شنبه ۲ تیر ۱۳۹۷ / Saturday, 23 June, 2018

اگر فریدمن در ایران بود چه می کرد


اگر فریدمن در ایران بود چه می کرد
فریدمن انتقادات زیادی به نظریات کینز درخصوص نظریه مقداری پول داشت، از جمله اینکه؛
۱) کینز کتابش را در دوران رکود اقتصادی و برای حل آن نوشت که در آن زمان تورم تهدید جدی نبود. فریدمن می گوید اشتباهاً، قیمت ها را ثابت تلقی کرد چنان که اگر پول تاثیری هم داشت، بر حسب تولید ظاهر می شد یعنی بر حسب مقدار کالا های معامله شده و نه قیمت متوسط آنها.
۲) اعتقاد به شکست سیاست های پولی در دوران رکود، کینز را به این نتیجه رساند که پول تاثیر اندکی بر درآمد دارد. در واقع همان گونه که فریدمن استدلال می کند، رکود یا بحران دهه ۱۹۳۰ بر خلاف فرض عادی آن زمان که هیچ گونه فقدان پولی وجود نداشت، دقیقاً به علت یک انقباض پولی شدید به وجود آمد. بنابراین رکود گواهی است بر قدرت تاثیر پول بر درآمد ملی و نه ضعف آن.
۳) کینز با رد این عقیده که تغییرات پولی می تواند تاثیر زیادی بر قیمت ها یا درآمد ها داشته باشد، فرض کرد که تغییرات پولی به طور وسیع با تغییر در تقاضا برای پول، جذب می شود. ولی فریدمن با استناد به مطالعات تجربی خود نشان داد تقاضا در واقع بسیار با ثبات است.
۴) درک مغشوش کینز از طبیعت پول چهارمین اشتباه اوست. پول را می توان با انواع بسیار گوناگونی از دارایی ها مبادله کرد، نه فقط با اوراق قرضه که کینز توجه خود را به آن محدود کرده بود.
فریدمن در چندین قسمت از نوشته هایش، مشتاق است تفاوت بین مقادیر واقعی و اسمی را روشن کند یعنی درآمد اسمی و مقدار اسمی پول، در اقتصاد به وسیله واحد های پولی رایج اندازه گیری می شوند ولی درآمد واقعی و مقدار پول واقعی بر حسب کالا های حقیقی بیان می شوند. او می گوید رابطه بین رشد مقدار اسمی پول و رشد درآمد اسمی عموماً رابطه ثابتی است زیرا تقاضای پول به مقدار زیادی ثابت است. ثبات تقاضا برای پول بخش مهمی از رابطه بین مقدار پول و درآمد اسمی است. این خصیصه، فریدمن را به این گفته سوق داده است که نظریه مقداری پول در وهله اول نظریه یی است درباره تقاضا برای پول و این تقاضا خیلی کم تغییر می کند.
فریدمن معتقد است بین نرخ رشد مقدار پول در گردش و نرخ رشد درآمد اسمی، ارتباط استوار اما غیردقیقی وجود دارد. یعنی اگر مقدار پول در گردش به میزان۳ یا ۵ یا حتی ۱۰ درصد در سال افزایش یابد اثری قابل اهمیت بر سرعت رشد درآمد اسمی خواهد داشت. البته تاثیر تغییرات پولی بر درآمد اسمی با تأخیر اتفاق می افتد و این تأخیر زمانی حدود ۶ تا ۹ ماه است. فریدمن می گوید؛ تاثیر رشد درآمد بر سطح قیمت ها نیز به طور متوسط پس از یک تأخیر زمانی ۶ تا ۹ ماهه خود را نشان می دهد بنابراین اثر تغییر در رشد پولی بر تغییر سطح قیمت ها بین ۱۸-۱۲ ماه خواهد بود. البته از نظر فریدمن تاثیر کامل اثرات پولی بر تورم ممکن است تا سال ها به طول انجامد.
درخصوص میزان عرضه پول اظهارنظر های فریدمن خیلی قاطعانه نیست زیرا به شکل های مختلف بیان شده است. اما در یک استنباط کلی تناسب رشد عرضه پول با رشد اقتصادی مدنظر اوست و حد آن را هم نرخ تورم تعیین می کند. یعنی برای اقتصادی که برای مثال، تورم ۲ درصد را هدف گذاری می کند و رشد اقتصادی حدود ۶ درصد دارد، رشد عرضه پول هم باید حدود ۸ درصد باشد. در این خصوص فریدمن معتقد است در کشور های مختلف این میزان با توجه به شرایط می تواند متفاوت باشد اما در هر صورت حد نهایی رشد عرضه پول با توجه به مقاومت جامعه در برابر افزایش نرخ تورم تعیین می شود. بنابراین از نظر فریدمن تورم در همه جا و همواره پدیده یی پولی است به این مفهوم که تنها می تواند با افزایش سریع تر مقدار پول در گردش نسبت به مقدار تولید پدید آید. اما رشد پول چگونه اتفاق می افتد؟ فریدمن می گوید؛ دلایل متفاوتی برای رشد پول وجود دارد از جمله کشف طلا، تامین مالی هزینه های دولت و تامین مالی مخارج بخش خصوصی.
فریدمن برای اولین بار نظریه پولی را با نظریه سرمایه ادغام کرد. او معتقد است دارایی و ثروت به ۵ شکل می تواند وجود داشته باشد؛
۱) پول،
۲) اوراق قرضه،
۳) سهام،
۴) کالا های مادی
۵) سرمایه انسانی.
هر یک از این شکل ها موجد درآمد و در هر حال، موجد مطلوبیت هستند و بنابراین به دست آوردن تابع تقاضا برای پول، به معنای یافتن چنان ترکیبی از پول و دارایی های دیگر است که حداکثر مطلوبیت را نصیب شخص می سازد. به طور مشخص، نگهداری ثروت به صورت پول موجب تسهیل مبادلات روزمره و همچنین امنیت خاطر دارنده آن می شود و این مواهب بی تردید مطلوبیتی به همراه دارند. اما در عین حال نگهداری پول، شخص را از درآمدهایی که شکل های دیگر دارایی نظیر سهام یا اوراق قرضه می توانست نصیب او سازد، محروم می کند. بنابراین تصمیم در مورد نگهداری پول، با بازده انواع دیگر دارایی ارتباط نزدیک دارد. همانطور که گفته شد تقاضا برای پول تابع ۵ نوع از دارایی است. البته در این معادله عوامل دیگری نظیر سطح عمومی قیمت ها، نرخ تورم مورد انتظار و نرخ بهره هم نقش دارد. فریدمن در میان این عوامل از ثبات اقتصادی یاد می کند که غرض از آن چشم انداز اوضاع سیاسی و امنیت اقتصادی است. هرگاه افراد، اوضاع اقتصادی آینده را بی ثبات ارزیابی کنند، برای نقدینگی ارزش بیشتری نسبت به سرمایه گذاری قائل خواهند بود و بنابراین تمایل آنها به نگهداری پول به شکلی که از درجه نقدشوندگی بالاتری برخوردار باشد به مراتب بیش از دوره هایی است که ثبات سیاسی و امنیت اقتصادی را انتظار می کشند. از آنجا که در یک بازار آزاد، نرخ بازده اوراق قرضه و نرخ بازده سهام همواره در یک جهت حرکت می کنند، می توان نرخ واحدی را به نمایندگی هر دو برگزید. این نرخ که نرخ بازده مورد انتظار دارایی های مالی است، در واقع نرخ بهره را نمایندگی می کند و در میزان تقاضا برای پول نقش دارد. این نرخ بهره در حقیقت هزینه نگهداری پول به شمار می رود، زیرا هرگاه ثروت به صورت پول نگهداری شود، این بازدهی است که از دست خواهد رفت. بنابراین هر چه این نرخ بالاتر باشد، تمایل به نگهداری پول کمتر خواهد بود. از آنچه گفته شد این نتیجه حاصل می شود که از نظر فریدمن عرضه پول روی درآمد به صورت سلبی موثر است اما از نظر ایجابی تاثیری بر درآمد ندارد یعنی چنانچه بانک مرکزی در تامین پول برای جامعه در حدود رشد اقتصادی کوتاهی کند بخشی از تولید بالفعل جامعه راکد خواهد شد اما عرضه بیش از حد پول هم تاثیر حقیقی روی افزایش تولید نخواهد داشت.
● منحنی فیلیپس
بعد از آنکه آلبان ویلیام فیلیپس(۱۹۱۴-۱۹۱۵) طی مقاله یی در سال ۱۹۵۸ نظریه معکوس بودن تورم و بیکاری(منفی بودن شیب منحنی تغییرات این دو متغیر یا همان منحنی فیلیپس) را مطرح کرد. در سال های ۱۹۶۷ و ۱۹۶۸ دو اقتصاددان به نام های ادموند فلپس و میلتون فریدمن در دو مقاله مستقل چنین استدلال کردند که منحنی فیلیپس به عنوان جریان مبادله بین بیکاری و تورم، رابطه یی با ثبات و بلند مدت که سیاستگذاران بتوانند بر آن تکیه کنند، نیست و میلتون فریدمن بعد ها نشان داد که شیب این منحنی در بلندمدت مثبت می شود یعنی تورم موجب گسترش بیکاری می شود در صورتی که در اکثر کتب اقتصادکلان از قول فریدمن آمده است که منحنی فیلیپس در بلندمدت عمودی شده و افزایش تورم اثری بر بیکاری نخواهد داشت. نکته جالب این است که نظریات فیلیپس به عنوان یک اقتصاددان درجه سه با شرح مفصل در کتب اقتصادکلان آمده است(تنها به دلیل کینزی بودن او) اما نظرات اقتصاددان درجه یکی نظیر فریدمن به طور ناقص و ابتدایی مطرح شده است. البته فریدمن می گوید من فیلیپس را به دلیل تحقیقاتش سرزنش نمی کنم بلکه کسانی را باید سرزنش کرد که این تحقیقات را چشم بسته پذیرفتند. اما جالب است اگر منحنی فیلیپس برای فیلیپس انگلیسی- استرالیایی جایزه نوبل به ارمغان نیاورد، برای ادموند فلپس امریکایی به دلیل اثبات بی اساس بودن این منحنی در سال ۲۰۰۶ این جایزه را به ارمغان آورد. اما همان طور که می دانیم بعد از آنکه فیلیپس با تعریف منحنی تبادل بیکاری و تورم که به نام خود او معروف شد ادعا کرد با افزایش تورم، بیکاری کاهش می یابد، میلتون فریدمن این تبادل را در کوتاه مدت پذیرفت اما نهایتاً اعلام کرد تورم در بلندمدت موجب افزایش بیکاری می شود. اتفاقاً منحنی فیلیپس بلندمدت امریکا دقیقاً نظر فریدمن و فلپس را تایید می کند.
● حذف طلا به عنوان پشتوانه پول
فریدمن در موضوع حذف رسمی پایه کالا برای پول پیشتاز و موفق بوده است. او می گوید؛ از لحاظ تاریخی طرحی که در مکان های مختلف و در طول قرن ها بیش از هر طرح دیگری تکامل یافته است پایه کالا، یعنی استفاده از برخی کالا های مادی مانند طلا، نقره و برنج یا دیگر کالا های مختلف به جای پول است. اما پایه های کالایی موجود از این الگوی ساده که مستلزم هیچ گونه دخالتی از جانب دولت نیست، بسیار منحرف شده است. عیب اساسی نظام پولی پایه کالا، از نظر جامعه به مثابه کل، این است که نیازمند استفاده از منابع واقعی برای افزایش ذخیره پول است. در صورتی که تجربیات یک سده اخیر نشان می دهد هیچ کشوری به این اصل پایبند نبوده و اصولاً نمی توانسته پایبند باشد. فریدمن در این خصوص می گوید (در امریکا) طلا، خواه در تملک خزانه داری یا بانک ها و خواه به صورت سکه یا گواهینامه های طلا که افراد مستقیماً در تملک داشتند، ۱۰ تا ۲۰ درصد از ذخیره پول را تشکیل می داد و میزان دقیق این درصد سالانه فرق می کرد. او در ادامه می گوید؛ فقط عقب ماندگی فرهنگی سبب می شود تا هنوز تصور کنیم طلا عنصر اصلی در نظام پولی ماست. تعریف دقیق تر نقش طلا در سیاست پولی امریکا این است که طلا اساساً کالایی است که قیمت آن مانند گندم یا هر کالای دیگر تعیین می شود. طبق گفته فریدمن اگر طلا پشتوانه کامل پول بود یعنی اگر اسکناس و سکه ها بتوانند همیشه در قبال وزن معینی از طلا یا هر کالای با ارزش دیگری مبادله شوند آنگاه یک نظام استاندارد واقعی طلا عملی است. اگر این نظام در همه کشور ها برقرار باشد در این صورت اسامی پول های مختلف مانند دلار، پوند، فرانک و غیره فقط اسامی برای مقادیر مختلف طلا خواهند بود. در این شرایط، نقش دولت به تایید درجه خلوص طلای مصرف شده در معاملات، استفاده فلزات مصرف شده در معاملات و استفاده فلزات در ضرب سکه محدود می شود. در هر صورت از نظر فریدمن پشتوانه پول هر کشور تولید آن کشور است و متناسب با افزایش تولید می توان عرضه پول را افزایش داد و ارزش پول هر کشور نسبت به پول کشور های دیگر تنها باید در بازار آزاد تعیین شود و کشور ها باید پیرو نرخ های ارز شناور باشند.
● نقد اقتصاد ایران با توجه به آموزه های فریدمن
فریدمن اغلب از ترکیب«مرغ تخم طلا» برای نامگذاری بخش خصوصی استفاده کرده است و می گوید کسی مرغ تخم طلای خود را برای گوشتش نمی کشد یعنی دولت باید تا آنجا که امکان داشته باشد اخذ مالیات از بخش خصوصی را کاهش دهد. در این خصوص و در کشور ما مهم ترین مانع اقتصادی رشد بخش خصوصی، کمیابی شدید پول است که این کمیابی خود را به صورت نرخ بهره بالا نشان می دهد و دلیل آن هم میل فراوان دولت به استفاده از نقدینگی موجود در جامعه از طریق بودجه عمومی یا تسهیلات تکلیفی بانک ها است و با چاپ بی رویه اسکناس یا با دستور کاهش نرخ بهره، این کمیابی جبران نمی شود زیرا چاپ بی رویه اسکناس در واقع به لحاظ حقیقی، بخشی از نقدینگی یا ثروت بخش خصوصی را از دستش خارج کرده و به دولت منتقل می کند و هیچ اثری در افزایش حقیقی پول ندارد. برای کاهش نرخ بهره تنها باید از راه به حداقل رساندن استفاده از نقدینگی از سوی دولت از طریق برخی سیاست های انقباضی و همین طور عدم تبدیل بیش از حد ارز های نفتی به ریال اقدام کرد. در این صورت می توان پس از کاهش نرخ تورم، نرخ بهره را کاهش داد که در این وضعیت، کارآفرینان واقعی به طور خودکار توسط بازار، شناسایی شده و در کنار آن زمینه اقتصادی برای جذب سرمایه داخلی و خارجی فراهم می شود و تنها در این شرایط است که شکوفایی واقعی اقتصاد حاصل خواهد شد. اما چرا مسوولان تصور می کنند کاهش دستوری نرخ بهره مفید است یا با نصیحت می توان بر خلاف جریان آب، سطح مصرف را در جامعه کاهش داد. در این خصوص باید آنان را در دو دسته قرار داد؛ دسته اول اقتصاددانان دولت و دسته دوم سیاسیون دولت. در مورد دسته اول همان گونه که در بررسی مکتب کینز گفتیم، کینزی ها معتقدند با چاپ اسکناس می توان کمیابی شدید پول را از بین برد و در نتیجه نرخ بهره را کاهش داد. در این خصوص حتی می توانیم بدون استدلال علمی و تنها با توجه به اتفاقات چند سال اخیر بی پایه بودن این نظریه را درک کنیم زیرا چاپ بی رویه اسکناس در واقع کمیابی شدید پول را شدیدتر کرده است و به این موضوع تقریباً همه معترفند. این در حالی است که در کشور های پیشرفته، سرمایه گذاران به راحتی می توانند از تسهیلات بانکی با نرخ سود بسیار نازل بهره مند شوند. اگر بخواهیم علت آن را تحلیل کنیم در واقع ریشه مشکل به واژه یی به نام جایگزینی برمی گردد. منظور از این واژه، حالتی است که بخش دولتی با بزرگ شدن خود عرصه را بر بخش خصوصی تنگ می کند و اجازه رشد را به این بخش نمی دهد و حتی موجب تحلیل آن می شود. اقتصاددانان کاهش در هزینه های بخش خصوصی(به ویژه سرمایه گذاری) به خاطر کمیابی شدید پول در نتیجه سیاست انبساطی مالی (افزایش مخارج دولت نه کاهش مالیات) را علت جایگزینی می دانند. به سخن دیگر با افزایش هزینه ها (جاری یا عمرانی بودن آن فرقی ندارد)، دولت ناچار است برای تامین مالی آن یا استقراض کند یا دست به انتشار پایه پولی بزند یا هر دو را انجام دهد. در این صورت بخشی از پس انداز های بانکی خانوارها به دولت یا شرکت های دولتی اختصاص می یابد، در نتیجه مقدار حقیقی کمتری از منابع بانکی در اختیار موسسات تولیدی خصوصی برای سرمایه گذاری قرار می گیرد که این مقدار کمتر هم به دلیل گران شدن به درد سرمایه گذاری نمی خورد و همان گونه که شرح آن رفت دستور کاهش نرخ سود تسهیلات بانکی هم اثری در حقیقت ماجرا ندارد و تنها رانتی ایجاد می کند که در اثر آن بخشی از ثروت و دارایی مردم به رانت خواران و بعضاً مفسدان منتقل می شود. این موضوع درست مانند آن است که کالایی در بازار، کمیاب شود و در نتیجه، قیمت آن افزایش یابد و دولت دستور کاهش قیمت آن کالا را صادر کند. معلوم است که با این دستور، کمیابی آن کالا جبران نمی شود. بنابراین راه حل مشکل در متوقف شدن رشد بودجه دولت و شرکت های دولتی است و اگر هم قرار است این بودجه ها رشد کنند نباید میزان آن از رشد اقتصادی کشور بیشتر باشد. یکی از دلایل افزایش هزینه های دولت افزایش کمک به محرومان و سائلان است که اساساً کار پسندیده یی تلقی می شود اما در دین مبین اسلام از افراط و تفریط در انفاق نهی شده است و دولت باید این گونه کمک ها را به سازمان های تخصصی خود واگذار کند تا درست به هدف بخورد در غیر این صورت شائبه سیاسی بودن آن در آستانه انتخابات تقویت می شود و اگر چنین باشد برای رعایت عدالت باید برای هریک از گروه های سیاسی رسمی و مورد تایید نظام هم بودجه یی به همان میزان در نظر گرفت تا این گروه ها هم در این امر خیر بسیار آسان شرکت کنند. اما واقعیت آن است که رقابت سالم سیاسی این گونه نیست، بلکه دولت ها باید از طریق خدمت به مردم در چارچوب قانون سعی در جلب آرای آنان داشته باشند. مثلاً در زمان انتخابات، دولتی می گوید زمانی که من مسوولیت را تحویل گرفتم نرخ تورم بیست درصد بود و توانستم با نرخ تورم ۱۰ درصد آن را به دولت بعدی تحویل دهم. یا می گوید من بودجه سازمان های حمایتی نظیر بهزیستی و کمیته امداد را در چارچوب قانون دو برابر کردم. اینها باید در انتخابات ها ارزش باشند تا بهره وری انتخابات هایمان هم افزایش یابد. اگرچه درخصوص دو مثال فوق باید گفت اصولاً در دنیا مهار تورم از کارهای بسیار مشکل و زمانبر محسوب می شود و از آنجا که حرمت تورم با امر قبیح ربا قابل مقایسه و حتی بیشتر است، بنابراین دولت باید از انجام هر کاری که تورم زا تلقی می شود، اجتناب کند حتی اگر آن کار، مستحب یا واجب باشد. با این دید، سوالی که مطرح می شود این است که آیا افزایش بیش از حد سالانه هزینه های دولت یک منکر بدتر از ربا نیست حتی اگر به بهانه بخشش به سائلان باشد؟ و می دانیم یکی از مضرات بی شمار تورم این است که جوامع را مصرف زده می کند که در اقتصاد به این حالت، پدیده پول داغ گفته می شود، یعنی کسی حاضر نیست در شرایط تورمی پول در دستش نگه دارد و میل به مصرف افزایش می یابد.
اما دسته دومی که درخصوص کاهش دستوری نرخ بهره به اشتباه می روند سیاسیون دولت هستند. به نظر می رسد این گروه بیشتر در جهت دور شدن از وضعیت ربوی که در شرع مقدس اسلام بسیار از آن نهی شده است چنین موضعی اتخاذ می کنند. در این خصوص به دو نکته باید اشاره شود؛ اول آنکه اگر دولتمردان به هر دلیلی خواهان کاهش نرخ سود بانکی هستند راه حل صادقانه و واقعی آن کاهش هزینه های دولت است، دوم اینکه در عصر حاضر نهاد های جدیدی همچون بانک و اسکناس ایجاد شده اند و دولت ها می توانند به هر میزان که دل شان بخواهد پول چاپ کنند. اینها مفاهیم جدیدی بوده که نیاز به بررسی های فقهی بسیاری دارد تا مرز های ربا در آن مشخص شود و اینکه یکی از مراجع در اظهار نظری فرموده اند حرمت تورم از حرمت بهره بانکی بیشتر است در واقع ناظر بر همین موضوع است. بنابراین تا زمانی که مسائل فقهی آن، از همه زوایا مورد کنکاش قرار نگرفته بهتر است دولت ها سعی کنند این امور را با نظر کارشناسان ذی ربط پیش ببرند و نتایج کار را در معرض نقد افکار عمومی اعم از فقها، اقتصاددانان و دیگر کارشناسان بگذارند تا موجب روشن شدن زوایای پنهان این مفاهیم جدید شود.
● مزایای کاهش واقعی نرخ بهره
همه می دانیم اندازه بخش خصوصی نسبت به اقتصاد کشور بسیار کوچک است. از طرف دیگر با خصوصی سازی نمی توان به تشکیل بخش خصوصی کارآمد رسید بلکه این بخش باید در یک محیط سالم شکل گرفته و شروع به رشد کند. برای آنکه بدانیم این کار چقدر مشکل و زمانبر است فرض می کنیم اندازه بخش خصوصی در حال حاضر ۱۰ درصد از اقتصاد کشور باشد
و در نظر باشد این نسبت در سال ۱۴۰۷ (۲۰ سال بعد) به ۸۰ درصد برسد، در این صورت اگر فرض کنیم رشد بخش دولتی صفر باشد بخش خصوصی باید سالانه به طور میانگین ۲۱درصد رشد کند تا ۲۰ سال بعد، نسبت ۸۰ درصد از اقتصاد ملی برای بخش خصوصی حاصل شود. چنین رشدی با هزینه های کنونی که دولت های ایران دارند محال است و یکی از مهم ترین شرایطی که باید برای تامین هدف فوق فراهم شود در دسترس بودن واقعی و آسان پول برای سرمایه گذاری است. در چنین شرایطی بانک ها در رقابت با هم و در یک اقتصاد آزاد غیرتورمی برای جذب سرمایه گذاران، نرخ سود تسهیلات خود را به حداقل می رسانند و اصلاً این بانک ها هستند که به دنبال سرمایه گذار می گردند و در این شرایط، محیط سالم برای رشد و سرمایه گذاری فعالیت های اقتصادی ایجاد می شود و واضح است که به دلیل ارائه فرصت های برابر برای رقابت در بین کارآفرینان واقعی، بهره وری چنین تولیداتی بسیار بالاست. البته همان طور که گفتیم در وضعیت جایگزینی اهداف فوق محقق نمی شود. بر اساس تحقیقات جناب آقای دکتر جلالی نایینی سرمایه گذاری های انجام شده در ایران از بهره وری بسیار پایینی در سطح جهان برخوردار بوده است. به سخن دیگر بخش اعظمی از رشدی که اقتصاد ایران در سال های اخیر داشته در یک رقابت آزاد جهانی به راحتی ذوب شده و از بین می رود، غافل از آنکه چه فشار ها و فسادهایی برای به دست آوردن این رشد بر جامعه تحمیل شده است. درخصوص اعطای تسهیلات بانکی به بنگاه های زودبازده قبل از آنکه به هدف خوردن کامل این تسهیلات مدنظر باشد مساله این است که اصولاً این سرمایه گذاری ها حتی اگر صد درصد هم به وقوع پیوسته باشند از بهره وری پایینی برخوردار خواهند بود و در رقابت آزاد جهانی اکثراً ورشکست می شوند. تصور اشتباه دیگری که می توان آن را به نوعی یک مغلطه فلسفی دانست این است که «برای کاهش بیکاری به سرمایه گذاری نیازمندیم و سرمایه گذاری نیز با تزریق پول و افزایش نرخ تورم حاصل می شود». جمله فوق حامل یک مفهوم اشتباه است زیرا افزایش تولید به افزایش پول می انجامد نه بر عکس. به عبارت دیگر آن نوع پولی به تولید می انجامد که معتبر باشد و اصولاً تساوی نسبی رشد نقدینگی و رشد تولید ناخالص داخلی همیشه باید مورد خواست و پیگیری مسوولان کشور باشد. در هر صورت دولت ها در کاهش نرخ بیکاری مسوولیت مستقیم ندارند بلکه مسوولیت دولت ها تنها این است که شرایط فعالیت اقتصادی مردم یا بخش خصوصی را خراب نکنند یا در صورت امکان این شرایط را فراهم کنند. در اینجا ذکر این نکته ضروری است تا زمانی که درآمد حاصل از نفت به طور صد درصد از بودجه دولت و شرکت های دولتی حذف نشود اجرای سیاست های اصل ۴۴ قانون اساسی غیرممکن است. اولین قدم در این راه، پایبندی به سیاست های قانون برنامه در استفاده از حساب ذخیره ارزی است.

منابع در روزنامه موجود است.

منبع : روزنامه اعتماد

مطالب مرتبط

فریدون تفضلی

فریدون تفضلی
دکتر فریدون تفضلی، متولد ۱۳۱۹، یکی از اقتصاددانان برجسته ایران است. او از سال ۱۳۴۹ تدریس در دانشگاه ملی (شهید بهشتی) را آغاز کرد و از سال ۱۳۵۶ تاکنون رتبه استادی دارد.وی دارای مدرک اقتصاد از امریکا است. او هم‌اکنون در دانشگاه شهید بهشتی تهران در رشته اقتصاد تدریس می‌کند .
▪ گروه : علوم انسانی
▪ رشته : اقتصاد
▪ والدین و انساب :
مادر فریدون تفضلی،فرهنگی بود و پدرش به شغل آزاد اشتغال داشت." مادرم به مدت سی سال در شغل معلمی و مدیریت دبستان خدمت کرد"
▪ خاطرات کودکی :
فریدون تفضلی از از تهران قدیم چنین خاطره ای دارد: "تهران شهر بسیار خلوتی بود، جمعیت کم، هوای پاک و اتومبیل محدود و زندگی بسیار خوب و ارزان. مثلادر سال ۱۳۳۷ یادم هست که برنج، کیلویی چهار تومان بود. در سال ۱۳۵۳ هم به ۱۴ تومان رسید و قیمت یک کیلومرغ هم ۱۴ تومان بود."
▪ تحصیلات رسمی و حرفه ای :
بعد از گرفتن مدرک دیپلم، با اخذ پذیرش از چندین دانشگاه معتبر آمریکا مانند دانشگاه کلمبیا، دانشگاه ایالتی لوئیز یانا، دانشگاه ایالتی اوکلاهما و یک کالج معتبر کالیفرنیا به نام کالج هارتنل در شهر سالیناس و در سال ???? (????) به آمریکا می رود. ابتدا در شهر واشنگتن دی. سی دوره فشرده زبان انگلیسی را در مؤسسه امرسون گذرانده و موفق به اخذ دیپلم می شود. سپس عازم کالیفرنیا شده و در مقطع کاردانی اقتصاد در کالج هارتنل به تحصیل می پردازد.در دانشگاه ایالتی کالیفرنیا تحصیلاتش را در مقطع لیسانس ادامه داده و در سال ???? فارغ التحصیل می شود. گرایش تحصیلی دوم یا فرعی او در این مقطع زبان انگلیسی بوده است. مطابق سنت پذیرفته شده و رایج در برخی دانشگاه های آمریکا دانشجویان باید علاوه بر رشته اصلی خود، رشته تحصیلی دومی هم برگزینند. بعد از دریافت مدرک لیسانس به مدت یک سال به عنوان کارشناس اقتصادی برای شرکت آر. جی رینولدز در لس آنجلس کار کرده است. با اخذ پذیرش از دانشگاه کالیفرنیای جنوبی در لس آنجلس تحصیل در مقطع فوق لیسانس را آغاز می کند. از آنجا که دوره فوق لیسانس را با موفقیت و با نمرات عالی گذرانده بود بورس تحصیلی «Fellowship» ازدانشگاه کالیفرنیای جنوبی در دکترای اقتصاد به وی اعطا می شود؛ بدین ترتیب علاوه بر معافیت از پرداخت پنجاه درصد شهریه، از امتیاز «مرتبه دستیار تدریس» هم برخوردار می شود و دروس اقتصاد کلان، نظام های اقتصادی و اقتصاد توسعه را در آن دانشگاه تدریس کرده است. خلاصه تحصیلات دانشگاهی وی به ترتیب زیر می باشد: - مدرک کاردانی اقتصاد(A.A.) را از کالج هازننل ،سالنیاس کالیفرنیا در سال ۱۳۴۱ - کارشناسی اقتصاد (B.A.) با گرایش در زبان انگلیسی ،را در دانشگاه ایالتی کالیفرنیا در لوس آنجلس در سال ۱۳۴۳ - یک ترم تحصیلی دانشجوی دوره کارشناسی ارشد اقتصاد ،دانشگاه ایالتی کالیفرنیا در لوس آنجلس از تیر ماه سال ۱۳۴۳ تا دی ماه سال ۱۳۴۳ - کارشناسی ارشد اقتصاد (M.A.) دانشگاه کالیفرنیای جنوبی ،لوس انجلس ،آمریکا ممهر ماه سال ۱۳۴۴ تا دی ماه سال ۱۳۴۷ - دکتری اقتصاد (PH.D) دانشگاه کالیفرنیای جنوبی ،لوس انجلس ،آمریکا ،از دی ماه سال ۱۳۴۷ تا تیر ماه سال ۱۳۴۹ - دریافت بورس تحصیلی در دوره دکتری ،دانشگاه کالیفرنیای جنوبی در سال ???? به دفاع از تز دکترایش با عنوان «سهم علمی اسکار لانگه در تئوری سوسیالیسم و کاربردهای آن در یوگسلاوی و چکسلواکی» می پردازد و رساله اش با درجه ممتاز پذیرفته می شود. لانگه یکی از پیشکسوتان اقتصاد سنجی است؛ این اقتصاد دان لهستانی که مدتی نماینده کشورش در سازمان ملل بوده و بعدها در دانشگاه شیکاگو هم به تدریس و تحقیق مشغول شده بود، مباحثی را مطرح می کند که مورد توجه تفضلی هم قرار می گیرد. سوسیالیسم به دو شیوه متمرکز و غیر متمرکز حالت اجرایی پیدا کرده است. شکل متمرکز آن که شیوه استالینیستی است که دولت، مسؤول برنامه ریزی سطوح خرد و کلان اقتصادی می باشد. این شیوه در اتحاد جماهیر شوروی به اجرا در آمد و با فروپاشی آن، دچار شکست شد. اما شکل غیر متمرکز سوسیالیسم در یوگسلاوی یعنی در زمان حکومت تیتو به اجرا در آمد. دولت، صنایع مهم و پایه همچون فولاد، بانکداری و حمل و نقل را در اختیار داشته و در برخی زمینه ها مالکیت خصوصی را به رسمیت می شناخت و از جمله در زمینه تولید کالاهای خصوصی نظام رقابتی را تشویق می کرد و تفضلی در رساله اش کوشیده که سهم لانگه را در این حوزه مشخص سازد.
خاطرات و وقایع تحصیل : شهریه هر واحد درسی در دانشگاه کالیفرنیای جنوبی در لس آنجلس در ابتدای تحصیل او ?? دلار و سپس به ?? دلار رسیده بود و البته الآن شهریه هر واحد به گفته تفضلی در آن دانشگاه به ???? دلار رسیده است. به هر حال تلاش و سختکوشی تفضلی موجب شده بود مخارج تحصیلی اش کاهش پیدا کند.
فعالیتهای ضمن تحصیل : فریدون تفضلی در دوران تحصیل در دبیرستان علمیه به فلسفه و آثار تاریخی و ادبی گرایش پیدا می کند. آثار و کتاب های نویسندگان مکاتب فکری گوناگون را در این دوران بسیاری از آثار جان لاک، برتراند راسل، دکارت و مارکس مطالعه کرده است. رمان بینوایان _ اثری نوشته شده در سالهای قبل از انقلاب کبیر فرانسه _ و سپس برخی کتاب های نوشته شده بعد از انقلاب کبیر فرانسه را مطالعه می کند و کتاب مائده های زمینی را خوانده است.
استادان و مربیان : دکتر فریدون تفضلی درباره اساتید خود چنین می گوید: " در آمریکا تعداد زیادی از اساتید من در دوره های کارشناسی ،کارشناسی ارشد و دکتری از دانشگاههای معتبر امریکا مانند دانشگاه هاروارد،شیکاگو و پرنیستون بودند. بعضی از آنها قبلا دانشجوی جوزف شومپتر (یکی از بزرگان علم اقتصاد جهان) و آلوین هانس در دانشگاه هاروارد بوده اند و بعضی از دیگر دانشجوی میلتون فریدمن (یکی از بزرگان اقتصاد جهان) بودند.حتی یکی از استادان من قبلا در انگلستان دانشجوی جان منیاردکینز بوده است."
▪ همسر و فرزندان :
دکتر فریدون تفضلی متاهل است. وی دو فرزند دارد. پسرش مهندس عمران است و دخترش هم در رشته کامپیوتر درس می خواند.
▪ وقایع میانسالی :
دکتر فریدون تفضلی وقتی به ایران آمد، سازمان برنامه، بانک مرکزی و وزارت اقتصاد و دارایی، هرکدام مایل به استخدام وی بودند ولی ایشان فعالیت در دانشگاه را ترجیح دادند. دکتر تفضلی معتقد است که "در رشته اقتصاد اگر پایه ها و مبانی فلسفی را بلد باشی موفق تری و بهتر می توانی مکاتب اقتصادی را بخوانی." او شباهت مکاتب فلسفی و مکاتب اقتصادی را چنین توصیف می کند:" هر دو راجع به جهان بینی حرف می زنند و جهان بینی، منعکس کننده شرایط اجتماعی، سیاسی زمان و مکان است."
▪ مشاغل و سمتهای مورد تصدی :
- کارشناس اقتصادی ،شرکت آر .ج .رینولدز ،پاسدنیا،کالیفرنیا،آمریکا از مهر ماه ۱۳۴۳ تا مهر ماه سال ۱۳۴۴ - عضو هیأت علمی دانشگاه ملی از سال ???? به بعد (دانشگاه شهید بهشتی کنونی). - استاد دانشگاه ملی ( شهید بهشتی) از سال ???? تاکنون - معاون اداری و مالی دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی دانشگاه ملی (?۹-???۴) - عضویت در شورای پژوهشی وزارت تعاون، ??-????. - سرپرست امور دانشجویی ،دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی از سال ۱۳۵۰ تا سال ۱۳۵۱ - رئیس دروس دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی (معاون مدیر گروه اقتصاد و گروه علوم سیاسی) از سال ۱۳۵۱ تا سال ۱۳۵۹ - نماینده دانشکده علوم و اقتصاد و سیاسی در کمیته انتشارات دانشگاه از سال ۱۳۵۰ تا سال ۱۳۵۲ - رئیس کمیته فوق لیسانس اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی از سال ۱۳۵۲ تا سال ۱۳۵۷ - رئیس کمیته پذیرش دانشجویان انتقالی از خارج به دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی از سال ۱۳۵۲ تا سال ۱۳۵۷ - نماینده دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی در کمیته ممیزی دانشگاه برای ارتقاء اساتید و سایر کمیته های وابسته به آن(۱- کمیته منتخب دانشکده و ۲- کمیته علوم انسانی ) از سال ۱۳۶۳ تا سال ۱۳۶۹ - رئیس کمیته طرح سئوالات اقتصاد کلان و زبان تخصصی برای آزمون ورودی کارشناسی ارشد از سال ۱۳۵۰ تا کنون
▪ فعالیتهای آموزشی :
فعالیت های آموزشی دکتر فریدون تفضلی به قرار زیر است: تدریس در آمریکا : مربی اقتصاد ،دانشگاه کالفرنیای جنوبی تدریس اقتصاد خرد یک،اقتصاد کلان یک ،اقتصاد توسعه و دستیار تدریس اقتصاد کلان یک،فوق لیسانس و نظام های اقتصادی دوره دکتری استادیار کالیفرنیا از مهر ماه سال ۱۳۴۷ تا تیر ماه سال ۱۳۴۹ شالمل دروس مبانی علم اقتصاد ،اقتصاد کلان یکی ،نظام های اقتصادی ،اقتصاد توسعه تدریس در ایران : عضو هیئت علمی دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی ،دانشگاه شهید بهشتی از شهریور ماه سال ۱۳۴۹ تا کنون عنوان دروس ارائه شده توسط ایشان :
الف) در سطح کارشناسی : تاریخ عقاید اقتصادی،از سال ۱۳۴۹ تا کنون ،اقتصاد کلان ۲ از سال ۱۳۴۹ تا کنون،زبان تخصصی از سال ۱۳۴۹ تا کنون ،اقتصاد کلان ۱ ،اقتصاد خرد ۱و۲ ،اقتصاد تورم
ب) در سطح کارشناسی ارشد : سیر اندیشه های اقتصادی به مدت ۱۴ سال ،اقتصاد کلان ۱ به مدت ۳۰ سال ،اقتصاد کلان پیشرفته به مدت ۱۰ سال ،تئوری درآمد و اشتغال به مدت ۸ سال ،غیره
ج) در سطح دکتری : اقتصاد کلان پیشرفته ،دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه شهید بهشتی به مدت ۲ سال
▪ سایر فعالیتها و برنامه های روزمره :
تفضلی بعد از ?? سال تدریس در دانشگاه می گوید: "محیط دانشگاه را خیلی دوست دارم و به دانشجویانم هم علاقه مندم و در عین حال به آنها هم احترام می گذارم "
▪ همفکران فرد :
دکتر تفضلی درباره اقتصاددانان چنین نظری دارد " اقتصاددانان کینزی و عقاید فریدمن را خیلی دوست دارم. فریدمن یک اقتصاددان نئوکلاسیک معاصر است. او می گوید که ما امروز همه به نوعی کینزی هستیم. کینز می گفت; وقتی مردم در سطح کلان، تقاضاشان برای خرید کالا بالا رود، تولید هم زیاد می شود. بنابراین تقاضا، عرضه خود را به وجود می آورد."
▪ آرا و گرایشهای خاص :
یکی از آثار تألیفی و گرانسنگ تفضلی، کتاب تاریخ عقاید اقتصادی است و تفضلی در این کتاب کوشیده است کلیه دیدگاه ها و نظریات اقتصادی را از عهد باستان تاکنون مورد بررسی قرار دهد. در همین راستا عقاید اقتصادی افلاطون و گاه عقاید اقتصادی رایج در چین باستان هم به بحث گذاشته شده و نظریات و ایده های مکاتب مختلف از جمله مکتب سوداگری (مرکانتیلیسم)، طبیعیون، کلاسیک، تاریخی، نئوکلاسیک، نهادی و تحولات سده گذشته مورد بررسی قرار می گیرد. تفضلی معتقد است که قدمت تاریخی عقاید اقتصادی به آثار فارابی و ابن خلدون و حتی پیش از آن به حدود ??? سال قبل از میلاد بر می گردد و افلاطون و ارسطو به مسائل اقتصادی توجه داشته و آگاهی های فلسفی خود را در مباحث اقتصادی نیز به کار برده اند. تفضلی می گوید: «تقسیم کار و اهمیت آن در جامعه اقتصادی، تمایز میان ارزش استفاده و ارزش مبادله، نقش مطلوبیت و هزینه در تعیین ارزش مبادله و وظایف پول از جمله موضوعاتی است که افلاطون و ارسطو مورد بحث قرار دادند.» به اعتقاد تفضلی «در یونان قدیم خانوار به عنوان نماینده واحد اقتصادی به شمار می رفت.
از این جهت، ارسطو اقتصاد را به صورت تدبیر منزل یا مدیریت خانه تعریف نمود و معتقد بود که اقتصاد چیزی جز مدیریت اقتصادی خانه نیست.» در واقع شاید بتوان این کتاب را به تعبیری دایره المعارفی اقتصادی بدانیم که در ??? صفحه عقاید اقتصادی فلاسفه، اندیشمندان و اقتصاددانان تاریخ بشری را به صورت فشرده تشریح کرده است. گرایش های تخصصی تفضلی در زمینه هایی مانند تئوری اقتصاد و بویژه اقتصاد کلان، تاریخ عقاید اقتصادی و متدولوژی علم اقتصاد، اقتصاد توسعه، نظام های اقتصادی و برنامه ریزی، اقتصاد نیروی کار و مسائل اقتصادی و حقوقی است. تفضلی اعتقاد دارد: «تئوری اقتصاد در درک دانش نظری اقتصاد، نقشی حیاتی را بازی می کند و ضمناً درک جامع از نظریه های اقتصادی چه در اقتصاد خرد و چه در اقتصاد کلان بدون مطالعه چگونگی پیدایش زمینه تاریخی آنها در علم اقتصاد امکان پذیر نیست. از این رو، تاریخ عقاید اقتصادی بازوی تئوری اقتصاد است. به این دلیل که به فهم بهتر رابطه بین نظریه ها و واقعیت های اجتماعی و مسائل مبتلا به آنها کمک می کند. بررسی نظریه های اقتصاددانان در تاریخ علم اقتصاد آشنایی با مبانی نظری دانش اقتصاد را به صورت علمی و منطقی امکان پذیر می سازد.»تفضلی به اندیشه های کینز و مکتب کینزی توجه بیشتری دارد. حتی فریدمن هم که یک اقتصاددان نئوکلاسیک است، گفته: «امروز همه ما اقتصاددانان به نوعی کینزی هستیم و بنابراین تفکر کینزی داریم.» به زعم تفضلی هم اکنون دو مکتب اقتصادی «کینزین های جدید» و «کلاسیک های جدید» در دنیا در مقابل یکدیگر صف آرایی کرده اند. کینز با توجه به رکود اقتصادی سال های دهه ???? آمریکا به این نتیجه می رسد که دولت تا حدی باید در مناسبات اقتصادی دخالت داشته باشد و در حقیقت به این باور می رسد که سرمایه داری آزاد موجب رکود اقتصادی و بیکاری می شود. اگرچه هر دوی این مکتب به مالکیت خصوصی معتقد هستند ولی مکتب کینزی معتقد است که دولت باید به طور قانونی بر مالکیت خصوصی نظارت کند ولی مکتب کلاسیک های جدید مالکیت خصوصی را بدون قید و شرط و بدون دخالت دولت متعلق به بخش خصوصی می داند. تفضلی معتقد است که جامعه آمریکا دارای ??? هزار نفر اقتصاددان است و اضافه می کند که در زمان تحصیل در سمینارهای شخصی فریدمن و همچنین در کلاس های دانشجویان کینز و یا در کلاس های آلوین هانس ملقب به کینز آمریکا حضور پیدا کرده است. به اعتقاد تفضلی کسی که اقتصاد می خواند حداقل در چارچوب زندگی خودش تصمیمات منطقی و عقلایی می گیرد. او اعتقاد دارد اگر مدیریت اقتصادی با تخصص های افراد هماهنگی داشته باشد در این شرایط مدیریت اقتصادی کارآیی دارد وگرنه مدیریت اقتصادی الزاماً کارآیی لازم را ندارد. زمینه‏های علمی و تحقیقاتی: تئوری اقتصاد و تاریخ عقاید اقتصادی، نظام‏های اقتصادی و برنامه‏ریزی، اقتصاد توسعه، اقتصاد نیروی کار و مسائل آن، طرح توزیع عادلانه سیمان زمینه علمی تألیفات: اقتصاد کلان، تاریخ عقاید اقتصادی از افلاطون تا دوره معاصر، انقلاب کینزی از دیدگاه رشد و توسعه اقتصادی، سرمایه‏داری کمونیسم و همزیستی، راهنمایی بر عقاید اقتصادی میلتون فریدمن زمینه علمی مقالات: رابطه رشد جمعیت با رشد و توسعه اقتصادی از دیدگاه اقتصاددانان کلاسیک برنامه و توسعه، نظری کوتاه به دامنه و متدولوژی علم اقتصاد.
▪ جوائز و نشانها :
دریافت لوح تقدیر برای کتابهای اقتصاد کلان،تاریخ عقاید اقتصادی،انقلاب کینزی ازدیدگاه رشد و توسعه و تورم و تورم بسیار شدید و چند نمونه تاریخ تالیف دکتر فریدون تفضلی از طرف ریاست محترم دانشگاه شهید بهشتی دریافت لوح تقدیر برای کتابهای جان کنت گابرایت و استنیلا و منشیکوف ،سرمایه داری ،کمونیسم و همزیستی،اندیشه های سیاسی و اقتصادی میلتون فرید من و راز سرمایه داری از طرف ریاست محترم دانشگاه شهید بهشتی دریافت لوح تقدیر برای کتاب ترجمه شده اندیشه های سیاسی و اقتصادی میلتون فرید من توسط جناب آقای عطاالله مهاجرانی وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی
چگونگی عرضه آثار : فریدون تفضلی از آثار خود چنین می گوید: " من الان چند کتاب دارم که منتظر اخذ مجوز چاپ از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است. اگر مجوز داده شود، «نشرنی» آن ها را منتشر می کند. یکی کتاب «راز سرمایه» است که از اواخر بهمن ۱۳۸۴ منتظر مجوز است. کتاب دیگر، «اقتصاد فون مایزر» است. کتاب سوم هم _«راه بردگی» است که با کمک یکی از دانشجویان سابقم مشغول ترجمه اش هستیم. کتاب دیگری هم دارم به نام «اندیشه های سیاسی و اقتصادی فون هایک». از کتاب های قبلی ام هم، کتاب «اقتصاد کلان» است که تالیف است."
● آثار :
۱ ) افسانه و واقعیت در سازمان های تعاونی
ویژگی اثر : زیر چاپ
۲ ) اقتصاد کلان
ویژگی اثر : پدیدآورنده: فریدون تفضلی ناشر: نشر نی - ۱۶ آبان، ۱۳۸۶- نظریه ها و سیاست های اقتصادی ،ویراست اول ۱۳۶۶( هشت بار چاپ)
۳ ) اقتصاد لودویگ فون مایزز: به سوی یک بازنگری
ویژگی اثر : زیر چاپ
۴ ) اندیشه های اقتصادی لودویگ فون مینرس
ویژگی اثر : نشر نی _زیر چاپ
۵ ) اندیشه های سیاسی و اقتصادی فریدریش فون هایک
ویژگی اثر : نشر نی ۱۳۷۷،کتاب برگزیده سال ???? ایران
۶ ) اندیشه های سیاسی و اقتصادی هایک
ویژگی اثر : پدیدآورنده: ایمون باتلر، فریدون تفضلی (مترجم)، جعفر خیرخواهان () ناشر: نشر نی - ۲۹ خرداد، ۱۳۸۷
۷ ) انقلاب کینزی ازدیدگاه رشد و توسعه
ویژگی اثر : نشر نی ،۱۳۷۲
۸ ) تاریخ عقاید اقتصادی
ـ ویژگی اثر :
دکتر تفضلی در کتاب «عقاید اقتصادی»، شما همه نظریه های اقتصادی از دوران ارسطو تا زمان حال را بررسی کرده است. وی درباره انگیزه اش از تالیف این کتاب چنین بیان می کند: " من برای تالیف آن کتاب حدود هفت سال وقت صرف کردم و حدود پنج سال هم طول کشید تا تجدیدنظر شده آن را آماده کنم. انگیزه ام این بودکه دانسته هایم را مدون کنم و می خواستم در این زمینه کتابی بنویسم که تازگی داشته باشد و شبیه آندر ایران وجود ندارد. "-پدیدآورنده: فریدون تفضلی ناشر: نشر نی - ۲۶ خرداد، ۱۳۸۶
۹ ) تورم و تورم بسیار شدید و چند نمونه تاریخ
ویژگی اثر : انتشارات وزارت تعاون ۱۳۷۵
۱۰ ) جان کنت گابرایت و استنیلا و منشیکوف ،سرمایه داری ،کمونیسم و همزیستی
ویژگی اثر : جی نشر ۱۳۶۹
۱۱ ) راز سرمایه(چرا سرمایه‌داری در غرب موفق می‌شود و درجاهای دیگر شکست می‌خورد.)
ویژگی اثر : پدیدآورنده: هرناندو دو سوتو، فریدون تفضلی (مترجم) ناشر: نشر نی - ۰۴ اسفند، ۱۳۸۶
۱۲ ) راه بردگی
ویژگی اثر : زیر چاپ،
۱۳ ) راه نظام بردگی با مقدمه ای از میلتون فریدنی
ویژگی اثر : در دست چاپ،همکاری با آقای حمید پاداش ،دانشجوی دوره دکتری دانشگاه تهران ،نشر نی
۱۴ ) مبانی علم اقتصاد
ویژگی اثر : در دست چاپ،جان اسمیتن،برای مدیریت (کارشناسی ارشد و کارشناسی) نشر نی

وبگردی
لادن طباطبایی در شبکه من و تو / فیلم
لادن طباطبایی در شبکه من و تو / فیلم - لادن طباطبایی، بازیگر شناخته شده سینما و تلویزیون ایران که برای درمان بیماری فرزندش مدتی است در خارج از ایران به سر می برد امروز مهمان شبکه «من و تو» بود و بدون حجاب مقابل دوربین این شبکه حاضر شد.
تصاویر/ لمس "آزادی" در ورزشگاه آزادی
تصاویر/ لمس "آزادی" در ورزشگاه آزادی - مردم تهران برای اولین بار و برای تماشای مسابقه‌ی فوتبال ایران و اسپانیا در جام جهانی ۲۰۱۸ بهمراه خانواده‌های خود به ورزشگاه صدهزار نفری آزادی رفتند
(ویدئو) رفع ممنوعیت صدای جواد یساری پس از ۴۰ سال
(ویدئو) رفع ممنوعیت صدای جواد یساری پس از ۴۰ سال - جواد یساری پس از ۴۰ سال با خواندن در فیلم «دشمن زن» دوباره به عرصه هنر بازگشت.این گزارش توسط تماشا تهیه و منتشر شده است. منبع
انتشار عکس دلخراش حمید بقایی
انتشار عکس دلخراش حمید بقایی - مشاور رسانه‌ای احمدی نژاد دیشب با انتشار عکسی دلخراش از وضعیت جسمی «حمید بقایی» از بازگشت این مجرم پرونده‌ی مالی آن دولت به زندان اوین خبر داد.
سبک عجیب شوی لباس در عربستان حاشیه ساز شد!
سبک عجیب شوی لباس در عربستان حاشیه ساز شد! - در پی برگزاری نمایش مد لباس زنان به سبکی عجیب در عربستان، سر و صدای بسیاری در رسانه ها به راه افتاد. ماجرا از این قرار بود که لباسها بدون مانکن و مانند اشباح در حال پرواز با استفاده از پهباد نمایش داده شدند.
ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» به نام ولایتی
ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» به نام ولایتی - علی اکبر ولایتی، مرد 37 شغله ای که به جز حوزه دیپلماسی، سالیانیست که کارشناس ادبی، فرهنگی، تاریخی، عرفانی و ... تلویزیون نیز هست، و هر سال دهها جلد کتاب به نام او منتشر می شود. همه ی این سوابق معششع یک سو و چرخش مادام سیاسی او در حوزه های مختلف، در سوی دیگر، کار را به جایی رسانیده که ولایتی را با ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» نیز می شناسند! ولایتی در تازه ترین تغییر مواضع خود این بار برجام را که روزگاری…
صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده
صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده - در این ویدئو صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده توسط معلم مدرسه را مشاهده می کنید.
افشاگری پوری بنایی درباره واقعیتی تلخ از ناصر ملک‌مطیعی
افشاگری پوری بنایی درباره واقعیتی تلخ از ناصر ملک‌مطیعی - پوری بنایی به عیادت پناهی رفت و دیدارش با مرحوم ناصر ملک‌مطیعی پس از پخش نشدن برنامه‌هایش از تلویزیون تعریف کرد.
(ویدئو) آزار جنسی گروهی دانش آموزان در مدرسه‌ای در غرب تهران!
(ویدئو) آزار جنسی گروهی دانش آموزان در مدرسه‌ای در غرب تهران! - ماجرای تکان دهنده اذیت و آزار گروهی دانش آموزان یک دبیرستان پسرانه در غرب تهران وارد فصل تازه‌ای شد.
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد!
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد! - در ادامه حضور چهره های شناخته شده در کمپین "خانم گزارشگر"، این بار آزاده نامداری مجری تلویزیون تلویزیون اقدام به گزارش فوتبال کرد. او برای این کار بازی خاطره انگیز ایران - استرالیا در مقدماتی جام جهانی 98 فرانسه را انتخاب کرده است که گزارش ضعیف او با انتقادات فراوانی مواجه شده است، تا حدی که وبسایت مربوط به این کمپین ویدئوی گزارش این او را از سایت حذف کرد.
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی - عکسی از حضور سید ابراهیم رئیسی در مراسمی ویژه منتشر شده است که گفته می شود متعلق به کنفرانس افق نو در مشهد بوده است. در این عکس حرکات عجیب خانمی با لباس های قرمز، چفیه بر گردن و پرچم در دست در مقابل ابراهیم رییسی به چشم می خورد که توجه کاربران بسیاری را در شبکه های اجتماعی جلب کرده است!