چهارشنبه ۲۵ مهر ۱۳۹۷ / Wednesday, 17 October, 2018

سمیح القاسم و موسیقی شعر عرب


سمیح القاسم و موسیقی شعر عرب
موسیقی، یکی از اسباب و علل مقبولیت شعر نزد خواننده و شنونده است. این پدیده در شعر جهانی، که در بیشتر زبانهای دنیا شناخته شده، به چشم می خورد. هر شعری، به عنوان یک پدیده جهانی و در عین حال ملی و محلی، میزان توفیق و ماندگاریش بستگی به میزان بهره مندی آن از موسیقی دارد. موسیقی شعر، دارای دامنه پهناوری است. وزن و منشا آن در میان ملل مختلف ممکن است سرچشمه های گوناگون داشته باشد، چنانکه در شعر عرب می توان آنرا به آهنگ پای شتران که در صحرا گام می زنند نسبت داد اگر چه شاعران عرب غالبا استفاده از شکل تفعیله را اختیار نموده و در مواردی اندک میان شکل سنتی و نوین آن تلفیق ایجاد نموده اند ولی از توانایی های موسیقی سنتی نیز بهره مند بوده اند. این پدیده، در شعر فلسطین هم قابل ملاحظه بوده و شاعران به خود اجازه داده اند از آزادی ساختار موسیقی برخوردار باشند. خواننده ی قصاید سمیح القاسم بعنوان یکی از شعرای فلسطینی، با اندکی ذوق و معلومات قادر به تشخیص موسیقی بیرونی و درونی آنها خواهد بود.

حسین ابویسانی
علی اصغر باستانی

منبع : پایگاه اطلاعات علمی

مطالب مرتبط

سمفونی پیشوا

سمفونی پیشوا
هیتلر این بار به اعتبار خصلت آلمانی زبان موسیقایی «باخ»، «هندل»، «بتهوون»، «بروكنر» و «واگنر» توده مردم را برمی انگیخت. امروزه از نازی ها به واسطه آنچه بر ضدش بودند یاد می شود. در موسیقی به واسطه آهنگسازان یهودی نظیر «مندلسون»، «مالر»، «میربر» (Meyerbeer) و نیز لیبرتونویسان یهودی نظیر «اشتفان تسوایگ» (Stefan Zweig) و همچنین آوانگاردهایی همچون «شوئنبرگ»، «آلبان برگ» (Alban Berg)، «كورت وایل» (Kurt Weill) و همین طور موسیقی های مرتبط با سیاهان آمریكا مثل جاز و سوینگ (Swing). از طرف دیگر هیتلر عقیده داشت موسیقی شكلی از هنر است كه بیشترین قرابت را با روح آلمانی دارد. در مقابل ادبیات بریتانیا و نقاشان فرانسوی، به گفته یوزف گوبلز (Joseph Goebbels) آلمانی ها اولین مردمان دارای فرهنگ موسیقایی روی كره زمین هستند. هیچ كشوری به اندازه آلمان دارای این همه اركستر و تالار اپرا نیست و هیچ ملتی نمی تواند به اندازه آلمانی ها به این همه آهنگساز بزرگ خود مباهات كند، حتی ایتالیایی ها! در اواسط دهه ۱۹۳۰ میراث آهنگسازان گذشته آلمان به یكی از اركان حكومت هزار ساله «رایش» (Reich) تبدیل شده بود.هم اكنون در موزه موسیقی (Cite de la Musique) در پاریس یك شو با عنوان «رایش سوم و موسیقی» برپاست كه بر كارایی فوق العاده موسیقی به عنوان یك ابزار سیاسی تاكید می كند. علاوه بر تابلوهای نقاشی، عكس ها، پوسترها و مجسمه ها، مجموعه ای از كلیپ های صوتی و تصویری مربوط به كنسرت های مهم موسیقی در دوران حكومت نازی ارائه شده كه بازدیدكنندگان را در جو تالارهای كنسرت شش دهه پیش آلمان قرار می دهد. بازدیدكنندگان به جای مشاهده تنها پارتیتور سمفونی نهم بتهوون با توضیحات حاشیه ای «ویلهلم فورت ونگلر» (Wilhelm Furtwangler) می توانند به اجرای ضبط شده از این اثر موسیقی توسط همین رهبر كه در تاریخ ۲۲ مارس ۱۹۴۲ با اركستر فیلارمونیك برلین اجرا شده گوش فرا دهند. به همین شكل اجرای «هربرت فون كارایان» از «اورتور لئونور» (Leonore Overture) شماره ۳ توسط اركستر Concertgebouw آمستردام در سپتامبر ۱۹۴۳ یادآور دوران اشغال هلند توسط آلمانی هاست. اگرچه هیتلر در كتاب خود «نبرد من» به ستایش بروكنر نیز پرداخته بود اما به نظر می رسد اجرا و ضبط اپرای «طلای راین» (Das Rheingold) و «غروب خدایان» (Gotterdammerung) در ۱۹۳۳ نام واگنر را به عنوان آهنگساز مورد علاقه هیتلر در بوق و كرنا كرد. در اینجا سئوالی به ذهن خطور می كند كه چرا اپرای محبوب هیتلر یعنی «خوانندگان استاد نورنبرگ» (Meistersinger von Nurnberg) اثر واگنر می باید در ۱۹۵۱ [یعنی شش سال پس از مرگ هیتلر] با چنان شور و حرارتی توسط كارایان اجرا می شد؟ بدون شك هیتلر گرایشات ضدیهودی واگنر را كه در رساله «یهودیت در موسیقی» با بی پروایی بیان شده می پسندید اما شاید مهمتر اینكه اپراهای واگنر برای هیتلر ابراز مشاركت رمانتیك پیشوا در راه آلمان جاودان بوده باشد. تندیس برنزی نیم تنه واگنر كه در این شو به نمایش گذاشته شده، ساخته «آرنو بركر» (Arno Breker) مجسمه ساز دستگاه هیتلر است. هیتلر به طور مرتب در فستیوال «بایرویت» این زیارتگاه موسیقی واگنر شركت می كرد. در عكسی مشاهده می شود كه سربازان آلمانی در زیر یك پلاكارد كه این جمله بر روی آن نقش بسته در حال رژه هستند: «دیار ریشارد واگنر مقدم میهمانان پیشوا را گرامی می دارد». در عكس دیگری، بنای Festspiel hous در بایرویت به بهانه جشن پنجاهمین سالروز تولد پیشوا با سمبل های صلیب شكسته و پرتره ای از هیتلر تزئین شده است. در این مراسم پارتیتور ۸ اپرای واگنر كه همگی به امضای مصنف رسیده بودند به پیشوا تقدیم شد كه همگی در سال ۱۹۴۵ ناپدید شدند.طرفداری هیتلر از واگنر و نیز فاش شدن گرایشات ضدیهودی واگنر همواره موجب بروز یكسری جدل ها بوده است. حتی در زمانی كه موسیقی مستقل از نژاد انسانی دانسته شده ما شاهد بودیم كه مثلاً وقتی دانیل بارن بوئم (Daniel Barenboim) رهبر و [پیانیست] یهودی در سال ۲۰۰۱ اثری از واگنر را در اسرائیل رهبری كرد، یك افتضاح به پا شد! یا وقتی «پاسكال هون» (Pascal Huynh) تهیه كننده این شو، اخیراً در رادیو Judaique پاریس مصاحبه می شد، از وی خواسته شد كه از پخش تكه های موسیقی واگنر خودداری كند. اما تمركز «رایش سوم و موسیقی» تنها منحصر به «بهره برداری رژیم [نازی] از بزرگان موسیقی كلاسیك آلمان» نمی شود. از طریق پخش موسیقی، نمایش پارتیتوها و تابلوهای نقاشی نظیر پرتره «مالر» و «زملینسكی» (Zemlinsky) با قلم [آرنولد] شوئنبرگ، نوآوری های چشمگیر موسیقایی در دوره قبل از ظهور حكومت نازی نیز مورد توجه قرار گرفته شده است. اما نازی ها حتی قبل از رسیدن به قدرت در ژانویه ۱۹۳۳ از موسیقی آوانگارد انتقاد می كردند. به عنوان مثال در ۱۹۲۷ اپرای (Jonny Spielt Art) اثر «ارنست شرنك» (Erns Krenek) را به شدت كوبیده بودند. یكی از اسناد به نمایش گذاشته شده حاكی از گرایش مجدد شوئنبرگ به «یهودیت» در سال ۱۹۳۳ [بعد از ۳۵ سال از زمان گرایشش به پروتستان] است. شوئنبرگ نیز مانند آهنگسازانی نظیر «شرنك»، «زملینسكی»، «هیندمیت» (Hindemikh)، رهبران اركستر نظیر «اوتو كلمپرر» (Otoo Klemperer)، «برونو والتر» (Bruno Walter) و خواننده بزرگی همچون «ریشارد تاوبر» (Richerd Tauvber) ترجیح داد دور از وطن و همچون یك تبعیدی به سر ببرد.بدین ترتیب نمایشگاه «موسیقی منحط» (Degenerate Music) سال ۱۹۳۸ در دوسلدورف چیزی بیش از یك نمایش تشریفاتی نبود.
از میان موسیقی دانان برجسته ای كه مهاجرت نكردند می توان به «ریشارد اشتراوس»، «هانس فیتسنر» (Hans Phitzner)، كارل ارف، فورت ونگلر وكارایان اشاره كرد كه همگی تحت حزب نازی كار می كردند و از این امتیاز برخوردار بودند كه بتوانند بعد از جنگ به راحتی در حرفه خود فعالیت كنند كه تنها «فورت ونگلر» [بعد از مدتی] از حزب كنار كشید. كیفیت ارتباط «اشتراوس» با حزب متغیر بود. او كه سمت ریاست تشكیلات موسیقی رایش را برعهده داشت، در سال ۱۹۳۵ با اعتراض به تحت فشار گذاشتن «هیندمیت» مجبور به استعفا شد. با این حال او همچنان یكی از آهنگسازان مورد توجه پیشوا باقی ماند. او اثر خود با نام «Hymn» را در مراسم افتتاحیه المپیك برلین در ۱۹۳۶ رهبری كرد و این در حالی است كه تعدادی از مهم ترین اپراهای او نظیر «Arabella» و «Capriccio» برای اولین بار بین سال های ۱۹۳۳ تا ۱۹۴۵ [از تشكیل حزب تا مرگ پیشوا] اجرا شدند. برای موسیقیدانان یهودی كه از آلمان، اتریش یا كشورهای اشغالی فرار نكردند، سرنوشت سیاهی در انتظار بود. خیلی از آنها به اسارتگاه فرستاده می شدند و در آنجا یا فوراً اعدام می شدند یا موظف بودند به همراه چند نوازنده دیگر در كنار اتاق گاز موسیقی بنوازند. عكسی نشان می دهد كه یك زندانی به نام «هانس بونارویتس» (Hans Bonareuiz) در Mauthausen در حالی كه زندانی های دیگر در حال نواختن ویلون هستند به طرف محل اعدام خود اسكورت می شود. روایت دیگر اینكه از ،۱۹۴۱ نازی ها شماری از موسیقیدانان را در Theresienstadt در حومه پراگ، گردهم جمع كردند. در آنجا تعدادی اركستر، كوارتت، گروه كر و دسته اپرا تشكیل و شماری از آثار موسیقی تصنیف شد اما در سال ۱۹۴۴ بعد از این كه نازی ها یك فیلم تبلیغاتی از فعالیت های موسیقایی Theresienstadt تهیه كردند، چهار آهنگساز یعنی «ویكتور اولمان» (Victor Ullmann)، گیدون كلاین (Gidon Klein)، «پاول هاس» (Pavel Haas) و «هانس كراسا» (Hans Krasa) در آشوویتس (Auschwitz) اعدام شدند. (تكه هایی از آثار اولمان و كراسا در این شو قابل شنیدن هستند.) در ماه نوامبر موزه Cite de la Musique مجموعه كنسرت هایی در ارتباط با موضوع «رایش سوم و موسیقی» برگزار می كند كه طی آن آثاری از اشتراوس، وبرن (Webern)، برگ، شوئنبرگ، زملینسكی، وایل و واگنر اجرا می شود. اما در شرایط فوق مدرن تالار Cite به نظر می رسد حتی واگنر از نقشی كه ماشین تبلیغاتی نازی برای او در نظر گرفته بود، دور افتاده است. انتهای این شو یك تلنگر تكان دهنده از سرنوشت حزب نازی است. صدای رادیو برلین در تاریخ دوم مه ۱۹۴۵ كه «كارل هانكه» (Karl Hanke) اعلام می كند: «پیشوا مرده» خطابه طولانی هانكه با ورود موسیقی به اوج خود می رسد: سمفونی شماره ۸ اثر شوبرت یعنی همان «سمفونی ناتمام» كه برای نازی ها استعاره ای بود از پروژه ناتمام هیتلر!

وبگردی
فیلم | رسوایی جدید در رسانه ملی؛ مقصر فریب مردم کیست؟
فیلم | رسوایی جدید در رسانه ملی؛ مقصر فریب مردم کیست؟ - فیلم - پدری که در برنامه «فرمول یک» علی ضیا ادعا کرد به خاطر تامین هزینه‌های درمان فرزندش اقدام به فروش کلیه‌اش کرده، مردم را فریب داده است.
«بیان واضحات و تکرار مکررات» ؛ نتیجه 7 سال بودجه و تشکیلات و همایش و جلسه!
«بیان واضحات و تکرار مکررات» ؛ نتیجه 7 سال بودجه و تشکیلات و همایش و جلسه! - مثلاً سنت های الهی که در این سند آمده، در کتاب های درس بینش اسلامی دوره دبیرستان هم وجود دارد... واقعاً هزاران جلسه تشکیل داده اند که بدیهیاتی مانند خانواده بنیادی ترین واحد تشکیل دهنده جامعه است، انسان دارای اختیار است، جهان دارای نظام علّی - معلولی است، خداوند رحمان و رحیم است و ... را در سند بازنویسی کنند؟!
گلایه های جنجالی یک بازرگان با وزیر صنعت
گلایه های جنجالی یک بازرگان با وزیر صنعت - صحبتهای کنایه آمیز یک بازرگان با وزیر صنعت
ادامه داستان لُنگ و خانه سعدآباد
ادامه داستان لُنگ و خانه سعدآباد - ۱- خب چی میشه ولایتی بجای توصیه به لُنگ پوشی، بملت توصیه کنه تو سعدآباد مالک خونه بشن ویک سومشو وقف کنن؟ ۲- اینجور واینجا صاحبخونه شدن و بعد توجیه وقف، آدمو یادحافظ میندازه: فقیه مدرسه دی مست بود و فتوی داد که می‌حرام، ولی بِه زمالِ اوقاف است
عبدی : آقای ولایتی با خانه هزارمتری کنار کاخ سعدآباد حالا مردم رابه نان خشک خوردن دعوت می‌کنند
عبدی : آقای ولایتی با خانه هزارمتری کنار کاخ سعدآباد حالا مردم رابه نان خشک خوردن دعوت می‌کنند - حالا مردم رابه نان خشک خوردن دعوت می‌کنند؟مردم نیازی به این توصیه‌هاندارند اگرلازم باشد آن‌قدر شرف دارندکه از خودشان دفاع کنند ولی این دفاع،منحصربه دفاع دربرابر دشمنان خارجی نمی‌شود که باید وضعیت خیلی‌ها رادر داخل هم بررسی کرد.
فیلم | حمله به پلیس در اهواز به درگیری مرگ‌بار انجامید!
فیلم | حمله به پلیس در اهواز به درگیری مرگ‌بار انجامید! - فیلم - حمله فرد متهم در بازار پرنده فروشان اهواز به پلیس آگاهی منجر به درگیری مرگبار شد.
ماجرای عجیب منزل های مسکونی در همسایگی کاخ سعد آباد
ماجرای عجیب منزل های مسکونی در همسایگی کاخ سعد آباد - ماجرای عجیب دو منزل مسکونی در همسایگی کاخ سعدآباد و حسین فریدون و نهاد ریاست جمهوری
فیلم | لحظه حمله جن‌ها به یک مرد در کرج! (۱۶+)
فیلم | لحظه حمله جن‌ها به یک مرد در کرج! (۱۶+) - فیلم - به تازگی شخصی در فضای مجازی فیلمی منتشر کرده که مردی ادعا می کند در پارکینگ خانه اش مورد حمله جن ها قرار گرفته است.
فیلم | درس خجالت‌آوری که یک توریست به ایرانی‌ها می‌دهد!
فیلم | درس خجالت‌آوری که یک توریست به ایرانی‌ها می‌دهد! - فیلم - پاول یک توریست اهل چک است که با موتورسیکلتش دنیا را می گردد و یک هفته در ایران اقامت داشته است. ویدئوی سلفی که او در طبیعت ایران از خود و اقدام پسندیده اش منتشر کرده برای همه ایرانیان جای تامل دارد.
فیلم | جنازه غرق در خون ملکه زیبایی عراق (۱۶+)
فیلم | جنازه غرق در خون ملکه زیبایی عراق (۱۶+) - فیلم - قتل مدل و ملکه زیبایی عراق از روز گذشته سوژه رسانه ها شده و پلیس تحقیقات ویژه ای را برای دستگیر قاتل وی انجام داده است. تصاویر منتشر شده از جنازه غرق در خون وی را در ویدئوی زیر می بینید.
جنجال بنر سربازان اسرائیلی در شیراز
جنجال بنر سربازان اسرائیلی در شیراز - عکس این بنرکه گفته می‌شود نمایشگر تصویری از سربازان رژیم صهیونیستی است طی روزهای اخیر در فضای مجازی دست به دست می‌شد و واکنش‌هایی به همراه داشت.
عکسی آموزنده از سفر نیویورک
عکسی آموزنده از سفر نیویورک - پوشه‌های پُر از برنامه فرانسوی‌ها در برابر دستان خالی تیم ایرانی. به کاغذ ها و پرونده های موجود روبه روی تیم فرانسه دقت کنید!
ویدئوی جنجالی وزیر بهداشت؛ #خودت_بمال / تمسخر و تحقیر بیمار نیازمند توسط وزیر
ویدئوی جنجالی وزیر بهداشت؛ #خودت_بمال / تمسخر و تحقیر بیمار نیازمند توسط وزیر - وزیربهداشت بهترین توصیه رو به اون پیرمرد بیچاره کرد که گفت: خودت بمال. پیرمرد باید دستش رو محکم می‌مالید به گوش وزیر تا یک بار هم که شده از تخت اخلاق فرعونی بیاد پایین
نیاز شدید تلویزیون به بدحجابها در روزهای خاص
نیاز شدید تلویزیون به بدحجابها در روزهای خاص - کاش در این میان یکی به ما بگوید که بالاخره بی حجاب بد است، خوب است؟ چه زمانی بد است؟ چه زمانی خوب است؟
حال فعلی ! یا ناتوانی در تشخیص حال قبلی
حال فعلی ! یا ناتوانی در تشخیص حال قبلی - حمید رسایی عضو جبهه پایداری در صفحه شخصی خود در شبکه توییتر نسبت به اهانت زشت امیر تتلو به امام حسین (ع) و 72 تن از یاران باوفایش واکنش تندی نشان داد.
ویدئو/ وحشت پزشکان از تولد نوزاد تک چشم در اندونزی (۱۶+)
ویدئو/ وحشت پزشکان از تولد نوزاد تک چشم در اندونزی (۱۶+) - پزشکان هنگامی که یک نوزاد دختر اندونزیایی را در یکی از بیمارستان های این کشور به دنیا آوردند بسیار وحشت زده شدند. نوزاد تازه متولد شده با یک چشم بزرگ روی پیشانی اش متولد شد و پس از هفت ساعت درگذشت.
بازنشر نامه استاد به امیر تتلو! / معیار تشخیص حق از باطل گشته ای !
بازنشر نامه استاد به امیر تتلو! / معیار تشخیص حق از باطل گشته ای ! - فردی به نام علی‌اکبر رائفی‌پور كه رسانه‌‌های اصولگرا از او به عنوان «استاد، محقق و پژوهشگر» یاد می‌كنند! در تاریخ 29 اردیبهشت 96 (در كوران انتخابات ریاست‌جمهوری) در نامه‌ای سرگشاده به امیرحسین مقصودلو (تتلو) نوشت: «امیر جان بخوان، تو باید بخوانی، عیبی ندارد! سرت را بالا بگیر و خدا را شکر کن که به واسطه تو این همه نفاق را آشکار کرد! دلت محکم باشد پهلوان! تو فقط بخوان، بخوان
جنجال احمد خمینی در VIP عزاداری حسینی
جنجال احمد خمینی در VIP عزاداری حسینی - انتشار عکس‌های نشستن احمد خمینی زیر کولر در بخش وی‌آی‌پی هیات که پوششی شیشه‌ای دارد و از سینه‌زنان جداست، پس از توضیح او که گفت آن جایگاه مربوط به «روحانیون درجه یک و دو قم» است و «اون بالا معممین میشینن که لباسشون چون زیاده باعث گرمازدگی نشه»، با واکنش‌های تندتری هم همراه بود.
واکنش جالب رهبری به روبوسی کیارستمی با داور خانم جشنواره کن!
واکنش جالب رهبری به روبوسی کیارستمی با داور خانم جشنواره کن! - واکنش جالب مقام معظم رهبری به روبوسی کیارستمی با خانم داور جشنواره کن از زبان عزت الله ضرغامی