دوشنبه ۳ مهر ۱۳۹۶ / Monday, 25 September, 2017

کلیددار گنج پارسی


کلیددار گنج پارسی
آنچه کوروش کرد و دارا، و آنچه زرتشت مهین
زنده گشت از همت فردوسی سحر آفرین (ملک الشعرای بهار)
حکیم ابولقاسم حسن‌بن‌علی طوسی معروف به فردوسی حدود ۳۲۹ ه.ق در روستای باژ در نزدیکی طوس در خراسان متولد شد.
پدرش از دهقانان طوس و از نظر مادی دارای ثروت و موقعیت قابل توجه بود. کودکی و جوانی فردوسی در دوران سامانیان بوده است.
باید این چنین گفت که فردوسی از همان ابتدای حیات خویش به کسب مقدمات علوم و ادب همت گماشت و این گونه زمینه برای خلق مشهورترین اثر حماسی و طولانی‌ترین منظومه زبان فارسی را تحت عنوان شاهنامه فراهم کرده است.
چنان که از شاهنامه ابومنصوری برمی‌آید، آغاز شاهنامه از حدود ۴۰ سالگی فردوسی بوده است، اما در دوران جوانی نیز شعر می‌سرود و برخلاف آنچه مشهور است وی سرودن شاهنامه را به جهت علاقه خویش و طبع و ذوق شاعری و نیز شور و دلبستگی‌اش به زنده کردن مفاخر ملی آغاز نموده است. از این رو برای سرودن شاهنامه در حدود ۱۵ سال براساس شاهنامه ابومنصوری کار کرد و آن را در سال ۳۷۲ ه.ش پایان داد.
فردوسی این حکیم فرزانه ایرانی؛ شاعری جهانی و کتابش – شاهنامه- نه تنها کتاب ایرانیان، بلکه حماسه انسان جهانی است.
شاهنامه‌ی وی؛ شناسنامه و هویت ایرانی و نیز آینه تمام نمای تاریخ ماست (از آغاز تا تاختن تازیان) و چه از حیث حفظ روایات کهن ملی و چه از لحاظ تاثیر شدید آن در نگاهبانی زبان پارسی دری، بزرگترین سرمایه فرهنگ ملی ماست و بیهوده نیست که آن را «قرآن عجم» نام نهاده‌اند.
شاهنامه هست بی‌اغراق قرآن عجم
رتبه دانای طوسی رتبه پیغمبری (ملک الشعرای بهار)
شاهنامه فردوسی متضمن تاریخ داستانی ایران است. ریشه‌های روایت آن از اوستا، خصوصا از یشتها و یسنا آغاز و با روایات دینی و تاریخی دوره‌های اشکانی و ساسانی تکامل یافته، سپس به دوره اسلامی و بعد از آن از نیمه دوم قرن سوم در شاهنامه‌های منثور و رمان‌های قهرمانی تدوین شده به دوران حیات فردوسی رسید.
اگر بخواهیم این کتاب را از لحاظ ویژگی‌های بکرش در یک کلام بیان کنیم، می‌توانیم آن را کتاب «آَشا»؛ هنجارنامه هستی و نیز داد و عدل بنامیم، چرا که سراسر آن در ستایش داد و عدل است و خرد و نیکی.
از نگاه فردوسی هر آنچه از اندازه بیشتر شد «آز» است، حتی ایران دوستی و نام نیک‌خواهی تا آن اندازه نیکوست که ارزش‌های انسانی را پشت سر نگذارد که اگر این گونه شد، هنجار شکسته و در برابر «اَشا»‌ی عدالت ایستاده.
«رستم» از آن رو جهان پهلوان است که در برابر بی‌‌داد بایستد و هر کس از جاده انسانی بیرون رود و هنجار هستی را به هم بریزد دشمن اوست.
اما رستم در نگاهبانی از ایران، تا آن جا می‌رود که پسر نمی‌شناسد و آز ایران‌دوستی چشمانش را کور می‌کند و فرجامش را همه می‌دانیم؛ «یکی داستان است پر آب چشم»
شاهنامه با زبان ساده و روان و نیز متین خود به ایرانی می‌آموزد که نباید از راه «اَشا» که همان راه هنجار هستی، راه راستی و درستی است به دور بیفتد و می‌آموزد که هیچ چیز برتر از ارزش‌های انسانی نیست.
آری فردوسی به جهت آن که هیچ پادشاهی را سزاوار هدیه کردن کتابش ندید، مدتی آن را پنهان نمود و بخش‌های دیگری را به مرور زمان بدان افزود؛ «ندیدم کسی کش سزاوار بود»
اما در سال ۳۸۲ ه.ش به جهت فقری که بر وی وارد شد و نیز از دست دادن فرزند پسرش تصمیم به تقدیم کتاب به سلطان محمود غزنوی نمود.
الا ای برآورده چرخ بلند
چه داری به پیری مرا مستمند
چو بودم جوان برترم داشتی
به پیری مرا خوار بگذاشتی
به جای عنانم عصا داد سال
پراکنده شد مال و برگشت حال
از این رو فردوسی شروع به تدوین جدیدی از شاهنامه نمود و اشاره‌هایی را که به حامیان و دوستان سابقش کرده بود، با وصف و مدح سلطان محمود جایگزین نمود. تدوین دوم در سال ۳۸۸ ه.ش (به حدس تقی‌زاده در سال ۳۸۹) پایان یافت که بین ۵۰ تا ۶۰ هزار بیت داشت و فردوسی آن را در ۶ یا ۷ جلد برای سلطان محمود فرستاد که گردآوری آن را چنان که نظامی عروضی عنوان می‌کند بر عهده علی دیلمی گذاشت.
به گفته فردوسی بزرگ، سلطان محمود که علاقه وافری به مدایح و اشعار ستایش‌آمیز شاعران پیش از تاریخ و داستان‌های پهلوی داشت، به شاهنامه حتی نگاهی هم نکرد و قدر سخن فردوسی را ندانست و او را چنانچه شایسته بود تشویق نکرد. شاید از یک سو بدگویی شاعران حسود و نیز شیعه بودن شخص فردوسی و متهم شدن به بی‌دینی این بی‌اعتنایی را رقم زد، اما مهمترین اختلاف آنها، اختلاف نظر بر سر مسایل سیاسی، نژادی و دینی باشد. از سوی دیگر او بارها به ترکان تاخته بود و حال آن که محمود غزنوی ترک‌زاده بود و سپاهش ترکان بودند.
به هر حال سلطان محمود شاهنامه را بی‌ارزش دانست و از رستم به زشتی یاد کرد و بر فردوسی خشم گرفت و گفت: «شاهنامه خود هیچ نیست مگر حدیث رستم، و اندر سپاه من هزار مرد چون رستم هست».
و این اما سبب آن شد تا فردوسی بخش‌های دیگری را به شاهنامه اضافه کرده و بیشتر اظهار ناامیدی‌اش از پاداشی که مورد انتظارش بود و نیز امید به بخشش برخی از اطرافیان سلطان محمود را عنوان نماید.
به سی سال بردم، به شهنامه رنج
که تا شاه بخشد مرا تاج و گنج
به جز خون دل هیچ چیزم نداد
نشد حاصل من از او غیر باد
اگر شاه را شاه بودی پدر
به سر بر نهادی مرا تاج و زر
اگر مادر شاه بانو بُدی
مرا سیم و زر تا به زانو بُدی
چو اندر تبارش بزرگی نبود
نیارست نام بزرگان شنود
برخی منابع ذکر کرده‌اند که فردوسی از این بی‌اعتنایی سلطان محمود برآشفت و ابیاتی را در هجو وی سرود و پس از آن که مدتی را از ترس مجازات در شهرهایی چون هرات، ری و طبرستان متواری بود، سرانجام به زادگاه خود بازگشت و در همان جا درگذشت. تاریخ وفاتش را برخی ۴۱۱ و بعضی ۴۱۶ ه.ق نوشته‌اند.
در تاریخ آمده است سلطان محمود غزنوی سال‌ها بعد به مناسبتی فردوسی را به یاد آورد و از رفتارش پشیمان گردید، بنابراین درصدد دلجویی برآمد. از این رو هدایایی را فراهم و امر نمود: با شتر سلطانی به طوس برند و از او عذر خواهند. اما اقبال با این شاعر همراه نبود. نظامی عروضی گوید: «هدایای سلطانی به سلامت به شهر "طبران" رسید. وقتی شتر از دروازه "رودبار" وارد می‌شد، جنازه فردوسی از دروازه "رزان" بیرون می رفت».
دخترش که تنها بازمانده فردوسی بود هدایا را نپذیرفت و عنوان کرد بدان محتاج نیستم و با چشم‌پوشی مقتدرانه از هدایای مادی سلطانی، افتخاری بر افتخارات پدر افزود.
۲۵ اردی بهشت؛ روز بزرگداشت فردوسی شاعر فرزانه ایرانی است.
یک روز برای ارج نهادن به او و افتخاراتش کافی نیست که رنج ۳۰ ساله برد تا ما ایرانیان بدان افتخار کنیم. او شاعر جهانی است و هرچه در قبالش کنیم اندک است.


منبع : گزارش

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
اسلحه غیر مجاز , مسافر ری , میلیون تومانی , مارین چیلیچ , امنیت پروازها , آل سود , دانشجوی ممتاز , بیست و دومین نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاری‌ها , tviفرهنگی , خیریه ها , خیانت والدین , دیوانه وار , اسکان کسبه پلاسکو , زن رمال , ایالت جنوبی , کشف راز , حرکات نمایشی خودرو , یادوراه شهدا , کارشناسان ایران , آیت الله راستی کاشانی , سازه‌ مسکونی , بنا العبد , فراخوان 22بهمن , هیئت فوتبال اصفهان , جوشن , امکانات , خاموشی برق , اولگ دریپاسکا , انتقال اکسین البرز به آمل , رونق کسب و کار , اوو مورالس , «قصه‌های فیروزه‌ای» , کراکت برنج , پرداخت غرامت ترکیه به روسیه , رقابت های اسنوبرد , درجه خلاقیت , کاربری های غیر مجاز , لاغری تا عید , رئیس‌جمهوری , انفجار اوضاع , تیم فوتبال چلسی , کف کوانتومی , عبدالله , بازرس , طبيعت , ماموریت سرنشین دار , مشت اهنیین , نخستین زن , نحوه تامین خسارت , شوراری ها ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
سؤالات باز و بسته , بیان وادی فقر , روابط خانوادگی , تأثیر سن , ششمین نقش , مراسم ویژه محلی (۷) , بابونه (Chamomile) , جشن‌ها و عیدها، استان گیلان , نمونه‌ای از نثر علامهٔ جهان خواجه‌ نصیرالدین , دوردست‌ها , پاپیلوم شبکه کوروئید , سرطان‌های اپیدرمی (غیرملانومی) , سایر عوامل محیطی , فی منقبة امیرالممنین علی‌بن‌ابی‌طالب کرم الله وجهه , سرای سعدیه (سرای سعدالسلطنه)، قزوین (قاجاریان) , تأثیر بر دیگر خدمات و فعالیت‌های کتابخانه , اختلال خوابگردی , صفت مردم شهر , صفى , ای دیده راست راست دیده ,

برخی منابع مهم خبری
mellatonline.ir ملت , banker.ir بنکر , rasekhoon.net راسخون , shahr.ir شهر , musicerooz.ir موسیقی روز , emrouziha.com امروزیها , hamshahrionline.ir همشهری آنلاین , alef.ir الف , telna.ir تلنا , basirat.ir بصیرت , consbank.com ساخت و ساز , tik.ir تیک , ashtidaily.com فرهنگ آشتی , rasad.org رصد , hamseda.ir هم صدا , seratnews.ir صراط نیوز , rooziato.com روزیاتو , afkarpress.ir روزنامه افکار , mizanonline.ir خبرگزاری میزان , foodna.ir فودنا , bartarinha.ir برترینها , ammariyon.ir عماریون , cinemakhabar.ir سینما خبر , barsam.ir برسام , pamnews.ir پام , fairna.ir فیرنا , niksalehi.com نیک صالحی , ayaronline.ir عیار آنلاین , simafilm.ir سیما فیلم , iusnews.ir خبرنامه دانشجویان ,

وبگردی
میلیاردر ایرانی بار دیگر خودرویBMW خود را به آتش کشید
میلیاردر ایرانی بار دیگر خودرویBMW خود را به آتش کشید - فیلم / آقا این ماشینو بفروش یک پراید بخر راحت شو.
فیلم | درگیری شدید رضا کیانیان با فعالان محیط زیست
فیلم | درگیری شدید رضا کیانیان با فعالان محیط زیست - فیلم - رضاکیانیان، در همایش «صدای پای آب»، در پاسخ به اعتراض یکی از فعالان محیط زیستی خطاب به او گفت: شما حق ندارید صحبت کنید... قواعد ما را قبول ندارید بفرمایید بیرون!
آغداش تو را سننه !؟
آغداش تو را سننه !؟ - علی معلم دامغانی، رییس فرهنگستان هنر اخیرا نامه ای به روسای قوای سه گانه و وزرای ارشاد و اطلاعات و نیز فرمانده ‏ناجا ‏درباره 500 اثر هنری ضبط شده در این فرهنگستان نوشته است.‏
ازدواج قربانی اسید پاشی اصفهان
ازدواج قربانی اسید پاشی اصفهان - مرضیه ابراهیمی در جریان اسیدپاشی یکی از قرنیه‌هایش را از دست داد و بدنش نیز به‌ شدت آسیب دید و یک قسمت از سرش سوراخ شد.
پخش شدن محموله تریاک کف جاده در میناب
پخش شدن محموله تریاک کف جاده در میناب - فیلم پخش شدن محموله تریاک کف جاده و جمع کردن توسط مردم!
نگار جواهریان همسر رامبد جوان در خندوانه / فیلم
نگار جواهریان همسر رامبد جوان در خندوانه / فیلم - رامبد جوان همسر سوم خود نگار جواهریان را به خندوانه دعوت کرد.
مشاهده زندگی جدید خانم رهنما فعلآ بلامانع است / عکس
مشاهده زندگی جدید خانم رهنما فعلآ بلامانع است / عکس - عقد «بهاره رهنما» و همسرش در حرم امام رضا (ع)
تصاویر ازدواج مجدد بهاره رهنما
تصاویر ازدواج مجدد بهاره رهنما - بهاره رهنما که بیشتر کارهای او با مضمون ظنز و کمدی است . روز شنیه 4 شهریور با امیر خسرو عباسی ازدواج کرد.
اولین گفتگو با حمید صفت پس از دستگیری / تصاویر
اولین گفتگو با حمید صفت پس از دستگیری / تصاویر - حمید صفت خواننده رپ،پس از پنج ساعت انکار سرانجام در جریان تحقیقات پلیس به قتل پدرخوانده اش اعتراف کرد.
فیلم حضور تینا آخوندتبار در مسابقات بوکس!
فیلم حضور تینا آخوندتبار در مسابقات بوکس! - این بازیگر ایرانی که مدتهاست خبری از حضور او در عرصه هنر نیست برای اولین بار مقابل حریف چینی مسابقه داد.
جشن تولد ۶۰ سالگی مهرانه مهین‌ترابی
جشن تولد ۶۰ سالگی مهرانه مهین‌ترابی - جمعه ۲۰ مرداد بیست و پنجمین مراسم «تولد ماه» به مناسبت سالروز تولد مهرانه مهین‌ترابی، بازیگر سینما و تلویزیون، با حضور جمعی از هنرمندان در موزه هنرهای دینی برگزار شد.
حرکات عجیب احمدی  نژاد هنگام تعریف خاطرات بقایی از زندان!
حرکات عجیب احمدی نژاد هنگام تعریف خاطرات بقایی از زندان! - حرکات عجیب احمدی نژاد هنگام تعریف خاطرات حمید بقایی از دوران زندان کوتاه مدتش
آزاده نامداری تیتر یک پرتیراژترین روزنامه سوئیس/ عکس
آزاده نامداری تیتر یک پرتیراژترین روزنامه سوئیس/ عکس - روزنامه پرتیراژ عصر سوییس بنام بلیک که بصورت رایگان توزیع میشود ، این تیتر را برای آزاده نامدارى انتخاب کرد:دورویی!
 اولین تصاویر از مهران مدیری و دخترش شهرزاد
اولین تصاویر از مهران مدیری و دخترش شهرزاد - مراسم افتتاحیه فیلم «ساعت 5 عصر» اولین ساخته مهران مدیری در حالی برگزار شد که شهرزاد دختر این کارگردان نیز در مراسم حضور داشت و برای اولین بار است که دختر مهران مدیری در چنین مراسمی حضور می یابد.
    پربازدیدها