سه شنبه ۲۸ شهریور ۱۳۹۶ / Tuesday, 19 September, 2017

توضیحی درباره «آیه و سوره» در قرآن


توضیحی درباره «آیه و سوره» در قرآن
با نگاهی به مصحف شریف به تقسیماتی بر می خوریم که دسترسی به کلام الهی را برای ما آسانتر کرده است. هر کدام از ما تعاریفی هر چند مختصر از این تعابیر داریم. توضیحا ت ذیل شاید بتواند کمکی به ما درباره عبارات آیه و سوره در قرآن به ما بکند.
الف ) آیه: واحد کوچک قرآن کریم، آیه است. در بیشتر موارد هر آیه یک جمله است. ولی گاه آیاتی هست که متشکل از چند جمله و یک پاراگراف است (نظیر مثلا آیه الکرسی یا آیه نور). و گاه حتی به اندازه چند پاراگراف است. مانند آیه دین (که آیه تداین و مداینه هم گفته اند) که بلندترین آیه قرآن است و در کتابت عثمان طه (مصحف المدینه ) درست یک صفحه پانزده سطری است. گاه هست که آیه نه فقط از یک جمله کمتر است، بلکه فقط یک کلمه است مانند مدهامتان (الرحمن ۶۴)، یا از آن هم کمتر مانند اغلب حروف مقطعه یا فواتح سور نظیر طه، یس یا الم. شناخت حد آیه توقیفی و از سوی شارع است. زیرا حتی در فواتح سور فی المثل المص را یک آیه شمرده اند، ولی نظیر آن یعنی المر را یک آیه نشمرده اند. یا حمعسق ]حم. عسق[ را دو آیه شمرده اند. ولی باز کهیعص یک آیه شمرده شده است. کلمه آیه و جمع آن آیات، به معنای همین جملات یا جمله واره های قرآن، در خود قرآن هم آمده است. ( آیه: بقره ،۱۰۶ نحل، ،۱۰۱ آیات ؛ بقره ۲۵۲ ؛ آل عمران ۷ ، یوسف ،۱ نور ۱). پر آیه ترین سوره قرآن کریم سوره بقره است (۲۸۶ آیه )، و کم آیه ترین سوره قرآن، سوره کوثر است ( ۳ آیه ). در تعداد کل آیات اقوال متعددی هست. طبق معتبرترین قول که ابوعبدالرحمن عبدالله بن حبیب سلمی از امیرالمومنین علی (ع ) نقل کرده و امام شاطبی آن را در ناظمه الزهر آورده است، تعداد کل آیات قرآن ،۶۲۳۶ آیه است ( تاریخ قرآن، رامیار ۵۷۰).
ترتیب و توالی آیه ها، اعم از اینکه طی یک فقره وحی یا طی یک سلسله وحی متوالی نازل شده باشد، توفیقی است. یعنی خود این امر نیز جزو وحی است و به امر الهی و راهنمایی جبرئیل انجام گرفته است.
در مواردی هم که حضرت رسول (ص ) آیه یا آیاتی را جابجا می کردند و می فرمودند: این آیه یا آیات را در فلان سوره بین کدام آیات قرار دهید، باز به رهنمود وحی بوده است. بعضی از آیات قرآن، برجستگی و شهرت خاصی یافته اند و با نام کلمه یا معنایی از خود آیه مشهور شده اند که بعضی از آنها عبارتند از: آیه اخوت ( حجرات، ۱۰) آیه اذن یا آیه تصدیق (توبه ،۶۱ ) ؛ آیه اکمال ( مائده ۳)؛ آیه امانت ( احزاب ،۷۲ ) ؛ آیه انذار ( شعراء ۲۱۴ )؛ آیه تبلیغ ( مائده ۶۷) ؛ آیه تداین ( یا دین یا مداینه، بقره ،۲۸۲ ) ؛ آیه تسمیه که همان بسم الله الرحمن الرحیم است در آغاز کلیه سوره ها، جز سوره توبه ؛ آیه تطهیر (احزاب ۳۳) ؛ آیه حجاب ( نور ،۳۰ ۳۱ ) ؛ آیه حفظ ( حجر ۹،)؛ آیه خمس ( انفال ،۴۱ ) ؛ آیه سیف ]آیه قتال[ (توبه، ۵)؛ آیه الکرسی ( بقره ،۲۵۵ ) ؛ آیه مباهله ( آل عمران ،۶۱ ) ؛ آیه مشیت (کهف۲۴ - ۲۳، ) ؛ آیه نور ( نور ،۳۵ ) ؛ آیه و ان یکاد ( قلم ،۵۱ ) ؛ آیه ولایت (مائده ،۳) (برای تفصیل و شرح آنها دایره المعارف تشیع، ذیل کلمه آیه...).
آیات قرآنی به مکی و مدنی و ناسخ و منسوخ و محکم و متشابه تقسیم می گردد که شرح هر یک خواهد آمد. ب ) سوره: واحد بزرگ قرآن کریم، سوره است. سوره در لغت یعنی بریده شده و در اصطلاح گروهی مستقل از آیات قرآن که مطلع و مقطعی دارد، و گفته اند که به این معنی از سورالمدینه (دیوار دور شهر) گرفته شده است. کلمه سوره به همین معنی در خود قرآن هم به کار رفته است (از جمله در بقره ۲۳ ؛ توبه ،۸۶ ۶۴ ؛ نور ،۱ ) همچنین جمع آن سور (بر وزن گهر) نیز در قرآن به کار رفته است (هود ۱۳).
قرآن مجید، کلا ۱۱۴ سوره دارد که کمابیش به ترتیب بلندی طول مرتب شده اند. بلندترین سوره قرآن سوره بقره است ( ۲۸۶ آیه، برابر با ۴۸ صفحه در کتابت عثمان طه مصحف المدینه ) و کوتاهترین سوره، سوره کوثر است ( دارای ۳ آیه ). بعضی سوره های قرآن، نام گروهی دارند: الطوال السبع ]السبع الطوال[: (هفت گانه بلند) که عبارتند از: بقره، آل عمران، نساء، مائده، انعام، اعراف و در مورد هفتم، اختلاف نظر است که آیا شامل انفال و توبه است ( که بین آنها بسم الله الرحمن الرحیم فاصله نینداخته است ) یا یونس. المئون ]المئین[ ( صدگانه ها ) به سوره هایی اطلاق می گردد که تعداد آیات آنها از ۱۰۰ آیه بیشتر است . (مانند یونس، هود، یوسف، نحل، کهف). المثانی: سوره هایی است که کمتر از صد آیه دارد (مانند قصص، نمل، عنکبوت، یس و ص). المفصل: سوره های اواخر قرآن که نخستین آنها به اختلاف اقوال سوره ق یا حجرات است. نامهای گروهی دیگر نیز برای بعضی از سوره ها به مناسبتهای خاصی نهاده اند. از جمله سوره الم: هفت سوره این که با الم آغاز می شود. سور مسبحات: ( که با کلمه سبحان، یا سبح، یا یسبح آغاز می گردد، که عبارتند از اسراء، حدید، حشر، صف، جمعه، تغابن، و اعلی. سور حوامیم: هفت سوره که با حم آغاز می گردد ( مومن، فصلت، شوری، زخرف، دخان، جاثیه، و احقاف). سور طواسین: سوره هایی که با طس یا طسم آغاز می شود ( شعراء، نمل، قصص ). سور عزایم: چهار سوره ای چهار سوره ای که در آنها سجده واجبه هست
( سجده، فصلت، نجم، علق ). الزهراوان: ( بقره و آل عمران ). المعوذتین: دو سوره آخر قرآن ( فلق و ناس ). چهار قل: چهار سوره پایان قرآن که با کلمه قل آغاز می شود. نام سوره ها ( فاتحه الکتاب، بقره، آل عمران، نساء، تا (. ، ۵۸۱ آخر ) توقیفی یعنی به تعیین رسول الله (ص ) بوده است ( نیز تاریخ قرآن، رامیار. بعضی سوره ها، دو یا چند نام دارد از جمله: فاتحه الکتاب (حمد، ام القرآن، سبع المثانی ) ؛ توبه (برائت) اسراء (بنی اسرائیل) نمل (سلیمان) ص (داود) مومن ( افر)، اخلاص (توحید، قل هو الله) ؛ مسد (لهب). درباره اینکه ترتیب و توالی سوره های قرآن که آغاز آنها، فاتحه الکتاب و پایان آنها، سوره ناس است، توقیفی است یا اجتهادی (اجتهاد صحابه) و به رای و نظر گردآورندگان بازمی گردد، اختلاف اقوال است. بعضی گفته اند توقیفی و به امر و ارشاد پیامبر (ص) و رهنمود وحی است. بعضی گفته اند اجتهادی است و به عهده سامان دهندگان مصحف عثمانی است، چون حضرت رسول (ص) به دلایلی قرآن را کتابت و جمع کرده ولی مدون بین الدفتین نکرده بودند. و بعضی گفته اند آمیزه ای از توقیف و اجتهاد است و این رای پذیرفتنی تر است. نام و نشان سوره های ۱۱۴ گانه قرآن مجید در اغلب تاریخهای قرآن (از جمله تاریخ قرآن، تالیف رامیار ،۵۸۳ به بعد ) و نیز با آمار و ارقام مربوط به کلمات و حروف هر یک در فرهنگ آماری کلمات قرآن کریم، تالیف محمد روحانی، و نیز در پایان هر قرآن طبع جدیدی آمده است.


منبع : روزنامه جوان

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
سید هادی خامنه ای , بازی ایران و چین , اختلال تیروئید , جنگل کندر , توافق‌ نامه مینسک II , المپیک ناشنوایان , رمزگذاری اندروید , ضیا‌الدین دری , قوطی های کنسرو , مربع امنیتی , مجموعه داران , گفت وگویی خبری , لیگ آب های آرام بانوان , فرود عوض پور , افزایش توریست , استاندار , کانال دو اسراییل , ماموران هتاک سعودی , شهادت معلم , رده‌بندی دانشگاههای جهان , دخانی , ایمان عمل , مسابقه محله , آلن ژوپه , توازن رشته ای , محمد حسین حسن زاده , رتبه، , انتقال تجربیات , مجلس اعلای , صنعتی شدن , نان سالم , امیرحسین فتاحی , ملوان بندرگز , Restart , رفتارهای نژادپرستانه , کهکشان زیرمیلیمتری , ستاره فرانسوی , برچسب، , پایین بودن کیفیت خدمات پس از فروش خودرو , لغو کنسرت‌های مجوز‌دار , شهلا عطائی , امحای کالا , تعلیم و تعلم , کارشناسان اروپایی , لوازم صوتی و تصویری , مون جائه این , بیماری نوزاد , تپه ماهوری , اسفندیار زیال , مهدی طالع ماسوله ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
تشخیص افتراقی , زین , گل به صنوبر چه کرد؟ , درد , کنتراسپتیوس، خوراکی - CONTRACEPTIVES, ORAL , مقبرهٔ کلات , بر یکی بوسه حقستت که چنان می‌لرزی , آبیاری و افزایش محصول , هر دلی کز عشق تو آگاه نیست , قبایل بومی , مچ پا , تخم‌مرغ با زرده کوچک , مژده دادن ابویزید از زادن ابوالحسن خرقانی قدس الله ... , حفظ روابط با دوستان قدیمی , آرامگاه عمادالدین محمود , با درد خستگانت درمان چه کار دارد؟ , جغجغه و صداهای دیگر , مسجد میرزا صادق‌آقا , ذوب آهن و فولاد , امامزاده هادی و علی‌نقی ,

برخی منابع مهم خبری
teribon.ir تریبون , niksalehi.com نیک صالحی , noet.ir سازمان سنجش , gooyait.com گویا آی تی , tarikhirani.ir تاریخ ایرانی , arannews.ir آران , hemayatonline.ir روزنامه حمایت , afkarpress.ir روزنامه افکار , negaheemrooz.com نگاه امروز , aftabnews.ir آفتاب نیوز , pix2pix.org پیکس تو پیکس , faradeed.ir فرادید , shana.ir شانا , aryanews.com آریا , 24onlinenews.ir 24 آنلاین , yazdfarda.com یزدفردا , qeshmdaily.com قشم , 9day.ir 9 دی , rooziato.com روزیاتو , dana.ir دانا , jahaneghtesad.com روزنامه جهان اقتصاد , otaghpress.com اتاق‌پرس , fdn.ir فرهیختگان , rahyabnews.com رهیاب نیوز , seemorgh.com سیمرغ , basirat.ir بصیرت , honarpress.com هنر پرس , ilna.ir ایلنا , rozanehonline.com روزنه , donyayesanat.com دنیای صنعت ,

وبگردی
بالاخره خودروی چینی بخریم یا نه؟
بالاخره خودروی چینی بخریم یا نه؟ - جیلی، چری، لیفان، ام وی ام، جک و ... همگی اسامی ماشین های چینی است که در چند سال اخیر بازار ایران را قرق کرده اند. ماشین های خوش بر و رویی که حالا مشتری های زیادی هم پیدا کرده اند و به دلیل آپشن های مختلفی که دارند، خیلی ها را به سمت خودشان جلب کرده اند اما از آنجا که پشت سر اجناس چینی هیچ وقت خوب حرف نمی زنند، این ماشین ها هم هیچ وقت با اقبال عمومی مواجه نشدند.
مشاهده زندگی جدید خانم رهنما فعلآ بلامانع است / عکس
مشاهده زندگی جدید خانم رهنما فعلآ بلامانع است / عکس - عقد «بهاره رهنما» و همسرش در حرم امام رضا (ع)
اولین گفت‌وگو با بهاره رهنما و همسر دومش / فیلم
اولین گفت‌وگو با بهاره رهنما و همسر دومش / فیلم - فیلم - اولین گفت‌وگو با بهاره رهنما و همسر دومش بعد از شروع زندگی مشترک را تی وی پلاس منتشر کرد.
لحظه دیدار امیرعباس (کچلیک) و محمدرضا گلزار!
لحظه دیدار امیرعباس (کچلیک) و محمدرضا گلزار! - امیر کچلیک، کودک خوش زبان مازندرانی را حالا همه می شناسند. کودک بامزه ای که با ویدئوی کچلیک در اینستاگرام مشهور شد و به برنامه ماه عسل هم راه پیدا کرد. او چندی پیش در یک ویدئوی دیگر گفت که آرزو دارد محمدرضا گلزار را ببیند. آرزوی امیر حالا برآورده شده و او توانسته با محمدرضا گلزار دیدار کند. عکس العمل تماشایی امیر کچلیک را در لحظه دیدن گلزار در ویدئوی زیر ببینید.
تصاویر ازدواج مجدد بهاره رهنما
تصاویر ازدواج مجدد بهاره رهنما - بهاره رهنما که بیشتر کارهای او با مضمون ظنز و کمدی است . روز شنیه 4 شهریور با امیر خسرو عباسی ازدواج کرد.
جنجال جدید جواد خیابانی
جنجال جدید جواد خیابانی - «فدای سرت که سرم را می‌بری» این جمله یعنی اینکه من اصلا کاری که تو می‌کنی (داعش) برام مهم نیست. من اینجا آمده ام تا در دفاع از حریم و حرمت خاندان پیامبرم سر بدهم.
اولین گفتگو با حمید صفت پس از دستگیری / تصاویر
اولین گفتگو با حمید صفت پس از دستگیری / تصاویر - حمید صفت خواننده رپ،پس از پنج ساعت انکار سرانجام در جریان تحقیقات پلیس به قتل پدرخوانده اش اعتراف کرد.
فیلم حضور تینا آخوندتبار در مسابقات بوکس!
فیلم حضور تینا آخوندتبار در مسابقات بوکس! - این بازیگر ایرانی که مدتهاست خبری از حضور او در عرصه هنر نیست برای اولین بار مقابل حریف چینی مسابقه داد.
فیلم لحظه فوت میوه فروش پس از درگیری با ماموران شهرداری
فیلم لحظه فوت میوه فروش پس از درگیری با ماموران شهرداری - در صحنه درگیری ماموران شهرداری قم بادستفروشی درخیابان شاهد،ماموران باکوبیدن سردستفروش به جدول خیابان وی رابقتل رساندند
ویدیو کامل از نبرد و اسارت شهید حریم آل الله محسن حججی
ویدیو کامل از نبرد و اسارت شهید حریم آل الله محسن حججی - شهید محسن حججی از مدافعان حرم در سوریه بود که پس از اسارت بدست تروریست های داعش به شهادت رسید.
جشن تولد ۶۰ سالگی مهرانه مهین‌ترابی
جشن تولد ۶۰ سالگی مهرانه مهین‌ترابی - جمعه ۲۰ مرداد بیست و پنجمین مراسم «تولد ماه» به مناسبت سالروز تولد مهرانه مهین‌ترابی، بازیگر سینما و تلویزیون، با حضور جمعی از هنرمندان در موزه هنرهای دینی برگزار شد.
سلفی حقارت فراموش شدنی نیست
سلفی حقارت فراموش شدنی نیست - تصویر پشت صحنه برنامه رادیویی فرزاد حسنی و دوستانش را مشاهده می کنید.
دختر خلخالی: پدرم خشن نبود/ اهل مماشات نبود
دختر خلخالی: پدرم خشن نبود/ اهل مماشات نبود - مدرسه که می‌رفتم تقریباً همه معلم‌های من می‌دانستند که پدر من کیست. این خیلی اذیت می‌کرد. تک‌وتوک می‌آمدند و سفارش دوست و آشنایی را برای کاری می‌کردند.
اسکورت تامل برانگیز و عجیب خودروی مهران مدیری در مشهد!
اسکورت تامل برانگیز و عجیب خودروی مهران مدیری در مشهد! - مهران مدیری که برای حضور در جمع مخاطبان فیلم سینمایی «ساعت 5 عصر» به مشهد رفته بود با اسکورت ویژه به سینمایی رفت که هوادارانش برای استقبال منتظر او بودند.
حرکات عجیب احمدی  نژاد هنگام تعریف خاطرات بقایی از زندان!
حرکات عجیب احمدی نژاد هنگام تعریف خاطرات بقایی از زندان! - حرکات عجیب احمدی نژاد هنگام تعریف خاطرات حمید بقایی از دوران زندان کوتاه مدتش
آزاده نامداری تیتر یک پرتیراژترین روزنامه سوئیس/ عکس
آزاده نامداری تیتر یک پرتیراژترین روزنامه سوئیس/ عکس - روزنامه پرتیراژ عصر سوییس بنام بلیک که بصورت رایگان توزیع میشود ، این تیتر را برای آزاده نامدارى انتخاب کرد:دورویی!
چرا واکنش افکار عمومی به آزاده نامداری بی رحمانه است؟
چرا واکنش افکار عمومی به آزاده نامداری بی رحمانه است؟ - متاسفانه جامعه ما و نظام ها و نهادهای اجتماعی، سیاسی و فرهنگی جامعه افراد را تشویق و حتی وادار می کنند چیزی غیر از آن خود واقعی خود باشند. اگر خانم نامداری خود را خیلی محجبه نشان نمی داد شاید این واکنش بی رحمانه نسبت به ایشان ایجاد نمی شد.
فیلم | لحظه هولناک اسید پاشی در خیابان ولی‌عصر
فیلم | لحظه هولناک اسید پاشی در خیابان ولی‌عصر - فیلم - تصاویر ضبط شده دوربین مداربسته از لحظه اسید پاشی در یک مغازه در خیابان ولی عصر تهران را در ویدئوی زیر می‌بینید.
پربازدیدها