شنبه ۱ مهر ۱۳۹۶ / Saturday, 23 September, 2017

مولانا، مردی به حلاوت زبان فارسی


مولانا، مردی به حلاوت زبان فارسی
جلال الدین محمد در ششم ربیع الا ول سال ۶۰۴ هجری در شهر بلخ تولد یافت. سبب شهرت او به رومی و مولا نای روم، طول اقامتش و وفاتش در شهر قونیه از بلا د روم بوده است. بنا به نوشته تذکره نویسان وی در هنگامی که پدرش بها» الدین از بلخ هجرت می کرد پنج ساله بود. اگر تاریخ عزیمت بها» الدین را از بلخ در سال ۶۱۷ هجری بدانیم، سن جلا ل الدین محمد در آن هنگام قریب سیزده سال بوده است. جلا ل الدین در بین راه در نیشابور به خدمت شیخ عطار رسید و مدت کوتاهی درک محضر آن عارف بزرگ را کرد.
چون بها» الدین به بغداد رسید بیش از سه روز در آن شهر اقامت نکرد و روز چهارم بار سفر به عزم زیارت بیت الله الحرام بر بست. پس از بازگشت از خانه خدا به سوی شام روان شد و مدت نامعلومی در آن نواحی به سر برد و سپس به ارزنجان رفت. ملک ارزنجان آن زمان امیری از خاندان منکوجک بود و فخرالدین بهرامشاه نام داشت، و او همان پادشاهی است که حکیم نظامی گنجوی کتاب مخزن الا سرار را به نام وی به نظم آورده است. مدت توقف مولا نا در ارزنجان قریب یک سال بود.
باز به قول افلا کی، جلا ل الدین محمد در هفده سالگی در شهر لا رنده به امر پدر، گوهر خاتون دختر خواجه لا لا ی سمرقندی را که مردی محترم و معتبر بود به زنی گرفت و این واقعه بایستی در سال ۶۲۲ هجری اتفاق افتاده باشد و بها» الدین محمد مشهور به سلطان ولد و علا » الدین محمد دو پسر مولا نا از این زن تولد یافته اند.
● اخلاق و افکار مولانا
در این جا سخن از پارسای عاشق پیشه و پاک باز; مجذوب و سرانداز و سوخته بلخ است که سال ها اسیر بی دلا ن بود و به برکت عشق ترک اختیار کرد و سوزش جان را نه از طریق کلا م بلکه به وسیله نغمه های نی به گوش جهانیان رسانید; نوای بی نوایی سر داد و بلا جویان را به دنیای پرجاذبه و عطر انگیز عشق دعوت کرد و در گوش هوششان خواند که در این وادی مقدس; عقل و دانش را با عشق سودای برابری نیست. جلا ل الدین محمد مولوی، جان باخته دلبسته محتشمی است که بی پروا جام جهان نمای عشق را از محبوبی به نام شمس ملکداد تبریز در دست گرفت و تا آخرین قطره را مشتاقانه نوشید و سپس گرم شد، روحش به پرواز درآمد به روی بال های گسترده آواهای دل انگیز موسیقی نشست و صلا در داد:
جان من کوره است و با آتش خوش است
کوره را این بس که خانه آتش است
خوش بسوز این خانه را ای شیر مست
خانه عاشق چنین اولی تر است.
اوست که در عرصه الهام و اشراق پر و بال گشود مفهوم عشق را به شیوه های نظری و عملی برای صاحبدلان توجیه کرد و خواننده کنجکاو اشعارش را از محدود به نامحدود سیر داد. او از خود وارسته و به روح ازلی پیوسته بود موج گرم و خروشان عشق پسر بها» ولد صاحب تعینات خاص را پریشان و آشفته کرد خرقه و تسبیح را به سویی گذاشت و گفت:
آن شد که می نشستم چون زاهدان به خلوت
عنقا چگونه گنجد در کنج آشیانه
منبعد با حریفان دور مدام دارم
در گوشه خرابات با زخمه چغانه
مولانا در لحظات و آنات شور و شیدایی که به اعتراف خودش «رندان همه جمعند در این دیر مغانه» چه زیبا آتش سوزان را برابر دیدگان وارستگان به کمک کلمات موزون الهامی مجسم می کند به طوری که خواننده صاحبدل لهیب این اسطرلاب اسرار حقایق را در جان عاشق پیش خود احساس می نماید. شمس تبریزی که بود که چنین آتشی در تار و پود فقیه بلخ افروخته بود که وادارش کرد مانند چنگ و رباب مترنم شود و بگوید:
همچو پروانه شرر را نور دید
احمقانه در فتاد از جان برید
لیک شمع عشق را آن شمع نیست
روشن اندر روشن اندر روشنی است
او به عکس شمع های آتشی است
می نماید آتش و جمله خوشی است
جلال الدین محمد مدیحه سرای صفا، وفا و انسانیت توجیه تازه ظریف و دقیقی از عشق دارد که تاکنون در فرهنگنامه های دارالعلم جهانی عشق درباره آن چنین سخنی نیامده و توجیه نشده است. مکالمه و مناظره عقل با عشق در دیوان کبیر و دیوان معرفت «مثنوی» بحث انگیز و خواندنی است. مولانای عاشق بلاکشان صبور آتش خواری را در وادی عشق می طلبد و وارستگانی را دعوت می کند که در برابر ناملا یمات ناشی از مهجوری و مشتاقی دامن تحمل و توکل از دست ندهد و سوزطلب را از بلا باز شناسد.
بی قراری و ناآرامی جلا ل الدین محمد مولود حدت، شدت، غیرت و صداقت در عشق شمس است که همه کاینات را در وجود معشوق می دید و خود را دیوانه عشق می دانست چه بسیار روزان و شبانی سرگشتگی و آشفتگیش را در سماع و پایکوبی می گذرانید و استمرار در چرخندگی بیانگر طبیعت ناآرامش بود. ظاهربینان قونیه می گفتند مدرس بلا منازع روم شرقی از درد عشق دیوانه شده است.
مولا نا با این که در سی و پنجمین بهار زندگیش بود عشق شمس کهنسال طوفانی در روح و جانش برانگیخت ولی جلا ل الدین محمد از این طوفان که چون نیزک یا شهاب ثاقب در آسمان دلش جهید و سراسر پیکرش را یکباره گرم کرد شادمان بود و رندانه می گفت:
من ذوق و نور شده ام این پیکر مجسم نیستم.
● رحلت مولانا
در سال ۶۷۲ وجود مولا نا به ناتوانی گرائید و در بستر بیماری افتاد و به تبی سوزان دچار گشت و هر چه طبیبان به مداوای او کوشیدند و اکمل الدین و عضنفری که از پزشکان معروف آن روزگار بودند به معالجت او سعی کردند، سودی نبخشید تا در روز یکشنبه پنجم ماه جمادی الا خر سال ۶۷۲ روان پاکش از قالب تن به در آمد و جان به جان آفرین تسلیم کرد.

نویسنده : افسانه آقاشاهی

منبع : روزنامه مردم سالاری

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
برادر، , اسم کودک , رضا علیزاده , جیسون بتمن , نمازهای قضا شده , قانون اوباماکر , گیمز کام 2016 , جرمی , حمل و نقل روستایی , ماسک های مصنوعی , ترجمه شعر , صفحه نخست روزنامه های 16 اسفند , جام وحدت و دوستی , رضا نورمحمدی , سه شنبه بدون خودرو , چشمه های باداب سورت , افتتاح رسمی شبکه امید , خودرو بمب گذاری , محمدرضا خوشخو , قطع درختان , آب مروارید , روز جهانی مبارزه با مواد مخدر , گرفتاری شخصی , اراضی تحت اشغال , قطار تهران قم , زکیه عبداللهیان , رابرت دی نیرو , تدابیر جدید , پرومیلوسیتی , کشف405 , موالد , بانک توسعه صادرات , مدیریت بدهی ها , کادوی تولد برد پیت , سیف الله مدبر , قنات , دیدار با رئیس جمهوری سومالی , قمع , اجلاس صادر , دانشکده مجازی , نخواهد , معین کرمانشاهی , امضاء , زسکامسکو , نوباوه , کشف ارز , روز جهانی عروسک , نمر باقر النمر , بازار انحصاری , باغی ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
خاقانی درجواب ابوالفضایل احمد سیمگر گوید , عمارت خسروآباد، سنندج , مناجات , تغییرات ناخن , موقعیت گردشگری استان آذربایجان‌غربی , سارکوئیدوز , کوددهی ذرت خوشه‌ای , حرکات تصمیم‌گیری , استازولامید - ACETAZOLAMIDE , تپه کوزه‌گران , عشق ازین معشوقگان بی وفا دل بر گرفت , به دکان می‌فروشان گروست هر چه دارم , پائین‌بودن سطح فرهنگی والدین , سخنی گفتم و صد قول خطا کردم گوش , مطلع دوم , واحدهای جمله‌ای , فلیکتنول‌ها (Phlyctenules) , سپهر مرتبه، بکتاش بیگ , ای گرد عاشقانت از رشک تخته بسته , پس‌زمینه‌های متحرک ,

برخی منابع مهم خبری
consbank.com ساخت و ساز , favanews.com فاوا , mellatonline.net ملت آنلاین , esfahanemrooz.ir اصفهان امروز , sibna.ir سیبنا , rahva.ir رهوا , kharazmi.org خوارزمی , sport.shafaqna.com شفقنا ورزشی , sarihnews.com صریح , ghanoondaily.ir روزنامه قانون , noandish.com نواندیش , inn.ir شبکه ایران , eghtesadnews.com اقتصادنیوز , 9sobh.ir 9 صبح , persianfemale.com بانوی ایرانی , sobhanehonline.com صبحانه آنلاین , yjc.ir باشگاه خبرنگاران , lemonpress.ir لمون پرس , gooyait.com گویا آی تی , rahedaneshjou.ir راه دانشجو , navad.net روزنامه نود , roydadnews.ir رویداد , mosalas.ir مثلث , adyannews.com ادیان , telna.ir تلنا , ksabz.net خانواده سبز , parstourism.ir پارس توریسم , bazarnews.ir بازارنیوز , armandaily.ir روزنامه آرمان , fartakvarzeshi.ir فرتاک ورزشی ,

وبگردی
ازدواج قربانی اسید پاشی اصفهان
ازدواج قربانی اسید پاشی اصفهان - مرضیه ابراهیمی در جریان اسیدپاشی یکی از قرنیه‌هایش را از دست داد و بدنش نیز به‌ شدت آسیب دید و یک قسمت از سرش سوراخ شد.
پخش شدن محموله تریاک کف جاده در میناب
پخش شدن محموله تریاک کف جاده در میناب - فیلم پخش شدن محموله تریاک کف جاده و جمع کردن توسط مردم!
نگار جواهریان همسر رامبد جوان در خندوانه / فیلم
نگار جواهریان همسر رامبد جوان در خندوانه / فیلم - رامبد جوان همسر سوم خود نگار جواهریان را به خندوانه دعوت کرد.
بالاخره خودروی چینی بخریم یا نه؟
بالاخره خودروی چینی بخریم یا نه؟ - جیلی، چری، لیفان، ام وی ام، جک و ... همگی اسامی ماشین های چینی است که در چند سال اخیر بازار ایران را قرق کرده اند. ماشین های خوش بر و رویی که حالا مشتری های زیادی هم پیدا کرده اند و به دلیل آپشن های مختلفی که دارند، خیلی ها را به سمت خودشان جلب کرده اند اما از آنجا که پشت سر اجناس چینی هیچ وقت خوب حرف نمی زنند، این ماشین ها هم هیچ وقت با اقبال عمومی مواجه نشدند.
مشاهده زندگی جدید خانم رهنما فعلآ بلامانع است / عکس
مشاهده زندگی جدید خانم رهنما فعلآ بلامانع است / عکس - عقد «بهاره رهنما» و همسرش در حرم امام رضا (ع)
اولین گفت‌وگو با بهاره رهنما و همسر دومش / فیلم
اولین گفت‌وگو با بهاره رهنما و همسر دومش / فیلم - فیلم - اولین گفت‌وگو با بهاره رهنما و همسر دومش بعد از شروع زندگی مشترک را تی وی پلاس منتشر کرد.
لحظه دیدار امیرعباس (کچلیک) و محمدرضا گلزار!
لحظه دیدار امیرعباس (کچلیک) و محمدرضا گلزار! - امیر کچلیک، کودک خوش زبان مازندرانی را حالا همه می شناسند. کودک بامزه ای که با ویدئوی کچلیک در اینستاگرام مشهور شد و به برنامه ماه عسل هم راه پیدا کرد. او چندی پیش در یک ویدئوی دیگر گفت که آرزو دارد محمدرضا گلزار را ببیند. آرزوی امیر حالا برآورده شده و او توانسته با محمدرضا گلزار دیدار کند. عکس العمل تماشایی امیر کچلیک را در لحظه دیدن گلزار در ویدئوی زیر ببینید.
تصاویر ازدواج مجدد بهاره رهنما
تصاویر ازدواج مجدد بهاره رهنما - بهاره رهنما که بیشتر کارهای او با مضمون ظنز و کمدی است . روز شنیه 4 شهریور با امیر خسرو عباسی ازدواج کرد.
جنجال جدید جواد خیابانی
جنجال جدید جواد خیابانی - «فدای سرت که سرم را می‌بری» این جمله یعنی اینکه من اصلا کاری که تو می‌کنی (داعش) برام مهم نیست. من اینجا آمده ام تا در دفاع از حریم و حرمت خاندان پیامبرم سر بدهم.
اولین گفتگو با حمید صفت پس از دستگیری / تصاویر
اولین گفتگو با حمید صفت پس از دستگیری / تصاویر - حمید صفت خواننده رپ،پس از پنج ساعت انکار سرانجام در جریان تحقیقات پلیس به قتل پدرخوانده اش اعتراف کرد.
فیلم حضور تینا آخوندتبار در مسابقات بوکس!
فیلم حضور تینا آخوندتبار در مسابقات بوکس! - این بازیگر ایرانی که مدتهاست خبری از حضور او در عرصه هنر نیست برای اولین بار مقابل حریف چینی مسابقه داد.
فیلم لحظه فوت میوه فروش پس از درگیری با ماموران شهرداری
فیلم لحظه فوت میوه فروش پس از درگیری با ماموران شهرداری - در صحنه درگیری ماموران شهرداری قم بادستفروشی درخیابان شاهد،ماموران باکوبیدن سردستفروش به جدول خیابان وی رابقتل رساندند
ویدیو کامل از نبرد و اسارت شهید حریم آل الله محسن حججی
ویدیو کامل از نبرد و اسارت شهید حریم آل الله محسن حججی - شهید محسن حججی از مدافعان حرم در سوریه بود که پس از اسارت بدست تروریست های داعش به شهادت رسید.
جشن تولد ۶۰ سالگی مهرانه مهین‌ترابی
جشن تولد ۶۰ سالگی مهرانه مهین‌ترابی - جمعه ۲۰ مرداد بیست و پنجمین مراسم «تولد ماه» به مناسبت سالروز تولد مهرانه مهین‌ترابی، بازیگر سینما و تلویزیون، با حضور جمعی از هنرمندان در موزه هنرهای دینی برگزار شد.
سلفی حقارت فراموش شدنی نیست
سلفی حقارت فراموش شدنی نیست - تصویر پشت صحنه برنامه رادیویی فرزاد حسنی و دوستانش را مشاهده می کنید.
دختر خلخالی: پدرم خشن نبود/ اهل مماشات نبود
دختر خلخالی: پدرم خشن نبود/ اهل مماشات نبود - مدرسه که می‌رفتم تقریباً همه معلم‌های من می‌دانستند که پدر من کیست. این خیلی اذیت می‌کرد. تک‌وتوک می‌آمدند و سفارش دوست و آشنایی را برای کاری می‌کردند.
اسکورت تامل برانگیز و عجیب خودروی مهران مدیری در مشهد!
اسکورت تامل برانگیز و عجیب خودروی مهران مدیری در مشهد! - مهران مدیری که برای حضور در جمع مخاطبان فیلم سینمایی «ساعت 5 عصر» به مشهد رفته بود با اسکورت ویژه به سینمایی رفت که هوادارانش برای استقبال منتظر او بودند.
حرکات عجیب احمدی  نژاد هنگام تعریف خاطرات بقایی از زندان!
حرکات عجیب احمدی نژاد هنگام تعریف خاطرات بقایی از زندان! - حرکات عجیب احمدی نژاد هنگام تعریف خاطرات حمید بقایی از دوران زندان کوتاه مدتش
پربازدیدها