پنج شنبه ۶ اردیبهشت ۱۳۹۷ / Thursday, 26 April, 2018

مدل پخش فضایی هاگراستراند و پخشایش فضایی زعفران در خراسان


مدل پخش فضایی هاگراستراند و پخشایش فضایی زعفران در خراسان
پخش فضایی اصولا چگونگی گسترش یک پدیده از کانون یا کانون های اصلی آن را در بین مردمی که آماده پذیرش آن پدیده می باشند توضیح می دهد؛ البته فرآیند پخش ممکن است بلافاصله بعد از ظهور پدیده صورت گیرد و یا در جریان قرن ها عملی گردد. در مقیاس جهانی؛ پخش تمدن ها، تغییر کیفیت سکونتگاههای انسانی، پخش تکنولوژی، کیفیت تغذیه، جریان شهرنشینی و غیر ه از مواردی است که در طول قرن ها و هزاره ها صورت گرفته است. اما در مقیاس ناحیه ای؛ شیوع امراض، گسترش گتوهای فقر، گتوهای قومی و غیر ه نمونه دیگری از پخش فضایی پدیده ها می باشند.
علیرغم محک نخوردن تئوری پخش در ایران و بخصوص در بخش کشاورزی، اینک در مورد زعفران و چگونگی گسترش و پخش فضایی آن در خراسان، نتایج حاصله، حاکی از آن است که تطابق نسبی با بسیاری از کارکردهای مورد نظر در تئوری انتشار فضایی، را داشته و دارد؛ گو اینکه برخی از شاخص ها و فرضیه های مورد انتظار تئوری پخش در این مورد (پخش فضایی زعفران) عملا ظهور و بروز مشخصی نداشته و مورد تایید قرار نگرفت. چنانکه از نظر نوع انتشار، وجه «پخش سازش پذیر»، در خصوص پدیده زعفران در خراسان صادق بوده است. بطوری که پخش پدیده و تراوش آن به سبب مجاورت شهرهای جنوبی خراسان مستقیما صورت گرفته و علیرغم اینکه در سال ۱۳۶۲ تنها قاین و ۵ شهر مجاور آن تحت کشت زعفران قرار داشته اند؛ در سال ۱۳۷۲، سطح زیرکشت زعفران به ۹ شهر دیگر هم در مجاورت شهرهای قبلی رسیده و نهایتا در دهه سوم پس از آن، یعنی در سال ۱۳۸۲، سایر شهرهای خراسان نیز به زیر کشت این محصول رفته اند.
از نظر «انتشار فرآیند موج در نیمرخ های انتشار»، مراحل اول تا سوم (مقدماتی با تناقض شدید نواحی، کاهش تناقض ناحیه ای و انتشار پدیده، گسترش و تراکم پدیده در تمامی نواحی صرف نظر از فاصله آنها) در تئوری پخش، در خصوص پدیده زعفران نیز قابل تطبیق است. اما مرحله چهارم که ناظر بر اشباع و توقف پدیده انتشار در مواجهه با قلمروهای ناپذیرا یا موانع پذیرش موج نوآوری می باشد، عملا در مورد پدیده زعفران اتفاق نیافته و کماکان امواج انتشار آن در منطقه پیشتاز و جذاب می باشد.

عیسی ابراهیم زاده
جواد بذرافشان

منبع : پایگاه اطلاعات علمی

مطالب مرتبط

باد به سمت ما می وزد

باد به سمت ما می وزد
کاباسیراس با پنج هزار نفر جمعیت، روستایی است که در بخش شمالی پارا در برزیل واقع شده است. اغلب مردم با دانسته های خاص و شیوه سنتی خود که از قرن ها پیش به ارث برده اند به کشت سبزیجات اشتغال دارند اما در حال حاضر خالص بودن محصولات آنها با پیامدهای جدال برانگیز قرن ۲۱ که همان ارگانیسم تغییریافته ژنتیکی است، تهدید می شود. دولت برزیل که تا پیش از این یکی از اصلی ترین تولیدکنندگان محصولات کشاورزی باقی مانده بود، تصمیم گرفت اجازه فروش محصولات تغییریافته ژنتیکی را به کشاورزان بدهد.
تعدادی از مردم پذیرفتن استفاده از دانه های گیاهی با ژن های پیوندی را آغاز یک تحول خطرناک می دانند و پیش از این تصمیم گیری دولت برزیل، این کشور بزرگ ترین صادرکننده سویای خالص در دنیا به شمار می رفت. در سال ۲۰۰۱ برزیل توانست درآمدی بالغ بر ۱/۴ میلیارد دلار امریکا را تنها از راه فروش این محصول از آن خود سازد که این میزان یک سوم مجموع درآمد صادرات محصولات کشاورزی این کشور محسوب می شود.
در واقع بازار اصلی آن اروپا بود که مصرف کنندگان آن هنوز در مورد این مساله که آیا مصرف انواع غذاهایی که در آزمایشگاه ها، مهندسی ژنتیک شده اند بر سلامتی آنها تاثیر دارد یا نه تردید داشتند. به عنوان مثال برخی از فروشگاه های زنجیره یی انگلیسی تاکید بر استفاده از سویای اصلی داشتند و از خرید از امریکا که ۶۹ درصد از دانه های سویای آنها حاوی تغییریافته های ژنتیک هستند، اجتناب می ورزیدند.
بنابر تاکید قانون اروپا، تمام محصولاتی که دارای بیش از یک درصد از ترکیبات سازنده تغییر ژنتیک یافته هستند با برچسب مشخص می شوند. زمانی که محصولات برزیل به طور کلی فاقد تغییریافته های ژنتیکی بود آدریان کامپولنی مدیر سیاسی سازمان پیشرفته Action Aid اظهار داشت؛ برزیل از طرف کشورهایی مانند امریکا و صنعت بیوتکنیک تحت فشار قرار گرفته که در گروه آنها قرار گیرد، آنها از اینکه برزیل در این رقابت پیشی گیرد واهمه دارند.
Action Aid از طرفی با نادیده گرفتن نگرانی در مورد سلامتی و امنیت محصولات GM، تلاش دارد شرکت های غیردولتی را برای قانونی جلوه دادن محصولات GMO متقاعد کند و از سوی دیگر هنوز بر تحقیقات بیشتر در این زمینه اصرار می ورزد. آنها حمایت روستاییان از جمله ساکنان کاباسیراس را از راه آموزش همگانی، محاکمه دروغین هیات داوران و دعوت دانشمندان، کشاورزان و روستاییان و رهبران شهری برای بحث کردن در مورد نفع و ضرر آن جلب کردند. در حال حاضر حتی کشاورزان خرده پایی مانند لیلیان مارکز ۳۳ ساله که ساکن کاباسیراس است نگران تاثیر تکنولوژی محصولات تغییر یافته ژنتیکی بر کسب و کارشان هستند. لیلیان به خوبی از عواقب احتمالی استفاده از غذاهای تغییریافته ژنتیکی بر سلامتی آگاه است، با این حال نگرانی دیگری هم دارد. او عقیده دارد زمانی که کشاورزان مرفه تر به کشت دانه های تغییر یافته ژنتیکی اقدام کنند و گرده این گیاهان به وسیله باد به سمت زمین زیرکشت آنها بیاید، مثل این است که آنها نیز دانه های تغییریافته ژنتیکی کاشته اند. او می گوید با وجودی که محصولات ما فقط سبزیجات طبیعی است، نمی توانیم از غذاهایی که مصرف می کنیم، مطمئن باشیم.
پیامدهای نهفته دیگری نیز برای سرزمین آمازون که دارای غنی ترین تنوع گیاهی است مشکلاتی را ایجاد کرده است و این نگرانی، وجود آلودگی های شیمیایی فرآورده هایی است که در محصول به کار می رود. یک گونه از ذرت تغییریافته ژنتیکی تولید شده است که در برابر حشرات مقاوم است و اگر یک کرم از برگ این گیاه تغذیه کند، خواهد مرد. به عقیده لیلیان محصولات GM می تواند برای جنگل ها و حیواناتی که ما از گوشت آنها مصرف می کنیم، مضر باشد چرا که حشرات از این گیاهان تغذیه می کنند، بعد حیوانات این حشرات را شکار می کنند و سپس ما از گوشت این حیوانات مصرف می کنیم.
صنعت بیوتکنولوژی نگرانی در مورد تکنولوژی محصولات تغییریافته ژنتیکی را بی مورد می داند. مونسانتو شرکت بیوتکنولوژی غذایی بین المللی با ارزشی بالغ بر دو میلیون دلار است که اطلاع رسانی همگانی در مورد تعریف محصولات ژنتیکی را در دستور کار دارد. این شرکت تاکید داشت که فرآیند نابودسازی حشرات برای انسان می تواند مضر باشد و سم علف کش هایی که روی محصولات تغییر یافته ژنتیکی مورد استفاده قرار می گیرد بیشتر از نمک خوراکی نیست. یک متخصص به نام گری برتون می گوید ما به این واقعیت علمی واقف شده ایم که محصولات تغییریافته ژنتیکی برای سلامت انسان و محیط زیست مضر نیست.
مونسانتو امریکا و آرژانتین را به عنوان بزرگ ترین صادرکنندگان سویا که نمونه هایی موفق از صادرات کشاورزی هستند و به پیشرفت زیادی در تولید محصولات تغییریافته ژنتیکی دست پیدا کرده اند، تشویق کرد.
بنابر اظهارات برتون ۵/۳ میلیون از کشاورزان جهان این پدیده بیوتکنولوژی را در مزارع خود به کار گرفته اند، گرچه از این مساله بهره یی نبرده اند.
شرکت های بیوتکنولوژی نه تنها به برداشتن ممنوعیت محصولات تغییریافته ژنتیکی در برزیل علاقه مند بودند بلکه بیشترین منافع را از این راه از آن خود ساخته اند.
فرانچسکو کمپوس که یک پروفسور زیست شناسی مولکولی گیاهی در یکی از شهرهای شمال شرقی فورتالیزا به پیشرفت علمی جدیدی دست یافته که هنوز موفق نشده است آن را به مرحله اجرا در آورد؛ برداشتن ممنوعیت تنها در مورد سویای تغییر یافته ژنتیکی صورت گرفته، نه دیگر محصولات.
او بر این عقیده است که برای تغذیه حیواناتی که از گوشت و شیر آنها استفاده می کنیم به گیاهان نیازمندیم. در این ناحیه اغلب گیاهانی که برای تغذیه حیوانات مورد استفاده قرار می گیرند، مثل گیاه کازاوا و انجیر تیغی از نظر ارزش غذایی ضعیف هستند، اما می توان با افزودن یک ژن، کیفیت این گیاه را به لحاظ غذایی بیشتر کنیم. «من گونه یی از این گیاه کازاوای تغییریافته را در آزمایشگاه پرورش داده ام، اما اجازه استفاده و توزیع آن را ندارم.»
البته روستاییان کاباسیراس هنوز متقاعد نشده اند. لیلیان نیز می گوید هنوز مردم از کم و کیف محصولات تغییریافته ژنتیکی آگاهی کامل ندارند، بنابراین من ترجیح می دهم که در این مورد ریسک نکنم.

وبگردی
تلگرام جایگزین داخلی ندارد / در پیام رسان داخلی در حال تکمیل پرونده احتمالی خود هستید !
تلگرام جایگزین داخلی ندارد / در پیام رسان داخلی در حال تکمیل پرونده احتمالی خود هستید ! - به فرض محال که اطلاعات مردم مورد سوءاستفاده کشورهای دیگر قرار بگیرد، برای‌شان پیامد امنیتی مستقیمی ندارد. بسیاری از کاربران ایرانی در تلگرام به دریافتن و فرستادن اخبار و طیفی از جوک‌ها (از سیاسی گرفته تا خانوادگی) می‌پردازند. این مسائل هم برای کشورهای دیگر اهمیتی ندارد (البته اگر از تحلیل محتوا و کاربردهای بعدی‌شان بگذریم) و نمی‌تواند پیامد مستقیمی برای کاربر ایرانی داشته باشد. اما همین اطلاعات چنانچه…
ماجرای انحصار عربستان بر روغن مایع ایران / تا 100 درصد پالم !
ماجرای انحصار عربستان بر روغن مایع ایران / تا 100 درصد پالم ! - روغن های نباتی را خوب بشناسید. سخنان یک تولید کننده سابق روغن نباتی.
آشغال‌سازها گرفتار خانم مدیر شدند
آشغال‌سازها گرفتار خانم مدیر شدند - رییس سازمان ملی استاندارد ایران مجددا با خودروسازان در ارتباط با رعایت استانداردهای ۸۵‌گانه خودرویی از ابتدای دی‌ماه سال جاری اتمام حجت کرد.
ایران نیاز به مردانی بزرگ و دانشمند دارد / چرا اینهمه انسانهای ...
ایران نیاز به مردانی بزرگ و دانشمند دارد / چرا اینهمه انسانهای ... - مرتضوی هیچ گاه قاضی و حقوق دان نبود و نباید کار قضایی انجام می‌داد. اما این ضعف ماست که چنین فردی در جایگاه بالایی قرار می‌گیرد. شگفتی من از قاضی مرتضوی و رفتار او نیست که چرا خودش را برای اجرای حکم خود به زندان معرفی نکرد. من رفتار او با زهرا کاظمی را دیده بودم.
معنی و مفهوم "به ما این دختر خوشگل‌ها رو نشون بده"؟
معنی و مفهوم "به ما این دختر خوشگل‌ها رو نشون بده"؟ - بعد از انقلاب، به واسطه تنیده شدن حکومت و دین بسیاری از پست‌ها و سمت‌های سیاسی با هاله‌ای رو به رو شد که اجازه نمی‌داد صاحب آن منصب مورد نقد قرار بگیرد....
حمله فیزیکی به بازیگر زن ایرانی در خیابان! / عکس
حمله فیزیکی به بازیگر زن ایرانی در خیابان! / عکس - بازیگر سریال "تعطیلات رویایی" از حمله افراد ناشناس به خود خبر داد. مریم معصومی، بازیگر سینما و تلویزیون مورد حمله افراد ناشناس قرار گرفت.
ارسطوی پایتخت با مونا فائض پور ازدواج کرد
ارسطوی پایتخت با مونا فائض پور ازدواج کرد - «احمد مهران فر» بازيگر نقش «ارسطو عامل» در سريال پايتخت ۵ در اینستاگرام خود از ازدواجش با «مونا فائض پور» خبر داد.
صحبت های جنجالی رییسی علیه روحانی
صحبت های جنجالی رییسی علیه روحانی - صحبت های جنجالی رییسی پیرامون استفاده روحانی از نام امام رضا در انتخابات
500 نفر محتوای نامه‌های پستی مردم را میخواندند و چک می‌کردند!
500 نفر محتوای نامه‌های پستی مردم را میخواندند و چک می‌کردند! - محمد غرضی می‌گوید: زمانی که به عنوان وزیر در وزارت حضور یافتم بیش از ۵۰۰ نفر را دیدم نامه‌هایی که از داخل به خارج و از خارج به داخل کشور ارسال می‌شدند را چک می‌کردند و به صورت سه شیفت فعالیت می‌کردند و نامه‌ها را می‌خواندند.
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس!
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس! - عکس و ویدیویی منتسب به ستاره پرسپولیس فرشاد احمدزاده و ترلان پروانه بازیگر سینما و تلویزیون در فضای مجازی منتشر شده است. عجب پاپراتزی‌هایی داریم!
خانم ایرانی، عامل تیراندازی در مقر یوتیوب / فیلم
خانم ایرانی، عامل تیراندازی در مقر یوتیوب / فیلم - ویدیوهایی از نسیم نجفی اقدم در شبکه های اجتماعی به زبان های انگلیسی و فارسی موجود است که در آن ها وی از حذف ویدیوهای خود توسط یوتیوب شکایت دارد.
رقص کاوه مدنی یا کالای ایرانی؟
رقص کاوه مدنی یا کالای ایرانی؟ - بگذارید اینطور بپرسم: مگر کیروش، مربی تیم ملی فوتبال جمهوری اسلامی ایران عرق نمی‌خورد؟ نمی‌رقصد؟ مگر برانکو و شفر نمازشب می‌خوانند و روزه می‌گیرند و اصولگرا و ارزشی و انقلابی هستند؟!