جمعه ۱ تیر ۱۳۹۷ / Friday, 22 June, 2018

‌شایسته‌سالاری، از گفتار تا عمل‌


‌شایسته‌سالاری، از گفتار تا عمل‌
اشتراک لفظ دائم رهزن است
اختلاف گبر و مومن در تن است
اختلاف خلق از نام او فتاد
چون به معنی رفت آرام اوفتاد
(مثنوی مولوی)
یکی از بزرگترین آفات سخنرانی‌ها، مقالات یا متن‌هایی که هر روزه با آنها سر و کار داریم کلی گویی، مغلق و مبهم و چند وجهی بودن الفاظ بکار گرفته در آنهاست. کمتر کسی به خود این زحمت را می‌دهد که در به کار گیری الفاظ و واژه‌ها دقت لازم را به خرج دهد و طیف گستردهِ معانی مشعشع از واژه‌ها و الفاظش را متوجه باشد به طوری که از الفاظ مشترک و چند وجهی استفاده نکند و یا به عبارتی جزئی و دقیق و مدلل و مستند حرف بزند یا بنویسد، زیرا این کار (یعنی به کارگیری واژه‌های شفاف و دقیق) دو زحمت برای کاربرنده آن دارد:
▪ اول آنکه زمان زیادی را باید صرف این کار کند تا مستدل و مستند و دقیق و شفاف بگوید یا بنویسد،
▪ دوم آنکه راه سوءاستفاده را برای خود می‌بندد اما کلی‌گویی، هم وقت زیادی لازم ندارد و هم شخص کلی‌گو می‌تواند در برابر نقدها و پرسش‌ها از خود دفاع کند و از زیر بار مسئولیت معانی کلامش بگریزد. ولی اگر سخنران یا نویسنده‌ای دقیق، جزیی، شفاف و مستند بگوید یا بنویسد، هم باید پاسخگو باشد و هم از این کار فهم جدیدی را وارد فضای ذهن مخاطبش می‌کند و زمانی را که مخاطبان برای سخنرانی یا خواندن متن و مقالهِ او گذاشته‌اند مفید و بهینه می‌سازد.
یکی از فواید بی‌شمار متن‌های شفاف و مدلل و دقیق، حرکت دادن اذهان مخاطبان به سوی منطقی شدن و ترویج فرهنگ دلیل جویی برای مخاطبان در هر کلامی است. ‌
این مقدمه را از آن جهت طرح کردم تا ذهن مخاطبان عزیز را متوجه کاربرد غیرعادلانهِ یکی از همین واژه‌های چند وجهی و کلی بکنم و نشان دهم که چگونه از این کلمه کلی و غیرشفاف سوءاستفاده و بهره‌برداری منفعت محور می‌شود و در نتیجهِ استفاده فراوان از آن چه ظلم مضاعفی بر جامعه انسانی تحمیل می‌شود. ‌بر سر ترکیب <شایسته‌سالاری> که در جای خود شعار جالب توجه و ارزشمندی بوده است، نیز همین بلا آمده است هم در نصب مدیران و هم در نصب پارچه‌ها بعد از انتصاب مدیران که می‌نویسند انتخاب بجا و شایسته... که البته هم واژه انتخاب درست استفاده نمی‌شود، زیرا انتخاب وقتی است که چند گزینه داوطلب شوند و بین آنها را‡ی‌گیری شود به آن کس که بیشترین را‡ی را آورده می‌گویند انتخاب شده است بنابراین وقتی مدیر بالادستی با اراده فردی خویش برای کسی مسئولیتی در نظر می‌گیرد باید بگوییم و بنویسیم انتصاب بجا نه انتخاب بجا، و دوم آنکه شایسته‌ در اینجا نیز مورد سوءاستفاده قرار می‌گیرد زیرا یک واژه کلی است و معلوم نیست شایسته از چه منظر یا میزانی؟ به عنوان مثال اگر در نصب مدیری برای یک سازمان به ویژگی‌های ظاهری فرد توجه داشته باشیم به صورتی که بهترین ویژگی‌ها را از نظر سر و صورت و لباس و کلاس دارا باشد ما به شایسته‌ توجه کرده‌ایم و یا اگر به طرز بیان یا رفتا او با دیگران دقت کنیم و آن طرز بیان و رفتار را مناسب سلیقه خود بدانیم به نوعی به شایسته‌ توجه کرده‌ایم و شایسته‌سالاری را ارج نهادیم و یا اگر... ‌با این توضیح معلوم شد که کسی نمی‌تواند به عزل و نصب ما ایرادی بگیرد یا شبهه و پرسشی بیافکند، زیرا حوزه و شعاع معنایی این واژه شایسته آنقدر وسیع است که از هر زاویه‌ای می‌توان به آن طناب چنگ زد و به مقصود و مراد خود رسید. بنابراین مشخص شد که مشکل در نحوهِ عزل و نصب نیست بلکه مشکل در خود واژهِ شایسته است که یک واژهِ عام و عاطفی است و دارای معانی متکثر و متنوع و گاهی هم متضاد و چند وجهی است، که آن را در جهت مقصود و مراد خود می‌توان مورد استفاده قرار داد. به نظر می‌رسد مدیریت سازمان‌ها و نهادهای کشور ما از فقر یک روش مدیریتی ثابت و منسجم و علمی رنج می‌برد و این عدم وجود یک نظام ثابت مدیریتی خسارت‌های جبران‌ناپذیری را متوجه همه ما می‌کند. به عبارت دیگر آنچه در مدیریت کشور ما معمول و مرسوم است، شیوه سنتی و غیر سیستمی عزل و نصب مدیران است که در این شیوه عزل و نصب مدیران براساس واژه‌ شایسته‌ با بالانس معنایی بسیار زیاد گاهی مدیران کاملاً متضادی را از جهت سلیقه و رفتار در یک پست جابجا می‌کند. ‌
در این شیوه واژه شایسته با بار معنایی عام و با در برگرفتن طیف وسیع معانی خویش مورد توجه مدیر بالادستی قرار می‌گیرد، به صورتی که او می‌تواند در میان عموم معانی متصور در این واژه معنایی را بزرگ و برجسته کند و معانی دیگر را کم ارزش و بی‌قدر نشان دهد یا اصلاً نیم‌نگاهی هم به دیگر معانی نهفته در آن نداشته باشد، به عنوان مثال اگر معانی نهفته در واژه شایسته را شامل: تجربه، دانش، ظرفیت، ظاهر، اخلاق، دین ورزی و... بدانیم از آنجا که هیچ یک از این معانی به صورت دقیق اندازه‌گیری نشده‌اند و برای هر کدام امتیاز و نمره‌ای در نظر گرفته نشده است، هرکس می‌تواند یکی از این معانی را در شخصی برجسته کند و از معانی دیگر این واژه تعمداً تغافل و چشم‌پوشی نماید. ‌
پس برای اینکه از این آشفتگی در مدیریت و نظام قضایی که محصول بکارگیری واژه‌های غیرشفاف می‌باشد خارج شویم ناگزیریم به یک شیوه مدرن تقنین یا مدیریت روی بیاوریم به این معنا که در گزاره‌های قانونی از الفاظ منطقی و زبان علمی استفاده کنیم تا گزاره‌های قانونی را چنان شفاف سازیم که جلوی هر نوع اعمال سلیقه و تفسیرهای معطوف به منافع باند، گروه، دسته و حزب خاص گرفته شود، تا اعتبار قانون به عنوان حداقل عامل نظم و امنیت اجتماعی و اهرم بازدارنده انواع خلاف‌ها و جهت‌دهنده مردم به پایبندی به حداقل‌های اخلاق انسانی و اجتماعی در جامعه دوچندان و نهادینه شود و در بحث مدیریت نیز واژه شایسته را به جزئی‌ترین معانی خویش تحلیل کرده و برای هر یک از معانی آن نمره مخصوصش را قرار دهیم و از مجموع امتیاز حاصله به نتایج مورد نظر برسیم، به عنوان مثال برای نصب مدیر شایسته کلمه شایسته را به همهِ معانی موردنظر تقسیم کنیم و برای هر یک امتیاز مخصوصش را بدهیم و مجموع امتیازات را نمرهِ نهایی یا امتیاز آن مدیر قرار دهیم، سپس با مقایسه نمره یا امتیاز مدیران داوطلب بالاترین نمره را به عنوان مدیر مورد نظر یک نهاد یا سازمان تعیین نماییم و سپس صلای عام دهیم که محک و میزان ما این امتیازات است و این معیار نیز همیشه ثابت خواهد ماند تا دیگران مجبور نشوند برای احراز مقام شایسته به انواع و اقسام راه‌های بی‌روشی همچون تمنا و تملق و توسل و... روی بیاورند بلکه به امتیازات توجه کنند و بکوشند تا آن امتیازات را در پرونده یا نامه کارکرد خویش ثبت و درج نمایند تا با این روش علمی به مقام شایسته صعود کنند. ‌
خوش بود گر محک تجربه آید به میان
تا سیه روی شود هر که دراو غش باشد (حافظ)‌
این شیوهِ مدرن جلوی هر نوع سوءاستفاده یا هر نوع روش غیرعلمی همچون ریا، چاپلوسی، ارتباط تلفنی، رشوه و ... را برای رسیدن به هرم مدیریتی خواهد گرفت و راه را برای شایستگان واقعی باز خواهد کرد. ‌

ساری - دکتر علی (ا.م) فلاح‌

منبع : روزنامه اطلاعات

مطالب مرتبط

روابط عمومی؛ یک نهاد مستقل و پویا در سازمانها

روابط عمومی؛ یک نهاد مستقل و پویا در سازمانها
شناخت روابط عمومی به عنوان یك نهاد مستقل، پویا و توانمند و ... از جمله مسایلی است كه همواره با شكل‌گیری اولین نهاد روابط عمومی در كشور و همین طور در صنعت برق مطرح بوده است.
نهاد روابط عمومی كه از توانمندی و استقلال كم بهره باشد قادر نخواهد بود كه به شكل كاملاً‌موثر بر امتناع، توجیه و هدایت افكار عمومی موثر باشد.
در مقاله زیر كه به وسیله یكی از كارشناسان اداره برق خواف واقع در خراسان جنوبی به نگارش درآمده ضمن بررسی دلایل تشكیل روابط عمومی از ویژگیهای پوینده بودن این نهاد سخن رفته است.
همزمان با تكامل بشر و پا نهادن آن به زندگی اجتماعی و پیشرفت سریع فن‌آوری و ارتباطات و شكل‌پذیری انسانها از این تحولات رفتارهای افراد هم دستخوش تغییرات عمده‌ای شد و به روش‌های پدرسالارانه، قیم‌ مابانه، عصر حجر، برده‌داری و غارنشینی در این ارتباط خاتمه داده شد. جوامع بشری و سازمانهای نوین براساس تقاضای زندگی به شیوه مدرن و امروزی شكل گرفتند و مدیریت و هدایت آنها تغییر كرد. بنابراین دانشمندان علم مدیریت به این فكر افتادند تا به شیوه‌های علمی، رفتارهای افراد را در جوامع و سازمانها مورد مطالعه قرار دهند.
با ‎آغاز انقلاب صنعتی و شروع زندگی ماشینی و توسعه شهرها و زندگی شهرنشینی و رشد روزافزون آن رفتارهای افراد هم دستخوش تغییرات عدیده‌ای شد. دیگر شرایط به صورتی نبود كه هرچه خان و بزرگ قبیله و عشیره مطرح می‌كرد به عنوان حرف نهایی مطرح شود. رفتارهای پیچیده افراد در سازمانها، یكی از مشكلات و چالشهای اساسی مدیران بود و مدیران قادر به اداره امور سازمانها بر مبنای ایده‌های سنتی و غیر علمی نبودند، لذا بحث مدیریت منابع انسانی در علم مدیریت مورد توجه بسیاری از دانشمندان این علم قرار گرفت و قدم‌های مفید و ذی‌قیمتی در این راه برداشته شد و منجر به پویایی، حیات و نجات بسیاری از سازمانها شد و مدیران به شیوه‌های نوین علم مدیریت بر این چالشها فایق آمدند به صورتیكه كه امروزه به راحتی و با كمك گرفتن از علم مدیریت می‌توان جوامع بشری و سازمانها را كه از رفتارهای بسیار پیچیده‌ای برخوردار هستند به سهولت اداره كرد و دیگر دغدغه اداره امور را نداشت كه این خود می‌تواند فرصت را برای مدیران و اداره‌كنندگان جوامع بوجود آورد كه بیشتر وقت و انرژی خود را وقف نوآوری، خلق ایده‌های برتر، برنامه‌ریزی و ... كنند.
علم مدیریت در غرب از پختگی و اطلاعات بسیار زیادی برخوردار است. بنابراین می‌توان گفت كه در علم مدیریت ومنابع انسانی غربیها بسیار موفق هستند كه باید از موفقیت‌های آنان به سود خود بهره جوئیم و متاسفانه پایین بودن نرخ بهره‌وری، بوروكراسی دست و پاگیر، نبود صداقت در رفتارها، سهل‌انگاری در اجرای وظایف، تولید محصولات و خدمات باكیفیت نامرغوب و نامطلوب، عدم دلبستگی به كار، گریز و فرار از مسئولیت، عدم توجه به آینده و گرفتار شدن به روزمرگی از نشانه‌های بارزی است كه در برخی از سازمانهای ما وجود دارد.
باید خاطرنشان كرد یكی از بازوان پرقدرت در علم مدیریت و رفتارهای سازمانی، روابط عمومی است كه اگر در جایگاه واقعی خود در كشور و سازمانها قرار گیرد و نگاه متولیان امور اداره جامعه نگاه حاشیه‌ای به این نهاد قدرتمند نباشد، می توان با كمك آن بسیاری از گره‌های كور در رفتارهای سازمانی را گشود و راههای سخت و دشوار را به راحتی هموار كرد.
مسلماً هزار و یك رفتار پیچیده افراد به عنوان عوامل درون سازمانی بر عملكرد سازمان تاثیرگذار است.
لذا چنانچه یك روابط عمومی منطقی در درون و برون سازمان و بین رده‌های افقی و عمودی سازمان و هرم سازمانی حاكم باشد می‌توانیم انرژی نهفته در افراد را مهار كرده و در جهت خدمت سازمانی به كار گرفت و در جهت رسیدن به اهداف یك سازمان بكار گرفت. چنانچه رفتار عمومی به عنوان یك نهاد مستقل در جامعه تلقی شود و برحسب وظایف خود به بازخورد رفتارهای درون سازمانی و برون سازمانی بپردازد بسیاری از هزینه‌ها قابل كاهش است و سودآوری آن برای جامعه و انسانها مثمرثمر است.
این تفكر، چنین ذهنیتی را بوجود می‌آورد كه نگاه‌ها به علم مدیریت و منابع انسانی دچار تغییر اساسی شود و به عنوان پیش نیاز توسعه همه جانبه و پایدار باید پذیرفت كه باید با كمك علم مدیریت، منابع انسانی و روابط عمومی كه شاخه‌ای از این علم محسوب می‌شود چرخشی بین دیدگاههای سنتی با نگرشهای جدید علم مدیریت در مدیران ایجاد كرد تا شاهد جهش گسترده‌ای در همه سطوح باشیم و همانگونه كه غربیها این علم را در خدمت توسعه متوازن قرار دادند و به موفقیت‌های شگرفی نائل آمدند ما هم بتوانیم از توانمندیهای این علم بهره بگیریم، بنابراین روابط عمومی نیاز واقعی امروز جامعه است و باید هم نگاه مسئولان امور به آن متحول شود و این نهاد به عنوان پل ارتباطی بین مدیران و منابع انسانی، بسترهای مناسب را به جهت سود جستن سازمان و هم اقناع مصرف‌كنندگان كالا و خدمات به عنوان خروجی‌های سازمان فراهم آورد. عده‌ای از متخصصان علم مدیریت از روابط عمومی به عنوان یك هنر یاد كرده‌اند و آن را هنر ایجاد برقراری رابطه دوسویه مبتنی بر روابطی دوستانه در سازمان نامیده‌اند كه جای روابط خشك و تحكم‌آمیز از بالا به پایین را می‌تواند تغییر دهد و بستر لازم برای مدیریت مشاركت‌ جویانه را فراهم آورد كه همه احساس كنند جزئی از یك خانواده بزرگ هستند و عضوی از سیستمی هستند
كه در صورت نقص در یك عضو همه اعضاء دچار ضرر و زیان خواهند شد و نگرش سیستمی در آن جریان خواهد یافت و دیگر حد و مرزی بین منافع خود و سازمان و نهادی كه در آن به عنوان عامل انسانی مشغول تولید كالا و خدمت است قائل نخواهد بود. اینجا است كه وقتی مدیران و منابع انسانی كه اساسی‌ترین عوامل چرخه تولید كالا و خدمات هستند فارغ از دغدغه‌های اداره امور باشند نوآوری و خلاقیت و رشد فضیلت‌های سازمانی شروع به زایش و تكامل خواهد كرد و شاهد یك انقلاب درون سازمانی خواهیم بود كه خروجیهای آن در بیرون سازمان خواهد توانست اقناع مصرف‌كنندگان را فراهم كند.

وبگردی
فیلم |  بالاخره کار بانک‌ها ربا هست یا نیست؟ | ۴۰سال است تکلیفمان را با ربا معلوم نکرده‌ایم
فیلم | بالاخره کار بانک‌ها ربا هست یا نیست؟ | ۴۰سال است تکلیفمان را با ربا معلوم نکرده‌ایم - فیلم - دکتر حمید ابوطالبی مشاور سیاسی رئیس جمهور در کافه خبر با انتقاد از اینکه در 40 سال گذشته بسیاری از مسایل مهم را تعیین تکلیف نکرده ایم می گوید: این گونه جامعه دچار سردرگمی و به سمت گناه یا بزهکاری و یا توافق بر سر گناه سوق پیدا می کند. صحبت های او را در ویدئوی زیر ببینید و بشنوید.
(ویدئو) رفع ممنوعیت صدای جواد یساری پس از ۴۰ سال
(ویدئو) رفع ممنوعیت صدای جواد یساری پس از ۴۰ سال - جواد یساری پس از ۴۰ سال با خواندن در فیلم «دشمن زن» دوباره به عرصه هنر بازگشت.این گزارش توسط تماشا تهیه و منتشر شده است. منبع
سرلشگر فیروزآبادی و ویلای 10هزار متری لواسان !
سرلشگر فیروزآبادی و ویلای 10هزار متری لواسان ! - لازم است ذکر شود جنبش عدالتخواه دانشجویی در صورت ادامه تعلل دستگاه‌های مربوطه در تخلیه ملک بیت‌المال، حق اقدامات انقلابی را برای اجبار فرد نامبرده به تخلیه ویلای لواسان، برای خود محفوظ می‌داند.
ماجرای تجاوز به 41 دختر از زبان امام جمعه ایرانشهر
ماجرای تجاوز به 41 دختر از زبان امام جمعه ایرانشهر - امام جمعه اهل سنت ایرانشهر : در ماه رمضان به ۴۱ دختر تجاوز شده که از این میان فقط ۳ دختر شکایت کرده اند.
انتشار عکس دلخراش حمید بقایی
انتشار عکس دلخراش حمید بقایی - مشاور رسانه‌ای احمدی نژاد دیشب با انتشار عکسی دلخراش از وضعیت جسمی «حمید بقایی» از بازگشت این مجرم پرونده‌ی مالی آن دولت به زندان اوین خبر داد.
سبک عجیب شوی لباس در عربستان حاشیه ساز شد!
سبک عجیب شوی لباس در عربستان حاشیه ساز شد! - در پی برگزاری نمایش مد لباس زنان به سبکی عجیب در عربستان، سر و صدای بسیاری در رسانه ها به راه افتاد. ماجرا از این قرار بود که لباسها بدون مانکن و مانند اشباح در حال پرواز با استفاده از پهباد نمایش داده شدند.
ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» به نام ولایتی
ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» به نام ولایتی - علی اکبر ولایتی، مرد 37 شغله ای که به جز حوزه دیپلماسی، سالیانیست که کارشناس ادبی، فرهنگی، تاریخی، عرفانی و ... تلویزیون نیز هست، و هر سال دهها جلد کتاب به نام او منتشر می شود. همه ی این سوابق معششع یک سو و چرخش مادام سیاسی او در حوزه های مختلف، در سوی دیگر، کار را به جایی رسانیده که ولایتی را با ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» نیز می شناسند! ولایتی در تازه ترین تغییر مواضع خود این بار برجام را که روزگاری…
صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده
صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده - در این ویدئو صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده توسط معلم مدرسه را مشاهده می کنید.
افشاگری پوری بنایی درباره واقعیتی تلخ از ناصر ملک‌مطیعی
افشاگری پوری بنایی درباره واقعیتی تلخ از ناصر ملک‌مطیعی - پوری بنایی به عیادت پناهی رفت و دیدارش با مرحوم ناصر ملک‌مطیعی پس از پخش نشدن برنامه‌هایش از تلویزیون تعریف کرد.
(ویدئو) آزار جنسی گروهی دانش آموزان در مدرسه‌ای در غرب تهران!
(ویدئو) آزار جنسی گروهی دانش آموزان در مدرسه‌ای در غرب تهران! - ماجرای تکان دهنده اذیت و آزار گروهی دانش آموزان یک دبیرستان پسرانه در غرب تهران وارد فصل تازه‌ای شد.
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد!
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد! - در ادامه حضور چهره های شناخته شده در کمپین "خانم گزارشگر"، این بار آزاده نامداری مجری تلویزیون تلویزیون اقدام به گزارش فوتبال کرد. او برای این کار بازی خاطره انگیز ایران - استرالیا در مقدماتی جام جهانی 98 فرانسه را انتخاب کرده است که گزارش ضعیف او با انتقادات فراوانی مواجه شده است، تا حدی که وبسایت مربوط به این کمپین ویدئوی گزارش این او را از سایت حذف کرد.
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی - عکسی از حضور سید ابراهیم رئیسی در مراسمی ویژه منتشر شده است که گفته می شود متعلق به کنفرانس افق نو در مشهد بوده است. در این عکس حرکات عجیب خانمی با لباس های قرمز، چفیه بر گردن و پرچم در دست در مقابل ابراهیم رییسی به چشم می خورد که توجه کاربران بسیاری را در شبکه های اجتماعی جلب کرده است!