سه شنبه ۳ بهمن ۱۳۹۶ / Tuesday, 23 January, 2018

رابطه موسیقی با دین و درمان در عهد باستان


رابطه موسیقی با دین و درمان در عهد باستان
یکی از هنرهای زیبا که از ابتدای خلقت در نهاد طبیعت مستور بوده، موسیقی است. به نحوی که این نهاد طبیعی اولین آموزگار انسانها در آموختن هنرهای بسیار زیبایی بوده است. اما به‌تدریج، بر اثر میل به تقلید، انسان اولیه شروع به تقلید نغمه‌ها و صداهایی نمود که در طبیعت وجود داشت و به گوش او می‌رسید. لذا با گذشت زمان و با تلاش صنعتگران از برخی از آثار طبیعت استفاده نموده و آلات گوناگون موسیقی را به‌وجود آورد.
او در ابتدا از موسیقی جهت زنده ماندن، دوام آوردن و پیروزی در شکار استفاده می‌کرد ولی تکامل تدریجی سازها و کشف کشاورزی و زراعت و نیاز به عوامل طبیعی چون باد، باران، خورشید و ... موجب گشت تا برای دستیابی به محصولات بیشتر، به جلب این نیروها بپردازد. لذا برای هر یک از این نیروها خدایانی را خلق نمود و برای خشنود ساختن این خدایان، آنها را با موسیقی و آواز، ستایش می‌نمود. این مسئله می‌تواند نقطة اولیة پیدایش موسیقی مذهبی قلمداد گردد. اما آنچه که به شرح آن می‌پردازیم تأثیر این هنر زیبا بر سلامت روح و روان و جسم آدمی است.
در دورانی که به ذکر آن پرداختیم و به عصر نو‌سنگی مشهور است، به‌منظور خشنود ساختن خدایان و دفع ارواح خبیثه از موسیقی استفاده می‌شده است و این در حالی بود که سیر تکامل سازها همچنان در حال پیشرفت بود، به‌نحوی که با تکامل تیر و کمان، که ساز اولیه او محسوب می‌گشت، مایة اولیه ساز چنگ نهاده شد و با تکامل شاخ حیوانات انواع مختلف سازهای بادی پدیدار شد.
انسان اولیه موسیقی را تنها راه درمان بیماریها می‌دانست و از همان ابتدا به قدرت شفابخش موسیقی اعتقاد داشت.
زیرا جادو خصیصة اصلی درمان پزشکی ابتدایی او محسوب می‌گشت که به آن «شامان۱» می‌گفتند («شامان» به معنای طبیب جادوگر است که رهبر موسیقی و طبیب روحانی قبیله بود.)
«شامانها» از موسیقی به منظور خروج امراض از جسم بیماران استفاده می‌کردند و از سازهایی چون طبلها ـ زنگها و حتی رقص در مراسم شفابخشی جادوگران استفاده می‌نمودند. آنان با علائم مخصوص طبلها، با خدایان تماس برقرار می‌کردند و با رقص و خواندن سرود به خودآگاهی جادویی می‌رسیدند و موجب شفابخشی بیماران می‌شدند.
ولی در اواخر دوران نوسنگی طبقات و تمدن بشری در شرق پدیدار گشت که در طی هزار سال شکل گرفت و از دلایل پیدایش آن در شرق می‌توان به شرایط طبیعی و گستردگی و وجود دره‌های پر آب در آن، اشاره نمود که موجب اجتماعی شدن انسان اولیه گردید.
این تمدن در کنار چهار درة حاصلخیز شکل گرفت که عبارت بودند از:
۱) دره نیل (در مصر)
۲) درة دجله و فرات (در بین‌النهرین)
۳) دره سند و گنگ (در هندوستان)
۴) دره هوانگ هو (در چین)
اما نخستین نشانه‌های مشخص‌ِ رشد و توسعة موسیقی در شرق را در بین‌النهرین و نزد اقوام و جوامع سومری، آشوری، بابلی و کلدانی می‌دانند. موسیقی در میان این اقوام بازتاب اعتقادات مذهبی آنان است که در طی مراسمی خاص و به‌خاطر پرستش خدایان در محلی به نام «زیگوارت» اجرا می‌شد به‌طوری‌که موسیقی و درمان با معبد و مراسم مذهبی گره خورده بود و فرهنگ و مذهب و مراسم و آداب و آئینهای آنان با موسیقی توأم شده بود. آنها از زنگوله‌ها در موسیقی‌ِ تشریفاتی‌ِ مذهبی برای تسخیر‌ِ روح‌ِ شیطانی استفاده می‌نمودند.
اما در مصر باستان نیز پزشکی پیوند نزدیکی با جادو و دین داشته و درمانها غالبا‌ً جنبة سحر و افسون داشت. آنان موسیقی را دارای نیرویی جادویی و شفابخش می‌دانستند و از آن در درمان‌ِ بیماریها استفاده می‌کردند. آنها با به‌ صدا درآوردن سازها، ارواح خدایان را احضار می‌نمودند و هنگام نوازندگی شروع به رقص و آواز در معابد می‌کردند. البته ورود تمدن‌ِ بین‌النهرین به این کشور موجب‌ِ ارتباط و تماس دو فرهنگ شد و چون موسیقی بین‌النهرین و نقش آن در درمان به رشد و تکامل خود رسیده بود مورد توجه مصریان قرار گرفت.
و اما در مغرب‌زمین به یونان برمی‌خوریم که پیشگام موسیقی بوده و علم موسیقی‌درمانی بسیار در آن رواج داشت.
در یونان باستان «آپولون» الهة موسیقی و طب بوده و از نظر درمان همیشه مورد پرستش واقع می‌شده است به‌نحوی که آنان موسیقی را برای سلامت روان مفید می‌دانستند و ورزش را در سلامت جسم لازم می‌شمردند.
یونانیان عقیده داشتند که علت بیماری به‌دلیل عدم هماهنگی و هارمونی در اعضای بدن است و عامل درمان و ایجاد هماهنگی و هارمونی را در موسیقی می‌دانستند و برای درمان بیماریها از سازهای گوناگونی استفاده می‌کردند که هر کدام اثرات متفاوتی بر احساسات و عواطف انسانی داشت.
معتقد بودند که نغمه و وزن در موسیقی تأثیر فوق‌العاده‌ای بر روح انسان دارد و برای ادامة حیات بشری ضروری است. حتی فیلسوفان و پزشکان از موسیقی استفادة بسیاری برای نظم و هماهنگی و شفای بیماران کردند به نحوی که امروزه می‌توان افلاطون و ارسطو را که از فیلسوفان یونان بودند از پیشروان موسیقی‌درمانی به حساب آورد.
اما آخرین تمدن باستانی تا قبل از قرون وسطی، تمدن روم بود. رومیها در حقیقت وارث فرهنگهای یونان، ایران، بابل و مصر هستند و در آغاز در هنرهای والای تمدن از منابع گوناگون هنری یونان وام گرفتند و برای خود ذوق هنری ایجاد کردند آنان حتی از عقاید یونانیان در زمینة قدرت شفابخشی موسیقی بسیار استفاده کردند چنانکه، زمانی طاعون روم را فرا گرفت، آنها بر این باور بودند که با موسیقی می‌توانند به مبارزه آن بپردازند.
یکی از پزشکان رومی به نام «اسلپیاس۲» با اصوات هارمونیک به رفع بیمارانی می‌پرداخت که به‌نوعی دارای ناهنجاریهای اجتماعی بودند و با آهنگهای مخصوص این افراد متمرد و سرکش را رام می‌نمود و در خدمت خود می‌گرفت و به درمان آنها می‌پرداخت.
در خاتمه با مواردی که در این زمینه به شرح آن پرداختیم می‌توان چنین برداشت نمود که موسیقی علاوه بر یک علم مستقل و هنر عالی دارای شاخه‌های فراوانی است ک یکی از مهم‌ترین این شاخه‌ها که از ابتدای خلقت آن مورد توجه آدمی قرار داشت، علم موسیقی‌درمانی بود و این علم به ما که طالب و جویای سلامتی هستیم می‌آ‌موزد که چگونه یک نغمه یا آهنگ می‌‌تواند تأثیر فراوانی از لحاظ روانشناسی بر روح و روان آدمی داشته و به سلامتی جسم و روان او بینجامد.

بهاالدین شمس

منبع : سورۀ مهر

مطالب مرتبط

نت من سل است (۲)


نت من سل است (۲)
•فا
سرم داغ شده. پرواز عجیبی بود. تجربه ای عجیب تر. ما كجاییم؟ اینجا كجاست؟ قلبم چرا تندتند می زند؟ این چه حسی بود؟ دارم بالا می آورم. از خودم بدم می آید. زندگی ام شده ساز، آواز و البته پرواز!
بچه ها اسمش را گذاشتند پرواز. به ابدیت. ولی باید بگویم هیچ حس خوبی ندارم. احساس بی هویتی می كنم. آمریكا یك زندان است. بزرگ و بی در و پیكر... می خواهند بیرونمان كنند ما را... بیتلز را...می گویند معتادیم! اما مگر خودشان را نمی بینند؟ خاله می می توی آخرین نامه اش یك چیزی گفته بود. چه بود؟شاید از جدایی من و سینتیا ناراحت است. حق هم دارد... طفلك پسرم. تاریخ تكرار می شود. همه چیز در پنج ضرب می شود. من پنج ساله... جدایی آنها. حالا پسرم... پدر خوبی نیستم. سینتیا می گفت. همیشه می گفت. حس عجیبی است. چرا این جوری شد؟ نمی توانم چیزی بخورم. شاید این هم یك جور بیماری قرن است. بیماری عجیب و واگیردار... دلم می خواهد گیتار بزنم. می دانم كه خوب می زنم. بچه ها می گویند تكنیك ندارم! چرند می گویند. ریتم می زنم، ریتم زندگی را...ما كجاییم. در قلب بی تمدنی ها. در قلب آمریكای بی تاریخ. مردم به ظاهر زنده. قتل، تجاوز، فریاد، سیاهی.چرا اینجا ماندم؟ چرا بیتلز؟ باید برگردم. تبعیدی بی پناه... مثل آن باخانمان بی خانمانم... وقتی از سیاست حرف می زنی یك برچسب گنده می زنند بهت بعد هم آنقدر حرف توی دهانت می گذارند تا تو را بیندازند پشت میله ها. خاطرشان كه جمع شد، كم كم فراموشت می كنند. اما دهن من را نمی توانند ببندند. باید شعور را تزریق كرد. باید ادراك را تزریق كرد. باید توده ها را به پا خیزاند. طفلك آن كودك سیاه بی پناه. طفلك من، طفلك پسرم!
•سل
یك جوری عاشقم. باران كه می آید، دوست دارم بروم توی اتاقك زیر شیروانی و خیره به رد باران كه پشت شیشه جا می اندازد، ته دلم را كه یك جورهایی قلقلكش می آید به رقص وادارم. من اینجا اما، تنها نشسته ام. یوكو دختر خوبی است. از دیار آفتاب با آن چشم های بارانی. احساس می كنم مسیح با من نفس می كشد.هنوز هم معتقدم به عیسی، به خدا... به خودم بیشتر. همیشه وقتی می طلبی راهش جلوی پایت باز می شود. می خواستم پاك بشوم. می خواستم خودم بشوم. رفتم معتكف شدم. نپرس كجا كه خنده ات می گیرد!همین جا تو همین خلوت تنهایی. یوكو گفته بود بیا با هم پرواز كنیم. به عشق نه به گر! اولش سخت بود. خیلی خیلی سخت... آنها یوكو را نمی خواهند. حضورش را توی گروه تحمل نمی كنند. چقدر بهش فحش دادند. چقدر تحقیرش كردند.دخترك فقط نگاه كرد. پلك زد اما لب از روی لب بر نداشت.من هم همین طور. مثل بز ایستادم و نگاهشان كردم. ته دلم ریش شد. مشت هایم را گره كردم. خون خونم را می خورد ولی یك نیرویی من را واداشت تا نجنبم تا ساكن و راكد بمانم. یوكو را عقد كردم. بی خیال گروه... او مراد شد و من مرید... با هم فتح می كنیم. همه قله ها را. برای دل خودم می زنم. برای تنهایی هایم. برای پسركم. نیازی به الهام نیست. من خودم منبع الهامم. كافی است چشمم را خوب باز كنم و گوشم را تیز.از صحنه خسته ام.آخرین باری است كه روی صحنه می روم. حیف كه قولش را به التون [جان] دادم. یوكو موافق است. از بچه ها بریدم. همه چی به گند كشیده شده. بیتلز هم رویش. تا آخر دنیا ازشان متنفرم. با این همه دوستشان هم دارم. همیشه همین بودم. همیشه دوگانه بودم. دوگانه زیستم. بابا و مامان را هم دوست دارم. اما یك جورهایی هرگز نمی بخشمشان. خیلی چیزها بهم دادند. خیلی بیشتر از من گرفتند. با یوكو هم همین كار را كردند. همیشه می گوید سهم او از یك پدر و مادر خوب هیچ بود! ما بچه های تنهایی هستیم. بچه هایمان از ما تنهاتر!
•لا
امروز تولدم است. نهم اكتبر. من چه خوشبختم كه هدیه تولدم، تولد سین است. پشت در اتاقش دارم راه می روم. پسرك خوابیده.دست چپش را گذاشته زیر چانه اش. یعنی چپ دست است؟با خودم عهد كردم خانه نشین بشوم. مثل همیشه این یوكو است كه پیش می رود. با همه چیز باید جنگید. حتی با این نیكسون بی شرف، با آن دولت محافظه كارش.برای آدم های بی وطنی مثل ما كه اسیر اسارت این خاكیم، ترسناك ترین لحظه وقتی است كه می خواهند گرین كارتت را لغو كنند.اما بی خیال... می خواهم پدر بشوم. نه كه نباشم... می خواهم پدر خوبی باشم. با خودم عهد كردم كنار پسرم باشم. برایش تمام بادبادك های دنیا را می خرم. می خواهم خودم یادش بدهم چه طوری ساز بزند. می خواهم خودم یادش بدهم ته دلش را بخواند. روحش را به آواز در بیاورد. مهم نیست حتی اگر ژوست نخواند.من چه خوشبختم. می خواهم پیر بشوم. با موهای بلند نقره ای.می خواهم پیر بشوم. می خواهم با یوكو پیر بشوم. می خواهم ببینم بزرگ شدن سین را.می خواهم ببینم روزی را كه توی ساحل كنار هم ایستادیم و به خاطرات گذشته و به تمام دیوانگی هایمان می خندیدیم.یعنی می شود؟ وقتی به یوكو گفتم می خواهم خانه نشین بشوم گفت خوب است! دگردیسی ات را داری كامل می كنی! گور بابای هرچه با هم بودنه... اما دلم برای بیتلز تنگ شده. وقتی جدا می شوی، فرد می شوی، تنها می شوی، روحت یك چیزی كم می آورد.هر چقدر هم كه تكنواز خوبی باشی ولی باز هم جایت كنار آنها خالی است!اما من می خواهم پدر باشم. می خواهم خودم باشم. جان... جان لنون!
•سی
امروز بابا مرد! من پنج سالم است. بابا همیشه می گفت هر بچه ای یك نت دارد. نت بابا سل بود. عاصی و سركش... نت من اما؟ شاید همان سل باشد. مامان همیشه می گوید تاریخ تكرار می شود. می گوید ضربان دل ما در هم ضرب می شود.اگر نت من هم سل باشد قضیه درست در می آید. بابا تو پنج سالگی بادبادك می كشید.من هم الان می خواهم بادبادك بكشم. بابا امروز مرد. مامان می گوید یك دیوانه كشتش.من نمی دانم كشتن یعنی چی؟ بابا خوابیده. این را مامان گفت. من اما بادبادكم را پرواز می دهم تا به بابا سلام كند. من مطمئنم از آن بالا، بابا باز هم من را نوازش می كند.

وبگردی
افشای راز یک ازدواج عجیب!
افشای راز یک ازدواج عجیب! - دو سال بعد، اخبار رابطه عاشقانه همسرش با یک نوجوان، مانند یک سیلی بر صورت اوزیر بود. بویژه آنکه، دخترشان لورنس، همکلاسی ماکرون بود.
تصاویر: ضرب و شتم چند روحانی توسط جوانی در قم
تصاویر: ضرب و شتم چند روحانی توسط جوانی در قم - یک جوان در حوالی چهارراه بیمارستان قم به چند روحانی حمله کرد و دو تن از آنها را زخمی کرد به گفته شاهدان ضارب یک خودرو را نیز به آتش کشید و متواری شد.
فیلم دیدنی از لحظه دستگیری باند سارقان مسلح/ شلیک پلیس به سمت سارقان
فیلم دیدنی از لحظه دستگیری باند سارقان مسلح/ شلیک پلیس به سمت سارقان - باند چهار نفره سارقان مسلح که قصد داشتند امروز از یک طلافروشی در یافت‌آباد سرقت کنند، ساعت 10 صبح امروز در یک عملیات غافلگیرانه توسط ماموران پلیس دستگیر شدند.
فیلم/ افشای پشت پرده کاسبی با خون ایرانیان
فیلم/ افشای پشت پرده کاسبی با خون ایرانیان - رئیس سازمان انتقال خون و مسئول سابق امور کارکنان شرکت پالایش و پژوهش خون با حضور مقابل دوربین فارس از برخی تخلفات در زمینه پلاسمای خون پرده برداشتند.
سلطان حاشیه از عکس مادرزنش رونمایی کرد!
سلطان حاشیه از عکس مادرزنش رونمایی کرد! - محسن افشانی بازیگر سینما و تلویزیون از جدیدترین عکس حاشیه ای خود با مادر زنش رونمایی کرد.
عباس عبدی به سردارسلیمانی : جانفشانی‌ها تبدیل به سرمایه ملی نشده‌اند
عباس عبدی به سردارسلیمانی : جانفشانی‌ها تبدیل به سرمایه ملی نشده‌اند - یکی از موارد پیش‌آمده در این اعتراضات آتش‌زدن پرچم کشور بود که واکنش و تاسف بسیاری را برانگیخت؛ به طوری که مقام رهبری نیز به آن اشاره کردند. در آخرین واکنش‌ها...
ابعاد حقوقی جدال علی مطهری با آستان قدس
ابعاد حقوقی جدال علی مطهری با آستان قدس - 38 شرکت که جزء بزرگترین کارتل های اقتصادی کشور هستند، متعلق به آستان قدس است. بنابراین آستان قدس کنونی، آستان قدسی نیست که حضرت امام در نامه خود از آن سخن گفته‌اند.
مقایسه بودجه مراکز حوزوی با دانشگاه ها
مقایسه بودجه مراکز حوزوی با دانشگاه ها - به‌جز وزارت ارشاد، هیچ‌یک از این 40 ارگان و نهاد در قبال میلیاردها تومان بودجه‌هایی که دریافت می‌دارند پاسخگو نبوده نیستند.
ویدئویی از لحظات اولیه برخورد کشتی چینی با نفتکش سانچی و انفجار
ویدئویی از لحظات اولیه برخورد کشتی چینی با نفتکش سانچی و انفجار - ویدئویی از لحظات اولیه برخورد کشتی چینی با نفتکش سانچی و انفجار
فیلم/ گریه شدید وزیر کار در گفت‌و‌گوی تلفنی با خانواده خدمه نفتکش «سانچی»
فیلم/ گریه شدید وزیر کار در گفت‌و‌گوی تلفنی با خانواده خدمه نفتکش «سانچی» - علی ربیعی وزیر کار، رفاه و امور اجتماعی در گفت‌وگوی تلفنی با خانواده یکی از خدمه نفتکش «سانچی» اظهار همدردی کرد.
تصاویر هولناک از آخرین لحظات کشتی سانچی
تصاویر هولناک از آخرین لحظات کشتی سانچی - توقف عملیات خنک سازی و مهار آتش در شب گذشته، موجب رسیدن آتش به مخازن سمت چپ کشتی و انفجارهای شدید صبح امروز شد که در نهایت پس از چند ساعت به غرق شدن کامل نفتکش ایرانی انجامید.
عکس خواستگاری کریم انصاریفرد از دختر یونانی با زمرد گرانقیمت
عکس خواستگاری کریم انصاریفرد از دختر یونانی با زمرد گرانقیمت - رسانه های مطرح یونانی با انتشار تصاویری از رابطه عاطفی ملی پوش ایرانی باشگاه المپیاکوس با یک میلیاردر یونانی - آمریکایی پرده برداشتند و مدعی شدند این دو تصمیم خود را برای ازدواج قطعی کرده اند.
چرا حداد و ولایتی بیشتر از 50 شغل دارند؟
چرا حداد و ولایتی بیشتر از 50 شغل دارند؟ - بخشی از تکثر مسئولیت های بعضی چهره‌های سیاسی به بی‌اعتمادی نظام به افراد کارآمد برمی‌گردد و علت دیگر این موضوع، اعتماد غیرمعقول به این افراد است. با این حال این افراد هرچقدر هم که توانمند باشند، از نظر روان شناسی و انسان شناسی در بخشی از مسئولیت های خود ناموفقند.
فیلم نابغه ۱۰ ساله‌ طراح خودرو / قبلی هم انرژی هسته ای کشف کرده بود!
فیلم نابغه ۱۰ ساله‌ طراح خودرو / قبلی هم انرژی هسته ای کشف کرده بود! - فیلم - حسین عطایی ۱۰ سال دارد و در حوزه طراحی مفهومی خودرو فعالیت می کند. او ۶ اختراع ثبت شده دارد، مدرسه نمی رود و از دو شرکت تسلا و ولوو دعوت به همکاری شده است. او مشاور رییس سازمان برنامه و بودجه است. گفتگوی رضا رشیدپور با نابغه ١٠ساله طراحی خودرو را اینجا ببینید.
تست تصادف سمند در انگلیس / فقط با سرعت 50 کیلومتر در ساعت !
تست تصادف سمند در انگلیس / فقط با سرعت 50 کیلومتر در ساعت ! - تست برخورد جلوی خودرو با سرعت 50 کیلومتر در ساعت برای سمند TU5 ، توسط یکی از سازمانهای معتبر ارزیابی خودرو در انگلستان صورت گرفت.
فیلم جنجالی از حجت الاسلام قاسمیان در کرمانشاه
فیلم جنجالی از حجت الاسلام قاسمیان در کرمانشاه - این فیلم حواشی زیادی را در فضای مجازی به همراه داشته است.
جنجال نیوشا ضیغمی: من اصلا ایشان را آدم حساب نمیکنم
جنجال نیوشا ضیغمی: من اصلا ایشان را آدم حساب نمیکنم - اولین قسمت از برنامه هاردتاک کاکتوس را با صحبت های جذاب نیوشا ضیغمی در مورد خانواده و همسرش ، ماجرای صحبت های جنجالی یک هواپیما ، 8 سال احمدی نژاد و ...
    پربازدیدها