ویستا مرجع مهمترین عناوین خبری / چهارشنبه ۸ مرداد ۱۳۹۳ / Wednesday, 30 July, 2014
«کار ما نیست شناسایی راز گل سرخ»

«کار ما نیست شناسایی راز گل سرخ»کار ما شاید این است که در افسون گل سرخ شناور باشیم
او ...استنلی‌ کوبریک‌ است؛ آمیزه‌ای‌ از عصیان‌ و تنهایی.
وقتی‌ که‌ آدمی‌ بخواهد درباره‌ استنلی‌ کوبریک‌ (مردی‌ که‌ در ۲۶ جولای‌ ۱۹۲۸ در نیویورک‌ متولد شد و در مارس‌ ۱۹۹۹ کمی‌ بعد از پایان‌ <چشمان‌ کاملاً بسته> ساعت‌ یک‌ بعدازظهر در خانه‌اش‌ درگذشت‌ و در همان‌جا مدفون‌ شد) بیاندیشد، بلافاصله‌ در ذهنش‌ به‌ یاد انسانی‌ عصیانگر، تنها بسان‌ قویی‌ که‌ پس‌ از مرگ‌ جفتش‌ تنها مانده‌ و یا چون‌ یوزپلنگی‌ که‌ سامورایی‌ نامیده‌ می‌شود می‌افتد که‌ ناگهان‌ به‌ مانند شهابی‌ بر پهنه‌ فضا نورافشانی‌ کرد و از دیده‌ها گریخت. هر بار که‌ به‌ او و سینما فکر می‌کنم‌ یک‌ نوع‌ تداعی‌ معانی‌ در ذهنم‌ جای‌ می‌گیرد.
این‌ تداعی‌ بیشتر در شکل‌ مجاورت‌ یا مشابهت‌ به‌ وجود می‌آید.مجاورت‌ از اینکه‌ نام‌ سینما همواره‌ با نام‌ کوبریک‌ به‌ سیر خود ادامه‌ می‌دهد و مشابهت‌ از این‌ جهت‌ که‌ دیدن‌ هر نما از فیلمش‌ تمام‌ حقیقتی‌ را که‌ درباره‌ کوبریک‌ گفته‌ شده‌ به‌ ذهن‌ وارد می‌کند، دنیای‌ رویایی‌ کوبریک‌ برای‌ ادامه‌ زندگی‌ است‌ و اصولی‌ که‌ باید در روابط‌ انسانی‌ وجود داشته‌ باشد از تخلترین‌ و گزنده‌ترین‌ اثر او که‌ به‌ نظر من‌ <غلاف‌ تمام‌ فلزی> است‌ تا روانکاوی‌ انسانها در <چشمان‌ کاملاً بسته> که‌ یادگار آخرین‌ دوران‌ هنریش‌ است، همه‌ و همه‌ در مورد رابطه‌هایی‌ که‌ بین‌ انسانها وجود دارد بحث‌ می‌کند.
کوبریک‌ از اولین‌ فیلم‌ خود به‌ نام‌ هراس‌ هوس‌ (۱۹۵۷) که‌ به‌ عنوان‌ یک‌ فیلمساز خوش‌فکر معرفی‌ شد تا آخرین‌ آنها یعنی‌ <چشمان‌ کاملاً بسته>، مسیر اندیشه‌ تعالی‌ را به‌ شکلهای‌ متفاوت‌ در آثارش‌ نمایان‌ کرد. او یکی‌ از معدود فیلمسازانی‌ است‌ که‌ به‌ جز <اسپارتاکوس> که‌ گرگ‌ داکلاس‌ به‌ عنوان‌ تهیه‌کننده‌ پس‌ از آنتونی‌ مان‌ فیلم‌ را به‌ کوبریک‌ سپرد و متأ‌سفانه‌ در همه‌ کارهایش‌ حتی‌ در تدوین‌ هم‌ دخالت‌ کرد)، استقلال‌ کامل‌ فکری‌ را در مورد آثارش‌ داشته‌ است. زمانی‌ که‌ در سال‌ ۱۹۵۷ <راههای‌ افتخار> را ساخت، با شایستگی‌ هرچه‌ تمامتر توانست‌ از آن‌ فیلم‌ به‌ عنوان‌ سندی‌ گویا بر ثبت‌ وقایع‌ وحشتناک‌ جنگ‌ استفاده‌ کند، تا آنجا که‌ تبدیل‌ به‌ اسطوره‌ای‌ تمام‌عیار ضد جنگ‌ شد و بعد از آن‌ نیز در سال‌ ۱۹۶۳ در <دکتر استرنج‌ لاو> وجه‌ دیگری‌ از جنگ‌ را مطرح‌ کرد که‌ درباره‌ یک‌ ژنرال‌ دیوانه‌ امریکایی‌ است‌ که‌ طرح‌ حمله‌ به‌ شوروی‌ را می‌ریزد.
او به‌ دنبال‌ آن‌ در سال‌ ۱۹۸۶ این‌ جنگ‌ وحشتناک‌ را در تلخ‌ترین‌ اثر سینمای‌ جنگ‌ در فیلم‌ <غلاف‌ تمام‌ فلزی> مطرح‌ کرد که‌ به‌ نظر من‌ یکی‌ از بهترین‌ آثار سینمای‌ جنگ‌ در زمینه‌ روابط‌ انسانی‌ به‌ شمار می‌رود. در این‌ فیلم‌ نیز فرمانده‌ دیوانه‌ای‌ وجود دارد که‌ کمتر از ژنرال‌ استرنج‌ لاو نیست.
کوبریک‌ در آثار جنگ‌ نشان‌ می‌دهد که‌ هیچ‌ کشوری‌ نمی‌تواند با قدرت‌ سلاح‌ جنگی‌ و نفوذ دیوانه‌وارش‌ کشور دیگر را تصرف‌ کند و این‌ موضوع‌ را در شکلی‌ بسیار زیبا در فصل‌ پایانی‌ <غلاف‌ تمام‌ فلزی> نشان‌ می‌دهد؛ جایی‌ که‌ دختر چریک‌ ویتنامی‌ به‌ تنهایی‌ سد عبور سربازان‌ امریکایی‌ می‌شود و آنها را یکی‌ پس‌ از دیگری‌ به‌ خاک‌ می‌نشاند و در میان‌ آتش‌ و خون‌ و خرابه‌هایی‌ که‌ چیزی‌ از بقایای‌ زندگی‌ را باقی‌ نگذاشته‌اند تا آنجا به‌ جنگ‌ ادامه‌ می‌دهد که‌ خود قربانی‌ می‌شود.
در این‌ فیلم‌ که‌ تلخی‌ و گزندگی‌ بیشتری‌ نسبت‌ به‌ آثار جنگی‌ دیگر دارد کوبریک‌ مسئله‌ روابط‌ خشک‌ جامعه‌ای‌ را مطرح‌ می‌کند که‌ می‌خواهند در داخل‌ دایره‌ آن‌ جامعه، رفتار غیرانسانی‌ الگو شود.
زمانی‌ که‌ در فصل‌ اول‌ فیلم‌ پایل‌ سرباز از عهده‌ تمرینات‌ برنمی‌آید و درنتیجه‌ فشارهایی‌ که‌ به‌ او تحمیل‌ می‌شود تصمیم‌ به‌ خودکشی‌ می‌گیرد، در همین‌ لحظه‌ هارتمن‌ فرمانده‌ دسته‌ جریان‌ را می‌فهمد و طبق‌ معمول‌ شروع‌ به‌ عربده‌کشی‌ و پرخاشگری‌ می‌کند و می‌گوید: این‌ کارها چیه‌ ابله؟! وقتی‌ بچه‌ بودی‌ مامان‌ و پاپات‌ به‌ اندازه‌ کافی‌ بهت‌ توجه‌ نکردند.
در همین‌ لحظه‌ صدای‌ گلوله‌ تفنگ‌ پایل‌ قلب‌ هارتمن‌ را سوراخ‌ کرده‌ او را نقش‌ زمین‌ می‌کند و پس‌ از لحظاتی‌ در میان‌ بهت‌ همگان، پایل‌ ماشه‌ لوله‌ تفنگ‌ را در دهانش‌ قرار می‌دهد و آن‌ را می‌چکاند و مغزش‌ روی‌ کاشیهای‌ سفید دیوار پشت‌ سر او پاشیده‌ می‌شود.
این‌ صحنه‌ که‌ تلخترین‌ حادثه‌ تاریخ‌ در روابط‌ نابسامان‌ انسانها است‌ اوج‌ درماندگی‌ حاصل‌ از نیروی‌ تفکر صاحبان‌ ماشین‌ جنگی‌ را مطرح‌ می‌کند. این‌ امر وابسته‌ به‌ زمان‌ معینی‌ از تاریخ‌ بشری‌ نبوده‌ و فقط‌ شکل‌ و شیوه‌های‌ آن‌ متفاوت‌ است. همانطور که‌ این‌ ارتباط‌ اسطوره‌ای‌ را در <اسپارتاکوس> مطرح‌ و به‌ ارتباط‌ ناهماهنگ‌ انسانها توجه‌ می‌کند.
او حتی‌ به‌طور موشکافانه‌ به‌ رابطه‌ نابهنجار کراسوس‌ با برده‌اش‌ می‌پرازد و جالب‌ اینکه‌ سکانس‌ گفتگوی‌ آنها توسط‌ استودیوی‌ یونیورسال‌ از فیلم‌ حذف‌ شد.
این‌ فیلم‌ که‌ در مورد جنایت‌ و قساوت‌ حاکمان‌ نظام‌ روم‌ باستان‌ است‌ واقعیت‌ زندگی‌ و مرگ‌ برده‌ها را نشان‌ می‌دهد، برده‌هایی‌ که‌ به‌ نام‌ گلادیاتور تبدیل‌ به‌ اسباب‌بازی‌ شده‌اند و موجبات‌ سرگرمی‌ اربابان‌ را فراهم‌ می‌کنند. برای‌ اینکه‌ به‌ نبوغ‌ کوبریک‌ در این‌ زمینه‌ بیشتر پی‌ ببریم، به‌ رابطه‌ همسو در فیلمهای‌ او توجه‌ می‌کنیم.
یعنی‌ هنگامی‌ که‌ برده‌ سیاه‌پوست‌ ناگهان‌ در مبارزه‌ از کشتن‌ اسپارتاکوس‌ صرف‌نظر می‌کند و ناگهان‌ نیزه‌ را به‌ طرف‌ امپراطور پرت‌ می‌کند، همسویی‌ موازی‌ با سکانسی‌ در <غلاف‌ تمام‌ فلزی> دارد که‌ پایل‌ با کشیدن‌ ماشه‌ قلب‌ هارتمن‌ را سوراخ‌ می‌کند. زیرا نفرت‌ هر دو رنگ‌ یکسانی‌ دارد و هر دو فرمانده‌ هویت‌ انسانی‌ آنها را لگدمال‌ کرده‌اند. آنها بخوبی‌ متوجه‌ می‌شوند که‌ هر دو دشمن‌ مشترکی‌ داشته‌اند و تنها طول‌ تاریخ‌ شکل‌ و شمایل‌ آنها را از هم‌ متمایز کرده‌ است.
در همین‌ راستا نیز کوبریک‌ توانسته‌ است‌ دست‌ روی‌ یک‌ نقطه‌ اصلی‌ در هستی‌ انسان‌ بگذارد که‌ آدمها همدیگر را در صورتی‌ که‌ تغییر هویت‌ نیابند دوست‌ دارند. این‌ موضوع‌ در <غلاف‌ تمام‌ فلزی> زمانی‌ که‌ دختر ویتنامی‌ مجروح‌ شده‌ نمایان‌ است.
جوکر که‌ هنوز هویت‌ خود را حفظ‌ کرده‌ چشم‌ از او برنمی‌دارد و برای‌ آنکه‌ دختر به‌ آرامش‌ ابدی‌ برسد ماشه‌ را فشار می‌دهد و سپس‌ آنچنان‌ نگاهی‌ به‌ دختر می‌اندازد که‌ ورای‌ عینکش‌ می‌شود به‌ نگاه‌ نافذ کوبریک‌ فکر کرد؛ نگاهی‌ که‌ در پس‌ عینکی‌ دایره‌ای‌شکل‌ راز و اندیشه‌ پنهان‌شده‌ در ضمیر انسان‌ را به‌ نوعی‌ از تصاویر سینمایی‌ می‌کشد و در بطن‌ آن‌ می‌توان‌ صدای‌ موسیقی‌ فنای‌ انسانیت‌ را حس‌ کرد. بی‌جهت‌ نیست‌ که‌ اورسن‌ ولز درباره‌ او می‌گوید: <در میان‌ همه‌ آنهایی‌ که‌ نسل‌ جوان‌ خوانده‌ می‌شوند کوبریک‌ برایم‌ یک‌ غول‌ است.> در این‌ چهار فیلم‌ که‌ ژانر جنگی‌ دارد، حقیقت‌ حالت‌ فلسفه‌ پراگماتیستها را پیدا کرده‌ است‌ و حقیقت‌ یعنی‌ نبرد نابرابر با ویتنام‌ یا هر جای‌ دیگر به‌ مثابه‌ ویتنام. هارتمن‌ فرمانده‌ سربازان‌ آنها را حشره‌ و کثافت‌ و آشغال‌ خطاب‌ می‌کند. او حتی‌ اسم‌ سربازان‌ را نیز عوض‌ کرده‌ و هویت‌ اسمی‌ را از آنها می‌گیرد، زیرا حقیقت‌ برای‌ آنها از دست‌ دادن‌ هویت‌ و کشتن‌ دیگران‌ است.
هارتمن‌ به‌ قدری‌ آنها را از هویت‌ اسمی‌ دور می‌کند که‌ نه‌تنها اسم‌ خاص‌شان‌ را تغییر می‌دهد بلکه‌ بر مبنای‌ شرایط‌ به‌ تغییر اسم‌ عام‌ نیز می‌پردازد. به‌ این‌ دیالوگها توجه‌ کنید:
هارتمن: چه‌ کار می‌کنید تا زنده‌ باشید، خانم‌ها؟
سربازان: می‌کشیم، می‌کشیم، می‌کشیم.
و زمانی‌ که‌ سربازان‌ به‌ آمادگی‌ لازم‌ می‌رسند هارتمن‌ می‌گوید: <امروز دیگه‌ شما کرمهای‌ بی‌خاصیت‌ نیستید. امروز شما سربازان‌ نیروی‌ دریایی‌ هستید.> در اینجا دیگر هویتی‌ در کار نیست‌ و گویی‌ در ماشین‌ جنگی‌ امریکا وجود هویت‌ به‌ مثابه‌ کرم‌ بی‌خاصیت‌ و... است. وجود سکانسهای‌ به‌ این‌ گزندگی‌ در هر چهار فیلم‌ جنگی‌ کوبریک‌ دیده‌ می‌شود.
مرگ‌ برده‌ سیاه‌پوست‌ در برابر چشمان‌ اسپارتاکوس‌ شکلی‌ اسطوره‌ای‌ از مرگ‌ پایل‌ در مقابل‌ چشمان‌ جوکر در <غلاف‌ تمام‌ فلزی> است.
آنچه‌ در بیشتر آثار کوبریک‌ قابل‌ لمس‌تر است‌ نوعی‌ از بیماری‌ انسانها است‌ که‌ حالت‌ روحی‌ دارد و سرگشتگی‌ را در زیر متن‌ ارتباط‌ انسانها نشان‌ می‌دهد. حتی‌ گاهی‌ به‌ ویرانی‌ انسان‌ نیز می‌انجامد، این‌ ویرانی‌ در فیلم‌ <لولیتا> (۶۲--۱۹۶۱) کاملاً نمایان‌ است‌ و تکرار عامتر آن‌ در <چشمان‌ کاملاً بسته> دیده‌ می‌شود. ویرانی‌ فکری‌ تام‌ کروز (دکتر روانپزشک) و شب‌گردیهای‌ خیابانی، ویرانی‌ انسانها در پس‌ پرده‌ شب‌زنده‌داریها که‌ بر چهره‌شان‌ ماسک‌ زده‌اند تا شناخته‌ نشوند دقیقاً ذهنیتی‌ را به‌ انسان‌ می‌سپارد که‌ آنها نیز در یک‌ نوع‌ بی‌هویتی‌ به‌ سر می‌برند. تنها تفاوت‌ آنها با مردان‌ <غلاف‌ تمام‌ فلزی> این‌ است‌ که‌ هویت‌ سربازان‌ را می‌گیرند اما اینها خودشان‌ هویتشان‌ را به‌ ارزانی‌ می‌فروشند.
این‌ هم‌ ثمره‌ سردی‌ و یک‌ نوع‌ سرگردانی‌ انسان‌ وامانده‌ است. در این‌ جا باید به‌ یاد داشته‌ باشیم‌ که‌ کوبریک‌ در پایان‌ این‌ ماجراها انتقام‌ می‌گیرد، انتقام‌ از لولیتا و سیستم‌ تفکر نظامی‌ فیلمهای‌ جنگی. انتقام‌ از روانپزشک‌ که‌ با ماسک‌ افتاده‌ روی‌ تخت‌ خواب‌ کنار همسرش‌ (نیکول‌ کیدمن) و دنیا را روی‌ سرش‌ خراب‌ می‌بیند. اینها همه‌ گونه‌هایی‌ از انتقام‌ هستند.
حتی‌ در فیلم‌ <تلالو> گم‌ شدن‌ هویت‌ انسان‌ و انتقام‌ گرفتن‌ مطرح‌ می‌شود. ما در تمام‌ آثار کوبریک‌ کم‌ و بیش‌ هم‌ ارزشهای‌ صوری‌ را می‌بینیم‌ و هم‌ ارزشهای‌ حسی‌ را درک‌ می‌کنیم‌ و این‌ همان‌ اثر هنری‌ است‌ که‌ به‌ دست‌ کوبریک‌ بدین‌ گونه‌ ساخته‌ شده‌ است.
زیرا گونه‌های‌ هنری‌ هر اثری‌ با هم‌ متفاوت‌ هستند و اگر در یک‌ یا چند زمینه‌ همخوانی‌ داشته‌ باشند ترکیب‌ ساختمان‌ کلی‌ آنها متفاوت‌ است. در ساخت‌ هر اثر هنری‌ که‌ از قوه‌ به‌ فعل‌ تبدیل‌ می‌شود گرایشهای‌ فکری‌ و اجتماعی، تأ‌ثیر خود را می‌گذارند.
به‌ خاطر همین‌ گرایشها است‌ که‌ نوع‌ ترتیب‌ و ترکیب‌ روابط‌ در بیشتر اوقات‌ مخصوصاً در چشمان‌ کاملاً بسته‌ تبدیل‌ به‌ روابط‌ جنسی‌ می‌شود و یک‌ نوع‌ دلمشغولی‌ رومانتیک‌ را بررسی‌ می‌کند که‌ به‌ یک‌ نوع‌ تردید و ریشخند درمی‌آمیزد. این‌ روابط‌ واپس‌ زده‌ شده‌ میل‌ جنسی‌ را می‌توان‌ در بیشتر آثار کوبریک‌ مشاهده‌ کرد. سکانس‌ مستراح‌ در <غلاف‌ تمام‌ فلزی> و طرز آرایش‌ صحنه‌ توالتها در آنجا خود نشان‌ از واپس‌ زده‌ شدن‌ میل‌ جنسی‌ است. نمای‌ اولیه‌ فیلم، سر تراشیدن‌ سربازها یکی‌ پس‌ از دیگری‌ که‌ با بی‌میلی‌ آنها توام‌ است‌ نوعی‌ واپس‌گرایی‌ است‌ که‌ در ضمیر ناخودآگاه‌ آدمها نشانگر دنیایی‌ است‌ که‌ غرورشان‌ را به‌ زمین‌ می‌ریزند؛ یعنی‌ آنها باید سرکوفته‌ شوند، یعنی‌ یک‌ نوع‌ سرکوفتگی‌ به‌ شکل‌ فرویدیسم. به‌ خاطر همین‌ وجه‌ متمایز کار است‌ که‌ تام‌ کروز دو سال‌ هیچ قراردادی‌ را نمی‌پذیرد و تمام‌ نیرو و توان‌ خود را همراه‌ زوج‌ هنریش‌ نیکول‌ کیدمن‌ در اختیار کوبریک‌ قرار می‌دهد.
در این‌ مورد نیکول‌ کیدمن‌ می‌گوید: <او برای‌ من‌ مثل‌ یک‌ پدر بود، من‌ شیفته‌ او بودم.> نقش‌ آنها در <چشمان‌ کاملاً بسته> به‌ صورت‌ رویایی‌ پایان‌ناپذیر برای‌ هر دو درمی‌آید. فیلمی‌ برگرفته‌ از داستان‌ رویایی‌ آرتورسنیتسلر پزشک‌ و نمایشنامه‌نویس‌ اتریشی‌ و کسی‌ که‌ از دوستان‌ نزدیک‌ فروید به‌ شمار می‌رفت.
تمام‌ کوشش‌ کوبریک‌ به‌ خاطر این‌ فیلم‌ به‌ جایی‌ رسید که‌ تهیه‌ و پایان‌ آن‌ چند برابر موعد مقرر به‌ طول‌ انجامید تا او بتواند فیلم‌ را به‌ آنچه‌ که‌ خود اعتقاد داشت‌ برساند. زیرا می‌خواست‌ بیان‌ تصاویر نمود بصری‌ آنچنانی‌ پیدا کرده‌ و اشیا بسیار بهتر از توصیفهایی‌ که‌ درباره‌ آنها به‌ کار برده‌ شده‌ خود را نشان‌ دهند. این‌ جریان‌ همان‌ مسئله‌ زیبایی‌ و زیباشناسی‌ است‌ که‌ هم‌ عنصر شنیداری‌ فیلم‌ قوی‌ باشد و هم‌ عنصر دیداری. زیرا هنر نمایش‌ فیلم، ترکیبی‌ از هنر شنیداری، گفتاری‌ و دیداری‌ است.
این‌ هنر سینمایی‌ برای‌ کوبریک‌ سیری‌ طولانی‌ را به‌ وجود آورده‌ و فیلمساز تحقیقات‌ وسیعی‌ را در زمینه‌ زیباشناسی‌ انجام‌ داده، نظریه‌های‌ آیزنشتاین‌ را مطالعه‌ کرده‌ و برای‌ رهبری‌ بازیگران‌ تمام‌ آثار استانیسلاوسکی‌ را خوانده‌ است.
با اینکه‌ گروهی‌ معتقدند کوبریک‌ به‌ تئوری‌ فروید علاقه‌ای‌ نشان‌ نداده، اما در بیشتر آثار او بخصوص‌ در <چشمان‌ کاملاً بسته> دیدگاههای‌ فروید را غیرمستقیم‌ به‌ کار برده‌ است. زیرا خود نیز به‌ این‌ مسئله‌ پابند است‌ که‌ فیلم‌ باید موضوعش‌ را به‌طور غیرمستقیم‌ بیان‌ کند.
برای‌ کوبریک‌ هر نما دارای‌ خصوصیات‌ خاصی‌ است‌ و آنقدر در این‌ کار وسواس‌ به‌ خرج‌ می‌دهد که‌ حتی‌ برای‌ یک‌ پلان‌ ۱۵۴ برداشت‌ گرفت‌ و همین‌ وسواس‌ بیش‌ از حد است‌ که‌ حتی‌ باحوصله‌ترین‌ فرد را در کار گروهی‌ گاهی‌ خسته‌ کرده‌ و فراری‌ می‌دهد. اما تام‌ کروز و نیکول‌ کیدمن‌ تمام‌ این‌ مصائب‌ را با جان‌ و دل‌ می‌پذیرند.
البته‌ باید توجه‌ داشت‌ که‌ بازی‌ نیکول‌ کیدمن‌ نسبت‌ به‌ اجرای‌ تام‌ کروز از باروری‌ و هوشیاری‌ بیشتری‌ برخوردار است.
<چشمان‌ کاملاً بسته> اثری‌ روانکاوانه‌ و عمیق‌ است‌ که‌ در مورد احساسات‌ ذاتی‌ و اولیه‌ انسان‌ در ارتباط‌ با رفتار عاطفی‌ بیان‌ می‌شود. این‌ فیلم‌ از فصلهای‌ تودرتویی‌ تشکیل‌ شده‌ که‌ در پایان‌ هر فصل‌ به‌ صورت‌ برش‌ موازی، عقده‌های‌ بازنیافته‌ کاراکترش‌ را در فصل‌ بعد از آن‌ نمایان‌ می‌سازد. یکی‌ از زیباترین‌ و کلیدی‌ترین‌ سکانسهای‌ فیلم، صحنه‌ گفتگوی‌ زن‌ و شوهر (کیدمن‌ و کروز) است، نیکول‌ بلند می‌شود و به‌ طرف‌ قفسه‌ داروها می‌رود. به‌ دنبال‌ مسکن‌ است‌ و در همانجا چشمانش‌ به‌ ماده‌ مخدر می‌خورد.
نگاهی‌ به‌ آن‌ می‌اندازد و لحظاتی‌ بعد او را می‌بینیم‌ که‌ دچار حالت‌ نامتعادل‌ شده‌ که‌ این‌ حالت‌ درنتیجه‌ کشیدن‌ سیگار گراس‌ به‌ او دست‌ داده‌ است.
زن‌ در این‌ واپس‌گرایی‌ ذهنی‌ و عقدهای‌ لیبیدوئی‌ که‌ در ضمیر ناخودآگاهش‌ قرار گرفته‌ است‌ خود را آشکار می‌کند. کیدمن‌ با نقل‌ خاطره‌ای‌ تمام‌ شخصیت‌ کروز را که‌ از نظر عقلی‌ در آن‌ لحظه‌ سالمتر از همسرش‌ است‌ به‌ هم‌ می‌ریزد.
حالا مرد درون‌ انسانها را با پرسه‌ زدن‌ در خیابان، جدل‌ کوتاه‌ با چند جوان‌ مست، دیدن‌ دوستش‌ در رستوران، پرس‌وجو از نمایشهای‌ مضحک‌ شبیه‌ فراماسونری، دیدار با زن‌ خیابانی‌ همه‌ و همه‌ شخصیت‌ دچار تزلزل‌ و شک‌ و تردیدی‌ را که‌ درنتیجه‌ بحث‌ با همسرش‌ به‌ وجود آمده‌ است‌ درهم‌ می‌آمیزد و چون‌ خمیرمایه‌ای‌ تغییر می‌یابد. اما این‌ تغییر روانی، سریع‌ انجام‌ نمی‌شود.
حال‌ به‌ این‌ نتیجه‌ می‌رسیم‌ که‌ چرا کوبریک‌ تا این‌ اندازه‌ برای‌ به‌ پایان‌ رساندن‌ این‌ فیلم‌ و کار و وسواس‌ روی‌ آن‌ حساسیت‌ نشان‌ می‌داد. شاید خود او از آن‌ دسته‌ هنرمندانی‌ بوده‌ است‌ که‌ فروید مطرح‌ می‌کند.
زیرا عقیده‌ داشت‌ که‌ والایش‌ لیبیدوئی‌ ارضانشده‌ مایه‌ تولید همه‌ هنر و ادبیات‌ است. یعنی‌ هنرمندان‌ جنسیت‌ کودکی‌ خود را این‌گونه‌ تخلیه‌ و آن‌ را به‌ صورت‌ غیر غریزی‌ تبدیل‌ می‌کنند. در <دکتر استرنج‌ لاو>، <راههای‌ افتخار>، <غلاف‌ تمام‌ فلزی> حتی‌ در اثر اسطوره‌ای‌ <اسپارتاکوس> نیز یک‌ نوع‌ کمبودهای‌ در شخصیتی‌ دیده‌ می‌شود که‌ در سرشت‌ آنها نهادینه‌ شده‌ است.
در میان‌ آثار کوبریک‌ فیلمی‌ که‌ بیشتر مورد توجه‌ بوده‌ <۲۰۰۱: یک‌ اودیسه‌ فضایی> است. این‌ فیلم‌ محصول‌ سال‌ ۱۹۶۸ نوعی‌ بدعت‌ سینمایی‌ است‌ که‌ برای‌ شکل‌ بصری‌ هماهنگ‌ شده‌ و فضا را به‌ عنوان‌ فراخوان‌ زمینیها پی‌ریزی‌ کرده‌ است. فیلم‌ از دو فصل‌ اصلی‌ تشکیل‌ شده‌ است‌ و باید همسفر کوبریک‌ شویم‌ تا بتوانیم‌ به‌ زوایای‌ این‌ حرکت‌ پرداخته‌ و دریابیم‌ <اودیسه‌ فضایی> مهمترین‌ فیلم‌ عملی‌ تخیلی‌ سینما است...
فیلم‌ در مورد سیر تکامل‌ انسان‌ و یکی‌ از معدود فیلمهای‌ تاریخ‌ سینماست‌ که‌ با چنین‌ تصاویر قوی‌ و چشم‌اندازهای‌ افسون‌کننده‌ ساخته‌ شده‌ است.
نزدیک‌ به‌ چهل‌ دقیقه‌ از فیلم‌ بدون‌ دیالوگ‌ و با تکیه‌ بر تصاویری‌ به‌ وجود آمده‌ که‌ هر نمای‌ آن‌ بیان‌ یک‌ نوع‌ زیبایی‌ مخصوص‌ را مطرح‌ می‌کند. حتی‌ می‌توان‌ <اودیسه...> را فرهنگ‌ تصویری‌ تاریخ‌ سینما نامید. در این‌ مورد کوبریک‌ می‌گوید: <هدفم‌ این‌ بوده‌ که‌ فیلم‌ عمیقاً یک‌ تجربه‌ ذهنی‌ باشد.
این‌ فیلم‌ چون‌ بقیه‌ آثار کوبریک‌ یک‌ نوع‌ ایهام‌ را بازیابی‌ می‌کند که‌ ذهن‌ برای‌ پی‌ بردن‌ به‌ آن‌ نیاز به‌ جستجو دارد. او در <اودیسه...> چون‌ بقیه‌ آثار خود مخصوصاً <چشمان‌ کاملاً بسته> انسانی‌ نیازمند و موجودی‌ آسیب‌پذیر در برابر عوامل‌ بیرونی‌ را مطرح‌ می‌کند.
حال‌ این‌ عوامل، هم‌ می‌تواند مثل‌ <چشمان‌ کاملاً بسته> اجتماعی‌ و هم‌ بسته‌ به‌ محیط‌ و فضای‌ زمانی‌ مانند <۲۰۰۱ اودیسه‌ فضایی> باشد.
مسئله‌ دیگری‌ که‌ در کلیه‌ آثار کوبریک‌ جلب‌ توجه‌ می‌کند وجود میزانسن‌ و حرکت‌ دوربین‌ روی‌ تراولینگ‌ یا کرین‌ است‌ که‌ بازیگرها باید آرام‌ و شمرده‌ و گاهی‌ مقطع‌ گفتگو کنند، گاهی‌ حرکت‌ کلمات‌ به‌قدری‌ کند و آرام‌ است‌ که‌ این‌ احساس‌ به‌ تماشاچی‌ عادی‌ دست‌ می‌دهد که‌ فکر کند بازیگران‌ در ادای‌ زبان‌ گفته‌شده‌ در فیلم‌ مشکل‌ دارند. در حالی‌ که‌ این، جزو خصوصیات‌ داستان‌ است.
اگر این‌ امر به‌ صورت‌ نامحسوس‌تر در <۲۰۰۱ اودیسه‌ فضایی> و به‌ صورت‌ محسوس‌ و در بیش‌ از نود درصد سکانسهای‌ <چشمان‌ کاملاً بسته> وجود دارد به‌ خاطر حضور انسانهایی‌ است‌ که‌ در حل‌ مشکل‌ عاجزند.
در آثار کوبریک‌ استعاره، درست‌ به‌ شکل‌ ادبی‌ آن‌ جای‌ خود را باز کرده‌ است‌ و این‌ شاید به‌ خاطر تسلط‌ کوبریک‌ در ادبیات‌ استعاره‌ای‌ باشد و با همین‌ شیوه‌ در روابط‌ انسانها در سال‌ ۱۹۷۱ فیلم‌ <پرتقال‌ کوکی> را می‌سازد که‌ اثری‌ بسیار گزنده‌ در زمینه‌ روابط‌ تند و خشن‌ آدمهای‌ حیوان‌صفتی‌ است‌ که‌ به‌ مرز گسسته‌ شدن‌ رسیده‌اند.
سراپای‌ این‌ فیلم‌ در یک‌ نوع‌ خشونت‌ فرو رفته‌ است، شکلها و تصاویر به‌ صورت‌ گرافیکی‌ طرح‌ریزی‌ شده‌اند که‌ متأ‌سفانه‌ در بعضی‌ مقاطع‌ به‌ حد افراط‌ رسیده‌ است. این‌ خشونت‌ سادیستی‌ بسیار وحشتناکتر از خشونت‌ <غلاف‌ تمام‌ فلزی> بیان‌ می‌شود و حتی‌ به‌ شکل‌ خشونت‌ سادیستی‌ در بعضی‌ کاراکترها تبدیل‌ به‌ یک‌ نوع‌ بیماری‌ مازوخیستی‌ می‌شود.
کوبریک‌ در سال‌ ۱۹۷۵ <بری‌ لیندون> را ساخت‌ که‌ از نوع‌ سینمای‌ ماجراجویانه‌ است‌ و در سال‌ ۱۹۸۰ <درخشش> را که‌ در ژانر سینمای‌ وحشت‌ و ترس‌ و دلهره‌ قرار می‌گیرد. اما همانطور که‌ مشخص‌ است‌ در تمام‌ آنها آنچه‌ مد نظر کوبریک‌ است‌ مسئله‌ انسان‌ است. انسانی‌ که‌ به‌ شکلهای‌ متفاوت‌ در آثار متفاوت‌ او نمود پیدا می‌کند.
قادر رشیدزاده
۱-‌سهراب‌ سپهری‌
منبع : سورۀ مهر

همچنین مشاهده کنید


همچنین سایر کاربران این صفحات را هم دیده‌اند
ارتباطات    گاهشماری چند در اطلاع رسانی وارتباطات    بعد از میلادمسیح    از سال ۱۷۰۱ تا سال ۱۸۰۰ میلادی   
دارو و درمان    درمان    روانپزشکی    اختلالات روانی    اختلالات شخصیت    گروه مضطرب یا بیمناک    اختلال شخصیت اجتنابی   
ارتباطات    روانشناسی اجتماعی    تغییر نگرش ها    نظریه های تغییر نگرش    شرطی شدن کنشگر   
دارو و درمان    درمان    بیماریهای شایع (اپیدمیولوژی)    اپیدمیولوژی و کنترل بیماری های شایع ایران    اپیدمیولوژی بیماری های قابل انتقال    بیماری های قابل پیشگیری با واکسن    کزاز    اپیدمیولوژی توصیفی و رویداد بیماری   
صنعت توریسم    فهرست موضوعی و تشریحی جاذبه های ایران    جاذبه های فرهنگی و هنری    مشاهیر ادبی   
بازار و بازاریابی    مناطق آزاد و ویژه اقتصادی    مناطق آزاد و ویژه اقتصادی ایران    مناطق ویژه اقتصادی ایران    منطقه ویژه اقتصادی انرژی عسلویه بوشهر   
شعر و ادب    عطار    دیوان اشعار    غزلیات   
شعر و ادب    مولوی    مثنوی معنوی    دفتر پنجم از کتاب مولانا قدس الله سره   
موسیقی    موسیقی جهان    مبانی موسیقی    فُرم موسیقائی   
بازار و بازاریابی    مناطق آزاد و ویژه اقتصادی   


کلمات در حال جستجو
نفت    داعش    شورای امنیت    گلستان    رودخانه    سیل    بارندگی    فلسطین    استکبار    علم الهدی    مشهد    رفاه    دین    نماز عید فطر    رهبر    نماز    ضیا هاشمی    فرجی دانا    مراجع تقلید    وزارت علوم   



خلاصه رسانه‌ها
خوشگذرانی دو هووی سریال مدینه در شیراز/ تصاویر - تعدادی از این عکس ها را مهرداد صدیقیان بازیگر نقش بهمن در سریال مدینه در کنار شبنم مقدمی و پریوش نظریه بازیگران سریال مدینه منتشر کرده است. شبنم مقدمی ...
چگونه تب‌ها را در کروم ذخیره و مجددا بازیابی کنیم؟ - دسته بندی کردن تب ها در بقچه ها مخصوصا در زمانی که شما با چندین تب در چند پنجره سرو کار دارید، بسیار کاربردی است. این امر همچنین برای Multitasking نیز مفید است. به این ترتیب میتوانید همه تب ها را از سری قبلی وب گردی خود مجددا باز کنید، بدون نیاز به جستجو تایپ اضافه!
روایت پرویز پرستویی از یونس «امروز» / سکوتم ناشی از رضایت نبود - سینما - بازیگر فیلم سینمایی «امروز» ساخته رضا میرکریمی با نگاهی به شخصیتی که در این فیلم ایفا کرده، یادآور شد سکوت او در این سال‌ها حاصل رضایتمندی‌اش نبوده است.
آغاز لیگ 288 روزه تحت تاثیر زندانی میلیاردر/ سروکار قلعه‌‍نویی به دادستانی افتاد! - خبرگزاری مهر - گروه ورزشی: چهاردهمین دوره رقابت‌های فوتبال لیگ برتر باشگاه‌های ایران در شرایطی از روز پنجشنبه آغاز می‌شود که یکی از دیدارهای روز نخست تحت تاثیر اتفاقات ...
افشین قطبی از تیم شیمیزو ژاپن اخراج شد - سرمربی پیشین تیم ملی فوتبال ایران و باشگاه پرسپولیس که چند سالی هدایت تیم شیمیزو اس پالس ژاپن را برعهده داشت به خاطر کسب نتایج ضعیف از این تیم کنار گذاشته شد.
آیا فقری که جشن رمضان نشان داد، سیاه‌نمایی بود؟! - ای کاش منتقدان تلویزیون به واسطه برنامه «جشن رمضان»، کوله پشتی ببندند و همچون یک مسافر معمولی پای پیاده، سری به شهرهای کوچک به خصوص در استان‌های مرزی بزنند و با برخی اتفاقات بیش از پیش آشنا شوند و دریابند فقر -که تا حد ممکن با حفظ کرامت انسانی فقرا در جشن رمضان به تصویر کشیده شد- یک واقعیت تلخ است
اظهارات جدید شرمن درباه مذاکرات هسته ای با ایران/پیشرفت درباره فردو و اراک واختلاف درخصوص غنی سازی - دیپلماسی - اظهارات جدید وندی شرمن، معاون وزیر خارجه آمریکا و دیوید کوهن، معاون وزارت خزانه‌داری آمریکا در کمیته روابط خارجی سنای این کشور نشان دهنده نیاز آمریکا به توافق با ایران است.
دیدار جمعی از وزرا، معاونان و مقام‌های دولت به مناسبت عید سعید فطر با رئیس جمهور - دولت - رئیس‌جمهور با اشاره به عمق فاجعه رژیم صهیونیستی در کشتار بی‌رحمانه مردم غزه بویژه کودکان و زنان افزود: صهیونیست‌ها خیلی وحشیانه عمل می‌کنند چرا که آنها ذره‌ای وجدان و عاطفه ندارند
نگاه آخرالزمانی عراقی‌ها به حوادث سالهای اخیر - وقتی که جورج بوش رئیس جمهور سابق آمریکا حمله نظامی به عراق را شروع کرد، تمایل داشت نگاه مسیحیان راست‌گرا در مورد آخرالزمان را به عنوان واقعیات این دوران در دستور کار خود قرار دهد ولی هیچ کس در سال 2003 پیش‌بینی نمی‌کرد که در درگیری‌های اخیر در این کشور، بسیاری و از جمله طرف‌های درگیر حوادث خونبار عراق را در قالب پیش‌بینی‌های آخرالزمانی تفسیر کنند و این عقیده بر رفتار آنها تاثیر بگذارد.
آیا لیگ چهاردهم از تلویزیون پخش می‌شود؟ - نزدیک به هشت ماه است که رئیس فدراسیون فوتبال و رئیس سازمان لیگ ایران از عزم جزم خود برای مشخص کردن تکلیف حق پخش تلویزیونی مسابقات فوتبال سخن می‌گویند و با نزدیک شدن به زمان آغاز لیگ چهاردهم باید دید این دوستان تا چه میزان بر تصمیم خود مصمم هستند. هیات رئیسه سازمان لیگ برتر اولتیماتوم ۴۸ ساعته‌ای به سازمان صدا و سیما داده تا تکلیف این ماجرا را مشخص کند.
روحانی:جمهوری اسلامی به دنبال جلوگیری از کشتار و بازگشت صلح به منطقه است - دولت - رئیس جمهور گفت با اشاره به بحران های منطقه،گفت:راهی برای حل معضلات ، جز وحدت دنیای اسلام وجود ندارد.
چرا جنگ غزه به پایان نمی رسد/ مصر از چه آتش بسی حمایت می کند - یک نشریه غربی با پرداختن به بحران غزه و رویکرد مصر در خصوص این موضوع به واکاوی دلایل پایان نیافتن حملات رژیم صهیونیستی به نوار غزه پرداخت.
بیش از 190 کودک و نوجوان در زندان های آل خلیفه محبوس هستند - رسانه های بحرین در گزارشی اعلام کردند که بیش از 190 کودک و نوجوان در زندان های رژیم آل خلیفه بسر می برند.
جریمه روسیه از سوی دادگاه لاهه همزمان با فشارهای غرب بر مسکو - همزان با توافق رهبران آمریکا و اروپا برای افزایش فشارها بر روسیه دیوان داوری لاهه نیز مسکو را به پرادخت 50 میلیارد دلار جریمه به سهامدارن شرکت نفتی یوکاس محکوم کرد.
بازتاب گسترده سخنان رهبر انقلاب در خطبه‌های نماز عید فطر - سخنان امروز مقام معظم رهبری، حضرت آیت الله خامنه ای در جریان برگزاری مراسم نماز عید سعید فطر که در آن، به وقایع اخیر در غزه و تهاجم صهیونیست ها به مردم فلسطین اشاره نمودند، بازتاب بسیار گسترده ای در رسانه ها و مطبوعات کشورهای مختلف جهان داشته است. امری که بار دیگر بر اهمیت مواضع ایشان در موضوعات مختلف منطقه ای و بین المللی برای کشورهای مختلف صحه می گذارد.
برای احیای سازمان مدیریت اختلاف شدیدی وجود دارد! - عده ای در دولت هستند که معتقد هستند باید در احیای این سازمان نیروی انسانی را از برنامه ریزی جدا کرد و این سازمان باید به فکر مدیریت کلان اقتصادی کشور باشد و تمام تلاش خود را معطوف به اقتصاد و مدیریت کند.
تصاویری از مراسم تولد مسعود کیمیایی در خانه سینما / جشنی برای پایه‌گذار تم رفاقت - سینما - مراسم تولد مسعود کیمیایی کارگردان پیشکوست سینمای ایران شب ششم مرداد ماه با حضور جمعی از سینماگران و برگزارکنندگان جشن سینمای ایران در خانه سینما برگزار شد.
شورای امنیت نسبت به تجارت نفت با داعش و جبهه النصره هشدار داد - شورای امنیت سازمان ملل متحد در بیانیه ای نسبت به تجارت نفت با گروه های تروریستی داعش و جبهه النصره در عراق و سوریه هشدار داد.
دفاع رایس از سیاست اوباما در قبال ایران در جمع رهبران یهودی آمریکا - مشاور امنیت ملی کاخ سفید در مجمع رهبران یهودیان امریکا از سیاست های ریاست جمهوری این کشور در مورد برنامه هسته ای ایران دفاع کرده و عنوان داشت که پیشرفت هایی در رابطه با ...
جهانبخش را ارزان نمی فروشیم/ گرونینخن مشتری ستاره ایرانی - باشگاه نایمیخن هلند که به دسته دوم لیگ هلند سقوط کرده اعلام کرد به هیچ عنوان ستاره 20 ساله ایرانی خود را ارزان نخواهد فروخت.
بازتاب فرمایشات رهبر معظم انقلاب در رسانه های جهان - خبرگزاری مهر - گروه بین الملل: فرمایشات رهبر معظم انقلاب اسلامی ایران در خطبه های نماز عید سعید فطر بازتاب گسترده ای در رسانه های جهان داشت.
آغاز اجرای تحریم های اروپا علیه روسیه/اطرافیان پوتین در لیست بروکسل - اتحادیه اروپا از امروز سه شنبه با اضافه کردن نام چند مقام روسی دیگر به لیست خود اعمال تحریم های خود علیه مسکو را آغاز کرد.
پخش مستقیم نماز عید فطر به امامت رهبر معظم انقلاب - نماز باشکوه عید سعید فطر به امامت رهبر معظم انقلاب اسلامی صبح سه شنبه هفتم مرداد با حضور مردم متدین در مصلی بزرگ امام خمینی (ره) در تهران اقامه می ...
پخش زنده اولین دیدار پرسپولیس با گزارش فردوسی پور - دیدار راه آهن - استقلال تهران ، پنجشنبه (9 مرداد ماه) از ساعت 19:40 به صورت زنده به روی آنتن شبکه سه قرار می گیرد.
کیمیایی شمع‌های 73 سالگی را فوت کرد/ تصاویر - برگزارکنندگان شانزدهمین جشن سینمای ایران در آخرین روز افطار ماه مبارک رمضان، تولد 73 سالگی مسعود کیمیایی را جشن گرفتند.
محتوای نامه حسن روحانی به هومن سیدی چه بود؟ - همزمان با مراسم افطاری حسن روحانی در جمع هنرمندان، رئیس جمهور سیمرغ بلورینی را که هومن سیدی، به او اعطا کرده بود، به امانت به این فیلمساز بازگرداند.
در پشت صحنه «متهم گریخت» و «مدینه» چه گذشت؟ - محمد هوشمند تهیه کننده «پشت ماه» ضمن اعلام این خبر گفت : گروه «پشت ماه» با حضور در پشت صحنه سریال رمضانی «مدینه» روند ضبط این سریال را در یک ...
«خاله شادونه» به تلویزیون بر می‌گردد - تهیه کننده «شادونه در سرزمین پرندگان» می‌گوید این مجموعه تلویزیونی شهریور ماه با دکور جدید و ساختاری متفاوت به آنتن شبکه دو برمی‌گردد.
عید همراه با غم برای الناز شاکردوست - الناز شاکردوست سوپراستار سینما دقایقی قبل با تقدیم عیدی به هوادارانش در اینستاگرام متنی را منتشر کرد.
اقتباس یا کپی؛ مساله این است - «می‌دانی هفت‌سنگ کپی مدرن فمیلی است؟» این جمله‌ای است که این روزها به‌عنوان کشفی بزرگ بین خیلی‌ها رد و بدل می‌شود.


بیشترین بازدیدها - سرویس خبر
Copyright © 2008 - 2014 vista.ir. All Rights Reserved