سه شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۶ / Tuesday, 21 November, 2017

توضیحی درباره «آیه و سوره» در قرآن


توضیحی درباره «آیه و سوره» در قرآن
با نگاهی به مصحف شریف به تقسیماتی بر می خوریم که دسترسی به کلام الهی را برای ما آسانتر کرده است. هر کدام از ما تعاریفی هر چند مختصر از این تعابیر داریم. توضیحا ت ذیل شاید بتواند کمکی به ما درباره عبارات آیه و سوره در قرآن به ما بکند.
الف ) آیه: واحد کوچک قرآن کریم، آیه است. در بیشتر موارد هر آیه یک جمله است. ولی گاه آیاتی هست که متشکل از چند جمله و یک پاراگراف است (نظیر مثلا آیه الکرسی یا آیه نور). و گاه حتی به اندازه چند پاراگراف است. مانند آیه دین (که آیه تداین و مداینه هم گفته اند) که بلندترین آیه قرآن است و در کتابت عثمان طه (مصحف المدینه ) درست یک صفحه پانزده سطری است. گاه هست که آیه نه فقط از یک جمله کمتر است، بلکه فقط یک کلمه است مانند مدهامتان (الرحمن ۶۴)، یا از آن هم کمتر مانند اغلب حروف مقطعه یا فواتح سور نظیر طه، یس یا الم. شناخت حد آیه توقیفی و از سوی شارع است. زیرا حتی در فواتح سور فی المثل المص را یک آیه شمرده اند، ولی نظیر آن یعنی المر را یک آیه نشمرده اند. یا حمعسق ]حم. عسق[ را دو آیه شمرده اند. ولی باز کهیعص یک آیه شمرده شده است. کلمه آیه و جمع آن آیات، به معنای همین جملات یا جمله واره های قرآن، در خود قرآن هم آمده است. ( آیه: بقره ،۱۰۶ نحل، ،۱۰۱ آیات ؛ بقره ۲۵۲ ؛ آل عمران ۷ ، یوسف ،۱ نور ۱). پر آیه ترین سوره قرآن کریم سوره بقره است (۲۸۶ آیه )، و کم آیه ترین سوره قرآن، سوره کوثر است ( ۳ آیه ). در تعداد کل آیات اقوال متعددی هست. طبق معتبرترین قول که ابوعبدالرحمن عبدالله بن حبیب سلمی از امیرالمومنین علی (ع ) نقل کرده و امام شاطبی آن را در ناظمه الزهر آورده است، تعداد کل آیات قرآن ،۶۲۳۶ آیه است ( تاریخ قرآن، رامیار ۵۷۰).
ترتیب و توالی آیه ها، اعم از اینکه طی یک فقره وحی یا طی یک سلسله وحی متوالی نازل شده باشد، توفیقی است. یعنی خود این امر نیز جزو وحی است و به امر الهی و راهنمایی جبرئیل انجام گرفته است.
در مواردی هم که حضرت رسول (ص ) آیه یا آیاتی را جابجا می کردند و می فرمودند: این آیه یا آیات را در فلان سوره بین کدام آیات قرار دهید، باز به رهنمود وحی بوده است. بعضی از آیات قرآن، برجستگی و شهرت خاصی یافته اند و با نام کلمه یا معنایی از خود آیه مشهور شده اند که بعضی از آنها عبارتند از: آیه اخوت ( حجرات، ۱۰) آیه اذن یا آیه تصدیق (توبه ،۶۱ ) ؛ آیه اکمال ( مائده ۳)؛ آیه امانت ( احزاب ،۷۲ ) ؛ آیه انذار ( شعراء ۲۱۴ )؛ آیه تبلیغ ( مائده ۶۷) ؛ آیه تداین ( یا دین یا مداینه، بقره ،۲۸۲ ) ؛ آیه تسمیه که همان بسم الله الرحمن الرحیم است در آغاز کلیه سوره ها، جز سوره توبه ؛ آیه تطهیر (احزاب ۳۳) ؛ آیه حجاب ( نور ،۳۰ ۳۱ ) ؛ آیه حفظ ( حجر ۹،)؛ آیه خمس ( انفال ،۴۱ ) ؛ آیه سیف ]آیه قتال[ (توبه، ۵)؛ آیه الکرسی ( بقره ،۲۵۵ ) ؛ آیه مباهله ( آل عمران ،۶۱ ) ؛ آیه مشیت (کهف۲۴ - ۲۳، ) ؛ آیه نور ( نور ،۳۵ ) ؛ آیه و ان یکاد ( قلم ،۵۱ ) ؛ آیه ولایت (مائده ،۳) (برای تفصیل و شرح آنها دایره المعارف تشیع، ذیل کلمه آیه...).
آیات قرآنی به مکی و مدنی و ناسخ و منسوخ و محکم و متشابه تقسیم می گردد که شرح هر یک خواهد آمد. ب ) سوره: واحد بزرگ قرآن کریم، سوره است. سوره در لغت یعنی بریده شده و در اصطلاح گروهی مستقل از آیات قرآن که مطلع و مقطعی دارد، و گفته اند که به این معنی از سورالمدینه (دیوار دور شهر) گرفته شده است. کلمه سوره به همین معنی در خود قرآن هم به کار رفته است (از جمله در بقره ۲۳ ؛ توبه ،۸۶ ۶۴ ؛ نور ،۱ ) همچنین جمع آن سور (بر وزن گهر) نیز در قرآن به کار رفته است (هود ۱۳).
قرآن مجید، کلا ۱۱۴ سوره دارد که کمابیش به ترتیب بلندی طول مرتب شده اند. بلندترین سوره قرآن سوره بقره است ( ۲۸۶ آیه، برابر با ۴۸ صفحه در کتابت عثمان طه مصحف المدینه ) و کوتاهترین سوره، سوره کوثر است ( دارای ۳ آیه ). بعضی سوره های قرآن، نام گروهی دارند: الطوال السبع ]السبع الطوال[: (هفت گانه بلند) که عبارتند از: بقره، آل عمران، نساء، مائده، انعام، اعراف و در مورد هفتم، اختلاف نظر است که آیا شامل انفال و توبه است ( که بین آنها بسم الله الرحمن الرحیم فاصله نینداخته است ) یا یونس. المئون ]المئین[ ( صدگانه ها ) به سوره هایی اطلاق می گردد که تعداد آیات آنها از ۱۰۰ آیه بیشتر است . (مانند یونس، هود، یوسف، نحل، کهف). المثانی: سوره هایی است که کمتر از صد آیه دارد (مانند قصص، نمل، عنکبوت، یس و ص). المفصل: سوره های اواخر قرآن که نخستین آنها به اختلاف اقوال سوره ق یا حجرات است. نامهای گروهی دیگر نیز برای بعضی از سوره ها به مناسبتهای خاصی نهاده اند. از جمله سوره الم: هفت سوره این که با الم آغاز می شود. سور مسبحات: ( که با کلمه سبحان، یا سبح، یا یسبح آغاز می گردد، که عبارتند از اسراء، حدید، حشر، صف، جمعه، تغابن، و اعلی. سور حوامیم: هفت سوره که با حم آغاز می گردد ( مومن، فصلت، شوری، زخرف، دخان، جاثیه، و احقاف). سور طواسین: سوره هایی که با طس یا طسم آغاز می شود ( شعراء، نمل، قصص ). سور عزایم: چهار سوره ای چهار سوره ای که در آنها سجده واجبه هست
( سجده، فصلت، نجم، علق ). الزهراوان: ( بقره و آل عمران ). المعوذتین: دو سوره آخر قرآن ( فلق و ناس ). چهار قل: چهار سوره پایان قرآن که با کلمه قل آغاز می شود. نام سوره ها ( فاتحه الکتاب، بقره، آل عمران، نساء، تا (. ، ۵۸۱ آخر ) توقیفی یعنی به تعیین رسول الله (ص ) بوده است ( نیز تاریخ قرآن، رامیار. بعضی سوره ها، دو یا چند نام دارد از جمله: فاتحه الکتاب (حمد، ام القرآن، سبع المثانی ) ؛ توبه (برائت) اسراء (بنی اسرائیل) نمل (سلیمان) ص (داود) مومن ( افر)، اخلاص (توحید، قل هو الله) ؛ مسد (لهب). درباره اینکه ترتیب و توالی سوره های قرآن که آغاز آنها، فاتحه الکتاب و پایان آنها، سوره ناس است، توقیفی است یا اجتهادی (اجتهاد صحابه) و به رای و نظر گردآورندگان بازمی گردد، اختلاف اقوال است. بعضی گفته اند توقیفی و به امر و ارشاد پیامبر (ص) و رهنمود وحی است. بعضی گفته اند اجتهادی است و به عهده سامان دهندگان مصحف عثمانی است، چون حضرت رسول (ص) به دلایلی قرآن را کتابت و جمع کرده ولی مدون بین الدفتین نکرده بودند. و بعضی گفته اند آمیزه ای از توقیف و اجتهاد است و این رای پذیرفتنی تر است. نام و نشان سوره های ۱۱۴ گانه قرآن مجید در اغلب تاریخهای قرآن (از جمله تاریخ قرآن، تالیف رامیار ،۵۸۳ به بعد ) و نیز با آمار و ارقام مربوط به کلمات و حروف هر یک در فرهنگ آماری کلمات قرآن کریم، تالیف محمد روحانی، و نیز در پایان هر قرآن طبع جدیدی آمده است.


منبع : روزنامه جوان

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
کیوان امرایی , علی قربانزاده , تکان دهنده‌ , اکسل , ابوعمر شیشانی , صنعت , عامل حقوقی , بی حسی , فواد معصوم , قوم , وام دانشجویی , حادثه معدن آزادشهر , ترکیه تحت , تالو , ژست مضحک , میراث ریاست جمهوری , اتحادیه پاسیفیک , نمایش آثار اصغر محمدی , نمایش عشق و عالیجناب , ایت الله خاتمی , قطعات چینی , عطسه , جاعل , دیپلماسی منطقه ای , دوپینگ در فوتسال , وعده سحری , جشن انجمن عکاسان سینما , نرخ سود اوراق مشارکت , اوضاع ترجمه , حملا سایبری , خبر درگذشت , امپراطوری , تزریق، , جاهلیت , شخصیت های مشهور , تابلوی «صف سلام» , ضیافت های سیاسی , نمایشگاه هشتگ , خواجه نصیر الدین , حسین پناه , حقوق بشر آمریکایی , کانون نمایندگان حزب اعتدال و توسعه , تفکیک و ادغام وزارتخانه , فولرن , ممدتال , طرح غدیر , گالری دستان , منابع ارزش , مسولیت , جشنواره هنر دهم ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
ماه یا جنتست یا رخسار , واکسن‌های روتین(۲) , دیری است که دیوانه آن چشم کبودم , مادهٔ ۱۶۹ , موسیقی بومی , شکایت از روزگار , جدول جمعیت ۶۵ ساله و بالاتر برحسب جنس و وضع فعالیت کل کشور , ترکیب (synthesis) , گیاهان مرتعی مورد چرای شتر(۳) , سیب‌زمینی به طرز لیونز , گر گریزی به ملولی ز من سودایی , عوارض جانبی در ورزشکاران , پیش‌آگهی , رشد نظریه‌های فخنر , جواب حمزه مر خلق را , مراسم چمر , کردی کلهری , ما را به سوی خود خم موی تو می‌کشد , منوچهر مطیعی تهرانی , جوان و نارنج ,

برخی منابع مهم خبری
yjc.ir باشگاه خبرنگاران , jamaran.ir جماران , iran-varzeshi.com روزنامه ایران ورزشی , jomhouriat.ir جمهوریت , bultannews.com بولتن نیوز , ettelaat.com روزنامه اطلاعات , roozannews.ir روزنامه روزان , persianv.com پرشین وی , sobhanehonline.com صبحانه آنلاین , khabaronline.ir خبر آنلاین , jahanesanat.ir روزنامه جهان صنعت , sowt.ir صنعت و توسعه , aftabnews.ir آفتاب نیوز , jamnews.ir جام نیوز , tejaratnews.com تجارت نیوز , shahrvand-newspaper.ir روزنامه شهروند , vatanemrooz.ir روزنامه وطن امروز , afkarpress.ir روزنامه افکار , alodoctor.ir الو دکتر , emtiazdaily.ir روزنامه امتیاز , jonoubnews.ir جنوب نیوز , noavaranonline.ir نوآوران , khordadnews.ir خرداد نیوز , borhan.ir برهان , asianews.ir روزنامه آسیا , isna.ir ایسنا , rooznamehsaba.ir روزنامه صبا , snn.ir دانشجو , dolatebahar.com دولت بهار , karyab.net کاریاب ,

فروش جوجه غاز  ◊  09111200767
وبگردی
پس‌لرزه سياسی
پس‌لرزه سياسی - سياسي‌اش كردند. زود رفتند سراغ مسكن مهر... خدا لعنت كند معاول اول رييس‌جمهوري، آقاي جهانگيري را... نخستين تخم لق سياسي را ايشان گذاشت و زود در جلسه اقتصاد مقاومتي اعلام كرد مسكن مهر... اصلا چه ربطي دارد؟
نخستین فیلم از زلزله ایلام
نخستین فیلم از زلزله ایلام - شدت زلزله۵.۳ ریشتری ایلام از دید دوربین یکی از فروشگاه ها را مشاهده می کنید.
فیلم | حجاب ورزشی نایکی یکی از ٢۵ اختراع مهم سال
فیلم | حجاب ورزشی نایکی یکی از ٢۵ اختراع مهم سال - فیلم - «مسابقه دادن با حجاب سخت است، اگر جنس لباس سنگین باشد باعث عرق کردن زیادی می شود؛ اگر زیادی سبک باشد ممکن است در طول مسابقه حجاب از سر بیفتد و اگر اشتباه بسته شود حس می کنید در حال خفه شدن هستید»... این ها اظهارات منال رستوم دونده مصری است که در فیس بوک گروه "ناجی حجاب" را راه اندازی کرده و نزدیک به نیم میلیون دنبال کننده دارد. او با طراحی های حجاب کمپانی نایک در مسابقات شرکت کرده است و این…
گریه مجری حین روایت دردناک جواد خیابانی از زلزله
گریه مجری حین روایت دردناک جواد خیابانی از زلزله - جواد خیابانی این روزها برای کمک به مصدومان حادثه زلزله کرمانشاه، در مناطق زلزله زده حضور دارد و در گفتگویی تلفنی با شبکه ورزش، در حالی که اشک می ریخت، یکی از خاطرات دردناک این حادثه را بازگو کرد. مجری برنامه نیز پس از شنیدن خاطره، با صدای بلند شروع به اشک ریختن کرد.
فیلم | توضیحات مهناز افشار درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد توسط همسرش
فیلم | توضیحات مهناز افشار درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد توسط همسرش - فیلم - مهناز افشار در نشستی با خبرنگاران درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد از سوی همسرش گفت: من از شما درباره این موضوع پیگیرترم. صحبت های این بازیگر را در ویدئوی زیر بشنوید.
تصویری از ستونهای مسکن مهر
تصویری از ستونهای مسکن مهر - تصویری عجیب از ستون های مسکن مهر پس از زلزله را مشاهده می کنید. این تصویر صبح امروز پس از عملیات آوار برداری منتشر شد.
فیلم تلخ از لحظه خودکشی مرد آبادانی
فیلم تلخ از لحظه خودکشی مرد آبادانی - مرد آبادانی در اقدامی هولناک خودش را زیر خودروی سمند انداخت و به زندگی اش پایان داد.
مسکن‌مهر در اولین آزمون
مسکن‌مهر در اولین آزمون - واحدهای مسکونی مهر با ساکنانشان بی مهری کردند و به شکل گسترده ای در زلزله کرمانشاه، سرپل ذهاب،قصر شیرین و ایلام و ... تخریب شدند،این در حالی است که قدیمی ترین مسکن مهر در ایران هنوز 10 ساله نشده است.
فیلم تمرینات بدنسازی بهنوش طباطبایی
فیلم تمرینات بدنسازی بهنوش طباطبایی - بهنوش طباطبایی با انتشار این ویدیو در صفحه شخصی خود نوشت: یک هفته پر انرژى با تمرینات آمادگى جسمانى هر روزه
قشر متوسط - ازدواج سفید / قش پائین - تجاوز
قشر متوسط - ازدواج سفید / قش پائین - تجاوز - الان این ازدواج سفید بحرانی است که قشر متوسط دارد ایجاد می‌کند، بعد از آن ازدواج‌های ساندویچی است، یعنی رابطه جنسی ساندویچی. در ازدواج سفید طرفین چندمدت با هم هستند اما اگر قرار شد رابطه ... سر خیابان انجام شود، چه کسی می‌خواهد آن‌ها را بگیرد؟ چند نفر را می‌خواهند بگیرند؟ چند نفر را می‌خواهند اعدام کنند؟
تهران 1396 / تن فروشی در 10 سالگی برای 5 هزار تومان
تهران 1396 / تن فروشی در 10 سالگی برای 5 هزار تومان - فاطمه در 8 سالگی برای مدتی هر روز به بهانه بستنی و... به کارگاه چوب بری کشیده می‌شد و آنجا مورد تجاوز قرار می‌گرفت.
فیلم دو دختر اصفهانی لحظاتی قبل از خودکشی
فیلم دو دختر اصفهانی لحظاتی قبل از خودکشی - فیلم خودکشی دختر اصفهانی (جدید) | دو دختر اصفهانی در فیلمی که پیش از خودکشی ضبط کرده اند، با خوشحالی به سمت مرگ می شتابند. لحظاتی که آنها نزدیکان شان را خطاب قرار می دهند و خودشان را آرام و آهسته می رسانند به بلندترین ارتفاعی که برای خودکشی به ذهنشان آمده یعنی پل شهید چمران اصفهان و در این مسیر هیچ عاملی، هیچ دلیلی نیست که دست دلشان را بگیرد و پشیمان شان کند برای رفتن.
مجری : مسی شما را بعنوان نماینده ایران ! تحویل نگرفت
مجری : مسی شما را بعنوان نماینده ایران ! تحویل نگرفت - توضیحات رضا پرستش درمورد دیدار ناموفق با مسی! / ویدیو از آپارات
قهر مهدی فخیم زاده در برنامه زنده / رفتار عجیب مجری
قهر مهدی فخیم زاده در برنامه زنده / رفتار عجیب مجری - مهدی فخیم زاده مهمان شب گذشته مهمان برنامه زنده «سینما دو» بود که بعد از ارتباط تلفنی با لاله اسکندری و معطلی در استودیو، بعد از پخش آیتمی، بدون خداحافظی برنامه را ترک کرد. ویدیو از آپارات
در منزل بقایی ۷۰۳ سکه تمام بهار آزادی، ۱۸۴۲ نیم‌سکه، مبلغ ۲۱ میلیارد ریال وجه نقد ...
در منزل بقایی ۷۰۳ سکه تمام بهار آزادی، ۱۸۴۲ نیم‌سکه، مبلغ ۲۱ میلیارد ریال وجه نقد ... - زمانی که آقای بقایی در سازمان میراث فرهنگی مسئولیت داشتند چندین شرکت با نام‌های توسعه فناوری اطلاعات، میراث آریا، بهار سرزمین من، تور گردشگری ایران، کانون جهانگردی اتومبیلرانی ایران تأسیس کردند...
فیلم / مالباختگان ایران خودرو
فیلم / مالباختگان ایران خودرو - اعتراض جمعی از مالباختگان نمایندگی ایران‌ خودرو مقابل ساختمان اصلی وزارت صنعت امروز در حالی برای چندمین بار ادامه یافت که شرکت خودروساز با این ادعا که سهامدار نمایندگی، شرکت دیگری است، مسئولیت ماجرا را نمی‌پذیرد.
تصاویر جشن تولد احمدی نژاد
تصاویر جشن تولد احمدی نژاد - کیک تولد 61 سالگی احمدی نژاد که توسط طرفداران به خانه اش برده شد روی کیک نوشته شده: چه خوب شد که به دنیا آمدی و چه خوبتر که دنیای ما شدیدکتر جان تولدت مبارک.
انصافاً هیچ دولتى در شیرین كارى، خلاقیت اینا رو نداشت!
انصافاً هیچ دولتى در شیرین كارى، خلاقیت اینا رو نداشت! - امروز كه این عكسا رو دیدم، یهو دلم واسه كل ایل و تبارشون تنگ شد. انصافاً هیچ دولتى در شیرین كارى، خلاقیت اینا رو نداشت.
آشکارشدن ابعادجدیدی از تجاوز ناپدری به اهورا
آشکارشدن ابعادجدیدی از تجاوز ناپدری به اهورا - یکی از همسایه ها گفت: هنگامی که وارد خانه شدیم اهورا لخت مادرزاد بود و قاتل نیز در حالی که نیمه برهنه بود روی مبل نشسته بود. یکی دیگر از همسایه ها نیز گفت: اهورا را در حالی که از بینی، دهان و.... دچار خونریزی بود از خانه خارج کردیم.
پربازدیدها