جمعه ۱ تیر ۱۳۹۷ / Friday, 22 June, 2018

استان آذربایجان شرقی


استان آذربایجان شرقی
وجود کوهستان های زیبا و سر به فلک کشیده که حتی در اوج گرمای آفتاب تابستانی جامه سفیدشان را از تن به در نمی کنند، رودخانه‌های خروشان و آبشارهای فرح بخش آن با چشم اندازهای بدیع و جان افزا، باغ‌های پرمیوه و ییلاق های سرسبزش، دریاچه های پرموج و تفرج گاه های روح پرور، استخرها، آسیاب‌ها و روستاهای دل انگیز، همه و همه این استان را به یکی از زیباترین مناطق ایران و یکی از بهترین مناطق برای گردشگری به خصوص در فصول گرم تبدیل کرده است.
این استان دارای ۱۲ شهرستان و ۳۱ شهر است. شهرستان های آن عبارتند از اهر، بستان آباد، بناب، تبریز، سراب، شبستر، کلیبر، مراغه، مرند، میانه، هریس و هشترود. مرکز آذربایجان شرقی شهر تاریخی و توسعه یافته تبریز است که خود یکی از دیدنی ترین شهرهای ایران به شمار می آید. آذربایجان شرقی یکی از کانون های صنایع دستی ایران محسوب می شود. در این استان انواع فرش، قالیچه، جاجیم، ورنی، خورجین، گلیم، شال، گلیمچه، ظروف سفالی، سرامیک، اقسام سبد حصیری و ترکه ای، پارچه های پشمی و ابریشمی سوزن دوزی شده، نقره سازی و... موارد عمده صنایع دستی را تشکیل می دهند و فرش تبریز هنوز یکی از معروف ترین و بهترین فرش های دست باف صادراتی ایران به شمار می رود.
اگر چه این استان بنا به تجربیات گروه آنوبانینی جزء سردترین استان های کشور است؛ اما از تنوع اقلیمی قابل توجهی نیز برخوردار می باشد؛ به طوری که در بیش از ۵۰ روز از سال شاهد یخبندان بوده و در گرم ترین روزهای تابستان در برخی مناطق استان، درجه حرارت، به ۴۰ درجه سانتیگراد می رسد.
این استان از لحاظ تنوع ظرفیت های گردشگری و جاذبه های توریستی نیز از مهمترین استانهای کشور است. آنوبانینی می تواند آثاری از دوره های پیش از اسلام، دوره اسلامی، دوره ایلخانی و...، کلیساهای زیبای باستانی، رودها و آبشارهای پر آب و سواحل زیبا و آثاری همچون روستای کندوان را به عنوان شاهد این مدعا ذکر کند. از مهمترین آثار باستانی استان می توان از: کلیسای سنت استپانوس، پل دختر، ارک علیشاه، بازار تبریز، مسجد جامع تبریز، مسجد جامع مرند، قلعه بابک، روستای کندوان، مسجد کبود، مقبره الشعراء، سنگ بسم الله موزه آذربایجان، خانه مشروطیت، گنبد سرخ و کبود و رصد خانه باستانی مراغه، عمارت ایل گلی، برج شهرداری تبریز و... نام برد.
● آثار باستانی، جاذبه های گردشگری و مناطق دیدنی مهم شهرستان مرند
شهرستان مرند یکی از شهرستان‌های استان آذربایجان شرقی است که در شمال شرقی آن واقع گردیده است. مرکز این شهرستان شهر مرند بوده که در ۷۱ کیلومتری شمال غرب تبریز و ۷۲۴ کیلومتری شمال غرب تهران در محور ارتباطی اروپا و آسیای میانه قرار گرفته و دارای ۲ بخش، سه شهر، ۹دهستان و ۱۲۹ آبادی بوده که ۱۱۳ آبادی دارای سکنه و ۱۶ آبادی آن خالی از سکنه است.
در دایره المعارف بزرگ اسلامی آمده است که مرند مرکز سکونت اقوامی مهم در دوره کلده و آشور بود. بطلمیوس از این شهر به نام ماندگار یاد کرده است. به عقیده ویلیامز جاکسون، مرند پایتخت شهرستان واسپورگان در دوره ساسانیان بود و بقایای آتشکده ای در تپه خاکستری مرند دلیل همین مدعاست. آب و هوای مساعد کوهستانی، برف و باران کافی و مراتع و چمن زارهای سرسبز؛ جاذبه های طبیعی زیادی را در دره ها و کوه های منطقه به وجود آورده است. کوه کیامکی داغ و رودخانه ارس به همراه چشمه های آب معدنی از مهم ترین جاذبه های طبیعی مرند به شمار می آیند. به نظر آنوبانینی مرند به واسطه ی حاصل خیزی خاک و دارا بودن آب کافی از شهرستان های مهم کشاورزی استان آذربایجان شرقی محسوب می شود. بناهای متعدد تاریخی از جمله: مسجد جامع مرند، کاروان سرای هلاکو و تپه های باستانی، قلعه ها، پل ها، حمام های قدیمی و آرامگاه های مشاهیر از دیگر مکان های دیدنی شهرستان مرند محسوب می شوند.
آب و هوای مساعد کوهستانی، برف و باران کافی، مراتع و چمن زارهای سرسبز، جاذبه های طبیعی زیادی را در دره ها و کوه های منطقه به وجود آورده است. کوه کیامکی داغ و رودخانه ارس به همراه چشمه های آب معدنی از مهم ترین جاذبه های طبیعی مرند به شمار می آیند. بناهای متعدد تاریخی از جمله مسجد جامع مرند، کاروان سرای هلاکو و تپه های باستانی، قلعه ها، پل ها، حمام های قدیمی و آرامگاه های مشاهیر از دیگر مکان های دیدنی شهرستان مرند محسوب می شوند.
مرند در اصل به زبان آذری "مارنده" بوده، مار همان کلمه ماد است که در زبان آذری به مار تبدیل شده است. نام یونانی مرند "مرو" است و احتمالا از قومی به همین نام که این منطقه را تا دریاچه ارومیه تحت اشغال داشته اند گرفته شده است. نام قوم مروا با پسوند "ند" به شکل مرواند به معنی جایگاه قوم مروا درآمده است که در طول زمان به مرند تبدیل شده است. در تقویم البلدان آمده که واژه مرند به زبان ارمنی به معنای دفن یا دفینه است. ارامنه معتقدند مرند محل دفن حضرت نوح است.
به نظر آنوبانینی تاریخ مرند به چند قرن پیش از میلاد مسیح می رسد. در دایره المعارف بزرگ اسلامی آمده است که مرند مرکز سکونت اقوامی مهم در دوره کلده و آشور بود. بطلمیوس از این شهر به نام ماندگار یاد کرده است. به عقیده ویلیامز جاکسون، مرند پایتخت شهرستان واسپورگان در دوره ساسانیان بود و بقایای آتشکده ای در تپه خاکستری مرند دلیل همین مدعاست. در سفرنامه ویلیامز جکسون آمریکایی، درباره وجه تسمیه مرند آمده است که بنای این شهر به امر دختر ترسایی به نام "ماریا" گذاشته شد. وی کلیسای بزرگی در این محل بنا کرد که اکنون مسجد جامع شهر است به همین دلیل نام این شهر "ماریانا" خوانده شد که بعدها به مریند، مروند، ماریانه، و سپس به مرند تغییر نام یافت.
آثار کلیسای قدیمی این شهر هنوز پابرجاست و صلیب هایی بزرگ و کوچک به شکلی زیبا دور تا دور قسمت فوقانی آن را پوشانده اند. از سویی دیگر برخی از محققین مرند را تغییر یافته کلمه "مادوند" و "مارند" یعنی محل زندگی مادها ذکر کرده اند.
شواهد تاریخی نشان می دهد که مرند در روزگار قیام بابک خرم دین جزو قلمروی او بود و محمد روادی حکم ران مرند از بابک اطاعت می کرد. پس از دوره روادیان، دیگر نامی از مرند برده نمی شود، ولی وقایع عمومی منطقه نشان می دهد که این ناحیه تا حدود نخجوان، ایروان، تفلیس، شیروان، شماخی، خوی و آن محل نبرد حکومت های آذربایجان، گرجستان و ارمنستان از یک سو و فرستادگان خلفا از سوی دیگر بوده است. با برقراری نظام ایلخانی پس از حملات مغول، سلاطین ایلخانی بر مراغه، تبریز و سلطانیه حکومت راندند. در دوره تیموریان و پس از آن مرند مانند سایر شهرها دچار غارت و جنگ و ویرانی شد.
در دوران صفویه به خصوص در زمان شاه اسماعیل اول که ایرانیان در جنگ چالدران شکست خوردند، ‌تمامی آذربایجان به تصرف عثمانی ها در آمد و مرند هم مانند سایر شهرها از این قاعده مستثنی نبود. حتی به دلیل موقعیت سوق الجیشی، بیش تر از سایر نقاط مورد تاخت و تاز قرار گرفت. در زمان شاه عباس، حکومت مرند به امیری به نام سلطان جمشید خان دنبلی داده شد و این شهر مرکزیت حکومتی پیدا کرد. در سال ۱۰۱۶ هجری قمری، شاه عباس برای نبرد با عثمانیان مرند را پایگاه خود قرار داد.
در دوره قاجاریه به دلیل رونق فعالیت های صنعتی، بازرگانی و معدنی ماورای ارس و داد و ستد بین تبریز و خوی با باکو و تفلیس و مهاجرت و مسافرت مردم آذربایجان به روسیه هم چنین لزوم مبادلات پستی و راه کاروانی، بر شهرت و آبادانی مرند افزوده شد. در دوره انقلاب مشروطیت "شجاع نظام مرندی" در مرند، زنوز و منطقه علمدار و گرگر به مخالفت با مشروطیت و طرف داری از استبداد برخاست. در این زمان راه مرند راه بازرگانی ایران به اروپا و روسیه بود و برای تبریز از لحاظ تأمین آذوقه و مایحتاج زندگی اهمیت اساسی داشت. این راه بارها توسط افراد "شجاع نظام مرندی" مسدود شد، اما سرانجام این مرد با یک بمب پستی که توسط مشروطه خواه معروف "حیدر خان عمو اوغلی" از تبریز فرستاده شد، به هلاکت رسید.
● آثار باستانی، جاذبه های گردشگری و مناطق دیدنی مهم شهرستان مراغه
مراغه یکی از قدیمی ترین شهر های ایران و دومین شهر بزرگ استان آذربایجان شرقی (بعد از تبریز) و در کنار رودخانه زیبای صوفی (صافی) می باشد.
مراغه در مشرق دریاچه ارومیه، بر دامنه جنوبی کوه سهند قرار گرفته است. بنا بر تحقیق آنوبانینی نام مراغه در اصل ماراوا، مراوا و ماداوا بوده که جایگاه مادها معنی می دهد. موقعیت منطقه ای مراغه طوری است که از شمال به شهر تبریز و ارتفاعات کوه های سهند و از شرق به شهرستان هشترود و از سمت مغرب به دریاچه ارومیه و از جنوب به شهرستان میاندوآب محدود است.
فاصله مراغه–تبریز از طریق جاده آسفالته ۱۳۰ کیلومتر و اختلاف ساعت این شهر با تهران ۲۱ دقیقه و ۳۰ ثانیه است. این شهر علاوه بر جاده آسفالته، از طریق خط آهن به تبریز و تهران و از طریق خط هوایی به تهران متصل می شود. به طور کلی مراغه از دو ناحیه کوهستانی و جلگه ای تشکیل یافته و از لحاظ آب و هوا، معتدل (متمایل به سرد) و نسبتا مرطوب است.
از آثار بسیار کهن در مراغه؛ مهرابه مراغه است. مهرابه ها نیایشگاه های مهرپرستان بوده است. مهرپرستی؛ دینی ایرانی بوده که تقدس خورشید از اجزای اصلی آن به شمار می رفته است.
مراغه یکی از مراکز مهم تهیه و صدور خشکبار محسوب می شود. از چشمه های معدنی معروف اطراف شهر مراغه می توان به: شور سو، گشایش، ایستی بلاغ، قره پالچیق و ساری سو اشاره کرد. از بناهای تاریخی و قدیمی آن گنبد کبود (قبر مادر هلاکو)، گنبد مدور، گنبد غفاریه و آرامگاه اوحدی مراغه ای شاعر برجسته دوره ایلخانی و... را می توان نام برد.
اوج شهرت نام مراغه به عهد هلاکوخان می رسد. در دوره هلاکوخان و در زمانی که مراغه به عنوان پایتخت برگزیده شده بود، با تقاضا و تشویق دانشمند بزرگ ایرانی خواجه نصیر الدین طوسی، معتبرترین مرکز علمی جهان یعنی رصدخانه مراغه در یکی از تپه های شمال غربی مراغه احداث گردید که قبل از ویرانی یکی از بزرگترین مراکز پژوهشی و نجومی زمان خود در جهان بود. هم اکنون گنبدی بلند جهت پوشش بقایای برج مرکزی رصدخانه بر روی آن احداث گردیده که به عنوان نمایشگاهی از آثار آلات نجومی آن دوره نیز از آن استفاده می شود.
● آثار باستانی، جاذبه های گردشگری و مناطق دیدنی مهم شهرستان کلیبر
کلیبر یکی از شهرستان های استان آذربایجان شرقی است که در ناحیه ی شمال شرقی این استان واقع شده است. شهرستان کلیبر از جنوب با اهر، از شمال با جمهوری آذربایجان، از غرب با رود ارس و جمهوری ارمنستان و از شرق با استان اردبیل همسایه است. کلیبر در بستر رود کلیبر و در سرزمینی صخره ای واقع شده و تنها معبر کوهستانی میان اهر و بخش های ساحلی رود ارس است. آب و هوای این شهرستان نسبتا سرد و نیمه خشک است. کلیبر در در ارتفاع ۱۲۴۰ متری از سطح دریا واقع شده و به علت قرار گرفتن در کرانه های رودخانه ارس، آب و هوایی مساعد برای زندگی در هر برهه ای از زمان را فراهم ساخته است.
به نظر آنوبانینی گذشته از موهبت های الهی، دست هنرمند پیشینیان در زمان های متمادی بیشتر گردشگران را مجذوب خود ساخته است. از جمله آثار و شواهد برتر مذکور؛ پل های خداآفرین بر روی رودخانه ارس در شمال شهرستان کلیبر، امارت های آینالو و وینق در جنگل های ارسباران از این نمونه ها است.
کاروانسرای دوره صفوی که در کنار رودخانه کلیبر واقع شده و برج های یادمان یا مقبره ای از دوران مختلف که اکثرا مربوط به دوره ایلخانان است و همچنین امامزاده کلیبر و حمام مسجد جامع کلیبر، اصالت تاریخی شهرستان را سندیت می بخشد.
علاوه بر آثار و شواهد باستانی، دلاوری های مردان تاریخ این دیار، بیشتر شایان تقدیر است که همیشه مدافع سرزمین های خود در برابر دشمنان بوده اند؛ نمونه آن بابک خرمدین است که بیش از ۲۰ سال در برابر اعراب به مقابله برخواست و در آخر با خیانتی دستگیر و به طرز فجیعی کشته شد. این دلاور مرد در قلعه هایی چون قلعه پیغام (پیکان)، قلعه آوارسین و قلعه بابک (بذ، جمهور، جاویدان) حکومت کرده که به دیده تحقیق بر تاریخ بر ما واضح است که این مردان بزرگ را اندیشه هایی جز رهایی از یوغ بیگانگان نبوده و این همه طغیان ها جز برای نجات ایران نبوده است.
در روزگاران قدیم اهر و کلیبر از قصبات پیشکین (مشگین شهر) بودند. ‌حمدالله مستوفی در ذکر منطقه تومان پیشگین، درباره کلیبر چنین می نویسد: "تومان پیشگین، ‌در این تومان هفت شهر است. پیشگین، خیار، انار، ارجاق، اهر، تکلفه، کلنبر( کلیبر)".
● آثار باستانی، جاذبه های گردشگری و مناطق دیدنی مهم شهرستان اهر
اهر (با فتح الف و ه) از شهرهای قدیمی استان آذربایجان شرقی ایران است. این شهرستان از شمال به کلیبر، از شرق به مشکین‌شهر و مغان، از جنوب به هریس و از مغرب به ورزقان محدود است. اهر در ارتفاع ۱۳۴۱ متر از سطح دریا، در ۸۹ کیلومتری شمال شرقی تبریز و ۷۶۵ کیلومتری شمال غربی تهران واقع گردیده ‌است.
در گذشته، شهر اهر از سه محله تشکیل می شده است: کوی ساداتلو، کوی نخجوانلو و کوی باغبانلو. هر سه محله مسکونی بوده و در حد فاصل آنها باغات انبوهی وجود داشته است. آب شهر از چند قنات تامین می شده که در محله های مختلف شهر مانند قنات محله چلب‌وردی وجود داشته که امروزه تقریباً همه آنها از بین رفته است.
مورخان در مورد علت نامگذاری این شهر به اهر به موارد گوناگونی اشاره کرده اند از جمله اینکه نام این شهر در قدیم "میمند" بوده چنانچه نویسنده کتاب حدود العالم در سال ۳۷۵ ه.ق. از اهر بنام "میمند" نام برده و این منطقه را منطقه ای بسیار آباد توصیف کرده است. بعضی دیگر از مورخان معتقدند نام اهر به فتح "الف" و سکون "ه" از کلمه ای که در زبان عربی معنی درخت ون را می دهد گرفته شده است؛ چراکه در این منطقه خوش آب و هوا، درختان ون به وفور یافت می شده است.
عده ای دیگر از مورخان نیز نام این شهر را ریشه در عقاید مذهبی آنان دانسته اند، چنانکه کلمه اهر از کلمه "هر" و "هور" که به معنای خورشید می باشد و نشان دهنده مذهب مهر و هور پرستی این منطقه دارد گرفته شده است. به نظر آنوبانینی اسامی مناطق وابسته به این شهر تایید کننده این موضوع می باشد؛ مناطق زیر موید مهر پرستی این مناطق در دوران قدیم می باشد.
بقعهٔ شیخ شهاب‌الدین محمود اهری از اماکن تاریخی و مقدس در این شهرستان است. مسجد جامع و مسجد شیخ عماد نیز از نقاط تاریخی شهر است.
تبریز با بیش از ۱ میلیون و ۷۰۰ هزار نفرجمعیت دومین شهر صنعتی کشور و سومین شهر پرجمعیت ایران است. ارتفاع آن از سطح دریا ۱۳۴۰ متر است و با وسعتی حدود ۱۱۸۰۰ کیلومتر مربع در قلمرو میانی خطه آذربایجان و در قسمت شمال شرقی دریاچه ارومیه و ۶۱۹ کیلومتری غرب تهران قرار گرفته است. مردم تبریز همانند اکثر مردم آذربایجان شرقی دارای مذهب شیعه بوده و به زبان ترکی آذری صحبت میکنند. ولی در این شهر اهل تسنن و اقلیت های مذهبی نیز در بعضی محلات وجود دارند. تبریز در قدیم، به "شهرباغ" معروف بوده و در برخی اسناد برای تبریز نام های "تاورز"، "تورژ"، "تورش" و "دورژ" هم ذکر شده است.
تاریخ تبریز پیش از ظهور اسلام؛ مملو از ظن وگمان ها و حتی تعارض است.اما بعد از ظهور اسلام این شهر توسعه بسیاری یافته و در گستره وسیع حکومت اسلامی به "قبه السلام" مشهور می شود. سپس در شاهراه ابریشم، شرق را با غرب پیوند داده و رونق اقتصادیش به بنیان بازارها و کاروانسرا هایی می انجامد که عظیم ترین مکان مسقف پهنه گیتی می گردد.
بنیاد شهر تبریز و وجه تسمیه نامش افسانه ای را می ماند. درباره بنا و وجه تسمیه شهر تبریز "حمدالله مستوفی" و "یاقوت حموی" می نویسند: بنای تبریز از زبیده زن هارون الرشید است. وی که به بیماری تب نوبه مبتلا بوده؛ روزی چند در آن حوالی اقامت کرده، در اثر هوای لطیف و دل انگیز آنجا بیماریش زایل می شود. به همین دلیل فرمود تا شهری در آن محل بنا کنند و نام آن را "تب ریز" بگذارند.
همانطور که در ابتدا اشاره شد؛ پیشینه تبریز همواره در هاله ای از ابهام مستتر بوده. حتی در اوایل ظهور اسلام نیز در حمله اعراب به آذربایجان، نامی از تبریز دیده نمی شود. تنها اشاره دقیق و مستند مربوط به زمان سلسله روادیان است که در دوره خلافت متوکل عباسی، تبریز رو به آبادی نهاد و دور شهر را بارو کشیدند. از آن زمان به بعد تبریز با سپری ساختن وقایع تلخ و شیرین مشهور شد. اوصافی که در طول تاریخ از تبریز شده است به اجمال چنین است:
در قرن چهارم هجری، "یاقوت حموی"، تبریز را مشهورترین شهر آذربایجان می خواند. "ابو حوقل" در ۳۶۷ و "ابن مسکوبه" در ۴۲۱ و "ناصر خسرو" در ۴۳۸؛ تبریز را بزرگترین و آبادترین شهر آذربایجان می خوانند. در سال ۶۱۸ لشگر مغول به پشت دروازه های تبریز می رسند، اما تدابیر شایان تقدیر بزرگان شهر، تبریز را از حمله لشگر وحشی مغول مصون نگه می دارد و مردم تبریز با بذل مال، شهر را از کشتار و ویرانی رها می سازند.
در زمان غازان خان مغول، تبریز شکوه ویژه ای می یابد. "خواجه رشیدالدین فضل الله" وزیر اندیشمند ایلخانیان "ربع رشیدی" را بنیاد می نهد که در زمان خود عظیم ترین مرکز علمی–فرهنگی به شمار می رود. این شهر در طول تاریخ دوره های طلایی متعددی را سپری ساخته است. دوران پایتختی، دوران ولیعهدنشینی، دوران شکوفایی تجاری، اقتصادی،علمی، هنری و...
زمانی تبریز، در عرصه هنر تحول شگرفی را موجب می گردد که امروز آثار کم نظیر آن دوره، زینت بخش موزه های جهان است. مردان و زنان نامداری از این شهر برخاسته اند. کعبه ملای روم، میعادگاه عرفا، شعرا، اندیشمندان و بزرگان بوده؛ به همین دلیل تبریز یگانه شهری است که صاحب مقبره الشعرا است. مقبره ای که خاقانی ، همام ، قطران و دیگر بزرگان متقدم و سرانجام شهریار شیرین سخن، در آن مکان آرمیده اند.
تبریز از لحاظ گردشگری بسیار مستعد بوده و از چه از لحاظ اکوتوریسم و چه از لحاظ تنوع آثار باستانی قابل توجه است. گرچه آب و هوای منطقه در فصل های سرد سال گردشگری را در آن مشکل کرده است لیکن در ماه های اردیبهشت تا مهر ماه از آب و هوایی مطبوع برخوردار بوده و مسافرتی خاطره انگیز را نوید می دهد.
● آثار باستانی، جاذبه های گردشگری و مناطق دیدنی مهم شهرستان جلفا
جلفا شهرستانی مرزی در شمال استان آذربایجان شرقی است؛ و در لغت به معنی بافنده است. این شهر در قدیم مرکز پرورش کرم ابریشم بوده و مردم آن در تولید ابریشم و پارچه های حریر تخصص داشتند. به دستور شاه عباس صفوی در حدود ۳۰۰۰ خانوار ارمنی از جلفای ارس به اصفهان کوچ نمودند تا در امر تولید و صدور ابریشم از راه خلیج فارس که مهمترین کالای صادراتی ایران آن روزگار بود فعالیت نمایند.هنوز هم محله ای ارمنی نشین در اصفهان به این نام وجود دارد.
کار مردم جلفا کشاورزی و فعالیت اداری و گمرکی است. در سالهای اخیر، ایجاد تسهیلات در تردد مرزی، تشکیل بازارچه های مرزی، وجود گمرک و مبادله کالا و مسافر از طریق این شهر سبب جذب جمعیت و رونق تجارت در آن گردیده است. وجود گمرک مرزی ایران و جمهوری آذربایجان در جلفا، این منطقه را به ناحیه ای مهاجر پذیر تبدیل کرده است. به شکلی که مردم منطقه می گویند شهر جلفا فاقد افراد محلی بوده و تمام جمعیت آن را مهاجرینی که بیشتر از شهرهای اطراف به جلفا آمده اند، تشکیل می دهد. از نظر آنوبانینی آبشار آسیاب خرابه که یکی از زیباترین مناطق دیدنی آذربایجان شرقی است و رودخانه ارس با دره زیبای آن، از جاذبه های طبیعی و اکوتوریسم شهرستان جلفا به شمار می آیند.
کلیسای سنت استپانوس که از مهم ترین و جالب ترین آثار تاریخی و معماری ارامنه است، نیز در محدوده جغرافیایی این شهرستان قرار گرفته است. همچنین کاروان سرای شاه عباسی که یادگار دوران صفویه است و قلعه های قدیمی به همراه تپه و پل های تاریخی از دیگر جاذبه های گردشگری این شهرستان به شمار می آیند که این منطقه را به یکی از مناطق مهم توریستی کشور بدل کرده است.
● آثار باستانی، جاذبه های گردشگری و مناطق دیدنی مهم شهرستان سراب
شهرستان سراب به مرکزیت شهر سراب در استان آذربایجان شرقی ایران قرار دارد. این شهرستان به دلیل واقع شدن در بین دو کوه سبلان و بزقوش دارای آب و هوای سرد در زمستان و خنک و ملایم در تابستان می‌باشد. جمعیت این شهرستان حدود ۱۵۰۰۰۰ نفر (طبق سرشماری سال ۱۳۷۵) برآورد شده که به زبان ترکی آذربایجانی تکلم می کنند.
از نقاط دیدنی این شهرستان، علاوه بر دامنه‌های ساوالان و بزگوش و باغ های روستاهای اطراف سراب، می توان به آبگرم های معدنی آلله حق، اسبفروشان، اردها و ساری قیه اشاره کرد. به نظر آنوبانینی این شهرستان دارای قدمت طولانی بوده و از جمله آثار باستانی آن سنگ‌نوشته‌های اورارتویی (به خصوص رازلیقو) و قلاع تاریخی در اطراف کوه ها می‌باشد.
قدیمی‌ترین کتیبه پیدا شده در منطقه، کتیبه رازلیق می‌باشد که به زمان اوراتورها بر می گردد. گفته می‌شود سردار مشهور ایران بابک خرمدین در این مکان با شیبلی دیدار کرده است. مسجد جامع سراب قدیمیترین اثر دوران اسلامی در شهر سراب است و به قرن نهم هجری تعلق دارد. این مسجد بدون گلدسته و مناره بوده و از نظر ساختمانی عبارتست از یک شبستان بزرگ و یک حیاط کوچک در سمت غربی آن و دو درب ورودی یکی در شرق و دیگری در ضلع غربی که حیاط غربی را به مسجد مربوط می سازد.
حمدالله مستوفی تاریخ نویس مشهور که از این منطقه دیدن کرده بود در کتاب نزهه القلوب؛ مردم آن را ترک‌زبان، قوی هیکل، سفیدرو تعبیر کرده است.

منابع:
anobanini
irankulturevi (dot) com
turanturk (dot) blogfa(dot) com
irankulturevi (dot) com
iaut (dot) ac (dot) ir
mosques (dot) ir
kayhannews (dot) ir
iaut (dot) ac (dot) ir

منبع : سایت جامع گردشگری ایران

مطالب مرتبط

استان مرکزی، کانون مشاهیر

استان مرکزی، کانون مشاهیر
اراك مركز استان مركزی است و ساوه، محلات، خمین، دلیجان، سربند، تفرش و آشتیان از شهرهای مهم استان مركزی می‌باشند.
استان مركزی با هشت شهرستان، ۱۵ بخش، ۱۹ شهر، نود دهستان و ۱۳۹۴ آبادی دارای سكنه و ۴۶ آبادی خالی از سكنه، در قلمرو شرقی تقاطع دو رشته كوه‌البرز و زاگرس واقع شده است.این استان در هزاره اول پیش از میلاد، جزء ایالات ماد بزرگ بود و از طرفی از كانون‌های قدیم استقرار در فلات ایران به شمار می‌رفت. این استان در زمان سلوكیان، مورد توجه حكام یونانی قرار گرفت، اما در زمان خسرو پرویز -پادشاه ساسانی - به چهار بخش تقسیم شد...
در قرن اول اسلامی این منطقه به نام ایالت جبال یا قهستان تغییر نام داد، به طوری كه از آن به عنوان بخشی از بلاد پهلویان و به نام كوهستان یا قهستان (جبال) نام برده‌اند. این منطقه در قرن دوم هجری همراه با همدان و اصفهان به نام عراق عجم نامیده شد.
استان مركزی از جمله استان‌هایی است كه كارخانجات صنعتی متعددی در آن متمركز شده‌اند... اساس اقتصاد استان را به ترتیب اهمیت، بخش‌های صنعتی و كشاورزی تشكیل می‌دهند. محصولات مهم كشاورزی استان شامل گندم، جو، حبوبات، آفتابگردان، پنبه، چغندر قند، تنباكو، گوجه‌فرنگی و پیاز است. میزان برخی از فرآورده‌های كشاورزی در شهرستان‌های مختلف این استان، بیش از میزان مصرف محلی است، در نتیجه به شهرستان‌های مجاور صادر می‌شود... برای مثال از شهرستان اراك، گندم و جو، از ساوه انار و طالبی، از محلات كاهو، از تفرش بادام و گردو و از خمین لوبیا و گندم حتی به خارج از كشور هم صادر می‌شود.
از مهم‌ترین كارخانه‌های صنعتی استان می‌توان به ماشین‌سازی، آلومینیوم‌سازی، هلیكوپتر سازی، واگن سازی و لاستیك‌سازی اشاره داشت، همچنین در اكثر شهرستان‌های استان مركزی، صنایع مختلف دستی شامل قالی‌بافی، گلیم‌بافی، جاجیم‌بافی، مسگری و... رواج دارد.
● بناهای تاریخی
محدوده كنونی استان مركزی، یكی از كانون‌های كهن استقرار تمدن در فلات ایران است كه آثار تاریخی زیادی را در خود جای داده. این آثار مشتمل بر دو گروه است: گروه اول شامل محوطه‌های باستانی است. این مكان‌ها آثاری از دوره‌های ماقبل تاریخی، پارتی، ساسانی و دوره‌های اسلامی را در خود جای داده است و گروه دوم، بناهای تاریخی بازمانده از دوران بسیار قدیمی سلوكی و ساسانی و تمامی آثار اواخر قاجاریه را در بر می‌گیرند. از قدیمی‌ترین این آثار می‌توان به معبد سلوكی اشاره داشت و از آخرین این آثار قدیمی!‌ باید به مجموعه بازار، حمام چهار فصل و راسته بازار اراك كه در دوران قاجاریه ساخته شد، اشاره داشت.اگر بخواهیم از معروف‌ترین عمارات این استان یاد كنیم، باید به بیت پدری امام خمینی (ره) در حاشیه شمالی رودخانه خمین، محله قدیمی سرپل اشاره كنیم، كه میراث تاریخی با ارزشی بوده و همیشه مورد بازدید خیل عظیمی از ایرانگردان و جهانگردان است و بی‌‌تردید در آینده نیز مشتاقان بسیاری را به خود جلب خواهد كرد.
معماری این بنا به سبك شرقی - اسلامی است. گفتنی است این بنا توسط پدربزرگ حضرت امام، مرحوم حاج سیداحمد در سال ۱۲۵۵ قمری از شخصی به نام محسن‌خان به قیمت نود تومان خریداری شده است و آن گونه كه آیت‌ا... پسندیده، برادر بزرگ حضرت امام در خاطراتش نقل كرده‌ است، این خانه پناهگاه مردم در روزهای ناخوش حمله یاغیان به خمین بوده است. در هنگام یورش یاغیان همه در این خانه اجتماع می‌كردند، زن‌ها و كودكان در اتاق‌های متعدد تجمع و مردان بر بالای برج‌ها از حریم قلعه دفاع كرده و مهاجمان را به عقب می‌راندند.
پدر امام - مرحوم حاج سید مصطفی- در همین خانه متولد شد. امام و دو برادر و سه خواهرشان نیز در همین خانه متولد شدند و در همین خانه نیز برخی دروس مقدماتی را آموختند.از دیگر عمارات، سالار محتشم در شهر خمین می‌باشد كه از بنایی ارزنده برخوردار است و اما قلعه‌های این استان...قلعه آردمین در ۵۶ كیلومتری جادهساوه-همدان، قلعه ‌الویر در شمال غرب ساوه، كه در روستای تاریخی الویر قرار دارد و در یكی از تپه‌های آن سفال‌های مربوط به دوره‌های قبل از اسلام كشف شده است. همچنین می‌توان به قلعه‌ اسماعیلیه در روستای (قزقلعه) كه برروی كوه قره‌داغ در جنوب غربی ساوه قرار دارد اشاره كرد. همچنین قلعه‌های حاج وكیل، خسروانی، آقاخانی محلاتی، جمشیدی و... هم از این دست است. از دیگر نقاط باستانی این استان باید به كاروانسراهای دو دهك ، جون‌آباد، پل تاریخی سرخده، پل دو دهك و پل باقر‌آباد اشاره داشت.اما در ۲۲ كیلومتری شمال اراك از توابع فراهان، آثاری دیده می‌شود كه به آن شهر زیرزمینی دلف‌آباد می‌گویند. بازار اراك كه قدمت آن به سال ۱۲۸۸ هجری قمری می‌رسد و از نظر معماری، بسیار ویژه است. همچنین در كنار این بازار، بنای تاریخی مدرسه سپهداری اراك واقع است. گفتنی است این بنا از بناهای قاجاریه و اولین مركز علوم دینی اراك است.
● جشن و سرور
برگزاری مراسم خواستگاری و ازدواج به مانند سایر نقاط كشور است، اما در روستاها وضع كمی تفاوت دارد... اگر بخواهیم از مراسم خاصی در این استان یاد كنیم، باید به مراسم (بیل گردانی) اشاره داشت. این مراسم نوعی ورزش باستانی و پهلوانی نیز به حساب می‌آید كه در شهر نیمور برگزار می‌شود و بدین گونه است كه كشاورزان نیمور و باقرآباد، در ابتدای فصل زراعت كه از اواخر اسفند ماه تا اواخر بهار ادامه دارد، در میدان اصلی جمع می‌شوند و زمانی كه آب به نخستین قسمت از مركز پخش آب می‌رسد، مردمان این منطقه شادمانی می‌كنند.
● سوغات‌های استان
در اكثر شهرستان‌های استان مركزی، صنایع مختلف دستی به چشم می‌خورد كه فرش ساروق در اراك و محلات، قالیچه ساوه، گلیم و جاجیم تفرش، گیوه اراك و محصولات مسی كه در شهرهای استان تولید می‌شود از بهترین سوغات‌های این استان است.
● سلطان‌آباد
مطالعه در تاریخ اراك - مركز استان مركزی - نشان می‌دهد كه تا سال ( ۱۳۱۶ولایت عراق) نام داشت و این منطقه تا پیش از پیدایش سلطان‌آباد (اراك) منطقه با اهمیتی نبود. گفتنی است اراك، كمتر از دو قرن پیش در زمان حكومت فتحعلی‌شاه قاجار ایجاد شد... این شهر ابتدا قلعه سلطان‌آباد و پس از آن شهر سلطان‌آباد نام گرفت و در سال ۱۳۱۶ هجری شمسی با عبور راه‌آهن سراسری از كنار آن، به اراك تغییر نام یافت. با آغاز جنگ اول جهانی و فروپاشی حكومت قاجاریه، قوای روسیه، شهرهای ساوه، سلطان‌آباد و دیگر مناطق را به اشغال درآوردند. پس از پایان جنگ جهانی اول، این شهر دچار تغییرات زیادی شد تا جایی كه در حال حاضر به عنوان یكی از قطب‌های صنعتی ایران از آن یاد می‌شود.اگر به اراك سفر كردید، به‌طور حتم به مناطق پرورش گل بروید. پرورش گل در محلات، قدمت زیادی دارد. در محلات، انواع گل‌های شاخه‌ای و گلدانی پرورش داده می‌شود یا باید به پرورش میخك، داودی، گلایول، مریم، رز، مینا، پامچال و... اشاره داشت. همچنین حتما از منطقه ییلاقی (سربند) دیدن كنید. در این منطقه چشمه‌های پرآب، پوشش‌های گیاهی و باغ‌های بزرگی به چشم می‌خورد. منطقه زیبای دیگر این استان محلات است كه درختان چنار پیر، خیابان‌های شیب‌دار این شهرستان را بسیار زیبا كرده است. همچنین باید به منطقه حفاظت شده (هفتاد قله) اشاره داشت... هفتاد قله، منطقه‌ای كوهستانی است و از آن‌جا كه این كوه شامل هفتاد برآمدگی است به آن هفتاد قله می‌گویند.این منطقه دارای زمستان‌های سرد و تابستان‌های معتدل است.
● حمام چهار فصل
یكی از مكان‌های دیدنی شهر اراك، حمام چهارفصل است كه به دوره قاجاریه مربوط می‌شود. كاشی‌های به كار رفته در حمام و همچنین ستون‌های كاشی‌كاری شده، جلوه زیبایی به این حمام تاریخی داده، البته این حمام در حال حاضر به موزه تبدیل شده است.
● اماكن مذهبی
وجود مسجد و امام‌زاده‌ها به این استان، وجهه‌ای زیبا داده است... مسجد جامع محلات معروف به مسجد جمعه، شبستان مسجد جامع خمین، مسجد جامع ساوه، مسجد میدال در میدان ساوه، امام‌زاده‌ها یحیی و فضل‌الرضا در محلات، شاهزاده اسماعیل در شهرستان نیمور، یوجان، امام‌زاده عبدا... در خمین، شاهزاده اسحاق در روستای بیجگان، عون بن‌علی در حاشیه روستای كروگان جاسب، شاه‌ هادی در اطراف نراق، ابوالقاسم، سهل‌بن علی‌(ع) سید ابورضا از نوادگان امام موسی كاظم‌(ع)، سلطان سید اسحاق، حوا خاتون و شاهزاده ابراهیم اشاره داشت...
● استان مشاهیر
این استان به لحاظ فرهنگی و مذهبی یكی از استان‌های پرورش اندیشمندان، عرفا، شعرا و سیاستمداران است، تا جایی كه از مشاهیر ادبی و فرهنگی به‌نام كشورمان كه در این خطه پرورش یافتند باید به امام خمینی(ره)، ادیب الممالك فراهانی، میرزاتقی‌خان امیركبیر، قائم مقام فراهانی، عباس اقبال آشتیانی، فخرالدین عراقی، پروفسور محمود حسابی، ملا احمد و مهدی نراقی(ره)، آیت‌ا...‌العظمی اراكی (ره) و... اشاره داشت و به همین خاطر باید از این استان به عنوان كانون فرهنگی و مذهبی یاد كرد.

وبگردی
فیلم |  بالاخره کار بانک‌ها ربا هست یا نیست؟ | ۴۰سال است تکلیفمان را با ربا معلوم نکرده‌ایم
فیلم | بالاخره کار بانک‌ها ربا هست یا نیست؟ | ۴۰سال است تکلیفمان را با ربا معلوم نکرده‌ایم - فیلم - دکتر حمید ابوطالبی مشاور سیاسی رئیس جمهور در کافه خبر با انتقاد از اینکه در 40 سال گذشته بسیاری از مسایل مهم را تعیین تکلیف نکرده ایم می گوید: این گونه جامعه دچار سردرگمی و به سمت گناه یا بزهکاری و یا توافق بر سر گناه سوق پیدا می کند. صحبت های او را در ویدئوی زیر ببینید و بشنوید.
(ویدئو) رفع ممنوعیت صدای جواد یساری پس از ۴۰ سال
(ویدئو) رفع ممنوعیت صدای جواد یساری پس از ۴۰ سال - جواد یساری پس از ۴۰ سال با خواندن در فیلم «دشمن زن» دوباره به عرصه هنر بازگشت.این گزارش توسط تماشا تهیه و منتشر شده است. منبع
سرلشگر فیروزآبادی و ویلای 10هزار متری لواسان !
سرلشگر فیروزآبادی و ویلای 10هزار متری لواسان ! - لازم است ذکر شود جنبش عدالتخواه دانشجویی در صورت ادامه تعلل دستگاه‌های مربوطه در تخلیه ملک بیت‌المال، حق اقدامات انقلابی را برای اجبار فرد نامبرده به تخلیه ویلای لواسان، برای خود محفوظ می‌داند.
ماجرای تجاوز به 41 دختر از زبان امام جمعه ایرانشهر
ماجرای تجاوز به 41 دختر از زبان امام جمعه ایرانشهر - امام جمعه اهل سنت ایرانشهر : در ماه رمضان به ۴۱ دختر تجاوز شده که از این میان فقط ۳ دختر شکایت کرده اند.
انتشار عکس دلخراش حمید بقایی
انتشار عکس دلخراش حمید بقایی - مشاور رسانه‌ای احمدی نژاد دیشب با انتشار عکسی دلخراش از وضعیت جسمی «حمید بقایی» از بازگشت این مجرم پرونده‌ی مالی آن دولت به زندان اوین خبر داد.
سبک عجیب شوی لباس در عربستان حاشیه ساز شد!
سبک عجیب شوی لباس در عربستان حاشیه ساز شد! - در پی برگزاری نمایش مد لباس زنان به سبکی عجیب در عربستان، سر و صدای بسیاری در رسانه ها به راه افتاد. ماجرا از این قرار بود که لباسها بدون مانکن و مانند اشباح در حال پرواز با استفاده از پهباد نمایش داده شدند.
ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» به نام ولایتی
ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» به نام ولایتی - علی اکبر ولایتی، مرد 37 شغله ای که به جز حوزه دیپلماسی، سالیانیست که کارشناس ادبی، فرهنگی، تاریخی، عرفانی و ... تلویزیون نیز هست، و هر سال دهها جلد کتاب به نام او منتشر می شود. همه ی این سوابق معششع یک سو و چرخش مادام سیاسی او در حوزه های مختلف، در سوی دیگر، کار را به جایی رسانیده که ولایتی را با ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» نیز می شناسند! ولایتی در تازه ترین تغییر مواضع خود این بار برجام را که روزگاری…
صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده
صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده - در این ویدئو صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده توسط معلم مدرسه را مشاهده می کنید.
افشاگری پوری بنایی درباره واقعیتی تلخ از ناصر ملک‌مطیعی
افشاگری پوری بنایی درباره واقعیتی تلخ از ناصر ملک‌مطیعی - پوری بنایی به عیادت پناهی رفت و دیدارش با مرحوم ناصر ملک‌مطیعی پس از پخش نشدن برنامه‌هایش از تلویزیون تعریف کرد.
(ویدئو) آزار جنسی گروهی دانش آموزان در مدرسه‌ای در غرب تهران!
(ویدئو) آزار جنسی گروهی دانش آموزان در مدرسه‌ای در غرب تهران! - ماجرای تکان دهنده اذیت و آزار گروهی دانش آموزان یک دبیرستان پسرانه در غرب تهران وارد فصل تازه‌ای شد.
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد!
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد! - در ادامه حضور چهره های شناخته شده در کمپین "خانم گزارشگر"، این بار آزاده نامداری مجری تلویزیون تلویزیون اقدام به گزارش فوتبال کرد. او برای این کار بازی خاطره انگیز ایران - استرالیا در مقدماتی جام جهانی 98 فرانسه را انتخاب کرده است که گزارش ضعیف او با انتقادات فراوانی مواجه شده است، تا حدی که وبسایت مربوط به این کمپین ویدئوی گزارش این او را از سایت حذف کرد.
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی - عکسی از حضور سید ابراهیم رئیسی در مراسمی ویژه منتشر شده است که گفته می شود متعلق به کنفرانس افق نو در مشهد بوده است. در این عکس حرکات عجیب خانمی با لباس های قرمز، چفیه بر گردن و پرچم در دست در مقابل ابراهیم رییسی به چشم می خورد که توجه کاربران بسیاری را در شبکه های اجتماعی جلب کرده است!