دوشنبه ۴ تیر ۱۳۹۷ / Monday, 25 June, 2018

روش‌های سخن گفتن


روش‌های سخن گفتن
وقتی لب به سخن باز می کنیم، اغلب احساس می کنیم که صرفاً حرف می زنیم! اما سخن ما و طرز ادای آن از دایره امکانات وسیعی انتخاب می شود و دیگران نیز به این انتخابهای ما درست به همان شکل که به لباسهای ما واکنش نشان می دهند و آن را نشانه شخصیت و طرز تلقی ما می دانند، واکنش نشان می دهند. مثلاً پوشیدن کت و شلوار می تواند نشانه لباس پوشیدن رسمی یا نشانه احترام قائل بودن برای یک موقعیت باشد، حال آن که استفاده از یک پوشش بسیار عادی، نشانه خودمانی تلقی کردن یا جدی نگرفتن به شمار آید. شخصیت هایی نظیر رسمی یا خودمانی، آراسته یا ناآراسته و طرز تلقی هایی مانند احترام قایل شدن یا نشدن با طرز سخن گفتن نیز مشخص می شوند.
در هر صورت آنچه مسلم است آن است که هر حرفی باید به شکلی زده شود. هر سخن لحن، سرعت، مکث و بلندی خاص خود را دارد. ممکن است قبل از صحبت بدانیم یا ندانیم چه باید بگوئیم یا چه می خواهیم بگوئیم، مگر اینکه شرایط جلسه، حالت مسلم و مشخص داشته باشد. در عین حال هیچگاه قبل از سخن گفتن، تصمیمی بر اینکه کجا صدا را بلند یا کوتاه باید کرد و یا کجا تند یا سریع باید حرف زد، گرفته نمی شود. چون رعایت و به کار بستن تمامی این نکات بستگی به موقعیت دارد، اما همه عواملی است که ما منظور گوینده را درک می کنیم و در باره طرز فکر خود نسبت به نظرات یکدیگر تصمیم می گیریم.
سبک گفت و گو هرگز موضوعی فوق العاده و اضافی بر گفت و گو نیست بلکه بخش اصلی و جدانشدنی از آن است. جنبه های سبک گفت و گو، ابزار اولیه آن گفت و گو هستند. نشانه ها و علایم مهم در سخن گفتن، سرعت حرف زدن مکث ها و بلندی صداست که جملگی آنچه را ما آهنگ صدا و صحبت می شناسیم مشخص تر می سازند.
این نشانه ها در تمهیدات زبان شناسی به کار می روند که اساس صحبت و گفت و گو را شکل می دهند. مجموعه ای که نوبت گیری در گفت و گو، بیان نقطه نظرها و اینکه در جریان صحبت و گفت و گو چه می کنیم (گوش می دهیم، علاقه مندیم، قدرشناسی می کنیم، رفتار دوستانه داریم، انتظار کمک داریم یا پیشنهاد کمک می کنیم و ...) را مشخص ساخته و نشان می دهند که به هنگام گفت و گو، در چه اندیشه ای هستیم.
● نشانه ها، سرعت و مکث در صحبت
سارا سعی داشت با همسر جدید سعید، در گفت و گو را باز کند. اما به نظر می رسید که مینا (همسر سعید) حرفی برای گفتن ندارد! در حالی که سارا احساس می کرد مینا حوصله گوش دادن به حرفهایش را ندارد، مینا به سعید گفت که سارا فرصت حرف زدن به او نمی دهد! که در حقیقت مشکل موجود با انتظار در باره سرعت و مکث کردن ارتباط داشت نه با حرف و حوصله داشتن یا نداشتن سارا و مینا!
باید دانست گفت و گو، یک بازی نوبتی برای سخن گفتن انسانها است! شما حرف می زنید، بعد نوبت به من و بار دیگر نوبت به شما می رسد. هر کس زمانی حرف می زند که مخاطب او حرفش را تمام کرده باشد. موضوع در ظاهر به همین سادگی است اما اینکه بدانیم طرف مقابل صحبت اش را تمام کرده است یا خیر، خود موضوعی مهم است. وقتی صدا ملایم تر می شود، وقتی گفته قبلی تکرار می شود، وقتی میان کلمات فاصله می افتد و صدا باز هم ملایم شود؟ آیا تکرار جمله به معنای نداشتن حرفی تازه می تواند باشد؟ آیا قصد، تاکید است؟ یا میان کلمات چه فاصله ای باید بیفتد تا معنای "دارم حرفم را تمام می کنم" یا "هنوز حرف دارم" یا "مکث کرده ام، اما حرفم هنوز تمام نشده است را بدهد؟"
طبیعی است که در میانه گفت و گو و صحبت با افراد، فرصتی صرف حل این مسایل نمی شود. بلکه به دلیل سالها تجربه در زمینه صحبت با اشخاص، فرد متوجه می شود که حرف پایان گرفته یا خیر. از طرفی وقتی عادات گفت و گو در طرفین مشابه باشد، یا نوع سخن گفتن یکی برای آن دیگری واضح و مشخص باشد، هیچ اشکالی بروز نمی کند اما اگر عادات دو طرف با هم متفاوت شد، ممکن است یکی از طرفین گفت و گو به این نتیجه برسد که آن دیگری یا به حرف او گوش نمی کرده یا اصولاً این طور تصور شود که صحبتی برای گفتن وجود ندارد. (مثالی که درباره سارا و مینا مطرح شد).
همچنین یکسان نبودن سبک و زمان و فرصت و مجال صحبت کردن، امکان دارد خصوصیات فرد را به جز آن چیزی که هست، نشان دهد و درست به همین دلیل است که اندکی تفاوت در سبک گفت وگو و موضوعاتی مانند مکث و غیره می تواند روی زندگی فرد تاثیر قابل ملاحظه ای داشته باشد.
● بلندی صدا در سخن گفتن
وای از دست شوهرم! نمی دانید وقتی در خانه است چقدر بلند صحبت می کند. باور کنید از ده خانه آن طرف تر هم می شود صدایش را شنید. هر چه هم که می گویم بلند صحبت نکن، به خرجش نمی رود، دیگر کم کم دارم به بلند صحبت کردنش شک می کنم چون با یکی- دو نفر اینطور حرف نمی زند. مثلاً هر وقت برادر کوچکش یا یکی از دوستانش که از دوره دبیرستان با هم دوست هستند، به منزل ما می آیند، صحبت کردنش آهسته می شود! شما باشید شک نمی کنید؟!
هر حرف باید به لحن خاصی بیان گردد. در حال صحبت نیز شدت صدا می تواند کم و زیاد شود. بلندتر حرف زدن روابط میان نقطه نظرها را نشان می دهد. مثلاً می تواند حاکی از آن باشد که "صبر کن، حرفی دارم که باید بزنم" یا صبر کن، هنوز حرفم تمام نشده است یاعصبانی هستم و یا ... ملایم تر حرف زدن هم می تواند معانی خاص خود را داشته باشد. به عنوان مثال، خسته شدم، تو حرف بزن، یا خجالت می کشم با صدای بلند صحبت کنم. یا، حالا نوبت توست حرف بزنی و یا نشانه ای برای احترام و ادب به دیگری و دیگران.
بلندتر صحبت کردن از حد انتظار نیز می تواند برای شنونده، معانی مختلفی را در برداشته باشد. مثلاً فرد فاقد قدرت ابراز وجود باشد یا در جهت تحریک احساسات باشد، یا دستور تلقی شود و ... که به هر حال اگر با این مسئله نیز درست برخورد نشود، شنونده را دچار گیجی و سردرگمی از نیافتن ارتباط با شخص گوینده خواهد کرد.
● آهنگ و زیر و بم صدا
عادت به لحن صدا از جانب افراد، گاه موجب می شود تا در برخورد با لحنی دیگر آن لحن غیرطبیعی جلوه کند. به عنوان مثال دو نفر که دارای فرهنگ دو گفت وگوی متفاوت اند، به طور قطع با توجه به فرهنگ خویش، با آهنگ و زیر و بم و در مجموع حالت مخصوص به خود سخن می گویند. حال اگر فردی شناخت مناسبی از مخاطب یا گوینده مقابل خود نداشته باشد، چه بسا در هنگامی که آن فرد آرام یا عصبانی است این گونه تصور کند که لحن طرف وی خسته کننده یا یکنواخت و یا خوشایند است.
آهنگ صدا ناشی از ترکیبی از سرعت، مکث، رسایی و از همه مهم تر تغییر زیر و بم آن صدا. در واقع حالت جسمانی دهان و حنجره آن را مشخص می سازد، زیر و بم صدا مانند رسایی یا ملایم بودن صدا نیز معانی نسبی متفاوتی دارد.
از آنجایی که نشانه هایی مانند تغییرات زیر و بم صدا (و نیز بلندی و سرعت گام صحبت) همچنین نشانه بیان های احساسی هستند احتمالاً تعجب آور نیست که زنها بیش از مردها، از تغییرات زیر و بم صدا استفاده می کنند. همانطور که مشخص است زنها هم اغلب به احساساتی بودن بیش از مردها، شهرت دارند. همین مطلب، در مورد افراد یک فرهنگ خاص نیز صدق می کند.
به هر حال بد نیست بدانیم وقتی قرار است من یا شما، در هر روز و ساعت از عمرمان، دقایق پی در پی و متوالی را صرف صحبت کردن کنیم، چه بهتر که در باره مقتضیات و نحوه صحبت کردن بیشتر بدانیم و مهمتر از آن، این داشته ها را به کار بندیم

شیرین قاصدک

منبع : رنگین کمان

مطالب مرتبط

هنر خوب گوش دادن

هنر خوب گوش دادن
همكلامی، یك سكه دورویه است كه یك روی آن گفتن است و روی دیگرش گوش دادن. كارشناسان علوم ارتباطی معتقدند كه گوش دادن اگر مهم‌تر از گفتن نباشد، قطعا كم‌اهمیت‌تر از آن نیست .
نوجوانان عزیز، وقتی اطلاعاتی را به دیگران منتقل می‌كنید، وقتی اطلاعاتی را از دیگران دریافت می‌كنید، وقتی عواطف خود را با دیگران به اشتراك می‌گذارید، وقتی سوء‌تفاهم‌های خود را با دیگران برطرف می‌كنید، وقتی خشم خود را كنترل می‌كنید و... در این مواقع، شما از مهارت‌های ارتباطی خود بهره می‌برید. كارشناسان، هنر خوب گوش دادن را یكی از مهم‌ترین مهارت‌های ارتباطی می‌دانند. شما از این هنر چه می‌دانید؟
ارتباط دربرگیرنده هر نوع تعاملی است كه در آن پیامی منتقل شود. ارتباط، متضمن هر نوع رشد فردی و اجتماعی است و سیالی روابط بین فردی، بیانگر بلوغ اجتماعی می‌باشد. از سوی دیگر، تمامی آسیب‌های فردی و اجتماعی ریشه در روابط ناسالم دارد؛ روابطی كه به خاطر برخوردار نبودن شما یا اطرافیانتان از مهارت‌های ارتباطی، شكل گرفته‌ و گاهی دوام می‌یابد. ارتباط، تنها وسیله انتقال و دریافت اطلاعات از دیگران است و راهی برای انتقال عواطف و تصحیح سوء برداشت‌ها یا بروز هیجانات یا احساساتی منفی چون خشم می‌باشد. در هر ارتباطی دو سو داریم: فرستنده و گیرنده.
● درست گوش بده
باوجود آنكه اغلب مردم از خوب صحبت كردن، دلنشین صحبت كردن، درست صحبت كردن و... می‌گویند و نگران رعایت آداب آن هستند، كمتر كسی فرق گوش دادن و شنیدن را می‌داند. شما می‌توانید خیلی چیزها را بشنوید بدون آنكه به آن به طور فعال گوش بدهید. در واقع گوش دادن فعال در مقابل شنیدن مطرح است.راهنمایی گرفتن از دیگران، درك دیگران، حل مشكلات، فهمیدن احساسات دیگران، حمایت عاطفی دیگران و نیز كسب اطلاعات جز با گوش دادن فعال میسر نمی‌شود.
● مراحل شنیدن
▪ برای حركت از شنیدن (مثل خیلی چیزها كه تاكنون شنیده‌ایم) به سوی گوش دادن فعال، باید مراحل زیر را طی كنیم:
- بیش از صحبت كردن، گوش كنیم.
- جملات دیگران را تكمیل نكنیم.
- پاسخ پرسش دیگران را با پرسش جدید ندهیم.
- متوجه جهت‌گیری‌های شخصی باشیم.
- همزمان با گوش دادن، به عالم تخیل یا رویاهای خودمان وارد نشویم.
- در گفتگو با دیگران به دنبال تحمیل سلطه خود به آنها نباشیم.
- پس از اتمام صحبت طرف مقابل، پاسخ خود را آغاز كنیم.
- بازخورد مناسبی به گفته‌های طرف مقابل بدهیم.
- پرسش‌های خود را به طور واضح و باز مطرح كنیم.
اگر همه این كارها را انجام می‌دهید، امیدواریم خسته نشوید چون فعال گوش‌دادن حتی بیش از حرف زدن، انرژی می‌خواهد.
● رموز ارتباط كلامی موثر
برقراری ارتباط كلامی موثر با دیگران رموزی دارد. رموز برقراری ارتباط غیركلامی موثر نیز باید رعایت شود. هم ارتباط كلامی موثر و هم ارتباط غیركلامی موثر، مهارت‌هایی دارند كه باید بیاموزید و به كار بندید تا از تاثیر ارتباط شما با دیگران كاسته نشود و به اهدافی كه از برقراری ارتباط با آنها داشته‌اید، برسید.
▪ مهارت‌های ارتباط كلامی اثربخش:
فرصت پرسش یا اظهارنظر را از شنوندگان خود دریغ نكنید. خود را به جای مخاطبان قرار داده و احساسات آنها را در نظر بگیرید. مطالب موردنظرتان را واضح بیان كنید. به مخاطبان خود نگاه كنید. تن صدا و زبان بدنی خود را با مطالبی كه می‌گویید، هماهنگ كنید. یكنواخت صحبت نكنید و در طول صحبت، تن و آهنگ صدای خود را عوض كنید. متوجه علایم آشفتگی در ظاهر مخاطبان خود باشید. خیلی مفصل و یا خیلی كلی و مبهم صحبت نكنید.
▪ مهارت‌های ارتباط غیركلامی اثربخش:
روبه سوی شنوندگان خود صحبت كنید و به آنها پشت نكنید. در حین صحبت با تمام حواس خود متوجه‌ طرف مقابل باشید. از چشم‌های خود برای توجه دقیق به مخاطبان به درستی استفاده كنید. بازخورد دادن به پیام‌های غیركلامی مخاطبان خود را فراموش نكنید.
● مستمع صاحب سخن را بر سر ذوق آورد
بهترین گویندگان و واعظان، در صورتی كه با مخاطبانی بی‌توجه روبه‌رو شوند، خود را می‌بازند. شما همیشه یك طرف ارتباط هستید و طرف دیگر، همیشه شنونده خوبی نیست. علاوه بر اینكه به عنوان یك گوینده تمرین می‌كنید تا خوب ارتباط برقرار كنید، لازم است به عنوان یك شنونده نیز تمرین كنید تا با شما ارتباط خوبی برقرار شود.
▪ شاید رعایت دستورات زیر به شما و به طرف مقابل شما و نیز به بهبود روابط كلامی و غیركلامی شما كمك كند:
- موقع شنیدن صحبت طرف مقابل، كمی به سوی او متمایل شوید. آسوده و راحت بنشینید و كمتر تكان بخورید (حركات بدنی خود را كاهش دهید.)
- با كلام و نگاه و حركات بدنی خود، نشان دهید كه به صحبت‌های او علاقه دارید. <بله، آهان، متوجه‌ام> و لبخند، تكان دادن سر، و جمع‌كردن ابروها، نشانه‌های كلامی و غیركلامی خوبی برای این كار است.
- اگر تنها شنونده كلام طرف مقابل، شما نیستید، در عین اینكه به دیگران و واكنش‌های آنها توجه دارید، بیشترین ارتباط چشمی را با گوینده برقرار كنید.
- شما می‌توانید نشانه‌های غیركلامی گوینده را با ظرافت تكرار كنید. گاهی تكرار كلماتی از گفته‌های طرف مقابل، او را به ادامه صحبت تشویق می‌كند.
- به دنبال شنیدن ناگفته‌های مورد انتظارتان باشید. برای مثال می‌توانید بگویید: <من مایلم در این زمینه بیشتر بدانم> و با ظرافت تمام از گوینده حرف بكشید.
- علاوه بر توجه به كلمات، به زبان بدن و آهنگ و تن صدای او توجه كنید تا نكات كلیدی صحبت‌های او و یا معانی اصلی مورد نظر گوینده را بازخوانی كنید.
- اجازه دهید كه گوینده به طور كامل صحبت كند و شما كمتر حرف بزنید چون این كار كمك می‌كند كه بیشتر گوش بدهید.
- بازخورد دادن، سوال كردن، تكرار صحبت‌های گوینده با كلماتی متفاوت و حتی بیان اجمالی گفته‌های او، نشان‌دهنده توجه شما به سخنان گوینده است.‌
● عناصر و اجزای ارتباط
وقتی كه با دیگران بحث و گفتگو می‌كنید، ارتباطی كه با آنها برقرار می‌كنید یا دیگران با شما برقرار می‌نمایند، دارای عناصر كلامی و غیركلامی است كه اجزای مختلف این عناصر به شرح زیر است:
▪ محتوای كلام شما و دیگران
▪ پیش‌زمینه‌های فرهنگی شما و دیگران
▪ نحوه شروع صحبت شما و دیگران
▪ نحوه جمله‌بندی
▪ چگونگی زمان‌بندی صحبت شما و دیگران
▪ ملاحظه‌های موقعیتی در زمان برقراری ارتباط
▪ نحوه جمع‌بندی و اتمام صحبت شما و دیگران
▪ تن صدای شما یا طرف مقابل
▪ آهنگ صدای شما یا طرف مقابل
▪ ارتباط چشمی بین شما و طرف مقابل
▪ حالات چهره شما و طرف مقابل
▪ ژست‌ها و حالات بدنی شما و طرف مقابل

وبگردی
ارز تک نرخی سیف / شوخی صدهزار میلیارد تومانی از جیب ملت
ارز تک نرخی سیف / شوخی صدهزار میلیارد تومانی از جیب ملت - سیاست‌های ارزی اخیر دولت بر اصولی استوار شد که از همان ابتدا تبعات اجرای آن قابل پیش‌بینی بود؛ به طوری که هیچ‌یک از اهداف اولیه سیاست‌های ارزی فروردین ماه تحقق ...
تجمع برخی از کسبه بازار علاء الدین و چارسو
تجمع برخی از کسبه بازار علاء الدین و چارسو - تجمع برخی از کسبه بازار علاء الدین و چارسو در اعتراض به وضعیت ارز
قیمتهای روانی  / این آقایان عاقل / و بیجاره مردم
قیمتهای روانی / این آقایان عاقل / و بیجاره مردم - افاضات امروز معاون اول رییس جمهور، البته قبلتر نیز از زبان دیگر مقامات اقتصادی دولت از جمله نهاوندیان و نوبخت شنیده شده بود. یک اظهارنظر کلی و تاکید بر «عدم نگرانی مردم درباره وضعیت معیشتی» ! عجیب است این جملات شگفت انگیز از زبان جهانگیری که خود از منتقدان وضعیت مشابه در دوران احمدی نژاد بود. او حالا همان جملات را با همان ادبیات تکرار می کند! اما آقای جهانگیری! حقیقتاً این دلار و آن سکه و و قیمت های…
لادن طباطبایی در شبکه من و تو / فیلم
لادن طباطبایی در شبکه من و تو / فیلم - لادن طباطبایی، بازیگر شناخته شده سینما و تلویزیون ایران که برای درمان بیماری فرزندش مدتی است در خارج از ایران به سر می برد امروز مهمان شبکه «من و تو» بود و بدون حجاب مقابل دوربین این شبکه حاضر شد.
تصاویر/ لمس "آزادی" در ورزشگاه آزادی
تصاویر/ لمس "آزادی" در ورزشگاه آزادی - مردم تهران برای اولین بار و برای تماشای مسابقه‌ی فوتبال ایران و اسپانیا در جام جهانی ۲۰۱۸ بهمراه خانواده‌های خود به ورزشگاه صدهزار نفری آزادی رفتند
(ویدئو) رفع ممنوعیت صدای جواد یساری پس از ۴۰ سال
(ویدئو) رفع ممنوعیت صدای جواد یساری پس از ۴۰ سال - جواد یساری پس از ۴۰ سال با خواندن در فیلم «دشمن زن» دوباره به عرصه هنر بازگشت.این گزارش توسط تماشا تهیه و منتشر شده است. منبع
انتشار عکس دلخراش حمید بقایی
انتشار عکس دلخراش حمید بقایی - مشاور رسانه‌ای احمدی نژاد دیشب با انتشار عکسی دلخراش از وضعیت جسمی «حمید بقایی» از بازگشت این مجرم پرونده‌ی مالی آن دولت به زندان اوین خبر داد.
سبک عجیب شوی لباس در عربستان حاشیه ساز شد!
سبک عجیب شوی لباس در عربستان حاشیه ساز شد! - در پی برگزاری نمایش مد لباس زنان به سبکی عجیب در عربستان، سر و صدای بسیاری در رسانه ها به راه افتاد. ماجرا از این قرار بود که لباسها بدون مانکن و مانند اشباح در حال پرواز با استفاده از پهباد نمایش داده شدند.
ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» به نام ولایتی
ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» به نام ولایتی - علی اکبر ولایتی، مرد 37 شغله ای که به جز حوزه دیپلماسی، سالیانیست که کارشناس ادبی، فرهنگی، تاریخی، عرفانی و ... تلویزیون نیز هست، و هر سال دهها جلد کتاب به نام او منتشر می شود. همه ی این سوابق معششع یک سو و چرخش مادام سیاسی او در حوزه های مختلف، در سوی دیگر، کار را به جایی رسانیده که ولایتی را با ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» نیز می شناسند! ولایتی در تازه ترین تغییر مواضع خود این بار برجام را که روزگاری…
صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده
صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده - در این ویدئو صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده توسط معلم مدرسه را مشاهده می کنید.
افشاگری پوری بنایی درباره واقعیتی تلخ از ناصر ملک‌مطیعی
افشاگری پوری بنایی درباره واقعیتی تلخ از ناصر ملک‌مطیعی - پوری بنایی به عیادت پناهی رفت و دیدارش با مرحوم ناصر ملک‌مطیعی پس از پخش نشدن برنامه‌هایش از تلویزیون تعریف کرد.
(ویدئو) آزار جنسی گروهی دانش آموزان در مدرسه‌ای در غرب تهران!
(ویدئو) آزار جنسی گروهی دانش آموزان در مدرسه‌ای در غرب تهران! - ماجرای تکان دهنده اذیت و آزار گروهی دانش آموزان یک دبیرستان پسرانه در غرب تهران وارد فصل تازه‌ای شد.
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد!
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد! - در ادامه حضور چهره های شناخته شده در کمپین "خانم گزارشگر"، این بار آزاده نامداری مجری تلویزیون تلویزیون اقدام به گزارش فوتبال کرد. او برای این کار بازی خاطره انگیز ایران - استرالیا در مقدماتی جام جهانی 98 فرانسه را انتخاب کرده است که گزارش ضعیف او با انتقادات فراوانی مواجه شده است، تا حدی که وبسایت مربوط به این کمپین ویدئوی گزارش این او را از سایت حذف کرد.
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی - عکسی از حضور سید ابراهیم رئیسی در مراسمی ویژه منتشر شده است که گفته می شود متعلق به کنفرانس افق نو در مشهد بوده است. در این عکس حرکات عجیب خانمی با لباس های قرمز، چفیه بر گردن و پرچم در دست در مقابل ابراهیم رییسی به چشم می خورد که توجه کاربران بسیاری را در شبکه های اجتماعی جلب کرده است!