چهارشنبه ۲۹ شهریور ۱۳۹۶ / Wednesday, 20 September, 2017

پاژ در ورای تاریخ


پاژ در ورای تاریخ
حکیم ابوالقاسم حسن بن علی طوسی معروف به فردوسی (حدود ۳۱۹ تا حدود ۳۹۷) شاعر حماسه سرای ایرانی و گوینده شاهنامه فردوسی است که مشهورترین اثر حماسی فارسی است و طولا نی ترین منظومه به زبان فارسی تا زمان خود بوده است. او را از بزرگ ترین شاعران فارسی گو دانسته اند. بنا به نظر پژوهشگران امروزی فردوسی در حدود سال ۳۱۹ هجری شمسی در روستای «پاژ» در نزدیکی توس در خراسان متولد شد. استدلا لی که منجر به استنباط سال ۳۱۹ شده است شعر زیر است که محققان بیت آخر را اشاره به قدرت رسیدن سلطان محمود غزنوی در سال ۳۵۷ می دانند.
بدا نگه که بد سال پنجاه و هشت
توان تر شدم چون جوانی گذشت
فریدون بیدار دل زنده شد
زمین و زمان پیش او بنده شد
و از این که فردوسی در سال ۳۷۵ پنجاه و هشت ساله بوده است نتیجه می گیرند او در حدود سال ۳۱۹ متولد شده است. تولد فردوسی را نظامی عروضی که اولین کسی است که درباره فردوسی نوشته است در ده «پاژ» نوشته است.
منابع جدیدتر به روستاهای «شاداب» و «رژان» نیز اشاره کرده اند که محققان امروزی این ادعاها را قابل اعتنا نمی دانند. «پاژ» امروزی در استان خراسان ایران و در ۱۵ کیلومتری شمال مشهد قرار دارد.
پدر فردوسی دهقان بود که درآن زمان به معنی ایرانی تبار و نیز به معنی صاحب ده بوده است (ریاحی ۱۳۸۰ ص ۷۲) که می توان از آن نتیجه گرفت زندگی نسبتا مرفهی داشته است. در نتیجه فردوسی احتمالا در کودکی مشکل مالی نداشته است و نیز تحصیلا ت مناسبی کرده است. بر اساس شواهد موجود از شاهنامه می توان نتیجه گرفت که او جدا از زبان فارسی دری به زبان های عربی - پهلوی نیز آشنا بوده است به نظر می رسد که فردوسی با فلسفه یونان نیز آشنایی داشته است (ریاحی، ۱۳۸۰ ص ۷۴).
● جوانی و شاعری
کودکی و جوانی فردوسی در دوران سامانیان بوده است. ایشان از حامیان مهم ادبیات فارسی بودند. با وجود این که سرودن شاهنامه را بر اساس شاهنامه ابومنصوری از حدود ۴۰ سالگی فردوسی می دانند با توجه به توانایی فردوسی در شعر فارسی نتیجه گرفته اند که در دوران جوانی نیز شعر می گفته است و احتمالا سرودن بخش هایی از شاهنامه را در همان زمان و بر اساس داستان های اساطیری کهنی که در ادبیات شفاهی مردم وجود داشته است، شروع کرده است. این حدس می تواند یکی از دلا یل تفاوت های زیاد نسخه های خطی شاهنامه باشد.
شاهنامه مهم ترین اثر فردوسی و یکی از بزرگ ترین آثار ادبیات کهن فارسی است. فردوسی برای سرودن این کتاب در حدود پانزده سال بر اساس شاهنامه ابومنصوری کار کرد و آن را در سال ۳۷۲ شمسی پایان داد فردوسی از آنجا که به قول خودش هیچ پادشاهی را سزاوار هدیه کردن کتابش ندید (ندیدم کسی کش سزاوار بود) مدتی آن را مخفی نگه داشت و در این مدت بخش های دیگری نیز به مرور به شاهنامه افزود. پس از حدود دو سال در حدود سال ۳۸۲ هجری شمسی در سن ۶۵ سالگی فردوسی که فقیر شده بود و فرزندش را نیز از دست داده بود تصمیم گرفت که کتابش را به سلطان محمود تقدیم کند از این رو تدوین جدیدی از شاهنامه را شروع کرد و اشاره هایی را که به حامیان و دوستان سابقش شده بود با وصف و مدح سلطان محمود و اطرافیانش جایگزین کرد. تدوین دوم در سال ۳۸۸ هجری شمسی پایان یافت که بین پنجاه هزار و شصت هزار بیت داشت. فردوسی آن را در شش یا هفت جلد برای سلطان محمود فرستاد. به گفته خود فردوسی سلطان محمود به شاهنامه نگاه هم نکرد و پاداشی را که مورد انتظار فردوسی بود برایش نفرستاد.
● افسانه هایی درباره فردوسی
افسانه های فراوانی درباره فردوسی و شاهنامه وجود دارد که عمدتا به علت اشتیاق مردم علاقمند به فردوسی و خیال پردازان نقالان به وجود آمده اند. بیشتر این افسانه ها به آسانی با استفاده از شواهد تاریخی یا با استفاده از اشعار شاهنامه رد می شوند.
● مرگ و آرامگاه
اولین منبعی که به سال مرگ فردوسی اشاره کرده است مقدمه بایسنغری است که در سال ۴۰۲ هجری شمسی آورده است. این مقدمه که امروز نامعتبر شناخته می شود به منبع دیگری اشاره نکرده است اکثر منابع همین تاریخ را از مقدمه بایسنغری نقل کرده اند. به جز تذکره الشعرا که مرگ او را در سال ۳۹۸ شمسی آورده است. محمدامین ریاحی با توجه به اشاره هایی که فردوسی به سن و ناتوانی خود و آثار پیری کرده است نتیجه گرفته است فردوسی حتما قبل از سال ۳۹۸ مرده است. پس از مرگ جنازه فردوسی اجازه دفن در گورستان مسلمانان را نیافت و در باغ فردوسی یا دخترش در توس دفن شد.
منابع مختلف علت دفن نشدن او را در گورستان مسلمانان به دلیل مخالفت یکی از دانشمندان متعصب توس (چهار مقاله نظامی عروضی) دانسته اند. عطار نیشابوری در اسرارنامه این داستان را به مشکل نماز نخواندن «شیخ اکابر، ابوالقاسم» بر جنازه فردوسی آورده است و حمدالله مستوفی در مقدمه ظفرنامه این شخص را شیخ ابوالقاسم گرگانی دانسته است که مریدان زیادی داشته است در بعضی منابع دیگر نام این فرد «ابوالقاسم گرگانی» یا «جرجانی» نیز آمده است که احتمالا مسخ نام کرکانی است. ریاحی انتساب این مساله به کرکانی صوفی را تهمت دانسته است و از آن جا که او در هنگام مرگ فردوسی حدود سی سال داشته است از نظر تاریخی نیز این مساله را ناممکن گرفته است. از زمان دفن فردوسی آرامگاه او چندین بار ویران شد.
در سال ۱۲۶۳ شمسی به دستور میرزا عبدالوهاب خان شیرازی والی خراسان محل آرامگاه را تعیین کردند و ساختمانی آجری در آن جا ساختند. پس از تخریب تدریجی این ساختمان انجمن آثار ملی به اصرار رییس و نایب رییس محمدعلی فروغی رسید.

نویسنده : سید حسن وکیلی

منبع : روزنامه مردم سالاری

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
کوهستان عرسال , جزیره هندورابی , اعاده , آغاز برداشت میگو , هایائو میازاکی , سازمان مذیریت و برنامه ریزی , چهلم آیت الله هاشمی , مسجد نیویورک , کیاست سپهری , ارزاق , نمایندگان دولت , دختران دهه شصتی سینما , اقدام انضباطی , حقوق کارکنان ارتش و سپاه , دبیرکل کتائب حزب الله عراق , موافقتنامه تجارت ازاد , لباس میش , رشته غیرپزشکی , تایب رئیس اتحادیه تکواندو , طرح جامع حمل و نقل اصفهان , جنگنده های رافائل و میراژ , انجام موفقیت آمیز , تودیع و معارف , پل قدس , اوچئا , مشارکت دستگاه های قم , مدیر عامل تیم فوتبال استقلال , تجلی هنر , دلیل انصراف , ملخ , پوشاک چینی , مهدی بنائی , شرکت غله , امارات و عربستان , مجتبی امیرزاده , دوست حسینی , نوزاد مشهدی , تورم نقطه به نقطه , بعد از محرم و صفر , مدیر حقوقی , فارغ التحصیلان، اشتغال، بازار کار , بانوی آواز ایران , سفرهای طولانی مدت فضایی , فرهنگ منسوب به «دالما» , آرسنال , منطقه ممنوعه , آمار زیرمیزی , لغزندگی سطح راه ها , تایید حکم , نرم افزارهای بهینه ساز ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
فرضیه‌آفرینی , هشت نوع عشق از نظر اشترنبرگ , مخاطبان به مثابه مصرف‌کنندگان عقلانی , امام‌زاده اسماعیل , کتان , براهوئی , واحد سیار , نمونه‌گیری مطبق , ویلفردو پارتو (Wilfredo Pareto) , بعضی علت‌های عدم موفقیت و کنترل و ریشه کنی مالاریا در ایران , کتیبه تخت‌خان , زیره سبز (Cumin Seed) , مراسم قربانی برای بارش باران، استان هرمزگان , سخنی از میراث استادان , اعتقادات سنتی قبایل زامبیا , اطاعت در بافت امروزی , حکومت جامعه صلح‌آمیز (حمس) MSP , بلبل دلشده از گل به چه رو باز آید , کو خر من کو خر من پار بمرد آن خر من , داروهای مسهل و ملین ,

برخی منابع مهم خبری
epe.ir اقتصاد پنهان , eramnews.ir ارم , vaghayedaily.ir روزنامه وقایع اتفاقیه , eshraf.ir اشراف , awalnews.ir اول نیوز , mobile.ir موبایل , ut.ac.ir دانشگاه تهران , banker.ir بنکر , tala.ir طلا , javanemrooz.com جوان امروز , asianews.ir آسیا , noavaranonline.ir نوآوران , dadna.ir دادنا , 9sobh.ir 9 صبح , tejaratnews.com تجارت نیوز , iccim.ir اتاق بازرگانی , zanefarda.ir زن فردا , roozannews.com روزان , iraneconomist.com ایران اکونومیست , entekhab.ir انتخاب , arw.ir دیده بان حیوانات , ashtidaily.com فرهنگ آشتی , irangrand.ir ایران گراند , abna24.com ابنا , etedaal.ir اعتدال , zamannews.ir زمان نیوز , sokhanonline.ir سخن آنلاین , eghtesadonline.com اقتصاد آنلاین , sport.shafaqna.com شفقنا ورزشی , naftnews.net نفت ,

وبگردی
بالاخره خودروی چینی بخریم یا نه؟
بالاخره خودروی چینی بخریم یا نه؟ - جیلی، چری، لیفان، ام وی ام، جک و ... همگی اسامی ماشین های چینی است که در چند سال اخیر بازار ایران را قرق کرده اند. ماشین های خوش بر و رویی که حالا مشتری های زیادی هم پیدا کرده اند و به دلیل آپشن های مختلفی که دارند، خیلی ها را به سمت خودشان جلب کرده اند اما از آنجا که پشت سر اجناس چینی هیچ وقت خوب حرف نمی زنند، این ماشین ها هم هیچ وقت با اقبال عمومی مواجه نشدند.
مشاهده زندگی جدید خانم رهنما فعلآ بلامانع است / عکس
مشاهده زندگی جدید خانم رهنما فعلآ بلامانع است / عکس - عقد «بهاره رهنما» و همسرش در حرم امام رضا (ع)
اولین گفت‌وگو با بهاره رهنما و همسر دومش / فیلم
اولین گفت‌وگو با بهاره رهنما و همسر دومش / فیلم - فیلم - اولین گفت‌وگو با بهاره رهنما و همسر دومش بعد از شروع زندگی مشترک را تی وی پلاس منتشر کرد.
لحظه دیدار امیرعباس (کچلیک) و محمدرضا گلزار!
لحظه دیدار امیرعباس (کچلیک) و محمدرضا گلزار! - امیر کچلیک، کودک خوش زبان مازندرانی را حالا همه می شناسند. کودک بامزه ای که با ویدئوی کچلیک در اینستاگرام مشهور شد و به برنامه ماه عسل هم راه پیدا کرد. او چندی پیش در یک ویدئوی دیگر گفت که آرزو دارد محمدرضا گلزار را ببیند. آرزوی امیر حالا برآورده شده و او توانسته با محمدرضا گلزار دیدار کند. عکس العمل تماشایی امیر کچلیک را در لحظه دیدن گلزار در ویدئوی زیر ببینید.
تصاویر ازدواج مجدد بهاره رهنما
تصاویر ازدواج مجدد بهاره رهنما - بهاره رهنما که بیشتر کارهای او با مضمون ظنز و کمدی است . روز شنیه 4 شهریور با امیر خسرو عباسی ازدواج کرد.
جنجال جدید جواد خیابانی
جنجال جدید جواد خیابانی - «فدای سرت که سرم را می‌بری» این جمله یعنی اینکه من اصلا کاری که تو می‌کنی (داعش) برام مهم نیست. من اینجا آمده ام تا در دفاع از حریم و حرمت خاندان پیامبرم سر بدهم.
اولین گفتگو با حمید صفت پس از دستگیری / تصاویر
اولین گفتگو با حمید صفت پس از دستگیری / تصاویر - حمید صفت خواننده رپ،پس از پنج ساعت انکار سرانجام در جریان تحقیقات پلیس به قتل پدرخوانده اش اعتراف کرد.
فیلم حضور تینا آخوندتبار در مسابقات بوکس!
فیلم حضور تینا آخوندتبار در مسابقات بوکس! - این بازیگر ایرانی که مدتهاست خبری از حضور او در عرصه هنر نیست برای اولین بار مقابل حریف چینی مسابقه داد.
فیلم لحظه فوت میوه فروش پس از درگیری با ماموران شهرداری
فیلم لحظه فوت میوه فروش پس از درگیری با ماموران شهرداری - در صحنه درگیری ماموران شهرداری قم بادستفروشی درخیابان شاهد،ماموران باکوبیدن سردستفروش به جدول خیابان وی رابقتل رساندند
ویدیو کامل از نبرد و اسارت شهید حریم آل الله محسن حججی
ویدیو کامل از نبرد و اسارت شهید حریم آل الله محسن حججی - شهید محسن حججی از مدافعان حرم در سوریه بود که پس از اسارت بدست تروریست های داعش به شهادت رسید.
جشن تولد ۶۰ سالگی مهرانه مهین‌ترابی
جشن تولد ۶۰ سالگی مهرانه مهین‌ترابی - جمعه ۲۰ مرداد بیست و پنجمین مراسم «تولد ماه» به مناسبت سالروز تولد مهرانه مهین‌ترابی، بازیگر سینما و تلویزیون، با حضور جمعی از هنرمندان در موزه هنرهای دینی برگزار شد.
سلفی حقارت فراموش شدنی نیست
سلفی حقارت فراموش شدنی نیست - تصویر پشت صحنه برنامه رادیویی فرزاد حسنی و دوستانش را مشاهده می کنید.
دختر خلخالی: پدرم خشن نبود/ اهل مماشات نبود
دختر خلخالی: پدرم خشن نبود/ اهل مماشات نبود - مدرسه که می‌رفتم تقریباً همه معلم‌های من می‌دانستند که پدر من کیست. این خیلی اذیت می‌کرد. تک‌وتوک می‌آمدند و سفارش دوست و آشنایی را برای کاری می‌کردند.
اسکورت تامل برانگیز و عجیب خودروی مهران مدیری در مشهد!
اسکورت تامل برانگیز و عجیب خودروی مهران مدیری در مشهد! - مهران مدیری که برای حضور در جمع مخاطبان فیلم سینمایی «ساعت 5 عصر» به مشهد رفته بود با اسکورت ویژه به سینمایی رفت که هوادارانش برای استقبال منتظر او بودند.
حرکات عجیب احمدی  نژاد هنگام تعریف خاطرات بقایی از زندان!
حرکات عجیب احمدی نژاد هنگام تعریف خاطرات بقایی از زندان! - حرکات عجیب احمدی نژاد هنگام تعریف خاطرات حمید بقایی از دوران زندان کوتاه مدتش
آزاده نامداری تیتر یک پرتیراژترین روزنامه سوئیس/ عکس
آزاده نامداری تیتر یک پرتیراژترین روزنامه سوئیس/ عکس - روزنامه پرتیراژ عصر سوییس بنام بلیک که بصورت رایگان توزیع میشود ، این تیتر را برای آزاده نامدارى انتخاب کرد:دورویی!
چرا واکنش افکار عمومی به آزاده نامداری بی رحمانه است؟
چرا واکنش افکار عمومی به آزاده نامداری بی رحمانه است؟ - متاسفانه جامعه ما و نظام ها و نهادهای اجتماعی، سیاسی و فرهنگی جامعه افراد را تشویق و حتی وادار می کنند چیزی غیر از آن خود واقعی خود باشند. اگر خانم نامداری خود را خیلی محجبه نشان نمی داد شاید این واکنش بی رحمانه نسبت به ایشان ایجاد نمی شد.
فیلم | لحظه هولناک اسید پاشی در خیابان ولی‌عصر
فیلم | لحظه هولناک اسید پاشی در خیابان ولی‌عصر - فیلم - تصاویر ضبط شده دوربین مداربسته از لحظه اسید پاشی در یک مغازه در خیابان ولی عصر تهران را در ویدئوی زیر می‌بینید.
پربازدیدها