراغ فرعون رفت و نشان داد كه «امر» فرعون، یعنی كلام و عملش، كه از فرهنگ استكباری اش نشأت می گرفت، راه به صواب نمی برد. حضرت ابراهیم(ع) نیز با بیان دلایل واضح، پوشالی بودن فرهنگ نمرودیان را اثبات كرد و راه گمراه كردن مستضعفان را بر آنان بست.
یكی از مصادق فرهنگ استكباری مستكبران كه همواره می خواهند بدان وسیله مردم را تحت استعمار خود نگهدارند، ترویج فرهنگ جبرگرایی است. مستكبران با این تلقین كه فرمانبرداری شما و تسلط ما بر شما خواست خداست و نیز نمی توان با مشیت الهی مخالفت كرد، قدرت هرگونه تفكر درباره قیام و انقلاب را از مستضعفان می گیرند، اما از سوی دیگر پیامبران الهی و مصلحان واقعی به روشنگری پرداخته و به مردم تفهیم می كنند كه خواست خداوند، پیروزی حق بر باطل و شكست فرهنگ استكباری است و بدین طریق مردم را به تلاش در راه برپایی حكومت های الهی تشویق می كنند. آنان، آزاد بودن و داشتن مسئولیت را به انسان ها گوشزد می كنند و مردم را از تسلیم شدن در برابر طاغوت ها برحذر می دارند و این از نخستین گام ها در راه مبارزه با مستكبران است. پیامبران ومصلحان همچنین به مقابله با مفاسد فرهنگ استكباری پرداخته و با فساد اخلاقی و بی بند و باری قشر مرفه و مستكبر ـ كه به مردم فقیر نیز سرایت می كند ـ مبارزه كرده اند.
۳) در بعد اقتصادی
«و لاتمدن عینیك إلی ما متعنا به أزواجاً منهم زهره الحیاهٔ الدنیا لنفتنهم فیه و رزق ربك خیر و ابقی»
و هرگز چشمان خود را به نعمت های مادی، كه به گره هایی از آنان داده ایم، میفكن! این زیورها و شكوفه های زندگی دنیاست، تا آنان را در آن بیازماییم؛ و روزی پروردگار تو بهتر و پایدارتر است.
برای پرورش روحیه استكبارستیزی در بعد اقتصادی، دو راهكار مهم وجود دارد؛ یكی از آن دو، دمیدن روح قناعت و بی اعتنایی نسبت به ثروتمندان در میان مؤمنان است. این آیه به پیامبر (ص) خاطرنشان می كند كه چشم به اموال و دارایی های دیگران نداشته باشد كه همین قانع بودن و به ثروت دیگران طمع نداشتن، خود یك ارزش است. رسول اكرم(ص) در این باره می فرماید: «كسی كه اهل دنیا را بزرگ دارد و به طمع دنیای او، او را دوست بدارد، خداوند بر او خشم می گیرد».
حضرت علی(ع) نیز می فرماید: «چه زیباست تواضع ثروتمندان در برابر فقیران برای پاداشی كه نزد خدا دارند و زیباتر از آن بی اعتنایی فقیران به ثروتمندان است برای اعتماد و تكیه ای كه بر خدا دارند».
كسانی كه در این مكتب تربیت یافته اند، گاه عمری را در فقر و تنگدستی زندگی كرده اند، ولی هیچ گاه حاضر نشده اند كه دستی به سوی مستكبران دراز كرده و از آنان درخواستی كنند، و دوم، كوشش برای یافتن استقلال اقتصادی است. اگر ملتی قانع باشد و به آنچه خود دارد، اكتفا كند و در جهت پیشرفت اقتصادی و استقلال اقتصادی گام بردارد، هیچ گاه مستكبران نمی توانند آنان را به خضوع در پیشگاه خود وادارند.
● مبارزه پیامبران با مستكبران
پیامبران الهی پس از ابلاغ رسالت خویش، به طور معمول با مقاومتهایی از ناحیه برخی از مردم و بویژه مستكبران روبه رو شده اند. بررسی آیات قرآن كریم، نشان می دهد كه دعوت و مبارزه با مستكبران، شامل پنج مرحله بوده است.
مرحله اول، ابلاغ رسالت است، در این مرحله، هر پیامبر الهی به تناسب مأموریت خود پس از دعوت به توحید، پیام هایی را برای مردم مطرح كرده است. در پی این مرحله، واكنش اولیه قوم آغاز می شود، در این مرحله، جهل مخالفان، دعوت پیامبران الهی را رد و یا در نهایت درخواست بینه و دلیل می كند. در مرحله سوم، پیامبران الهی به آوردن دلیل و برهان می پردازند و معجزات خویش را ارائه می كنند.
مرحله چهارم واكنش نهایی قوم است كه مردم دو دسته می شوند: بیشتر انسان های پاك نهاد و منصف كه دل به دنیا نبسته اند، ایمان می آورند و متأسفانه عده ای مغرور و متكبر و مستكبر، به مخالفت می پردازند. در بیشتر اقوام گذشته، مانند قوم نوح(ع)، هود(ع)، صالح(ع)، شعیب(ع) و قوم موسی(ع) چنین بوده است. مرحله آخر نیز، مرحله فرود آمدن عذاب و بیان عاقبت مستكبران است.

وبگردی
فیلم | دستگیری ۳ مرد با لباس زنانه در مسیر پیاده‌روی اربعین!
فیلم | دستگیری ۳ مرد با لباس زنانه در مسیر پیاده‌روی اربعین! - ۳ مرد با لباس زنانه در مسیر پیاده روی اربعین دستگیر شدند. دادستان شهرستان حمیدیه استان خوزستان گفت: افرادی که شامگاه گذشته در مسیر راهپیمایی اربعین حسینی دستگیر شده اند، هیچگونه انگیزه امنیتی نداشته اند. علی بیرانوند به ایرنا گفته بعد ازظهر جمعه ماموران انتظامی حمیدیه به یک خودروی پراید مشکوک شدند که پس از متوقف کردن آن متوجه شدند 6سرنشین مرد داشته که سه نفرشان پوشش زنانه دارند. این افراد برای تحقیقات…
وضعیت ناگوار زائرین اربعین در ایران
وضعیت ناگوار زائرین اربعین در ایران - زائرانی که از ایران عبور میکنند وضعیت نامناسبی دارند
فیلم | رسوایی جدید در رسانه ملی؛ مقصر فریب مردم کیست؟
فیلم | رسوایی جدید در رسانه ملی؛ مقصر فریب مردم کیست؟ - فیلم - پدری که در برنامه «فرمول یک» علی ضیا ادعا کرد به خاطر تامین هزینه‌های درمان فرزندش اقدام به فروش کلیه‌اش کرده، مردم را فریب داده است.
«بیان واضحات و تکرار مکررات» ؛ نتیجه 7 سال بودجه و تشکیلات و همایش و جلسه!
«بیان واضحات و تکرار مکررات» ؛ نتیجه 7 سال بودجه و تشکیلات و همایش و جلسه! - مثلاً سنت های الهی که در این سند آمده، در کتاب های درس بینش اسلامی دوره دبیرستان هم وجود دارد... واقعاً هزاران جلسه تشکیل داده اند که بدیهیاتی مانند خانواده بنیادی ترین واحد تشکیل دهنده جامعه است، انسان دارای اختیار است، جهان دارای نظام علّی - معلولی است، خداوند رحمان و رحیم است و ... را در سند بازنویسی کنند؟!
گلایه های جنجالی یک بازرگان با وزیر صنعت
گلایه های جنجالی یک بازرگان با وزیر صنعت - صحبتهای کنایه آمیز یک بازرگان با وزیر صنعت
ادامه داستان لُنگ و خانه سعدآباد
ادامه داستان لُنگ و خانه سعدآباد - ۱- خب چی میشه ولایتی بجای توصیه به لُنگ پوشی، بملت توصیه کنه تو سعدآباد مالک خونه بشن ویک سومشو وقف کنن؟ ۲- اینجور واینجا صاحبخونه شدن و بعد توجیه وقف، آدمو یادحافظ میندازه: فقیه مدرسه دی مست بود و فتوی داد که می‌حرام، ولی بِه زمالِ اوقاف است
عبدی : آقای ولایتی با خانه هزارمتری کنار کاخ سعدآباد حالا مردم رابه نان خشک خوردن دعوت می‌کنند
عبدی : آقای ولایتی با خانه هزارمتری کنار کاخ سعدآباد حالا مردم رابه نان خشک خوردن دعوت می‌کنند - حالا مردم رابه نان خشک خوردن دعوت می‌کنند؟مردم نیازی به این توصیه‌هاندارند اگرلازم باشد آن‌قدر شرف دارندکه از خودشان دفاع کنند ولی این دفاع،منحصربه دفاع دربرابر دشمنان خارجی نمی‌شود که باید وضعیت خیلی‌ها رادر داخل هم بررسی کرد.
فیلم | حمله به پلیس در اهواز به درگیری مرگ‌بار انجامید!
فیلم | حمله به پلیس در اهواز به درگیری مرگ‌بار انجامید! - فیلم - حمله فرد متهم در بازار پرنده فروشان اهواز به پلیس آگاهی منجر به درگیری مرگبار شد.
ماجرای عجیب منزل های مسکونی در همسایگی کاخ سعد آباد
ماجرای عجیب منزل های مسکونی در همسایگی کاخ سعد آباد - ماجرای عجیب دو منزل مسکونی در همسایگی کاخ سعدآباد و حسین فریدون و نهاد ریاست جمهوری
فیلم | لحظه حمله جن‌ها به یک مرد در کرج! (۱۶+)
فیلم | لحظه حمله جن‌ها به یک مرد در کرج! (۱۶+) - فیلم - به تازگی شخصی در فضای مجازی فیلمی منتشر کرده که مردی ادعا می کند در پارکینگ خانه اش مورد حمله جن ها قرار گرفته است.
فیلم | درس خجالت‌آوری که یک توریست به ایرانی‌ها می‌دهد!
فیلم | درس خجالت‌آوری که یک توریست به ایرانی‌ها می‌دهد! - فیلم - پاول یک توریست اهل چک است که با موتورسیکلتش دنیا را می گردد و یک هفته در ایران اقامت داشته است. ویدئوی سلفی که او در طبیعت ایران از خود و اقدام پسندیده اش منتشر کرده برای همه ایرانیان جای تامل دارد.
فیلم | جنازه غرق در خون ملکه زیبایی عراق (۱۶+)
فیلم | جنازه غرق در خون ملکه زیبایی عراق (۱۶+) - فیلم - قتل مدل و ملکه زیبایی عراق از روز گذشته سوژه رسانه ها شده و پلیس تحقیقات ویژه ای را برای دستگیر قاتل وی انجام داده است. تصاویر منتشر شده از جنازه غرق در خون وی را در ویدئوی زیر می بینید.
جنجال بنر سربازان اسرائیلی در شیراز
جنجال بنر سربازان اسرائیلی در شیراز - عکس این بنرکه گفته می‌شود نمایشگر تصویری از سربازان رژیم صهیونیستی است طی روزهای اخیر در فضای مجازی دست به دست می‌شد و واکنش‌هایی به همراه داشت.
عکسی آموزنده از سفر نیویورک
عکسی آموزنده از سفر نیویورک - پوشه‌های پُر از برنامه فرانسوی‌ها در برابر دستان خالی تیم ایرانی. به کاغذ ها و پرونده های موجود روبه روی تیم فرانسه دقت کنید!
ویدئوی جنجالی وزیر بهداشت؛ #خودت_بمال / تمسخر و تحقیر بیمار نیازمند توسط وزیر
ویدئوی جنجالی وزیر بهداشت؛ #خودت_بمال / تمسخر و تحقیر بیمار نیازمند توسط وزیر - وزیربهداشت بهترین توصیه رو به اون پیرمرد بیچاره کرد که گفت: خودت بمال. پیرمرد باید دستش رو محکم می‌مالید به گوش وزیر تا یک بار هم که شده از تخت اخلاق فرعونی بیاد پایین
نیاز شدید تلویزیون به بدحجابها در روزهای خاص
نیاز شدید تلویزیون به بدحجابها در روزهای خاص - کاش در این میان یکی به ما بگوید که بالاخره بی حجاب بد است، خوب است؟ چه زمانی بد است؟ چه زمانی خوب است؟
حال فعلی ! یا ناتوانی در تشخیص حال قبلی
حال فعلی ! یا ناتوانی در تشخیص حال قبلی - حمید رسایی عضو جبهه پایداری در صفحه شخصی خود در شبکه توییتر نسبت به اهانت زشت امیر تتلو به امام حسین (ع) و 72 تن از یاران باوفایش واکنش تندی نشان داد.
ویدئو/ وحشت پزشکان از تولد نوزاد تک چشم در اندونزی (۱۶+)
ویدئو/ وحشت پزشکان از تولد نوزاد تک چشم در اندونزی (۱۶+) - پزشکان هنگامی که یک نوزاد دختر اندونزیایی را در یکی از بیمارستان های این کشور به دنیا آوردند بسیار وحشت زده شدند. نوزاد تازه متولد شده با یک چشم بزرگ روی پیشانی اش متولد شد و پس از هفت ساعت درگذشت.
بازنشر نامه استاد به امیر تتلو! / معیار تشخیص حق از باطل گشته ای !
بازنشر نامه استاد به امیر تتلو! / معیار تشخیص حق از باطل گشته ای ! - فردی به نام علی‌اکبر رائفی‌پور كه رسانه‌‌های اصولگرا از او به عنوان «استاد، محقق و پژوهشگر» یاد می‌كنند! در تاریخ 29 اردیبهشت 96 (در كوران انتخابات ریاست‌جمهوری) در نامه‌ای سرگشاده به امیرحسین مقصودلو (تتلو) نوشت: «امیر جان بخوان، تو باید بخوانی، عیبی ندارد! سرت را بالا بگیر و خدا را شکر کن که به واسطه تو این همه نفاق را آشکار کرد! دلت محکم باشد پهلوان! تو فقط بخوان، بخوان