یکشنبه ۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۷ / Sunday, 20 May, 2018

گفت‌وگو یی با سیروس الوند و فرشته طائرپور، کارگردان و نویسنده «زن دوم»


گفت‌وگو یی با سیروس الوند و فرشته طائرپور، کارگردان و نویسنده «زن دوم»
گفت‌وگو با سیروس الوند و فرشته طائرپور بسیار راحت‌تر از حد تصور انجام شد. سیروس الوند فیلمسازی است که از ۲۳ سالگی به حرفه فیلمسازی روی آورده. او در این مصاحبه به دفاع از «زن دوم» در مقابل نقدهایی که بعضی آنها را غیرمنصفانه می‌دانند، پرداخت. فیلمسازی که او را متعلق به ۲نسل می‌دانند، در جدیدترین اثر خود ملودرامی ساخته که واکنش‌های مختلفی را دربرداشته است. فرشته طائرپور –تهیه‌کننده و نویسنده «زن دوم»- که درگیر مراحل پایانی صداگذاری فیلم «نیلوفر» است و مدام در رفت‌وآمد بین اتاق صداگذاری و محل انجام گفت‌وگو (دفتر کارش) بود، این روزها به‌عنوان تهیه‌کننده در سینمای ایران چهره شناخته شده‌ای است.
▪ در تعریف سینمای سیروس الوند می‌گویند فیلمسازی از ۲نسل متفاوت؛ خودتان از این واژه چه تعریفی دارید و با شنیدن این واژه چه احساسی پیدا می‌کنید؟
ـ به‌نظر من در سینما سن آنقدر اهمیت ندارد و بیش از هر چیز عمر و ماندگاری فیلم مهم است. داریوش مهرجویی همچنان یک فیلمساز جوان است. مهرجویی و مسعود کیمیایی فیلمسازان اول دهه ۲۰ هستند و من آخر دهه ۲۰. اصلا فیلمسازی آنها شرایطی را فراهم کرد که امثال من و داوودنژاد بتوانیم در سن خیلی پایین و در ۲۳ سالگی فیلم بسازیم.
بعضی وقت‌ها یک جوان فیلم می‌سازد ولی فیلمش پیر است؛ نگاهش و حسش پیرتر از جامعه و مخاطب است ولی یک فیلمساز مثل مهرجویی هر وقت فیلمی از او می‌بینم فیلم روز است؛ یعنی فیلم از یک سن و سال ۶۷ یا ۷۰ ساله خبر نمی‌دهد و از یک ذهن جوان و امروزی خبر می‌دهد که سعی می‌کند به مخاطب نزدیک شود و فیلم را برای مخاطبی بسازد که جدی به سینما نگاه می‌کند.
تلاش من هم در سینما این است که به این سمت حرکت کنم ولی همیشه‌ این اتفاق نمی‌افتد؛ کسی که ۵ تا فیلم می‌سازد، قطعا ۲ فیلم بد و ۳ فیلم خوب دارد و کسی که ۲۰ فیلم می‌سازد، ۱۲ فیلم متوسط یا بد خواهد داشت.
▪ شما از ۲۳ سالگی فیلم می‌سازید. می‌شود گفت که ۳ دهه فیلمسازی را در جامعه‌ایران تجربه کرده‌اید؛ جامعه‌ای که با انقلاب آغاز شد، با دوران جنگ همراه بود و امروز که به‌نظر می‌رسد مخاطب در یک تغییر ذائقه جدی دارد به فیلمهای کمدی عادت می‌کند‌. خودتان به‌عنوان یک فیلمساز این تغییر ذائقه را چطور ارزیابی می‌کنید؟
ـ در نظر گرفتن سلیقه تماشاچی با احترام به تماشاچی فرق می‌کند. خیلی خوب است که آدم اول ببیند که فیلم را برای چه کسی می‌نویسد. من به این فکر می‌کنم که
۱) تماشاگر فیلم چه کسی است
۲) خوب است چه کسانی باشند.
یک خانم که شخصیت او مثل مهتاب بود- به من نامه نوشته بود و فکر می‌کرد که ما از زندگی او اطلاع پیدا کرده‌ایم و فیلم ساخته‌ایم. کسی که فیلم را نوشته چیزی را نوشته که خیلی‌ها با آن ارتباط پیدا می‌کنند و درواقع اتفاقات فیلم مسئله خاموش پنهان خیلی‌هاست. در چنین شرایطی زن دوم در عید اکران شده است که به اعتقاد من خیلی مناسب این زمان نیست؛ آن هم درشرایطی که همه تشویق می‌‌کنند فیلم کمدی بسازیم؛ البته فیلم کمدی ساختن اشکالی ندارد اما وقتی زیاد می‌شود اشکال دارد.
▪ ابتذال یعنی چه؟
ـ یعنی یک چیزی که زیاد تکرار شود تبدیل به ابتذال می‌شود. متأسفانه سینمای کمدی شده وجه غالب فیلمسازی در ایران. زمانی ما کمدی لیلی با من است را داشتیم یا... ولی ما به کمدی‌‌ای رسیدیم که در آن احترام به تماشاگر وجود ندارد؛ فقط خنداندن تماشاگر وجود دارد و من با این مخالفم و در این شرایط تصور من این است که ساخت فیلمی مثل زن دوم اتفاقا خلاف کلیشه و خلاف آنچه اکثریت به آن توجه می‌کنند به خاطر رسیدن به پول بیشتر - دارد با آنها مبارزه می‌کند؛ طبیعی است که خیلی هم ضربه‌پذیر است.
مردم دارند به همه ما علامت می‌دهند که ما از آن نوع فیلمسازی خسته شده‌‌ایم؛ یعنی رسیده است به درجه ابتذال. من در بیست و دومین فیلم‌ام در ۵۷ سالگی دنبال تبلیغات نیستم و سعی می‌کنم در فیلمهایم واقع‌بین باشم و تصورم این است که از این نظر زن دوم فیلم موفقی است.
▪ خانم طائرپور، چرا آقای الوند برای کارگردانی زن دوم انتخاب شدند؟
ـ طائرپور: من کلا خیــــلی آدم نشانه‌خواهی هستم. مدت زمان زیادی طول کشید تا به‌دنبال یک فرد مناسب برای ساخت این طرح باشم ولی همیشه فکر می‌کردم که حکمتی در این صبر است؛ درست زمانی که با آقای احمد امینی در حال مذاکره برای انجام این کار بودیم، من همزمان با وسوسه‌ای روبه‌رو بودم که بعضی‌ها می‌گفتند خودت بساز که من خوشبختانه این کار را نکردم.
خیلی می‌خواستم که به مسئله زن دوم از زاویه جدیدی نگاه شود و مذاکرات با آقای الوند خیلی سریع به نتیجه رسید. زن در زندگی آقای الوند تعریف محترمانه ای دارد و این خیلی برایم مهم بود. اگر مردی به یک زن فقط به‌صورت غریزی نگاه کند، نمی‌تواند یک قصه راجع به عشق بسازد ولی مردی که به عاطفه و احساس زن احترام می‌گذارد، می‌تواند به این مرحله راحت‌تر نزدیک شود و الان هم خیلی از همکاری با ایشان خوشحالم.
▪ از نگاه فمینیستی در کار خبری نبود و همین نقطه قوت زن دوم است. چطور به این نوع روایت رسیدید؟
ـ طائرپور: من فکر می‌کنم آنقدر حواسم بود که از کار مراقبت کنم تا دچار گرایش‌های فمینیستی نشود. من در درجه اول فیلمساز می‌بینم، آدم اهل عشق می‌بینم و به این نگاه نمی‌کنم که این سبیل دارد یا روسری.
▪ آقای الوند، شما به عنوان یک کارگردان چه نقطه‌نظرهایی داشتید؟ چه شد که این نوع نگاه را برای ساخت زن دوم انتخاب کردید؟
ـ من همیشه به این نکته اعتقاد دارم که اگر قرار است آدمها را مجازات کنیم، باید به اندازه گناهشان باشد. کسی رفته و مدتی نبوده، حالا پشیمان است و برگشته. این طور نگاه نکنیم که زن منفی و بدی است. این فیلم در واقع شخصیت منفی ندارد و به همین دلیل هم کشمکش‌ها در فیلم سخت اتفاق می‌افتد.
می‌شد بین ۲زن کشاکش پیدا شود و... که قبلا هم شده بود و ما را باز می‌برد به نوع کلیشه‌ای این نوع فیلم‌ها. ما با هم توافق کردیم که ببینیم بدون اینکه شخصیتی منفی داشته باشیم، آیا می‌شود فیلم جذابی ساخت. در زن دوم برای اولین بار فیلمی را دقیقا از روی متن آن ساختم. این کار را تعمدا انجام دادم و گفتم این بار بیایم و دقیقا فیلمنامه‌ای را که وجود دارد، فیلم بکنم.
▪ یعنی در زن دوم تجربه کردید؟
ـ نه. به این دلیل که سینمای حرفه‌ای را محل تجربه نمی‌دانم؛ ضمن اینکه هر کاری تجربه است. شما ۲۰ سال نشریه‌ای را درمی‌آورید اما در شروع سال ۲۱ تجربه دیگری را کسب می کنید زیرا مخاطب شما تغییر کرده، شرایط عوض شده و شما همان کار را می‌کنید؛ چون تجربه تازه‌ای را با شرایط و مخاطبین دیگر ایجاد می‌کنید ولی اینکه در سینمای حرفه ای در بخش خصوصی با سرمایه بخش خصوصی تجربه کنید، من آن را قبول ندارم؛ تجربه مال جای دیگر است.
در واقع یک نوع آزمایشی بود که آیا من توان آن را دارم که یک فیلمنامه را با وجه ادبی بالا بسازم یا خیر و تماشاگری که فیلم را می‌بیند من را هم به‌عنوان کارگردان اثر ببیند و من را شناسایی کند یا خیر. ریشه‌یابی و نگاهی که در این فیلم نسبت به موضوع زن دوم است، برای من جذاب بود که درگیرش بشوم و این را پذیرفته بودم که تغییری در آن ندهم، به‌دلیل اینکه ذات قضیه را می‌پسندیدم و این نگاه را می‌پسندم که توی متن از این منظر شخصیت زن دوم را می‌بیند و خوشبختانه زن دوم در این فیلم شخصیتی دارد که نمونه آن را در فیلم‌های ایرانی کم دیده‌ایم.


منبع : سایت خبری ـ تحلیلی سینمای ما

مطالب مرتبط

باید راه‌حلی پیدا کرد

باید راه‌حلی پیدا کرد
● گفتگو با مارک روتموند، کارگردان آلمانی فیلم اسکاری ”سوفی شول“
سوفی شول: آخرین روزها را می‌توان پاسخی بر فیلم جنجالی سقوط دانست. سقوط که تصویری تأثیرگذار و همدلی برانگیز از آخرین روزهای زندگی هیتلر ارائه می‌داد، سال قبل نمایندهٔ آلمان در رقابت‌های اسکار بهترین فیلم خارجی بود و همان کسانی‌که این فیلم را انتخاب کردند، امسال دست به انتخاب فیلم ضدفاشیستی سوفی شول زدند! فیلم که مارک روتموند جوان آن‌را ساخته، تا این‌جا جوایز بهترین کارگردان و بازیگر زن جشنوارهٔ برلین را گرفته و فیلم برگزیدهٔ تماشاگران قارهٔ اروپا در مراسم اسکار اروپائی شده است. قصهٔ فیلم که برگرفته از یک ماجرای واقعی است، آخرین روزهای زندگی سوفی شول و برادرش را که از مبارزان ضدفاشیست بودند به نمایش می‌گذارد. این دو توسط گشتاپو دستگیر و محکوم به مرگ می‌شوند.
● آیا تصادفی است که نمایش فیلم شما دربارهٔ سوفی شول با شصتمین سالگرد پایان حکومت نازی هم‌زمان شده است؟
بله، کاملاً تصادفی است. فیلم قرار بود زودتر از اینها آمادهٔ نمایش شود. وقتی قصهٔ زندگی سوفی شول را شنیدم، تصمیم به ساختن فیلمی دربارهٔ او گرفتم. وقتی قصهٔ زندگی او را می‌خوانید، متوجه می‌شوید که قهرمان به‌دنیا نیامده بود، اما وقتی بزرگ می‌شود سؤال‌های زیادی دربارهٔ محیط پیرامونش برای او مطرح می‌شود. او با این سؤال‌ها رشد می‌کند شاید می‌توانست مثل خیلی‌های دیگر جان خود را نجات دهد. آخرین جمله‌های او ـ که در فیلم از آنها استفاهده کرده‌ایم ـ معنای ویژه‌ای دارد. او بر سر باورهای خود باقی می‌ماند.
● قصهٔ فیلم را چگونه پرداخت کردید و گسترش دادید؟
متن مکالمه‌های ردوبدل شده در بازجوئی‌های آن دوران کمک خیلی زیادی به من کرد. این مکالمه‌ها را با بازیگران فیلم تمرین کردم. دور میزی می‌نشستیم و صحبت می‌کردیم. دو دوربین ویدئویی هم صحبت‌های ما را ضبط می‌کردند. تمام تلاشم این بود که دقایق پایانی زندگی سوفی شول را به شکلی منطقی و تأثیرگذار به تصویر بکشم. چندین هفته با همکاری فیلم‌نامه‌نویس، فرد برینرسدورفر، روی زوایای مختلف قصه کار کردیم. این‌کار آنقدر ادامه پیدا کرد تا او متقاعد شد که ما نه می‌خواهیم یک نمایش‌نامهٔ رادیوئی دبیرستانی تهیه کنیم و نه یک فیلم کاملاً سیاسی. هدف اصلی از ساخت سوفی شول خلق یک فیلم گرم و پر احساس بود؛ فیلمی که ـ اگر شانس آن‌را داشته باشیم ـ بتواند یک بحث داغ سیاسی را دامن بزند. خانهٔ سوفی شول در نزدیکی مونیخ است. چند بار به آن‌جا سر زدیم تا با نوع زندگی او از نزدیک آشنا شویم. برای فیلم‌برداری تغییرهای زیادی در خانهٔ او و نحوهٔ زندگی‌اش ایجاد نکردیم. به‌جزء چند تغییر کوچک، بقیهٔ چیزها درست شبیه همان چیزی بود که سوفی شول ۶۲ سال قبل می‌دید و در کنارشان زندگی می‌کرد. خلق محیط دانشگاه هم یکی دیگر از کارهای مهم ما بود. در کتاب‌های قدیمی، عکس‌هائی از دانشگاه را دیده بودم. در عکس‌های تاریخی درختان به بزرگی درختان امروزی هستند. تلاش کردیم همه چیز شکل واقعی خودش را داشته باشد و البته فراموش نکنید که با مشکل سرمایه‌گذاری هم روبه‌رو بودیم. سرمایهٔ ما برای تولید یک فیلم تاریخی کم بود و مجبور بودیم هر طور شده، فیلم را با همین سرمایهٔ مشخص تمام کنیم.
● به این ترتیب، خلق یک فضای قدیمی تاریخی مشکلاتی برای‌تان به‌وجود آورد؟
همیشه ساختن فیلم با مشکلاتی همراه است. اما همین هم کار را برای شما هیجان‌انگیزتر می‌کند. برای هر مشکلی باید راه‌حلی پیدا کرد. من هر مشکلی را در کارم به‌صورت یک چالش حرفه‌ای و کاری می‌بینم. برای مثال هر یک از دو بازیگر اصلی فیلم، روحیات و سبک خاص خود را دارند. باید با آنها مدارا می‌کردم تا بازی مورد نظرم را ارائه دهند. برای بازسازی موقعیت‌های تاریخی هم باید به همین شیوه عمل می‌کردم.
● هنگام پخش فیلم به‌صورت دی‌وی‌دی یک نسخهٔ اضافه هم همراه فیلم بود. انگیزه‌تان از پخش دی‌وی‌دی دوم چه بود؟
پرسشی که هنگام پخش دی‌وی‌دی فیلم از خودم کردم، این بود که آیا نیازمند تهیهٔ یک‌سری مصالح جدید برای نسخهٔ دی‌وی‌دی هستیم؟ عکس‌های خیلی خوبی در دست داشتیم که حقیقتاً آنها را از صمیم قلب دوست دارم. پشت صحنهٔ و شرایط زندگی سوفی شول هم برای خودش یک دنیای ویژه بود. راستش را بخواهید، خودم کشته مردهٔ ضمیمه‌های دی‌وی‌دی‌ها هستم که اطلاعات تکمیلی خوبی دربارهٔ فیلم در اختیار بینندگان می‌گذارند. همکار ما برنارد اشتنباخ بخش ”ساخته شدن سوفی شول“ را خیلی خوب کار کرد. فیلمی که او از مراحل ساخت سوفی شول تهیه و تدوین کرد، به اندازهٔ خود فیلم جذاب است و اصلاً یک فیلم مستقل و عالی به‌نظر می‌رسد. خیلی حیف بود که تماشاگران سوفی شول این فیلم را نبینند.
● سوفی شول مضمون معمولی و ساده‌ای ندارد. فیلم را می‌توان نوعی نمایش سحرآمیز پریان ارزیابی کرد که میلیون‌ها تماشاگر را در آلمان جذب خود کرد. از این موضوع شگفت‌زده شدید؟
سوفی شول را نمی‌توان تنها یک نمایش سحرآمیز پریان لقب داد. ما در فیلم نشان می‌دهیم که چگونه یک دختر ۲۱ ساله سه روز از سخت‌ترین روزهای زندگی‌اش را با یک مأمور گشتاپو که دوبرابر او سن دارد، در اتاق بازجوئی می‌گذراند. سوفی به خاطر زندگی‌اش جنگید و به بالاترین سطح معنی انسان بودن رسید. به برکت وجود این قصهٔ استثنائی است که تنشی فوق‌العاده در طول فیلم گسترش می‌یابد تا به آن پایان هیجان‌انگیز می‌رسد. بازی یولیا ینچ هم کمک خیلی زیادی به خلق این فضا کرد.
شهامت فردی مضمون محوری فیلم است؛ ارزشی که در جامعهٔ امروزی خبری از آن نیست.
شهامت فردی را هر جائی می‌توانیم پیدا کنیم. برای هر انسان آزاده و ترقی‌خواهی، شهامت فردی حکم ارزش اصلی و اولیه را دارد. متأسفانه هنوز هم در آلمان و اروپا نشانه‌هائی از تفکر نازیستی را می‌بینیم. به همین دلیل مضمونی مثل شهامت فردی را باید در ذهن و مغز مردم زنده نگه‌داریم.

وبگردی
حمله ماموران شهرداری به پلیس راهور!
حمله ماموران شهرداری به پلیس راهور! - حمله ور شدن ماموران سد معبر شهرداری به ماموران راهنمایی رانندگی
دستگیری معروف ترین شرور تهران، در ۵۰۰ متری مرز ترکیه
دستگیری معروف ترین شرور تهران، در ۵۰۰ متری مرز ترکیه - شرور سطح یک که در آخرین اقدام خود یکی از دوستانش را در منطقه ولنجک به قتل رسانده بود؛ در ۵۰۰ متری مرز ترکیه دستگیر شد.
لحظه ریزش وحشتناک کوه در جاده هراز!
لحظه ریزش وحشتناک کوه در جاده هراز! - ریزش ناگهانی کوه که توسط مسافران به ثبت رسیده است...!
همسر محسن افشانی با ریش و سبیل در استادیوم آزادی دستگیر شد
همسر محسن افشانی با ریش و سبیل در استادیوم آزادی دستگیر شد - قبل از شروع بازی تیم‌های پرسپولیس و الجزیره یکی از بازیگران سینما کشورمان قصد داشت به همراه همسرش وارد ورزشگاه آزادی شوند که این دو نفر توسط نیروهای انتظامی بازداشت شدند.
فیلم | خسرو معتضد: جسد مومیایی قطعا متعلق به رضاخان است
فیلم | خسرو معتضد: جسد مومیایی قطعا متعلق به رضاخان است - فیلم - در ویدئوی زیر بخشی از صحبت های خسرو معتضد، مورخ را می شنوید که نتیجه تحقیقاتش را درباره مومیایی پیدا شده در حرم حضرت عبدالعظیم بیان می کند.
پهلوانان این روزهای ما
پهلوانان این روزهای ما - تصویری زننده و به شدت ناراحت کننده بر جا مانده از مسابقه انتخابی تیم ملی کشتی ایران که به کتک کاری و جنجال کشید. خانواده عبدولی باز هم پای ثابت این درگیری بود که چهره ورزش پهلوانی ایران را تیره کرد
(ویدئو) تشویق اصغر فرهادی در جشنواره کن توسط بزرگان سینمای جهان
(ویدئو) تشویق اصغر فرهادی در جشنواره کن توسط بزرگان سینمای جهان - در این ویدئو تشویق اصغر فرهادی و پنه لوپه کروز، خاویر باردم و دیگر عوامل فیلم «همه میﺩﺍنند» در جشنواره کن توسط بزرگان سینمای جهان را مشاهده می‌کنید.
فیلم حجوم داعشی‌های حاتمی کیا به یک مرکز خرید و وحشت و اعتراض مردم
فیلم حجوم داعشی‌های حاتمی کیا به یک مرکز خرید و وحشت و اعتراض مردم - عوامل فیلم «به وقت شام» روز گذشته با حضور عجیب و رعب آور در پردیس سینمایی کوروش مردم را وحشت زده کردند. در این حرکت تبلیغاتی بازیگران نقش داعش، با گریم و پوشش داعشی ها، سوار بر اسب راهی پردیس سینمایی کوروش شدند و با حضور در مرکز خرید و فودکورت مجموعه، رفتارهای عجیبی نشان دادند که باعث وحشت و اعتراض مردم شد.
تصاویر مخفی از بزرگترین مرکز فروش مواد مخدر در جنوب تهران / فیلم
تصاویر مخفی از بزرگترین مرکز فروش مواد مخدر در جنوب تهران / فیلم - این گزارش حاوی تصاویری از بزرگترین مرکز فروش و مصرف مواد مخدر در جنوب شرق تهران است که مخفیانه ضبط شده‌است.
کشتار اسب‌های کولبران / فیلم
کشتار اسب‌های کولبران / فیلم - متاسفانه طی یک ماه گذشته دستکم سه نوبت و هر نوبت دستکم 30 اسب باربر متعلق به کولبران در جنگل میرآباد شهرستان اشنویه با شلیک گلوله از پای درآمده‌اند.
سید احمد خمینی معمم شد
سید احمد خمینی معمم شد - سید احمد خمینی فرزند آیت‌الله سید حسن خمینی در حضور جمعی از علما و پدر و پدربزرگ خود در حسینیه جماران معمم شد.
دختران پرسپولیسی با ریش و سبیل در ورزشگاه آزادی!
دختران پرسپولیسی با ریش و سبیل در ورزشگاه آزادی! - امروز عکسی از 5 تماشاگر بازی روز گذشته در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که نشان می‌دهد 5 دختر جوان با گریم‌های عجیب و حرفه‌ای خودشان را به عنوان پسر جا زده و وارد ورزشگاه شده‌اند.
اگر با وجود این مشکلات ملت قیام کند همه ما را به دریا خواهد ریخت
اگر با وجود این مشکلات ملت قیام کند همه ما را به دریا خواهد ریخت - از ملتی که ستون فقراتش شکسته انتظار مقاومت دارید؟ بسیاری از کشور فرار کردند یا جای فرار خود را فراهم آوردند اما ما جای فرار نداریم
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس!
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس! - عکس و ویدیویی منتسب به ستاره پرسپولیس فرشاد احمدزاده و ترلان پروانه بازیگر سینما و تلویزیون در فضای مجازی منتشر شده است. عجب پاپراتزی‌هایی داریم!