دوشنبه ۴ تیر ۱۳۹۷ / Monday, 25 June, 2018

نوای خوش در دوره بهرام گور


نوای خوش در دوره بهرام گور
بر اثر کاردانی بهرام گور، در زمان وی، یک دوره ی سراسر رفاه و آسایش برای مردمان پیش آمد که بر اساس شواهد به دست آمده هیچگاه در ایران تکرار نشد .
چنان شد که از بیدگل افسری
خریدی به دینارگانی سری
یعنی بهای یک تاج از بیدگل را که هنگام رامش بر سر می نهادند به یک دینار رسید.
یکی شاخ نرگس، بها یک درم
خریدی، کسی زو نگشت دژم
آسایش مردمان، که نیمی از روز را موظف به انجام کار سخت بودند، و یک نیمه را به دستور بهرام به رامش و شادی می گذراندند، بدانجا رسید که یک شاخه گل نرگس را به بهای یک درم می خریدند. [۱]
و در چنین روزگاری، بهرام از کارگزاران و نیک خواهان می پرسد که اگر رنجی در زندگانی مردمان می بیننند گزارش کنند. گزارش ها از همه سوی ایران زمین چنین رسید :
که آباد بینیم ، روی زمین
به هرجای، پیوسته شد آفرین
مگر، مرد درویش، کز شهریار
بنالد همی ، وز بد روزگار
که چون می گسارد توانگر همی
به سربر ز گل دارد افسر همی
بر آواز رامشگران مَی خورند
چو ما مردمان را به کس نشمرند
تهی دست، بی رود و گل مَی خورد
شهنشاه از در یکی بنگرد !
همه ی نیازها برآورده شده است جز اینکه توده ی مردم هنگام رامش، خنیاگر ندارند ... و بهرام گور از پادشاه هندوستان درخواست می کند که ده هزار «لولی» مرد و زن به ایران گسیل دارد، تا :
کند پیش درویش، رامشگری
ورا رایگانی کند کهتری
و این لولیان در روستاهای ایران به راه افتادند ... و با خویش، نغمه های خوش را به آفاق دور دست بردند.
اگر موسیقی ملتی، بر نوای خوش ملت دیگر تاثیری مستقیم گذاشته، باری همین تاثیر است زیرا که ده هزار خنیاگر از هندوستان در ایران روان گشتند و نوای خوش را در رگ های موسیقی ایران، جاری کردند ...
البته باید چنین گمان برد که موسیقی دو ملت در آن دوران بسیار نزدیک تر از موسیقی این زمان ایران و هند بوده است، چرا که مردمان عادی می بایستی از شنیدن آن بهره برند ... و این نمی شود مگر آنکه نوای نوازنده و آواز خواننده را دریابند ! اگر موسیقی بلوچستان را شنیده اید، می دانید که چه اندازه به نوای خوش هندوستان نزدیک است.
یکی از رویدادهای زمان بهرام پیدا شدن گنج بسیار بزرگی است از دوران باستان که موبدان آن زمان آن را «گنج جمشید» خوانده اند اما گمان به این است که آن، از زمان فریدون (سه بهره شدن نژاد آریا) برجای مانده بوده است، زیرا که در همه ی روایات به مجسمه های گاو که همه از دُر و گوهر و زر ساخته شده بود، سخن آمده، و به همین دلیل می باید که متعلق به دوران مهر پرستی ایرانیان بوده باشد که در آن، گاو از اهمیت ویژه برخوردار بوده است.
در هر صورت پدید آمدن این گنج که به «گنج گاوان» نامزد گردید، و بخش کردن بهرام، آن را به ارزانیان (مستحقان) از وامدارن، پیران، زنان بیوه، عروسان بی جهیزیه، کودکان بی پدر و ... داستان بسیار دل انگیز و شگفتی آفرید و یکی از خنیاگران آن زمان «آهنگ گنج گاو» را برای آن بساخت که جزو «سی لحن باربد» هم آمده، پس از اسلام نیز بنا به روایت های مکرر نواخته می شده است.
از منوچهری است :
گه نوای هفت گنج و گه نوای گنج گاو
گه نوای دیف رخش و گه نوای ارجنه
و از نظامی است :
چو گنج گاو را کردی هواسنج
بر افشاندی زمین هم گاو و هم گنج
بهرام گور خود نیز به موسیقی علاقه ی فراوانی داشته است و در شاهنامه چنین آمده که در شکارگاه بر شتری نیرومند، چهار رکاب می نهاده اند و او بر رکاب های زرین آن بر می نشسته است و کنیزکی رامشگر چنگ نواز را بر رکاب های سیمین می نشانده، تا در بیابان و به دنبال نخجیر نیز از نوای او بهره مند شود :
چنان بد که یک روز بی انجمن
به نخجیر گه رفت با چنگ زن
کجا نام آن رومی، آزاده بود
که رنگ رخانش چو بیچاده بود
به پشت هیونی دمان برنشست
ابا سرو آزاده، چنگی به دست
و این زن چنگ نواز «آزاده» و دیگری «آرزو»، دختر زرگری که با چنگ زنی و میهمان نوازی از بهرام دل برد، در حلقه ی زنان مشکو (حرمسرا)ی بهرام جای گرفتند.

یسنا مهرآیین

منبع : پایگاه پژوهشی آریابوم

مطالب مرتبط

فول آلبوم بودن چیز مهمی است

فول آلبوم بودن چیز مهمی است
فرق نمی‌كند كه خوشحال باشی و كبكت خروس بخواند یا ناراحت باشی و مثل كشتی غرق شده‌ها. عاشق باشی و همه چیز را در یك نفر خلاصه ببینی یا فارغ از فارغ باشی و فقط خودت را ببینی.
سن و سال هم كه اصلا مهم نیست. پیر باشی یا یك جوان پرانرژی كه یك جا بند نمی‌شود. مرد باشی یا زن باز هم فرق نمی‌كند. مهم این است كه به هر حال یك نوع موسیقی را می‌پسندی و گوش می‌كنی و خیلی از لحظات زندگی‌ات را با نوایی خاص پر می‌كنی. حال چه می‌خواهد آن نوا از گراموفونی قدیمی و خاك گرفته بر آید یا یك پخش آخرین سیستم. صدای دل‌انگیز یك استاد بزرگ موسیقی باشد یا جوانی تازه وارد در این عرصه. این موسیقی است كه تو را می‌كشد و با خود می‌برد و به لحظه‌های زندگی‌ات رنگ و رخی‌تازه می‌دهد.
این موسیقی و آن نت‌های مرتب و دقیقش است كه اگر دلت گرفته‌خیلی راحت‌تر از آنكه فكرش را بكنی خالی‌ات می‌كند یا اگر شاد و سرحالی، خوشحالی‌ات را ضربدر چند می‌كند. دسته‌بندی انواع موسیقی كه جای خودش بحث دارد اما طرفداران پر و پا قرص موسیقی كه كم هم نیستند را شاید خوب نشناسید، كسانی كه دلخوشی‌شان موسیقی است و آواز و هیچ وقت بدون زمزمه آهنگی زیر لب نمی‌بینی‌شان. عشق موسیقی‌ها را می‌شود با سبك و خواننده‌های مورد علاقه‌شان طبقه‌بندی كرد اما چون اینجا صفحه جوان است و مخاطبش جوان، عشق موسیقی‌ها را براساس سن‌شان از یكدیگر جدا می‌كنیم و اول از همه خب معلوم است دیگر از خود جوانان شروع می‌كنیم. این نسل عجیب و غریب در موسیقی هم رویه خودش را پیش گرفته و كلا با بقیه افراد فرق می‌كنند. جوانان همه جور موسیقی گوش می‌كنند كه البته بستگی به حس آن لحظه‌شان دارد. ولی یكی دو نوع سبك است كه همیشه پرطرفدار بوده‌اند و هستند و انگار خواهند بود! سبك‌های ترنس و موسیقی‌های متال كه گاهی به معنای واقعی كلمه كم‌ارزش و سطحی‌اند گاهی بین جوان‌ها محبوب بوده‌اند. در چند سال اخیر هم ستاره‌های! رپ خارجی با موسیقی معترض‌شان و (...) كه در آهنگ‌های خود از آنها استفاده می‌كنند در جهان مطرح شدند و این باعث شد كه علاقه‌مندان این سبك موسیقی دست به كار شوند. آهنگ بسازند و یا به راحتی آهنگ‌های معروف را Cover (بازخوانی) كنند و رپ ایرانی راه بیفتد و ناگهان تب رپ‌خوانی همه را بگیرد. ولی خیلی ناامید نشوید. با وجود همه این مسائل می‌توانید افرادی كه موسیقی را می‌فهمند و موسیقی خوب را با هیچ سروصدای كاذبی اشتباه نمی‌گیرند پیدا كنید. در مقابل كسانی كه عاشق رپ و ترنس هستند، راك بازها قرار می‌گیرند. خشونت پنهان و اعتراض به مسائل مختلف و حتی موضوعات انسان‌دوستانه و عشق دستمایه اكثر خوانندگان راك است و همه اینها خب كلی طرفدار پیدا می‌كند. یك چیز دیگر هم كه وجود دارد همان بحث همیشگی پز دادن و ادا درآوردن است. شما می‌توانید با اسم راك یا خواننده‌های معروفش و ادعای اینكه فقط و فقط راك گوش می‌كنید كلی برای خودتان كلاس بگذارید. كل‌كل‌ و رجز‌خوانی هم كه همه‌جا هست و بین بچه‌های موسیقی‌باز و اینكاره‌ها شدید‌تر. اولین و مهم‌ترین كل‌كل‌ها ذخیره و انبار آهنگ‌های شماست. یك موسیقی‌باز حرفه‌ای باید تمام آهنگ‌های خوانده شده و حتی نشده! خواننده مورد علاقه‌اش را داشته باشد. از طرف دیگر وقتی آلبوم جدید آن خواننده و یا خواننده‌های سبك‌های دیگر به بازار می‌آید، خیلی سریع آن را بخرد.
اگر می‌خواهید كم نیاورید باید همیشه دست پر باشید و سی‌دی‌هایتان پربارتر از بقیه باشد. فكر می‌كنید اگر خودتان را موسیقی‌باز حرفه‌ای جا بزنید، آن وقت فول آلبوم گروه یا خواننده محبوبتان نباشید، كسی شما را تحویل خواهد گرفت؟ مورد بعدی كه آن هم خیلی مهم است و نباید در موردش كوتاهی كرد، سیستم مورد استفاده است. سیستم صوتی شما باید گوش خلایق را كر كند و چشم حسودان را كور! ضرب‌المثلی هست كه می‌گوید: «موسیقی‌باز بدون سیستم، مثل زنبور بی‌عسل است». مطمئن باشید بدون یك سیستم حرفه‌ای و البته گرانقیمت در این راه چیزی نمی‌شوید. از اینجا كه بگذریم می‌رسیم به بحث صدا. عشق موسیقی‌ها اكثراً خوانندگان ناكامی هستند كه این عشق قدیمی را حالا به شكلی جدید امتحان می‌كنند. خیلی‌هایشان هم اصلاً صدای خوبی ندارند و فقط با این تصور كه صدایشان خیلی عالی و قوی است می‌خوانند و كاری هم نمی‌شود كرد، جز اینكه چند دقیقه‌ای تحمل كنی تا هنرنمایی و خارج خواندن خواننده عزیز تمام شود. برای همین الان خیلی‌ها عصارند، خیلی‌ها محمد اصفهانی و حتی خیلی‌ها هم فكر می‌كنند شجریان هستند. این هم از عشق موسیقی‌ها و كل‌كل‌هایشان. می‌دانیم خیلی‌هایتان را جا گذاشته‌ایم و یادمان رفته كه از همه بنویسیم. اما ناراحت نشوید موسیقی آن‌قدر بزرگ هست كه همه در آن جا بگیرند.

وبگردی
ارز تک نرخی سیف / شوخی صدهزار میلیارد تومانی از جیب ملت
ارز تک نرخی سیف / شوخی صدهزار میلیارد تومانی از جیب ملت - سیاست‌های ارزی اخیر دولت بر اصولی استوار شد که از همان ابتدا تبعات اجرای آن قابل پیش‌بینی بود؛ به طوری که هیچ‌یک از اهداف اولیه سیاست‌های ارزی فروردین ماه تحقق ...
تجمع برخی از کسبه بازار علاء الدین و چارسو
تجمع برخی از کسبه بازار علاء الدین و چارسو - تجمع برخی از کسبه بازار علاء الدین و چارسو در اعتراض به وضعیت ارز
قیمتهای روانی  / این آقایان عاقل / و بیجاره مردم
قیمتهای روانی / این آقایان عاقل / و بیجاره مردم - افاضات امروز معاون اول رییس جمهور، البته قبلتر نیز از زبان دیگر مقامات اقتصادی دولت از جمله نهاوندیان و نوبخت شنیده شده بود. یک اظهارنظر کلی و تاکید بر «عدم نگرانی مردم درباره وضعیت معیشتی» ! عجیب است این جملات شگفت انگیز از زبان جهانگیری که خود از منتقدان وضعیت مشابه در دوران احمدی نژاد بود. او حالا همان جملات را با همان ادبیات تکرار می کند! اما آقای جهانگیری! حقیقتاً این دلار و آن سکه و و قیمت های…
لادن طباطبایی در شبکه من و تو / فیلم
لادن طباطبایی در شبکه من و تو / فیلم - لادن طباطبایی، بازیگر شناخته شده سینما و تلویزیون ایران که برای درمان بیماری فرزندش مدتی است در خارج از ایران به سر می برد امروز مهمان شبکه «من و تو» بود و بدون حجاب مقابل دوربین این شبکه حاضر شد.
تصاویر/ لمس "آزادی" در ورزشگاه آزادی
تصاویر/ لمس "آزادی" در ورزشگاه آزادی - مردم تهران برای اولین بار و برای تماشای مسابقه‌ی فوتبال ایران و اسپانیا در جام جهانی ۲۰۱۸ بهمراه خانواده‌های خود به ورزشگاه صدهزار نفری آزادی رفتند
(ویدئو) رفع ممنوعیت صدای جواد یساری پس از ۴۰ سال
(ویدئو) رفع ممنوعیت صدای جواد یساری پس از ۴۰ سال - جواد یساری پس از ۴۰ سال با خواندن در فیلم «دشمن زن» دوباره به عرصه هنر بازگشت.این گزارش توسط تماشا تهیه و منتشر شده است. منبع
انتشار عکس دلخراش حمید بقایی
انتشار عکس دلخراش حمید بقایی - مشاور رسانه‌ای احمدی نژاد دیشب با انتشار عکسی دلخراش از وضعیت جسمی «حمید بقایی» از بازگشت این مجرم پرونده‌ی مالی آن دولت به زندان اوین خبر داد.
سبک عجیب شوی لباس در عربستان حاشیه ساز شد!
سبک عجیب شوی لباس در عربستان حاشیه ساز شد! - در پی برگزاری نمایش مد لباس زنان به سبکی عجیب در عربستان، سر و صدای بسیاری در رسانه ها به راه افتاد. ماجرا از این قرار بود که لباسها بدون مانکن و مانند اشباح در حال پرواز با استفاده از پهباد نمایش داده شدند.
ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» به نام ولایتی
ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» به نام ولایتی - علی اکبر ولایتی، مرد 37 شغله ای که به جز حوزه دیپلماسی، سالیانیست که کارشناس ادبی، فرهنگی، تاریخی، عرفانی و ... تلویزیون نیز هست، و هر سال دهها جلد کتاب به نام او منتشر می شود. همه ی این سوابق معششع یک سو و چرخش مادام سیاسی او در حوزه های مختلف، در سوی دیگر، کار را به جایی رسانیده که ولایتی را با ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» نیز می شناسند! ولایتی در تازه ترین تغییر مواضع خود این بار برجام را که روزگاری…
صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده
صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده - در این ویدئو صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده توسط معلم مدرسه را مشاهده می کنید.
افشاگری پوری بنایی درباره واقعیتی تلخ از ناصر ملک‌مطیعی
افشاگری پوری بنایی درباره واقعیتی تلخ از ناصر ملک‌مطیعی - پوری بنایی به عیادت پناهی رفت و دیدارش با مرحوم ناصر ملک‌مطیعی پس از پخش نشدن برنامه‌هایش از تلویزیون تعریف کرد.
(ویدئو) آزار جنسی گروهی دانش آموزان در مدرسه‌ای در غرب تهران!
(ویدئو) آزار جنسی گروهی دانش آموزان در مدرسه‌ای در غرب تهران! - ماجرای تکان دهنده اذیت و آزار گروهی دانش آموزان یک دبیرستان پسرانه در غرب تهران وارد فصل تازه‌ای شد.
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد!
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد! - در ادامه حضور چهره های شناخته شده در کمپین "خانم گزارشگر"، این بار آزاده نامداری مجری تلویزیون تلویزیون اقدام به گزارش فوتبال کرد. او برای این کار بازی خاطره انگیز ایران - استرالیا در مقدماتی جام جهانی 98 فرانسه را انتخاب کرده است که گزارش ضعیف او با انتقادات فراوانی مواجه شده است، تا حدی که وبسایت مربوط به این کمپین ویدئوی گزارش این او را از سایت حذف کرد.
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی - عکسی از حضور سید ابراهیم رئیسی در مراسمی ویژه منتشر شده است که گفته می شود متعلق به کنفرانس افق نو در مشهد بوده است. در این عکس حرکات عجیب خانمی با لباس های قرمز، چفیه بر گردن و پرچم در دست در مقابل ابراهیم رییسی به چشم می خورد که توجه کاربران بسیاری را در شبکه های اجتماعی جلب کرده است!