چهارشنبه ۲۶ مهر ۱۳۹۶ / Wednesday, 18 October, 2017

رشد و تکوین مافیای اقتصادی


رشد و تکوین مافیای اقتصادی
در چالش بین دو دیدگاه اقتصادی، در نهایت، کفه ی سیاست های اتخاذ شده به نفع تکنوکرات های پراگماتیست سنگینی کرد و دیدگاه اول پیروز گشت و به آماده کردن برنامه ی بازسازی دست زد و برنامه ی دولت آقای هاشمی تحت عنوان برنامه ی اول توسعه ی جمهوری اسلامی ایران برای بازسازی اقتصاد جنگ زده ی کشور تدوین گردید. محورهای اساسی این برنامه عبارت بودند از:
۱) بازسازی مناطق جنگ زده؛
۲) ایجاد تعادل منطقه ای و تمرکززدایی از تهران؛
۳) توسعه ی بخش های اقتصادی. سمت گیری اصلی این برنامه به سوی جایگزینی واردات و تمرکز بر روی منابع درونی برای دستیابی به توسعه ی اقتصادی بود. (۱)
این برنامه ی توسعه برای تسریع در روند نوسازی اقتصادی کشور برای سال های ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۲ توسط دولت به مجلس چهارم پیشنهاد و در بهمن ماه سال ۱۳۶۸ به تصویب مجلس چهارم رسید. مهمترین اهداف این برنامه عبارت بودند از:
«۱) بازسازی مناطق آسیب دیده از جنگ؛
۲) توسعه ی ملی: رشد ۱.۸ درصد؛
۳) سرمایه گذاری: ۰۰.۱۱ درصد رشد؛
۴) مصرف خصوصی: ۱.۵% رشد به طور متوسط در سال؛
۵) تورم: کاهش نرخ رشد از ۹.۲۸ در سال ۱۳۶۷ (۸۹.۱۹۸۸) به ۷.۱۵ درصد؛
۶) نقدینگی: ۴.۹ درصد رشد در سال؛
۷) از میان بردن کسری بودجه.» (۲)
در فاصله ی چند ماه از تصویب نهایی قانون برنامه ی پنج ساله ی اول، برای رسیدگی به اهداف برنامه ی توسعه در مجلس چهارم برنامه ی دیگری تحت عنوان تعدیل اقتصادی به وسیله ی دولت تنظیم و از سال ۱۳۶۹ به مورد اجرا در آمد که از جمله ی مهمترین تغییرات آن می توان تغییر استراتژی توسعه از جانشینی واردات به توسعه ی صادرات و تمایل دولت به خصوصی سازی سریع اقتصادی و آزادسازی را نام برد. (۳)
«برنامه ی تعدیل دارای دو جزء اساسی؛ یعنی آزادسازی اقتصادی و خصوصی سازی است که هر دوی آنها مستلزم مشارکت جامعه ی مدنی به معنای بخش خصوصی می باشد. همچنین توفیق برنامه ی تعدیل اقتصادی مستلزم مشارکت جامعه ی مدنی به معنای بخش خصوصی بوده است. دولت جمهوری اسلامی به دلیل اجرای این برنامه مجبور شد تا با محدود کردن مداخله ی خود در اقتصاد (آزادسازی نرخ ارز، حذف کنترل بر واردات، حذف کنترل قیمت ها و...) مشارکت بخش خصوصی را به شیوه ها و اشکال مختلف تشویق نماید.» (۴)
این نسبت در پاکستان هفت و در ترکیه یازده برابر است. در ایران این نسبت به بیش از بیست برابر افزایش یافت. (۵) منفی ترین نتیجه ی برنامه تعدیل، تورم بود که نتیجه ی استقراض از بانک مرکزی و افزایش حجم نقدینگی بود که در اواخر برنامه ی اول و شروع برنامه ی دوم به ۳۰ تا ۴۰ درصد می رسید و بالاترین نرخ تورم طول تاریخ ایران را رقم می زد. (۶)
به دلیل فقدان دستگاه های اداری، قضایی و قانونی موثر و سازوکارهای حقوقی برای توسعه ی اقتصادی نوعی سرمایه داری میدان دار عرصه ی جامعه شد که برخی آن را سرمایه داری چریکی نامیده اند. (۷) سرمایه داران جدید با زندگی نیمه مخفی مالیاتی، عوض کردن دائمی میدان فعالیت خود، نفوذ در دستگاه های اداری و داشتن اطلاعات اقتصادی، پایگاه و جایگاه های مطمئن و سودآور در کشور برای خود ایجاد کرده و با ثروت های کلان خود به مراکز توزیع رانت و بهره برداری از آنها، حملات موثری برای خرید سهام کارخانه ها و موسسات انجام می دادند.
رانت خواری، ثروت های بادآورده و آقازاده گی ورد زبان منتقدین شد. تورم، بیکاری و شکاف طبقاتی برای عموم افراد جامعه ملموس گشته بود. از نگاه آنها، رشد و تکوین مافیاهای مالی و اقتصادی محصول سیاست هایی بود که با پوشش محدود کردن دخالت دولت در اقتصاد و جذب سرمایه های داخلی و خارجی برای توسعه ی زیرساخت های صنعت و تولیدات ملی اعمال می شد. این معایب وتبعات منفی در کنار رفع بسیاری از دشواری های اساسی و بهبود شاخص های مختلف اقتصادی، بازسازی بسیاری از خرابی های دوران جنگ و آماده سازی زیرساخت های اقتصادی کشور به وجود آمده بودند. بدون تردید، وارد شدن در عرصه ای که قرار است در آن تحولات و تغییرات اساسی اقتصادی، اجتماعی و سیاسی رخ بدهد هم شهامت و جسارت خاص می خواهد و هم ریسک پذیری آن بالا خواهد بود که برنامه ی نوسازی اقتصادی و تعدیل این گونه بود.
برنامه ی تعدیل و آزادسازی اقتصادی در روند توسعه در ابتدا توانست سیر نزولی تولید ملی را به ۲.۷ درصد رشد برساند. رشد تولید سرانه ی ملی هم تثبیت شد. رشد مصرف خصوصی در حالی که در برنامه ۷.۵ درصد در نظر گرفته شده بود به ۹.۷ درصد رسید که عمدتاً از طریق واردات تأمین می شد. (۸)
رفع ممنوعیت از واردات و افزایش آن، دولت را به سوی استقراض های خارجی کشاند و حجم بدهی های خارجی کشور را به حدود ۲۰ میلیارد دلار رساند. در حوزه ی بازرگانی و سیاست های پولی تسهیلات جدید و ویژه ای در اختیار بازرگانان و دارندگان موافقت های اصولی قرار گرفت. رشد تقاضا برای کالا و خدمات، اختصاص بخش های قابل توجهی از منابع به طرح های عمرانی و زیربنایی، واردات بی رویه ی کالا با کاهش درآمدهای ارزی کشور کاستی های سیاست تعدیل و آزادسازی اقتصاد را برجسته کرد.
برخلاف دهه ی اول انقلاب، دولت جدید ادعا می کرد که به خصوصی سازی و کاهش حجم دولت خواهد پرداخت، اما بعد از شروع سیاست های بازسازی به تبعیت از الگوی اقتصاد نئولیبرالی، نیروهای سنتی و برخی بنیادهای اقتصادی در سایه ی دولت تقویت شدند و اختلاف های طبقاتی و بی عدالتی اجتماعی در جامعه افزایش یافت و شکاف طبقاتی در جامعه به امری ملموس تبدیل شد. بنابر آمار رسمی، در حالی که نسبت درآمد بالاترین دهک به پایین ترین آن در کشورهای همسایه بسیار پایین بود، در ایران این شکاف با سرعت زیادی گسترده تر شد.

به قلم : دکترجهاندارامیری
۱ . امیرمحمد حاجی یوسفی، «استقلال نسبی دولت یا جامعه ی مدنی در ج. ا. ا»، فصلنامه ی مطالعات راهبردی، شماره ی دوم، زمستان ۱۳۷۷، ص ۸۲
۲ . جمشید اسدی، «کارآفرینی، اصل اقتصاد فراموش شده در جنبش اصلاحات»، مجله ی آفتاب، شماره ی ۱۲، بهمن ۱۳۸۰، ص ۲۰
۳ . فرشاد مؤمنی، «کالبدشکافی یک برنامه ی توسعه»، مؤسسه تحقیقات اقتصادی دانشگاه تربیت مدرس، تهران ۱۳۷۴، ص ۱۳۵ و ۱۳۲
۴ . امیرمحمد حاج یوسفی، «استقلال نسبی دولت با جامعه ی مدنی در ج. ا. ا»، فصلنامه ی مطالعات راهبردی، شماره ی دوم، ۱۳۷۷، ص ۸۳
۵ . علی حاجی قاسمی، »اصلاحات روندی برای همه ی فصول«، مجله ی آفتاب، سال چهارم، شماره ی ۳۳، اسفند ۸۲، ص ۶
۶ . جمشید اسدی، «کارآفرینی اصل اقتصاد فراموش شده در جنبش اصلاحات»، مجله ی آفتاب، شماره ی ۱۲، ص ۲۰
۷ . عبدالعلی رضایی، «تحلیل هایی جامعه شناسانه از واقعه ی دوم خرداد»، طرح نو، چاپ سوم، تهران ۱۳۷۸، ص ۸
۸ . جمشید اسدی، «کارآفرینی و اصل اقتصادی فراموش شده در جنبش اصلاحات»، مجله ی آفتاب، شماره ی ۱۲، بهمن ۱۳۸۰، ص ۲۰
۱ . داریوش سجادی، «سمفونی خاتمی»، روزنامه ی پیام آزادی، ۱۸.۱۱.۱۳۷۸

منبع : روزنامه کیهان

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
اتومبیلرانی , سوانح و سوختگی , گروه آزمایشی هنر , 800 دستگاه , سرمربی تیم والیبال بانوان قم , قتل کودک 4 ساله , منجلاب , فرود گاه , دادستان آبادان , جاذبه های تاریخی , حفاری اهواز , خون آلود , پایتخت بوسنی و هرزگوین , دوقلوی همسان , آیت الله شهید مدرس , فرانک آرنروس , موزه تاریخی , اولویت آموزشی , ارائه دهنده سرویس اینترنت , صحار , ابرطوفان , شعبه رسیدگی به جرایم متخلفان آثار سمعی و بصری , پارک ملی دز , دستکش زنانه , بوتادین , نماینده پیشین آمریکا در سازمان ملل , کلیپ های دروغین , مهنوش مشیری , هادی غفاری , علیجان میرشکار , دانشنامه امام رضا (ع) , سوپ سبز , ورزش دانشگاهی , دومیلیون , نورمحمد تربتی نژاد , بارنامه , الیزابت باتوری , جبران خسارت , جمعه های انتظار , حجت الله کوشا , آبگرم , سریع افساد , صدور روادید ایران , خرید خوب , توسعه صنعتی , مشاغل خدماتی , دامدارن , نجات ماد باردار , نروریستی , هیات تحریرالشام ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
واژنیت , استعمال افعال در جمله به طریق تازه , مرا تو جان عزیزی و یار محترمی , چرخش داخلی استخوان بازو , روابط بین محصولات کشاورزی , ایفاء نقش نمایشی , نو بودن , اسباب‌بازى مناسب , از من جدا مشو که توام نور دیده‌ای , تقسیمات کشوری , ای لولیان ای لولیان یک لولیی دیوانه شد , یافته‌های آزمایشگاهی , جدول درمان ضدٌ باکتری , کارسینوم کیسه صفرا , تل تیموریان، روستای كوشك، شیراز (هزاره دوم قبل از میلاد) , ۱۸۶۸ م. عضویت ایران در اتحادیه بین‌المللی تلگراف , سدیم سالیسیلات - SODIUM SALICYLATE , یبوست , ماده ۱۸ , بالانتیدیوموز Balantidiumosis ,

برخی منابع مهم خبری
setarehnews.ir ستاره‌ها , pcparsi.com پی سی پارسی , asreazadi.com عصر آزادی , funpatogh.com فان پاتوق , teyf.ir طیف , rahemardomnews.com راه مردم , sabernews.com صابرنیوز , yjc.ir باشگاه خبرنگاران , indexiran.ir ایندکس ایران , unp.ir اخبار دانشگاهی , boursenews.ir بورس نیوز , itanalyze.com آی تی آنالیز , nay.ir نی , tejaratnews.com تجارت , iranvij.ir ایران ویج , gsm.ir جی اس ام , home.abrarnews.com روزنامه ابرار , mehrpress.com مهرپرس , farsnews.ir خبرگزاری فارس , javanonline.ir روزنامه جوان , simafilm.ir سیما فیلم , namehnews.ir نامه نیوز , citypress.ir شهرداری تهران , panevesht.com پانوشت , tadbirvaomid.ir تدبیر و امید , wafa.ir وفا , rasanehiran.com رسانه ایران , dolatema.com دولت ما , peymane.ir پیمانه , pariyana.com پریانا ,

وبگردی
رفتار نامناسب قرائتی در یک برنامه زنده
رفتار نامناسب قرائتی در یک برنامه زنده - سن و سال كه بالا برود حوصله آدم كمتر مي شود. در پخش مستقيم هم اقتضائات و شرايطي است كه آقاي قرائتي به آن عادت ندارد. در همين ويدئو هم ايشان مي گويد دوربين را نگه داريد! يعني كاملا واضح است كه ايشان تصور مي كرده در يك برنامه ضبطي سخنراني مي كند!
خودروهای بی کیفیت اینگونه تولید میشوند
خودروهای بی کیفیت اینگونه تولید میشوند - کارخانه ایران خودروی مشهد در۶۰کیلومتری جاده مشهد به نیشابور و در منطقه‌ای به نام شهر جدید بینالود قرار دارد. این کارخانه دارای خطوط تولید بدنه، رنگ، تزئینات و تکمیل کاری است و در زمینی به مساحت ۷۳۰هکتار با هدف تولید۱۰۰هزار دستگاه خودروی سواری در سال ۱۳۸۷ آغاز بکار کرده است.
حمله خانم نماینده با پایه میکروفن به معاون استاندار
حمله خانم نماینده با پایه میکروفن به معاون استاندار - هاجر چنارانی نماینده نیشابور سخنرانی معاون استاندار خراسان رضوی را بخاطر استفاده سهوی از کلمه خراسان غربی در سخنرانی گذشته به هم زد.
تیزر تبلیغاتی بهنوش بختاری که قاسم‌خانی را به بیمارستان فرستاد.
تیزر تبلیغاتی بهنوش بختاری که قاسم‌خانی را به بیمارستان فرستاد. - مهراب قاسم‌خانی به دلیل خنده زیاد به این تیزرتبلیغاتی (عطر میثم) راهی بیمارستان شده بود
"اسیدپاشی اصفهان" هم‌چنان "معما"
"اسیدپاشی اصفهان" هم‌چنان "معما" - این اظهارات رییس پلیس آگاهی مسیر عجیب خود را ادامه داد تا به اینجا رسید که توپ عدم دستگیری اسیدپاش را به زمین رسانه‌ها انداخت. او گفت: "این در شرایطی بود که این فرد در شرایط زمانی آن موقع به‌دنبال حساسیت بالایی که در رسانه‌ها و جامعه ایجاد شد، در نیمه راه، از ادامه مسیرش منصرف شد."
حاشیه های مراسم ختم داود احمدی‌نژاد
حاشیه های مراسم ختم داود احمدی‌نژاد - مراسم ترحیم مرحوم داود احمدی‌نژاد برادر رئیس جمهور سابق کشورمان عصر دیروز در مسجد امام خمینی(ره) شهرک شهید محلاتی برگزار شد.
دختر شطرنج‌باز ایرانی به تیم ملی آمریکا پیوست
دختر شطرنج‌باز ایرانی به تیم ملی آمریکا پیوست - دختر شطرنج‌باز ایرانی که به دلیل حضور بدون حجاب در رقابت‌های بین‌المللی از تیم ایران اخراج شد، به تیم ملی آمریکا پیوست.
میلیاردر ایرانی بار دیگر خودرویBMW خود را به آتش کشید
میلیاردر ایرانی بار دیگر خودرویBMW خود را به آتش کشید - فیلم / آقا این ماشینو بفروش یک پراید بخر راحت شو.
ازدواج قربانی اسید پاشی اصفهان
ازدواج قربانی اسید پاشی اصفهان - مرضیه ابراهیمی در جریان اسیدپاشی یکی از قرنیه‌هایش را از دست داد و بدنش نیز به‌ شدت آسیب دید و یک قسمت از سرش سوراخ شد.
مشاهده زندگی جدید خانم رهنما فعلآ بلامانع است / عکس
مشاهده زندگی جدید خانم رهنما فعلآ بلامانع است / عکس - عقد «بهاره رهنما» و همسرش در حرم امام رضا (ع)
تصاویر ازدواج مجدد بهاره رهنما
تصاویر ازدواج مجدد بهاره رهنما - بهاره رهنما که بیشتر کارهای او با مضمون ظنز و کمدی است . روز شنیه 4 شهریور با امیر خسرو عباسی ازدواج کرد.
فیلم حضور تینا آخوندتبار در مسابقات بوکس!
فیلم حضور تینا آخوندتبار در مسابقات بوکس! - این بازیگر ایرانی که مدتهاست خبری از حضور او در عرصه هنر نیست برای اولین بار مقابل حریف چینی مسابقه داد.
جشن تولد ۶۰ سالگی مهرانه مهین‌ترابی
جشن تولد ۶۰ سالگی مهرانه مهین‌ترابی - جمعه ۲۰ مرداد بیست و پنجمین مراسم «تولد ماه» به مناسبت سالروز تولد مهرانه مهین‌ترابی، بازیگر سینما و تلویزیون، با حضور جمعی از هنرمندان در موزه هنرهای دینی برگزار شد.
حرکات عجیب احمدی  نژاد هنگام تعریف خاطرات بقایی از زندان!
حرکات عجیب احمدی نژاد هنگام تعریف خاطرات بقایی از زندان! - حرکات عجیب احمدی نژاد هنگام تعریف خاطرات حمید بقایی از دوران زندان کوتاه مدتش
    پربازدیدها