ویستا مرجع مهمترین عناوین خبری / پنج شنبه ۲۷ آذر ۱۳۹۳ / Thursday, 18 December, 2014
ویژگی‌های نظام کارآمد نظارتی

ویژگی‌های نظام کارآمد نظارتینظارت و سازمان‌های نظارتی همواره حائز اهمیت و مورد توجه خاص مدیران بوده است و از سوی دیگر تغییر و تحولات در محیط سازمان‌ها آنها را به تغییر و تحول فرا خواند و برای کارایی و اثر بخش شدن بیش از پیش نظام کارآمد نظارتی ویژگی‌هایی را ایجاب می‌کند که عبارتند از:
۱) نظارت اصلاح‌گر
۲) نظارت مثبت‌‌نگر
۳) ظارت پیش‌نگر
۴) نظارت عینیت‌گرا
۵) نظارت سازمان‌گرا
۶) نظارت‌واقع‌گرا
۷) نظارت کارا و غایت‌نگر
۸) نظارت کل‌گرا
۹) نظارت مشتری‌گرا
۱۰) نظارت نامتمرکز
۱۱) نظارت فرهنگ‌مدار
● مقدمه
موضوع نظارت همواره در مدیریت از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده است و استقرار نظام‌های کارآمد نظارتی از اهداف اولیه و عمده مدیران در هر بخش به شمار می‌آمده است با تحولاتی که امروزه در شرایط درونی و بیرونی سازمان‌ها ایجاد شده مسأله نظارت نیز دستخوش تغییر گردیده است و اگر بخواهیم نظام نظارتی اثر بخشی را سازماندهی کنیم باید ملاحظه خاصی را در نظر داشته باشیم. در این مقاله تلاش شده است تا ویژگی‌های نظام کارآمد نظارتی با توجه به تحولات دانش مدیریت مطرح گردیده و چارچوبی برای الگوی نظارتی جامع ارائه شود.
● ویژگی‌های نظام کارآمد نظارتی
ویژگی یکم ) نظارت اصلاح گر: هدف و فلسفه وجودی نظارتو کنترل اصطلاح و بهبود است و اگر این ویژگی در نظام کنترلی موجود نباشد، سیستم دوام چندانی نخواهد یافت و به زودی به صورت یک وظیفه اجباری در مجموعه سازمانی جلوه‌گر خواهد شد. سازمان‌های نظارتی باید تلاش کنند تا پس از شناسایی دقیق مطالعات، آنها را ریشه یابی کرده و راه‌حل‌های اصلاحی را ارئه نمایند. اگر سازمان‌های نظارتی تنها به کشف مشکلات بپردازند ولی هیچ‌گونه راه حلی ارائه ندهند و یا تولید کننده گزارشات مفصل در مورد مشکل باشند اما خود را موظف به یافتن علت مشکل و ریشه‌یابی آن ندانند، در انجام رسالت خود توفیق چندانی نداشته‌اند.
باید پیوسته این نکته تکرار شود که سازمان‌های نظارتی با هدف اصلاح به وجود آمده‌اند و نباید طوری عمل کنند که به عنوان مرجعی تنبیه کننده، یابندة خطاها با برملا کننده اشتباهات شهرت یابند. اگر سازمان نظارتی چنین چهره‌ای را از خود در جامعه تصویر کند، به سرعت مقبولیت اجتماعی خود را در میان افراد و سازمان‌ها از کف داده و به صورت سازمانی ناموفق و نا اثر بخش مطرح خواهد شد.
ویژگی‌دوم ) نظارت مثبت نگر: در فرآیند نظارت و کنترل مقایسه و تطبیق دقیق میان “آنچه که باید باشد“ و “آنچه که هست“،‌ به عمل آمده و نتیجه به دست آمده از این مقایسه،‌ نتیجه نظارت به شمار می‌آید. از نظر منطقی سه حالت در فرآیند کنترل متصور است؛‌ در حالت اول که حالتی ایده‌آل به شمار می‌آید اجرای کارها کاملا مطابق استانداردها و ضوابط بوده و نتیجه کنترل مثبت ارزیابی می‌شود؛ در حالت دوم اجرای کارها فراتر از استانداردها و ضوابط بوده و این امر نشانگر آن است که مجریان بهتر و بیشتر از آن چه مقرر بوده است فعالیت کرده‌اند؛ در حالت سوم که حالتی منفی به شمار می‌رود، اجرای کارها کم‌تر و پایین‌تر از استانداردها و ضوابط بوده و کنترل مشکلات و نارسایی‌هایی را نشان می‌دهد.
متأسفانه اغلب سازمان‌های نظارتی هم و غم خود را مصروف حالت سوم کرده ونوعی نظارت منفی‌گر را اعمال می‌نمایند. در این فرهنگ نظارتی اگر کارها بر وفق معیارها باشد و یا آن که فعالیت‌ها فراتر از استانداردهای پیشرفت کرده باشد حمل بر انجام وظیفه شده و هیچ گونه واکنشی در برابر آن‌ها صورت نمی‌گیرد، اما اگر نکته منفی پیدا شد،‌ تمام توجهات معطوف به آن شده و تلاش می‌‌شود تا خاطی مشخص شده و تنبیه گردد.
در یک نظام نظارتی مطلوب باید نقاط مثبت نیز مد نظر نظارت کننده باشد و با دیدی مثبت به مسایل نگریسته شود. نقاط قوت و ضعف در کنار هم دیده شوند و همواره با نگاهی مثبت کار کنترل صورت بپذیرد. ترویج فرهنگ اعتماد به دیگران و پای‌بندی به اصل برائت موجب می‌شود تا کنترل مثبت‌نگر توسعه یافته و افراد، گروه‌ها یا سازمان‌های تحت نظارت با علاقه‌مندی و انگیزه به کنترل شدن تن دهند. کنترل در چنین حالتی تلخی و گزندگی خود را از دست داده و با رغبت و تمایل کنترل شوندگان روبه‌رو خواهد شد.
ویژگی سوم ) نظارت پیش‌نگر: یکی از مشکلات کنترل آن است که استفاده از مکانیسم بازخور پس از انجام عمل به نتیجه می‌پردازد؛‌ از این رو در صورتی که نتیجه عمل منفی باشد، دیگر نمی‌توان از خسارات و زیان‌های به وجود آمده جلوگیری می‌نمود. به همین سبب برخی از اندیشمندان مدیریت کنترل‌های بازخور را «نوشداروی پس از مرگ» نام نهاده‌اند. اگر چه بازخور نقش مهمی در نظام‌های نظارتی (Postmortem) ایفا می‌کند، اما در اغلب موارد نمی‌تواند پاسخگوی نیازهای ما باشد؛ زیرا همانگونه که مذکور افتاد بازخور بر اساس نتایج حاصل از فعالیت‌ها شکل می‌گیرد،‌ در حالی که گاهی لازم است قبل از آن که نتیجه‌ای به وجود آمده باشد پیشگیری‌های لازم به عمل آید. در این قبیل موارد کنترل پیش نگر (Feedforward) انجام اصطلاحات قبل از اجرا را میسر می‌سازد.
مکانیسم عمل در کنترل‌های پیش‌نگر و پس‌نگر (بازخور) را نشان می‌دهد. کنترل پیش‌نگر با تکیه بر اطلاعات موجود، و پیش بینی اوضاع و احوال آینده و بهره‌گیری از تجربه و بصیرت مدیران قبل از آن که به مرحلة اجرای عملیات رسیده‌باشیم،‌ کنترل و نظارت را عملی می‌سازد این کنترل با استفاده از ستاده‌ها انجام نمی‌گیرد، بلکه به کمک داد‌ه‌ها و پیش بینیهای اجرایی اکر کنترل را تحقق می‌بخشد. ذکر این نکته ضروری است که وجود مکانیسم کنترل پیش‌نگر در نظام نظارتی، نفی کنترل‌های بازخور نبوده و این دو مکانیسم به همراه هم نتایج بهتری را در اختیار سازمان نظارتی قرار می‌دهند. (شکل۱)
در کنترل‌های بازخور یا پس نگر تصحیح خطاء فقط نسبت به عملیات آینده میسر است، در حالی که کنترل پیش‌نگر، سازوکاری است که قبل از وقوع اشتباهات و خطاها قادر به تشخیص آنها بوده و از آنها جلوگیری می‌نماید. کنترل پیش‌نگر ابزار مفیدی در اختیار سازمان‌های نظارتی قرار می‌دهد تا قبل از فوت وقت و منابع، نقاط ضعف شناسایی شده و از وقوع آنها ممانعت به عمل آید. کنترل پیش‌نگر قبل از آن که به گذشته متکی باشد آینده گراست و در دنیای متحول امروز که هر لحظه برفاصله گذشته و آینده افزوده می‌شود، کنترل مؤثری به شمار می‌آید.
کنترل زمان وقوع نیز سازوکار دیگری است که در نظام‌های کنترلی می‌تواند اثرات بهتری در مقایسه با کنترل‌های بازخور به همراه داشته باشد. در کنترل زمان وقوع، درست در لحظه‌ای که اولین قدم اجرا برداشته می‌شود نظارت لازم نیز به عمل می‌آید؛ از این رو بازخورهای بسیار سریعی حاصل می‌شود که اگر نقصی در کار باشد به سرعت قابل حل و رفع است. کنترل زمان وقوع اگر چه مانند کنترل‌های پیش‌نگر قبل از اجراء انجام نمی‌شود ولی به علت نزدیک بودن آن به زمان وقوع عمل، از مزیتهایی مانند امکان اصلاح اشتباهات در اسرع وقت،‌ آگاه شدن افراد و سازمان‌ها از نتیجه فعالیت‌های خود بلافاصله پس از انجام فعالیت‌ها، و در نهایت اثر بخشی بیش‌تر نظام کنترلی، برخوردار است.
ویژگی چهارم ) نظارت عینیت گرا: یکی از آفات نظارت گرایش به سوی ذهنی گرایی و دور شدن از عینیت گرایی است. این وضعیت زمان رخ می‌دهد که معیارها و استانداردهای عینی، ملموس و قابل سنجش در دسترس نظارت کنندگان نیست و آنان برای انجام کنترل به معیارهای ذهنی خود ساخته متوسل می‌شوند و کار نظارت را بسیار مخاطره‌آمیز می‌سازند. در چنین حالتی حرکات و رفتارهای دلخواهانه در سازمان نظارتی مشاهده می‌شود و امکان بروز تبعیض در امر نظارت بسیار محتمل می‌گردد.
برای غلبه بر این مشکل، سازمان‌های نظارتی باید بکوشند تا معیارهای دقیق و عینی برای نظارت طراحی نموده و موارد مشابه را با ابزار سنجش واحدی مورد نظارت قرار دهند. عینیت استانداردها و معیارها موجب شفافیت امر نظارت شده و نظارت شوندگان به وضوح نتیجه کاری خود را در آینه نظارت مشاهده می‌کنند و جای هیچ گونه شبهه و ابهامی باقی نمی‌ماند.
البته عینیت‌گرا بودن نظام نظارتی به معنای توجه به کمیت‌ها و غفلت از کیفیت‌ها نیست؛ بلکه باید مسایل کیفی و ابعاد گوناگون آن در مورد نظارت شده، مد نظر باشد و کمیت سنجی و کیفیت سنجی به همراه هم صورت پذیرد. دشواری کیفیت سنجی در اغلب موارد موجب می‌شود تا در امر نظارت توجهات به کمیت‌هایی که به سهولت سنجیده می‌شوند، معطوف شده و کیفیت‌ةای کار نادیده انگاشته شوند. این ضایعه کنترل را ناقص ساخته و نتایج آن را گمراه کننده و غیر قابل اعتماد می‌سازد. نمونه بارز این مشکل توجه به مسایل مالی در نظارتها و غفلت از فعالیت‌های انجام شده است. برای سنجش کیفیت‌ها در امر کنترل باید از افراد آزموده و آگاه نسبت به کار مورد نظارت بهره گرفت و کوشید تا این بعد مهم در امر نظارت همواره مورد توجه باشد.
ویژگی‌ پنجم) نظارت سازمان‌گرا: توجه به ماهیت سازمان و روابط موجود در آن نظارت را به صورت متفاوتی مطرح می‌سازد. در نظارت فردی، کنترل‌ها و مقایسه‌ها در مورد یک فرد و وظایف و مسؤولیت‌های وی به طور فردی انجام می‌گیرد،‌ در حالی که همین فرد در مجموعة سازمانی باید به گونه‌های دیگر مورد ارزیابی و نظارت قرار گیرد. کسی که اختیار او در سلسله مراتب منوط و مرتبط به اختیارات دیگران بوده و مسؤولیت‌های عملکرد لو وابسته به عملکردهای بسیاری از افراد دیگر به عنوان زیردست و فرادست و همکار است را نمی‌توان به طور فردی مسؤول دانست و از او مسؤولیت فردی را درخواست کرد. گاهی سازمان‌های نظارتی دچار این خطا می‌شوند که در کنترل سازمان‌ها به دنبال یافتن یک فرد به عنوان عامل اصلی عملکرد هستند، در حالی که عملکرد، در سازمان تعلق فردی نداشته و سرشتی سازمانی و جمعی دارد. عمل خطایا اقدام درست حاصل مجموعه‌ای از دستورات، اقدامات و رفتارها و روابطی است که ساختار و شکل سازمان آن را ایجاد کرده است و هیچ‌گاه نمی‌توان آن را به تنهایی به یک فرد نسبت داد ماهیت سازمان سلسله مرابت فرماندهی، میزان تمرکز، رسمیت و پیچیدگی ساختاری مجموعا عملی را شکل می‌دهند که در نهایت به وسیله فرد یا افرادی انجام می‌گیرد،‌ اما این اقدام فردی به معنای انجام عمل با نیت و قصد فردی نیست. در سازمان اگر چه یک فرد دست به اقدام و عمل می‌زند اما این دست او نیست، بلکه دست سازمان است و این نکته مهمی است که باید مورد توجه نظارت کنندگان سازمان‌ها باشد. در بررسی ونظارت سازمانی باید مجموعه سازمان را در نظر گرفت، تقسیم وظایف،‌اختیارات و مسؤولیت‌ها را مد نظر قرار داد و هر عملی را در این مجموعه بررسی و ارزیابی نمود.
ویژگی‌ششم ) ‌ نظارت واقع گرا: سازمان‌های دولتی به علت ماهیت خاصشان دارای جتبه‌های سیاسی بوده و غالب تصمیمات در آن‌ها صبغة سیاسی دارد. به این دلیل نباید در ارزیابی این سازمان‌ها تنها معیارهای سازمان‌های اقتصادی و خصوصی را در نظر گرفت. گاهی اوقات مصالح اجتماعی و منافع عامه ایجاب می‌کنند که در سازمان دولتی تصمیمی گرفته شود که شاید با معیارهای منطق ابزاری (Instrumental Rationality) تطبیق نداشته باشد اما در پی تحقق اهداف منطق ارزشی و جوهری (Rarionality Substantive) باشد. در این گونه موارد اگر نظارت کننده تنها به اهداف ابزاری تأکید کند بی گمان نتایج ارزیابی او گمراه کننده و غیر منصفانه خواهد شد.
سازمان‌های دولتی را باید با توجه به سیاسی بودن آن‌ها و با معیارهایی که اثر بخشی سیاسی را به همراه اثر بخشی فنی و اقتصادی مورد سنجش قرار می‌دهد، مورد ارزیابی و کنترل قرار داد و تنها در این صورت است که می‌توان اطمینان داشت ارزیابی صحیحی صورت پذیرفته است.
ویژگی هفتم ) نظارت کارآ و غایت‌نگر: کنترل و نظارت مانند انواع دیگر فعالیت‌های مدیریتی باید از کارآیی لازم برخوردار بوده و رابطه متناسبی بین هزینه ها و نتایج حاصل از آنها وجود داشته باشد، به عبارت دیگر سازمان نظارتی نباید در فعالیت‌های کنترلی خود به صرف هزینه‌هایی بپردازد که نتایج حاصل از آنها ارزش چندانی در برنداشته باشد و در صورتی که این هزینه‌ها انجام نمی‌گرفت و کنترلی به عمل نمی‌آمد مقرون به صرفه‌تر بود. برخی از کنترل‌ها در سازمان‌های دولتی مصداق این حالت هستند، در این کنترل‌ها اگر کنترلی انجام نگیرد خسارات احتمالی ناشی از آن بسیار کم‌تر از هزینه نیروی انسانی،‌ وسایل و تجهیزاتی است که صرف کنترل می‌شود. در این قبیل موارد شاید کنترل‌های تصادفی و غیر مستمر، یا حذف کنترل راه حل مناسبی باشد.
البته باید در نظر داشت که نتایج حاصل از کنترل و نظارت همواره مالی و مادی نیستند و در کارایی نظام کنترلی باید نتایج غیر مالی را نیز در مد نظر داشت. به عنوان مثال اگر نتیجه اعمال نظارت، ایجاد اعتبار، حسن شهرت، امنیت و اعتماد باشد،‌ نمی‌توان بهایی برای آنها تعیین نمود و باید هزینه‌های لازم برای آن‌ها را پرداخت نمود.
نکته دیگری که در اینجا باید به آن اشاره کنیم نتایج حاصل از کنترل است. هر سیستمی در ارتباط با محیط خارجی خود نتایجی قریب و بعید به دست می‌دهد. نتایج قریب همان بروندادهای (Outputs) سیستم هستند که قابل مشاهده عینی بوده و کاملا محسوس هستند؛ برای مثال تعداد فارغ التحصیلان در یک موسسه آموزشی، برونداد قریب محسوب می‌شوند؛ اما اثراتی که این فارغ التحصیلان در فرهنگ و اقتصاد جامعه بر جای می‌گذارند اثرات بعید (Impacts) مؤسسه آموزشی به شما ر می‌آید که توجه به آنها برای نظام نظارتی حایز اهمیت بسیار است. گاهی اوقات به علت سهولت سنجش اثرات قریب، سازمان‌های نظارتی تنها آنها را ملاک کنترل قرار داده و از اثرات بعید غفلت می کنند که این شیوة برخورد نتایج کنترل را خدشه دار می‌سازد. اثرات و پیامدهای بعید کنترلی را مفیدتر و قابل استفاده‌تر می‌سازد به عنوان مثال برخی از سازمان‌ها به تولید و ارائه خدمات و بروندادهایی می‌پردازند که به عنوان نتیجه قریب قابل توجه هستند؛ اما از نظر اثرات منفی بر محیط اجتماعی و طبیعی،‌ اثرات بعید آنها مخرب و مضر هستند؛ در چنین شرایطی باید در نظارت هم نتایج قریب و بعید و همچنین نظارت بر نتایج بعید مفید و مخرب مورد توجه نظارت کننده قرار گیرند.
ویژگی هشتم ) نظارت کل گرا: نظارت ناظر باید بر مجموعه فعالیت‌ها در یک سازمان باشد و با تأکید بر یک جزء از سایر اجزاء غافل نماند... نظارت کل نگر به نظارت کننده امکان می‌دهد تا مجموعه فعالیت‌ها را در کنار هم مورد ارزیابی قرار دهد و ارزش هر جزء را در رابطه با اجزاء دیگر بررسی نماید. توجه به یک جزء در نظارت، موجب ضایعه بهینه سازی جزئی (Suboptimization) می‌گردد و بهینه سازی کل را مختل می‌سازد. به عنوان مثال اگر سازمان نظارتی به نظارت واحد مالی در یک سازمان تأکید بگذارد،‌ این امر سبب می‌شود تا امور مالی بهبود یابد، اما از آنجایی که واحد مالی باید در ارتباط با سایر واحدها کار کند، بهبود آن واحد و عدم توسعه سایر واحدها به همراه آن، موجب می‌گردد تاکل سیستم سازمان دچار اختلال شود و بهینه سازی کلی (Totaloptimization) تحقق پیدا نکند. خاصیت کل یا سینرژی (Synergy) موضوعی است که باید در نظارت کل گرا مد نظر باشد و نظارت نسبت به کل اجزاء یک سیستم به طور متعادل و موزون صورت پذیرد.
از جهت توجه به محیط بیرونی و عوامل مؤثر بر سازمان از محیط خارجی نیز باید در نظارت کل‌گرا اقدامات لازم صورت پذیرد و نظارت با توجه به محیط خارجی و عوامل موجود در آن انجام شود. همچنین در نظارت کل گرا توجه به افق‌های زمانی آینده نیز ضروری است،‌ زیرا اگر نتایج سیستم تنها در زمان حال مد نظر باشد و نتایج آتی مورد توجه نباشد، نظارت کاملی اعمال نشده و نتایج نظارت ناقص و نادرست خواهند بود. استفاده از تحلیل‌های مبتنی بر درخت تصمیم‌گیری که نتایج را در مقاطع زمانی مختلف مورد ارزیابی قرار می‌دهد، در این گونه موارد بسیار مفید و کارساز است. با انجام این تحلیل نظارت کننده متوجه می‌شود که برای مثال نتایج منفی سال اول در یک سیستم ممکن است موجب نتایج مثبت در سالهای آتی شود و نباید آنها را در یک مقطع کوتاه و جزیی زمانی منفی ارزیابی نمود. به طور خلاصه نظارت کل‌گرا با توجه به اجزاء درونی یک سیستم، محیط خارجی و عوامل مؤثر بیرونی، و افق‌های زمانی مختلف،‌ نظارتی جامع را تحقق می‌بخشد.
ویژگی‌نهم) نظارت مشتری‌گرا: در ادارة امور دولتی سنتی،‌مدیران نسبت به فرادستان خود احساس مسؤولیت می‌کردند و خود را در مقابل آنان پاسخگو می‌دانستند، اما با ظهور مدیریت دولتی جدید،‌ با بهره گیری از ویژگی‌های مدیریت بخش خصوصی، رضایت مشتری و پاسخگو بودن مدیران نسبت به ارباب رجوع شکل جدیدی از روابط میان مردم و مدیران پدید آمد. در شرایط کنونی، مدیریت سازمان‌ها اعم از خصوصی یا عمومی با شاخص رضایت مشتریان و ارباب رجوع قابل ارزیابی است. سازمان موفق امروز، سازمان است که ارباب رجوع از خدمات یا تولیدات آن راضی باشد. در جامعه مدنی سازمان‌ها باید با شاخص رضایت مشتریان مورد سنجش قرار گیرند و مدیران نیز در صورتی که در این راه توفیق داشته باشند، مدیران شایسته‌ای محسوب می‌گردند. سازمان‌های نظارتی با توجه به این شاخص، یعنی رضایت مشتری یا ارباب رجوع،‌ موجب ارتقای سطح کمی و کیفی خدمت رسانی وتولید سازمان‌ها می‌گردند. سازمان‌هایی که با رضایت مشتری مورد ارزیابی قرار گیرند، تلاش می‌کنند رضایت مشتریان خود را جلب کنند و این امر در دراز مدت موجب می‌شود تا کیفیت و کمیت خدمات و تولیدات آنها بهبود یابد، زیرا تقاضای اصلی مشتریان و انتظار مهم آنان، تولیدات و خدمات مطلوب، با قیمت پائین و کیفیت بالا است.
ویژگی دهم ) نظارت نامتمرکز:‌ سازمان‌های امروزین در حالی که به سوی بزرگ شدن میل دارند و از این طریق می‌خواهند اهداف بزرگ و عظیمی را محقق سازند، مایلند که از ویژگی‌های مثبت سازمان‌های کوچک نیز برخوردار باشند تلفیق حاصل شده در سازمان‌های مجازی (Virtual Organizations) این امکان را به وجود می‌آورد که سازمان‌های بزرگ در قالب شبکه‌ای از سازمان‌های کوچک شکل گیرند و با نوعی عدم تمرکز و تفویض اختیار به واحدهای کوچک، تحقق اهداف فزرگ را فراهم سازند.
سازمان‌های بزرگ نظارتی برای اثر بخشی بیش‌تر باید از ساختارهای متمرکز و سلسله مراتبی دیوانسالارانه دوری جسته و به سوی ساختارهای نامتمرکز و شبکه‌ای متمایل شوند. ساختارهای نامتمرکز و به اصطلاح امروز، سازمان‌های شبکه‌ای مجازی یک بخش هماهنگ کننده قوی به وجود می‌آورند و بقیه امور از طریق سازمان‌های کوچک و مستقل انجام می‌پذیرند. وجود نظام‌های اطلاعاتی .و ارتباطی نیز این امکان را فراهم می‌آورد که ضمن اعمال عدم تمرکز، اطلاعات کامل و به هنگام در اختیار تمامی مدیران قرار داشته باشد و برخلاف گذشته که تفویض اختیار موجب اختیاراتی در اطلاع‌گیری مدیران ارشد می‌گردید،‌ عدم تمرکز از این هیچ گونه اثر سوئی به جای نگذارد. نظارت نامتمرکز به واحدها امکان می‌دهد تا شناخت دقیق و نزدیکی از محیطهای تحت نظارت و کنترل خود حاصل نمایند و با اشراف کامل به موضوعات، کار نظارتی خود را انجام دهند. سرعت انجام امور نیز در نظارت نامتمرکز افزایش یافته و کندیهای ناشی از سلسله مراتب و ساختارهای بزرگ سازمانی کمتر امکان بروز می‌یابند. به طور خلاصه نظارت نامتمرکز در سازمان‌های بزرگ امروز تنها راه تحقق اهداف به صورت کارآمد و اثر بخش است.
ویژگی‌یازدهم ) نظارت فرهنگ مدار: اگر سازمان‌های نظارتی بتوانند با تکیه بر فرهنگ و ارزش‌های فرهنگی جامعه، ساز و کار نظارتی ایجاد کنند که افراد، گروه‌ها و سازمان‌ها قبل از آن که به وسیله یک عامل خارجی مورد کنترل و نظارت قرار گیرند، خود به کنترل خود می‌پردازد، و از بسیاری هزینه‌ها و اتلاف نیروها جلوگیری به عمل خواهد آمد. سازمان‌ها خود کنترل،‌نوع تازه‌ای از روابط نظارتی را به وجود می‌آورند و کار مدیریت در سطوح مختلف سازمانی را ساده و سهل می‌سازند.
هدفی که در خود کنترلی دنبال می‌شود، ایجاد حالتی در درون فرد است که او را بدون اعمال نظارت خارجی به انجام درست وظایف و مسؤولیت‌هایش متمایل می‌سازد. نیل به این هدف جز از طریق کار فرهنگی میسر نخواهد شد و خوشبختانه در جامعه ما به علت وجود زمینه‌ةای مساعد و مطلوب خود کنترلی از نظر اعتقادی، بهترین بستر رشد برای تحقق این مهم وجود دارد. در اسلام زمینه‌های اعتقادی به گونه‌ای است که فرد مسلمان و متقی خود را همواره کنترل نموده و بدون آن که به کنترل‌های این جهان بیاندیشد، خود را متوجه کنترل‌های عاقبت کار و آن جهانی می‌داند. فرد مسلمان معتقد به معاد و روز جزا،‌ بی گمان دست به عمل ناروا نخواهد زد و کسی که خدا را همواره حاضر و ناظر امور و اعمال خود می‌داند. از مسیر راستی و درستی منحرف نخواهد شد. چنین انسانی بدون وجود سازوکارهای کنترلی از سوی دیگران، خود کنترل بوده و مجهز به یک دستگاه کنترل درونی مبتنی بر اعتقاد عقل، فطرت، ‌وجدان و ضمیر روشن است که او را به سوی عمل درست رهنمون می‌شود.
در عصر حاضر که جوامع مختلف می‌کوشند تا از طریق گوناگون خود کنترلی را در سازمان‌های خود تحقق بخشند، در سازمان‌های ما نیز باید مدیران تلاش کنند تا با هدایت و ارشاد افراد آنان را به سوی خود کنترلی سوق دهند و با کار فرهنگی لزوم نظارت‌های بیرونی را به حداقل ممکن کاهش دهند.
بی‌گمان سازمان‌های نظارتی نیز باید با جهت گیری‌های عملی مناسب به این تلاش کمک کرده و با الگو سازی، خود کنترلی را جایگزین دیگر کنترلی سازند.
سید مهدی الوانی
منابع و مآخذ
الف – منابع فارسی:‌
۱-الوانی، سید مهدی، تصمیم‌گیری و تعیین خط مشی، سازمان سمت، تهران، ۱۳۷۸.
۲-الوانی، سید مهدی، مدیریت عمومی، نشر نی، تهران، ۱۳۷۹.
۳-رابینز،‌استیفن، تئوری سازمان، ترجمه الوانی، دانائی فرد،‌نشر صفار، تهران.‌۱۳۷۸.
ب – منابع لاتین:‌
۱. Beer, S. Decision & Control, N.Y,: John wiley, ۱۹۶۶
۲.Elmes. M,&#۰۳۹;Strategy Reetold&#۰۳۹;, Academy of Management Review Vol. ۲۲, ۱۹۹۷.
۳. Epstein, P. Measuring the per for mance of public services, N.Y,:
۴-National centre for public productivity, ۱۹۹۱.
۵-Gaallbraith, J.R.et. (eds) Oranizing for the future, CA: Jossey- Bass, ۱۹۹۳.
۶- Osborne, D., Reinventing Government MA.: Addison – Wessley, ۱۹۹۱.
۷. willmoot, H.C. &#۰۳۹;Images andd Ideals of Manaageral Work Journal of Management studies, Vol. ۲۱, March ۱۹۹۴.
منبع: www.gio.ir

منبع : صنایع نیوز

همچنین مشاهده کنید


کلمات در حال جستجو
همشهری    پنج    چارچوب    سفر فضایی    غنی‌سازی    غلور    آنتی بیوتیک    غیرنفتی    جنگ خستگی    توپ طلا    راه پیمایی    سپهری    یار صادق    حلوای کدو حلوایی    شهركرد    غنا    بهنوش بختیاری    بادی    ترینگستون    فدریکا    کشید    حمید فرخ نژاد    واقعیت جالب    بدن انسان    رامی عبدالرحمن    جنگجوی چینی    نامادری    مهدی تقوی    آزمايشگاه    امیرحسین رستمی    ابلاغ مصوبه    مقدادیه    headed    نحس    ضدعفونی    ارگ    مقبره الشعرای    kobani    جان کربی    کیفیت زوم دوربین    قایق تفریحی    بی‌بی‌سی    موثری    هامبورگ    سورئال    بیگانگان    سفیدپوست    تجردگرایی    اردستان    کاوش   

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند

برخی منابع مهم خبری
شانا - بانک ورزش - بنکر - بهارنیوز - پرسپولیس - خبر آنلاین - روزنامه نود - پیام نو - آی تی آنالیز - عیارآنلاین - مهر - صراط - فرارو - روزنو - ایرنا - سینما پرس - برترینها - پیام نفت - ورزش سه - شفقنا - الف - عماریون - جمهوریت - فرهنگ امروز - قدس آنلاین - رسالت - ایران اکونومیست - فرهیختگان - فارنت - پارس - خبرورزشی - روزگارنو - پول - هنرنیوز - اقتصادایران آنلاین - سنا - میراث فرهنگی - فرهنگ‌نیوز - ایمنا - خانه ملت - عصرایران - موسیقی ما - جماران - ایران گراند - برهان - تریبون - ایبنا - شفقنا ورزشی - خبرنامه دانشجویان - بانی فیلم - پرداد - ایران ورزشی - العالم - واحد مرکزی خبر - ایران - اعتدال - اقتصادنیوز - زیست‌بوم - سینما خبر - رویش - ایران استخدام - اقتصاد آنلاین - شرق - زومیت - افق - پرشین وی - ایتنا - شفاف - سیاست روز - جام جم - عصر خودرو - طلا - تفاهم - آفتاب - شهرخبر - شفا - نامه - سینما نگار - اکونیوز - تدبیر 24 - سیمرغ - سخن‌آنلاین - عرش - مجله ماشین - آی سی تی - موبایل - پی سی ورلد - حوزه هنری - رجانیوز - خودرو - آرمان - اصفهان امروز - سلامانه - ستاره‌ها - پارس فوتبال - کافه سینما - رهیاب - بورس نیوز - زیباکلام - جام نیوز - ای استخدام - ایستنا - پارسینه - صدای اقتصاد - تبیان - گویا آی تی - اتاق‌پرس - سی نت - بولتن - خانه‌ ورزش - شبکه - اروم‌نیوز - جهان نیوز - دانشجو - موسیقی ایرانیان - معماری - برنا - هنگام‌نیوز - شهرسخت‎‌افزار - سوره سینما - جوان - ارانیکو - مشرق - گفتار - ایلنا - تسنیم - سفیر - جنوب - کتابخانه مجلس - لیزنا - دیدبان - صبحانه - بی باک - آفتاب نیوز - 55 آنلاین - دانا - پرشین خودرو - سراج 24 - موج - سلامت نیوز - مثلث - ایسنا - ایفنام - باشگاه خبرنگاران - تابناک - تهران پرس - ملت - آریا - اقتصاد پنهان - فارس - سیتنا - خرداد - همشهری - تراز - فردا - تیک - دیپلماسی ایرانی - ایربا - انصاف - استخدام - افکار - موبنا - اقتصاد ایرانی - . - فان پاتوق - پانا - نیک صالحی - پویش -

عاقبت کل کل کردن راننده ها در اتوبان قم + فیلم - کل کل کردن راننده های 4 اتومبیل با مدل های مختلف در اتوبان قم و با سرعت بیش از 240 کیلومتر آخر و عاقبت خوشی نداشت.
ستایش با تیپ جدید ! - عکس متفاوتی از بازیگر نقش ستایش. وی متولد ۹ فروردین ۱۳۶۴ تهران است. فارغالتحصیل رشته پرستاری میباشد. نرگس فرزند بزرگ خانواده است و یک خواهر و برادر دارد که هر دوی آنها ازدواج کرده‌اند .
«اکبر عبدی» در بیمارستان هم مردم را می‌خنداند / تصاویر - وضعیت عمومی اکبر عبدی هنرمند نام آشنا که در بیمارستان بستری شده رو به بهبود است. اکبر عبدی بازیگر شناخته شده کشور و خالق ماندگارترین شخصیت های کمدی در سینما و تلویزیون که به خاطر مشکل دیابت و فشار خون از 19 آذر ماه در بیمارستان است.
تصادف شدید در کاروان وزیر بهداشت در مسیر کردستان / تصاویر - دومین روز سفر وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به کردستان با بروز حادثه رانندگی در مسیر سنندج به دیواندره تحت‌الشعاع قرار گرفت.
تصاویر: مراسم تشییع انوشیروان ارجمند - در این مراسم برزو ارجمند تنها پسر انوشیروان ارجمند در حالی که به شدت اشک می‌ریخت از حضار خواست تا دقایقی برای پدرش دست بزنند و خودش هم به شدت با دستانش کف می‌زد.
جنجال حضور شریعتمداری در دانشگاه تهران / فیلم - در این مراسم شعارهایی چون «علمدار بصیرت ،‌حاج حسین شریعت»، «دروغگو حیا کن دانشگاه را رها کن»، «کیهان ،‌اسرائیل پیوندتان مبارک»، «مرگ بر دروغگو»، «مرگ بر فتنه گر»، «حاج حسین افشا کن»، «مرگ بر اسلام طالبانی» و «آشوب برو بیرون» از سوی مخالفان و موافقان شریعتمداری سر داده شد.
عامل‎ گروگان گیری‎ سیدنی ‎یک ایرانی است / تصاویر - سرانجام حادثه گروگانگيری سيدنی استراليا بعد از ١٦ ساعت پايان يافت، اما آنچه موجب شد تا اين خبر به خصوص برای ايرانيان از درجه اهميت زيادی برخوردار شود، نام گروگان‌گير اصلی اين ماجرا بود. هارون مونس كه نام اصلی او محمدحسن منطقی است. اما این ایرانی کیست ؟
مصاحبه جدید! با مرتضی پاشایی / فیلم - این مصاحبه از مرتضی پاشایی در یکی از آخرین کنسرتهای وی گرفته شده است.
لباس های جالب فاطمه معتمد آریا در مراکش / تصاویر - فیلم آذربایجانی «نبات» با بازی فاطمه معتمدآریا در بخش اصلی چهاردهمین جشنواره بین المللی فیلم مراکش حضور داشت. این فیلم به عنوان نماینده کشور آذربایجان در اسکار ۲۰۱۵ شرکت کرده است.
در لس‌آنجلس همه برای محسن یگانه آمدند / تصاویر - محسن یگانه در ادامه تور اروپا-امریکای خود هفته پیش در سالن Nokia Theatre امریکا در شرایطی روی استیج رفت که مسئولان این سالن بزرگ هالیوود از استقبال مردم شگفت‌زده بودند. ظرفیت این سالن که هر سال مراسم گرمی در آن برگزار می‌شود بیش از 6 هزار است که پیش از این فقط برای کنسرت EMINEM سالن به صورت کامل پر شده بود.
فیلم آزمایش سلاح لیزری آمریکا در خلیج فارس - سیستم سلاح لیزری قادر است تا انواع اهداف از قایق‌های کوچک گرفته تا پهپادها را شناسایی و منهدم کند. این سیستم سلاح لیزری طی ماه‌های سپتامبر و نوامبر در خلیج فارس مورد آزمایش قرار گرفته است.
ایرانیان مهاجر در دولت​ آمریکا / تصاویر - چندی قبل خبر انتصاب یک ایرانی به عنوان معاون امور بین‌الملل وزارت خزانه‌داری آمریکا منتشر شد. رامین طلوعی، شهروند آمریکایی‌ ایرانی‌الاصلی است که به این سمت برگزیده شد. به همین بهانه، نگاهی به ایرانیان حاضر در مناصب مهم دولتی و فدرال در آمریکا خواهیم داشت.
این مردم ابله‌اند ! / سخنرانی جنجالی يك جامعه شناس در دانشگاه تهران - برای من خیلی جالب است که یک ملتی می‌افتند به ابتذال، و در مجلس ترحیم چنین خواننده مسخره‌ای (پاشایی) شرکت می‌کنند و توی سرشان می‌زنند. چطور مردم ایران به این فلاکت افتاده‌اند؟ یک عده فوتبالیست و کشتی‌گیر و کاراته‌کار را تپاندند درون مجلس و شورای شهر برای اینکه سیاستمدار را بکنند بیرون.
درخشش سینماگران ایرانی در جوایز فیلم آسیا پاسفیک / تصاویر - مراسم اهدای جوایز در کشور استرالیا و شهر بریسبن برگزار شد. مریلا زارعی تقدیر شد. جایزه نتپک آکادمی APSA به رضا درمیشیان. جایزه بزرگ داوران به قصه‌ها به کارگردانی رخشان بنی اعتماد. رئیس هیت داوران بخش بین الملل اصغر فرهادی بود.
سلفی علی لاریجانی با رهبر معظم انقلاب / عکس - رییس مجلس شورای اسلامی و رهبری. عکسی که علی لاریجانی در اینستاگرام منتشر کرده است.
از پاریس تا کویر به عشق مرد ایرانی / تصاویر - «ویک‌توآ پیتان» به تازگی 30 ساله شده و یک گردشگر فرانسوی در ایران بود، اما حالا یک شهروند ایرانی است. او آخرین‌بار که به ایران سفر کرد با «مصطفی» آشنا ‌شد و با او ازدواج کرد و تصمیم گرفت در یک روستای کویری زندگی کند. اهالی روستا به او «ویکی» می‌گویند.
در اینستاگرام هنرمندان و ورزشکاران چه خبر است ! - هیچ کس دلیل علاقه آزاده نامداری به پیشانی خود و جزئیات روی آن را کشف نکرده است. مهدی رحمتی، مهدی هاشمی نسب، مهدی مهدوی کیا و کریم باقری در حال اهدای خون. سحر قریشی، علیرضا بابایی و جواد یحیوی در نمایشگاه الکامپ. خنده عجیب رضا عطاران و هانیه توسلی!
گذری در شهری که پر از مزاحمت‌های خيابانی است / تصاوير - در ترافيک سنگين ميدان، دو دختر جوان با ظاهری خارج از عرف، در ميان خودروها حرکت می کنند و پياده از اين سوی ميدان به آن طرف میروند و در اين ميان کمتر راننده خودرو و راکب موتورسواری است که به اين دو دختر نگاه نکند يا کنايه‌ای نثارشان نکند.
لحظه بلعیده شدن مرد توسط مار آناکوندا / فیلم شبکه دیسکاوری - شبکه دیسکاوری دیشب یک مستند تکان دهنده تحت عنوان « زنده بلعیده شدن » را در ایالات متحده آمریکا پخش کرد. پخش این مستند که لحظه بلعیده شدن یک مرد زنده از سوی یک مار غول پیکر آناکوندا را نشان می داد با انتقادهای فراوانی روبرو شد.
چالش جدید در شبکه‌های اجتماعی / تصاویر - این روز ها چالش جدیدی در شبکه‌های اجتماعی شروع شده که موضوع‌اش با قبلی‌ها کاملاً متفاوت است. حرکتی زیبا که بنیان گذارش نرگس آبیار بود و به صورت زنجیر وار با دعوت‌های مختلف در حال جریان است.
کودک آزاری وحشیانه یک پرستار خانگی / فیلم - پدر این کودک بعد از مشاهده این ویدیو که توسط دوربین‌های مدار بسته خانه ضبط شده بود از پرستار شکایت می کند.
آهنگی با صدای مریم قاسمى نامزد مرتضى پاشایى / ویدیو - آهنگی با صدای مریم قاسمى نامزد مرتضى پاشایى که به یاد وی خوانده و منتشر کرده است.
بخشی از فیلم "حضرت موسی" با بازی گلشیفته فراهانی در نقش همسر فرعون / فیلم - فیلم سینمـایی "حضرت موسی" به گارگردانی رایدلی‌اسکات با نقش آفرینی ستاره‌هـای نام آشنای هـالیوود همچـون بن کینگزلی، سیگورنی ویور، آرون پال، جوئل ادگورتون ! همچنین "گلشیفته فـراهانی" در نقش همسر فرعـون، ظاهر شده است.
تصاویر گلشیفته فراهانی روی فرش قرمز فیلم تازه اسکات درباره حضرت موسی (ع) - جدیدترین فیلم ریدلی اسکات،اکسدوس، خدایان و پادشاهان ،در شهر لندن با حضور عوامل فیلم به نمایش درآمد. کریستین بیل، بن کینگزلی، گلشیفته فراهانی و دیگر بازیگران فیلم در این نمایش حضور داشتند.
بازیگر زن ایرانی از تغییر جنسیت و دنیای مردانه‌اش می‌گوید / فیلم - او در سال ۱۳۸۷، در سن ۴۱ سالگی، تغییر جنسیت داد و از آن پس نام او از فرزانه به سامان تغییر کرد. وی در همان سال ازدواج کرد و در سال ۱۳٩۰ از همسرش جدا شد. سامان ارسطو دیپلم علوم انسانی دارد. او همچنین دارای گواهینامه‌ی درجه‌ دو هنری (معادل فوق لیسانس) در زمینه تئاتر است.
عکس‌های آتلیه‌ای و دیدنی جمعی از هنرمندان سینما با یکدیگر - مهناز افشار، کتایون ریاحی ، الناز شاکردوست ، نیوشا ضیغمی ، مهتاب کرامتی و ....
عکس های پخش نشده بازیگران در سفر به برزیل - جنجال سفر جمعی از بازیگران به جام جهانی برزیل هنوز ادامه دارد. در این رابطه عکس‌های جدیدی در شبکه‌های اجتماعی پخش شده است.
ماجرای جنین‌های مرده در زیرزمین میدان فردوسی - اگر جنین در ماه‌های آخر بارداری باشد با تزریق یک آمپول خفه می‌شود، و ٢ روز بعد باید با عمل جراحی خارج شود که هزینه آمپول ٢‌میلیون و نیم و عمل جراحی ٥‌ میلیون است. دفن جنین هم ٥٠٠‌ تومان دیگر هزینه دارد. اما اگر جنین در ماه‌های اول بارداری باشد با عمل کورتاژ جنین را با ٤‌ میلیون تومان خارج کرده و در چاه فاضلاب می‌اندازیم.
چه کسی تصاویر آخرین لحظات درد و رنج مرتضی پاشایی را منتشر کرد؟ + فیلم - پیگیری یک مورد در بیمارستان بهمن تهران؛ چند وقت پیش تصاویری از آخرین لحظات درد و رنج مرحوم مرتضی پاشایی در زمان بستری‌اش در فضای مجازی منتشر شد و موجب دلخوری خانواده و اذهان عمومی شد. اما این تصاویر را چه کسی منتشر کرد؟
گفتگو با مریم قاسمی نامزد مرتضی پاشایی / عکس - من از مرتضی خواهش کردم که فرم موهایش را تغییر بدهد. اصلا دلش نمی خواست این کار را انجام دهد و موهایش را کوتاه کند، ولی با اصرار من قبول کرد. گاهی مرتضی معده درد شدید می گرفت و همین امر باعث شد که تصمیم بگیرد سراغ دکتری برود و آزمایش و عکسی تهیه کند.
عکسی ديده نشده از زنده ياد مرتضی پاشايی در کنار نامزدش - مریم قاسمی نامزد و همراه مرحوم مرتضی پاشایی بود. او حتی در سخت ترین شرایط مرتضی پاشایی را تنها نگذاشت. در ضمن مریم قاسمی طراح لباس مرتضی نیز بودند
گفتگو با مریم زکریا ستاره ایرانی بالیوود / تصاویر - مریم زکریا سال گذشته به نام آشنایی برای سینمای هند تبدیل شد وقتی که فیلم کمدی گراند مستی توانست به یکی از پرفروش‌ترین فیلم‌های سال ۲۰۱۳ هند تبدیل شود. سپس با فیلم کمیسر وینود پایش به بالیوود رسید در این فیلم با کرینا کاپور و سیف علی خان همکاری کرد. همین راه موفقیت در سینمای هند را برای او هموار کرد.
عکسی که برای آزاده نامداری جنجال آفرید. - شال سفید آزاده نامداری ، تولد مهتاب کرامتی ، سلفی بدون شرح مهناز افشار و آخرین تحرکات چهره‌ها در شبکه‌های اجتماعی
چرا آزاده نامداری و فرزاد حسنی جدا شدند؟ - هنوز آزاده نامداری و فرزاد حسنی شمع یک سالگی ازدواج‌شان را فوت نکرده بودند که خبر طلاق‌شان در محافل پیچید.
بیشترین بازدیدها - سرویس خبر
گولن و اردوغان شمشیر را از رو بسته‌اند/ این روزها در ترکیه چه خبر است؟ + تصاویر - درگیری‌های گولن و اردوغان حتی به مجلس هم کشیده شد. در این روند با اقدامات اردوغان علیه حامیان گولن در نیروی پلیس و دادگستری، مجلس این کشور جهت برقراری توازن قوا قانونی را با…
ورود زائران از عراق بدون غربالگری و قرنطینه - شش روز از اربعین می‌گذرد و بازگشت زائران از عراق به ایران همچنان ادامه دارد و مرز مهران همچنان نخستین مرز انتخابی زائران برای ورود به کشور است، با این حال شهر مهران روزهای آرام‌تری را به نسبت اوایل این هفته می‌گذراند.
سرمایه گذاری خارجی: از دادن ویزای ایران تا ماجرای حضور هوندا در آمریکا - در این خبر که در قالب "شنیده ها" منتشر شده بود، نامی از شرکت ژاپنی نیامده بود. مقامات ارشد ایالت ایندیانای آمریکا بعد از خواندن این خبر با یک یک خودروسازان ژاپنی تماس گرفتند و به آنها…
دختر جوان سناریوی اسید پاشی بر روی خودش را طراحی کرد/ آتش زدن خودرو به خاطر شنیدن جواب منفی + عکس - دختر جوانی که برای دستگیری مزاحمش سناربوی دروغین اسیدپاشی را صحنه سازی کرده بود،‌با هوشیاری ماموران پلیس آگاهی به دام افتاد.
ایران و گروه 1+5 بر سر لزوم دستیابی به حل جامع توافق دارند - روزنامه الجمهوریه به نقل از محافل نزدیک به تیم مذاکره‌کننده آمریکا در ژنو نوشت ایران و گروه 1+5 بر سر لزوم دستیابی به حل جامع توافق دارند.
اوسیانو دئاکروز:کروش پروفسور است/قوانین شما را بلد نیستم اما کاش سربازها را داشتیم - اوسیانو دئاکروز:کروش پروفسور است/قوانین شما را بلد نیستم اما کاش سربازها را داشتیم اوسیانو دئاکروز ؛ او دستیار کارلوس…
اظهارت سیف دلار را گران کرد؟ - در حالی که در حدود یکی دو سال گذشته از شدت التهاب بازار ارز کاسته شده و آرامش نسبی بر آن برقرار است در مقاطعی نیز که
برنده توپ طلایی اروپا انتخاب شد - امروز پنج‌شنبه 27 آذر 1393 هجری شمسی برابر با 25 صفر 1436 هجری قمری و 18 دسامبر 2014 میلادی است.
عراقچی: مذاکرات بسیار فشرده و سودمند بود - گروه سیاسی: معاون وزیر امور خارجه ایران در پایان دور تازه مذاکرات هسته‌ای ایران و گروه موسوم به 1+5، گفت‌وگوها را «بسیار فشرده» و ...
بهبود روابط میان آمریکا و کوبا، پیش درآمدی برای بهبود روابط میان ایران و آمریکا - روزنامه آمریکایی نوشت: آغاز فصل جدید روابط میان آمریکا و کوبا و بهبود روابط دیپلماتیک میان این دو کشور پس از پنج دهه دشمنی و اصطکاک شاید پیش درآمد و مقدمه‌ای برای بهبود...


Copyright © 2008 - 2014 vista.ir. All Rights Reserved