سه شنبه ۱ اسفند ۱۳۹۶ / Tuesday, 20 February, 2018

موسیقی زبان خداوند


موسیقی زبان خداوند
در آغازین ساعات یک شب پاییزی و در هوای متعادل و همراه ترافیک اعصاب خرد کن و همیشگی تهران به طرف خیابان حافظ حرکت می‌کنم. در خیابان حافظ روبه‌روی دانشگاه پلی تکنیک، مرکز تکنیک، تکنولوژی، فن و علم، ساختمانی قدیمی و تاریخی وجود دارد که هرگاه از آنجا گذر کنی حتماً توجهت را به خود جلب می‌کند.
اینجا ساختمان زیبای حوزه هنری است که تالارها و سالنهای مختلفی را در خود جای داده است. یکی از تالارها و برزگ‌ترین آن، تالار اندیشه است که مرا به سوی خود می‌کشاند. قرار است لوریس چکناواریان با دستهای جادویی خود در تالار اندیشه حوزه هنری همه را مسخر هنرنمایی خود کند.
فکر می‌کنم نوشتن از زندگی چکناواریان کار بیهوده‌ای باشد؛ زیرا فقط کافی است کمی اهل موسیقی باشی تا بارها نام وی را شنیده باشی و اگر هم اهل موسیقی نباشید بد نیست که بدانید. ‌چکناواریان یکی از نوابغ موسیقی ایران در دوران معاصر است که رهبری ارکسترهای مطرح دنیا از جمله ارکستر سمفونیک لندن، ارکستر فیلارمونیک لندن، ارکستر سلطنتی لندن، ارکستر همفونیک هاله، ارکستر فیلارمونیک هلسینکی،‌ ارکستر سمفونیک ارمنستان و مکزیک و ... را بر عهده داشته است.
همچنین استاد سالها آهنگساز تالار رودکی، فرهنگ و هنر و رهبر ارکستر اپرای تهران بوده‌اند. وی در سال ۱۳۶۱ در بروجرد متولد و در سال ۱۳۴۰ با رتبه اول از آکادمی موسیقی وین در رشته آهنگسازی فارغ‌التحصیل شد. وارد تالار اندیشه می‌شوم.
سالن مملو از مشتاقان موسیقی است. در صندلی نرم و راحت تالار فرومی‌روم و دیری نمی‌پاید که موزیسینها به صحنه می‌آیند و بعد از چند لحظه پیر سپیدموی موسیقی ایران با چهره همیشه مهربان و خندانش در میان تشویقهای ممتد و ابراز احساسات شدید تماشاگران بر صحنه قدم می‌گذارد و دستان هنرمندش با چوبهای جادویی‌اش شروع به نواختن رقص شمشیر می‌کند، تا به قول خودش با این موسیقی به تماشاچیان انرژی داده باشد تا برای برنامه ‌آماده شوند.
موسیقی‌ها اثر بزرگانی هم‌چون آرام خاچاریان، ملیک ماویساکالیان،‌ استوی واندر، لیونارد انارسن، یوهان اشتراوس، استیو شکاریان و لوریس چکناواریان یکی پس از دیگری روح همه را نوازش می‌کند. چکناواریان با شور و هیجان خود تماشاچیان را به وجد می‌آورد.
وی هنگام اجرای یک ملودی کردی که چند سال پیش شهرام ناظری نیز در یکی از ارکسترها روی آن خوانده بود به طرف تماشاچیان برمی‌گشت و برای آنها هم‌چون موزیسینها، دست هنرمند و چوب جادویی‌اش را حرکت می‌داد و از آنها می‌خواست دست بزنند و گاهی هم می‌خواست سکوت کنند. در قسمت بعد شهریار کهن‌زاد همراه دو گیتاریست و یک جازیست به ارکستر پیوستند. «نغمه‌های صلح» که موسیقی و تنظیم آن و شعرش از شهریار کهن‌زاد است. برنامه این قسمت را تشکیل می‌دهد. این نغمه‌ها که با اشعار انگلیسی و صدای کهن‌زاد خوانده می‌شود نغمه‌ای از صلح را در فضای تالار اندیشه می‌پراکند.
نکته جالب توجه اینکه کهن‌زاد یک جراح است و چکناواریان در سال ۱۳۸۳ به زیر تیغ جراحی وی رفته و توسط وی عمل شده است.
فرصتی پیش آمد که با چکناواریان و کهن‌زاد گفت‌وگویی کوتاه و خودمانی داشته باشیم. چکناواریان با رویی گشاده در پاسخ به این سؤال که چه چیزی را از برگزاری این کنسرت مد‌ّ نظر داشته و چه اتفاق جدید و مهمی در این کنسرت وجود داشته، می‌گوید: کار مهمی که امروز اجرا شد این بود که سولیستهای تهران دور هم جمع شدند و یک ارکستر مجلسی را تشکیل دادند و امروز اولین بار در این سالن اجرا کردند. همچنین قطعاتی که امروز اجرا کردیم متفاوت بودند و در آنها از موسیقی جاز کلاسیک گرفته تا موسیقی فلارمونیک و والس خودم، همچنین موسیقی کردی اجرا شد.
امشب این موسیقی کردی را، که چند سال پیش با شهرام ناظری اجرا کردم، به صورت ارکسترال اجرا کردیم. من عاشق این کارها هستم.
همچنین سوییت ایرانی که ماویساکالیان تنظیم کرده بود را اجرا کردیم. وی معتقد است: این برنامه‌ای بود که تمام افراد با سلیقه‌های مختلف می‌توانند از آن لذت ببرند و حتماً قطعه‌ای وجود دارد که به قلب و خود شنونده نزدیک باشد. وی در مورد اینکه این قابلیت و توانایی در کجای موسیقی محلی ما وجود دارد، گفت: این نوع موسیقیها خیلی غنی هستند و ملودیهای زیبایی دارند که تواناییهای بی‌شماری در آنها وجود دارد. چکناواریان در مورد تفاوت ارکستر مجلسی و سمفونی می‌گوید: ارکستر مجلسی گروه کوچکی است که سازهای بادی در آن نیست و از سازهای زهی در آن استفاده می‌شود.
کهن‌زاد در مورد اینکه از چه سازهایی در کارش استفاده خواهد کرد می‌گوید: قصد دارم در این کار از سازهای ایرانی به صورت علمی استفاده کنم. وی در مورد ظرفیت سازهای ایرانی معتقد است: ظرفیت سازهای ما زیاد است مثلاً اگر تنظیم این قطعه ملودی بومی را شنیده باشید می‌بینید که چقدر زیبا و دلنشین است و این به دلیل این می‌باشد که ساختار علمی پیدا کرده است.
وی معتقد است: پتانسیل سازهای ما بسیار بالا است و ما خود آن را محدود کرده‌ایم و اگر بگذاریم پیشرفت کند مطمئناً حجمی بیشتر از آنچه که در حال حاضر دارد خواهد داشت. من معتقد هستم هنوز روی موسیقی ما آن کاری که باید بشود نشده که برای خودمان دلیلهای منطقی هم داریم. مهم نیست که یک اندیشمند شرقی یا غربی آن را کشف کرده باشد؛ مهم این است که علمی است. وی در مورد اینکه آیا موسیقی تخصصش است یا نه، می‌گوید: موسیقی تخصص من نیست. من از ۱۳ سالگی ساز می‌زنم.
وی که در این ارکستر گیتار می‌نواخت در مورد ارتباط بین موسیقی و پزشکی معتقد است: یک کار موفق علمی زمانی چشمگیر است که با هنر مخلوط شده و هنر چاشنی آن باشد. من لحظات تنهایی‌ام را با موسیقی پر می‌کنم تا بهتر جراحی کنم و این دو نه تنها با هم تناقض ندارند بلکه با هم اورلپهای منطقی می‌دهند و خلأهای هم را پر می‌کنند. گفتنی است مرکز موسیقی حوزه هنری میزبان هنرمندان در رشته‌های مختلف هنری بوده و اخیراً نیز با میزبانی از اهالی موسیقی و علاقه‌مندان به این هنر آسمانی که تشنه موسیقی هستند کنسرتهای مختلفی برگزار کرده است. باید گفت به نوعی تالار اندیشه به مأمن‌گاهی برای هنرمندان تبدیل شده است.

سعیده جامی

منبع : سورۀ مهر

مطالب مرتبط

پیشگفتاری بر تاریخ موسیقی


پیشگفتاری بر تاریخ موسیقی
شکارچی درهنگام استراحت زخمه ای بر زهِ کمان میزند. طنینی سینیه هوا را میشکافد. شاید اینگونه آغازیده باشیم . شاید.
سنگی بر سنگ ساییده میشود. وزن در واحد زمان نظمی موزون را به صدا در می آورد. وزنی منظوم، که پیش از آن با ضربان قلب خویش تجربه نموده بود. نظمی که گذار شب به روز، فصل به فصل و سال به سال او را به آگاهی آغازین رسانیده بود. شاید اینگونه آغازیده باشیم.
شاید...
جهان پیرامون انسان: طبیعت، گستره آن هزاران صوت را در گوناگونی لحن و رنگ به گوش او میرساند. نواها در او عواطفی چون ترس، لذت پدید می آورند. به تکرار بر مینشیند، برای تسخیردلهره خویش، برای لذت و شادمانی، برای شکار، برای جادو، برای سرایش داستان، آنچنان که بومیان استرالیا و بوشمانهای افریقا روا میدارند.شاید اینگونه آغازیده باشیم و شاید، شاید های دیگر.
دانش ما مبنی بر آغازین واهه های این هنر تنها می تواند بر فرض استوار باشد. آنچه بر ما عیان است انسان از تقلید اصوات و سکوت ، نغمه و وزن را پدید می آورد و از ابزار پیرامون خود در طبیعت ، سازهایی می سازد. که بدان وسیله مکاشفه خود را در جهان صوت آغاز می کند. و بدین سان در تقلید از خدایان خود ،آفریده گار می شود و طبیعت دیگری را در انتزاع و مصنوع می آفریند.
خداوندی که در جهان صوت بنده و برده نمی آفریند. زیباییها هستند که همچنان طنین می افکنند و آفریده می شوند.
از تکنوازی زهه کمان شکارچی تا آریژی بر سر انگشتان چالاک خویش بر هارپ قرون را می نوردد. با وزنهای بینهایت گسترده خویش پای می کوبد، دست افشانی می کند. با موسیقی اش به جنگ می رود، به سرای عشق میرود به دنیای خیال گذر می کند، به اندیشیدن می نشیند، شاد و شادمان به سرایش خنده می پردازد، به اندوه می نشیند، به نیایش می پردازد ، راوی می شود ، به تفسیر خیال و واقع می پردازد ، از این جهان بیکران درون ، از خویش خویش سخن می گوید. با واژگانی منتزع ، با صوت.
انسان امروز در جهان صوت و جهان سکوت ، د ر جهان هم آغوشی صدا و سکوت می زیید، و عواطف خود را در اشکال گوناگون و با سلیقه هایی که خود آفریده گارش بود بیان می کند. انسان همواره در فراشد حیاط و تکامل خویش از جادو تا جهان بینی های سیاسی نیرویی برای تسخیر و اسارت خویش پدید می آورد. و خدایی خویش را در مرتبه های تکرار، قربانی خدایان بیشمار خود آفریده خود می کند. اینگونه موسیقی نیز چون ابزاری برای تحمیق ، برای سکون، الی رقم نیاز درونی خود بکارگرفته می شود. موسیقی کلیسای قرون وسطی چون عظمت معماریهای کلیسایی تسلیم ،خضوع ، فروتنی و طاعت انسان را نه در برابر خدا بلکه در برابر نمایندگان زمینی خدا می آفریند. ا زهمان آغازین واحه های این مکاشفه آنگاه که انسان به اوج و عظمت تاثیر پذ یری نغمه پی می برد، این تضاد تاریخی از آن منشعب میگردد ، آنهم به دست آفریدگارانش.
به دوره دیگری از حیات و رشد موسیقی می پردازیم. به دوره ای که سازمان یافتگی نغمات اقوام و ملل ،بیان عاطفه و هویتی قومی را شناسایی می کند.
از آن هنگام که مکاشقات سنت می گردند. و در برابر فردای تحول به مقاومت می پردازند. هیهات که هنوز در این هنگامه ما ، پس از گذشتن از سنتهای بیشمار به بدعتهای بیشمار باز سخن از سنت و قیام در برابر جوهر تحول و نوآوری می رود. این هماره ایستایی و این هماره برپایی برای چیست؟ روایتی اسطوره ای از یونان کهن می گوید: نوازنده ای که از شرق یونان به آتن آمده بود و در برابر سیتارای مقدس فرم تیکس را (دو نوع ساز زخمه ای متفاوت ا زهم) زینت و زیور آرسته بود، زنده زنده پوستش را کندند تا خدای موسیقی رحمتش را از آن سرزمین هنر پرور باز نستاند. هنگامی که زریاب به تغییرعود می پردازد و سیمی بر آن از روده شیر می افزاید و مضرابی از ناخن عقاب، خشم استادش اسحق موصلی را بر می انگیزد زیرا که آن جوان از سنت به تحول گذار نموده بود. بنابراین می بایست جلای وطن کند و راهی دیار تبعید گردد. در دوران معاصر بر تضاد سنت و بدعت بعدی تازه نیز افزون می شود.
هنر ایدئولوژیک، اندیشه ای که هزاران موسیقی دان را در زندانها اردوگاه های کار اجباری، اتاق گاز و تبعید در جهان نگری فاشیسم هیتلری می کشاند. اندیشه ای که شوستاکویچ را پس از اجرای" لیدی مکبث" با مقاله ای که استالین با نام مستعار، پیرامونش به عنوان ضد خلق و بیگانه بودن می نگارد، در دلهره ای جان گیر قرار می دهد تا آنکه به خود سانسوری و نوعی بردگی گردن نهد. اندیشه ای که خانواده موسیقی ایرانی را از هم می پاشد. گروهی را به کار تحقیرآمیز اجباری وا می دارد، گروهی دیگر را از خانه برون می نهد و یا در خانه محبوس می سازد.

وبگردی
بار دیگر زیر گرفتن ماموران پلیس با ماشین سواری توسط دراویش
بار دیگر زیر گرفتن ماموران پلیس با ماشین سواری توسط دراویش - باز هم زیر گرفتن ماموران امنیتی و نیروی انتظامی توسط یک ماشین دیگر سواری توسط اراذل خیابان گلستان هفتم
تهدید نیروی انتظامی توسط دراویش ساعتی قبل از درگیری در پاسداران
تهدید نیروی انتظامی توسط دراویش ساعتی قبل از درگیری در پاسداران - تهدید نیروی انتظامی توسط وحوش #دراویش، ساعتی قبل از جنایت تروریستی با اتوبوس:«فقط نیم ساعت وقت دارید تا باید بدون قید و شرط برادرمون رو آزاد کنید...»
حمله با اتوبوس به مأموران پلیس در پاسداران
حمله با اتوبوس به مأموران پلیس در پاسداران - کی از دراویش گنابادی با اتوبوس به مردم و مأموران پلیس در خیابان پاسداران تهران / گفته میشود تعداد شهدای ناجا در حمله آشوبگران فرقه ضاله گنابادی و حامیان نورعلی تابنده به ۴ تن رسیده است.
لحظه مواجهه وزیر راه با خانواده قربانیان سانحه هواپیمای
لحظه مواجهه وزیر راه با خانواده قربانیان سانحه هواپیمای - به دنبال سقوط هواپیمای تهران-یاسوج ویدیو لحظه مواجه خانواده های جانباختگان را با وزیر مشاهده می کنید.
حمله با چاقو به یک راننده سر پارک خودرو
حمله با چاقو به یک راننده سر پارک خودرو - تصاویری دردناک از حمله مرد موتور سوار با چاقو به یک مرد راننده در حضور همسر و فرزندش در شهرستان داراب استان فارس را در ویدئوی زیر می بینید. به نظر میرسد این اتفاق در پی جرو بحثی بر سر پارک کردن وسایل نقلیه روی داده است!
اگر «عدم رویارویی با حریفان اسرائیلی» آرمان ماست چرا پنهانی و دزدکی؟
اگر «عدم رویارویی با حریفان اسرائیلی» آرمان ماست چرا پنهانی و دزدکی؟ - آنچه مشخص است جمهوری اسلامی ایران باید تصمیم مشخص و درستی درباره سیاست عدم رویارویی با ورزشکاران رژیم صهیونیستی بگیرد. دیگر نمی‌توان با این روش تعقیب و گریزی با این مسئله برخورد کرد. دیگر نمی‌توان ورزشکاران را از مقابله با کشتی‌گیران اسرائیلی باز داشت و در برابر رسانه‌های جهانی گفت به خاطر مصدومیت در میدان حاضر نمی‌شویم و در داخل جشن بگیریم که ما عزت‌مان را حفظ کردیم و...
ویدئو / حضور خانواده مسافران هواپیمای یاسوج در محل حادثه
ویدئو / حضور خانواده مسافران هواپیمای یاسوج در محل حادثه - برخی از خانواده‌های مسافران هواپیمای تهران - یاسوج که صبح یکشنبه (۲۹ بهمن) در ارتفاعات سقوط کرد، در حوالی مناطق احتمالی وقوع حادثه حضور یافته‌اند تا از نزدیک در جریان عملیات جست‌وجوی لاشه هواپیما قرار بگیرند. نیروهای حاضر در محل نیز برای آنها توضیح می‌دهند که چرا کار این عملیات با دشواری‌هایی مواجه است.
بدل ایرانی آنجلینا جولی رونمایی شد !
بدل ایرانی آنجلینا جولی رونمایی شد ! - شب گذشته مراسم اکران فیلم بلوک 9 خروجی 2 به کارگردانی علیرضا امینی و تهیه کنندگی محمدرضا شریفی نیا و نیز فیلم شاخ کرگدن در پردیس سینمایی ملت برگزار گردید.
اظهارات جنجالی احمدی نژاد در مقابل دادگاه
اظهارات جنجالی احمدی نژاد در مقابل دادگاه - سخنرانی پرحاشیه احمدی نژاد در مقابل دادگاه بقایی
    یک زندگی متفاوت
    ▪ با کهنسالان و کودکان اوقات بیشتری صرف کنید ▪ از غذاهایی که از گیاهان تهیه می شود بیشتر مصرف کنید ، انسان ذاتا گیاه خوار است ▪ لبخند را فراموش نکنید ▪ خانه ، اتومبیل و میز کارتان …